ప్రతిగ్రహం మన్యమానః తపస్తేజోయసోనుదం దానం తీసుకోబోయేటువంటిది తపస్సును తేజస్సును కీర్తిని అన్నిటినీ తొలగించేస్తుంది, అపహరించేస్తుంది. అన్యాభ్యామేవ జీవిత శిలైనివా దోష దుక్తయోహో. ఇలాంటి వారిలో దోష ఉందనుకుంటే శిలావృత్తి తోటి, ఉంచ వృత్తి తోటి జీవనము చేయవచ్చును. ఈ దోష దుత్తయో బ్రాహ్మణ సహి దేవోయం క్షుద్ర కామాయ నేస్యతే. తక్కిన వారి శరీరం లాగా బ్రాహ్మణ శరీరము. క్షుద్రమైనటువంటి కోరికలను అనుభవించడానికి ఏర్పడినది కాదు. క్షుద్రకామాయ నేచ్యతే కృచ్రాయ తపస్సేచ ఇహ. ప్రేత్య అనంత సుఖాయంత బ్రాహ్మణ దేహము ఇక్కడ అంటే ఈ లోకంలో కృచ్రాయ తపసే. అన్ని రకములుగా తపస్సు చేయడానికి అన్ని రకాల కష్టము తపస్సు చేయాలి. ప్రేత్య అనంత సుఖాయుఖం. పరలోకంలో అనంత సుఖాన్ని పొందాలి. అంటే తెలుసా? ఇహలోకంలో సుఖాలు పొందితే పరలోకంలో నరకాన్ని దుఃఖాన్ని పొందాలి. ఆ కష్టం ఇక్కడే పొందితే అక్కడ సుఖం పొందుతుంది. తక్కిన వారి సంగతి ఏమో కానీ బ్రాహ్మణుడి శరీరం మాత్రం ఈ లోకంలో సుఖ ప్రాప్తికి కాదు. క్షుద్ర సుఖ ప్రాప్తికి కాదు కష్టమునకే తపస్సుకే. పరలోకంలోనే అనంతమైన సుఖాన్ని పొందటానికి బ్రాహ్మణ దేహం ఉంది. శిలోంత్య వృత్య పరిశుద్ధ చిత్తః శిరావృత్తితో కానీ ఉంచ వృత్తితో కానీ సృష్టి పొంది ధర్మం మహాంతం. విరజం దుషానః ఎలాంటి సర్వసము లేనటువంటి ధర్మాన్ని సేవిస్తూ మై అర్చితాత్మ నా యందు మనస్సు లగ్నం చేసి గృహయేవ చిత్తం గృహ కాశ్రమం అందులో నేను ఉంటూ నాసి ప్రసక్తః తము పేయి చిత్తం ఉండాలి కానీ దాని యొద్దే ఎక్కువ కోరిక ఎక్కువ సంఘం ఉండకూడదు. అది అందకుంటే నన్ను చేరవచ్చు. సముద్ధరంతి ఏ విప్రం శ్రీదంతం మత్పరాయణం.

అంటే ఏమిటి? దానాలు తీసుకోకూడదు. బిచ్చాధన చేయడు. శిలావృత్తితో పుజ్యవృత్తిలోన ఉంటాడు. మరి కుటుంబము భార్య పిల్లలంతా ఉంటారు. కష్టపడుతున్నారు ఏది దొరకదు బాధపడుతుంటారు అలాంటి నన్ను మాత్రమే సేవించేటువంటి నా యండ్ మనస్సు ఉన్నటువంటి బ్రాహ్మణోత్తముని ఉద్ధరిస్తే అలాంటి వారిని నేను ఉద్ధరిస్తాను. తముద్ధరించి ఏ విప్రం సీదంతం అత్పరాయణం తా ఉద్ధరిత్యే నచిరాత్ ఆపద్యః నౌరివార్ణవః నా భక్తుడైన బ్రాహ్మణుడు రక్తాలలో ఉన్నప్పుడు వాడిని ఉద్ధరిస్తే అలాంటి వాడిని నేను ఆపదల నుండి త్వరలోనే ఉద్ధరిస్తాను. మత్పరాయణం తా ఉత్తరిత్యేన కిరాత్ ఆపద్యః నౌరివ అర్ణవాత్ సముద్రం నుండి పరవ దాటించినట్టుగా నేను వాడిని కష్టాల నుండి రాజేస్తాను సర్వా సముద్రేతు రాజా ఇతేవ వ్యసనాతు ప్రజా రాజైన వాడు ప్రజలను తన సంతానం వలె అన్ని రకాల ఆపదల నుండి భయాల నుండి కాపాడాలి. ఆత్మానమాత్మనా ధీరః యదా గజపతిర్ గజాన్. గజపతి అంటే గజములను పోషించేవాడు ఏనుగులను ఎలా? నియమిస్తాడో, నిగ్రహించుకుంటాడో, తన వచనంలో ఉంచుకుంటాడో, జీరుడైన వాడు మనస్సును కూడా తన వచనంలో ఉంచుకోవాలి. ఏవంగిహ నరమతిహి విమానేనాస్త వర్చత విదూయే హావిభవ పుస్తునం ఇంద్రేణ సహ మోదతి. ఇలా రాజు తన ధర్మాన్ని ఆచరిస్తే సూర్య తేజస్సు తోటి ఉన్నటువంటి విమానాన్ని అభిరోగించి ఇక్కడ అన్ని పాపాలు పోగొట్టుకొని ఇంద్రునితో కలిసి స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు. సీధన్ విప్ర వనిదువృత్య పణ్యైరే వాపదం సరే ఒకవేళ బ్రాహ్మణుడికి తన వృత్తిలో జీవనం గడవకుంటే వణికు వృత్య అంటే వ్యాపారం. పణ్యన తోటి ఆపదను తొలగించుకోవద్దు. ఖడ్గేనవ అపదాక్రాంత స్వవృత్యాక దంచన. కావాలంటే అస్త్ర విద్యను నేర్పి.

తన జీవనాన్ని కడుక్కోవచ్చు కానీ నాకు స్వవృత్తి అంటే స్వారం ఉంది కదా కుక్క కుక్క బతుకు బతకొద్దు అన్నాడు అదేమిటి స్వవృత్తి అంటే స్వవృత్తిహి నీచ సేవనం నీతులను సేవించడం జరుగుతుంది. బ్రతుకు తెరువు కోసం నీతులను సేవించకూడదు. బ్రతకలేని పరిస్థితి వస్తే వ్యాపారం పెట్టుకోవద్దు, షాప్ పెట్టుకో అని నడుపుకోవాలి. లేదు ఆయుధ విద్యను నేర్పి బ్రతకు ద్రోణాచార్యులు కృపాచార్యులు ద్రోణాచార్యులు అలాంటివి. వైశ్య వృత్యాతు రాజన్యః జీవేతు మృగయయా ఆపది ఆపద వస్తే రాజు వైశ్య వృత్తితో కానీ వేడతో కానీ బ్రతకవచ్చు చేద్వా విస్వరూపేణ. అంతా అప్ర వస్తే బ్రాహ్మణ వృత్తిని కూడా అనుసరించవద్దు. నశ్వవృత్తి వారు కూడా ఈ స్వవృత్తిని చేయకూడదు. శూద్ర వృత్తిం భరియేతు వైత్య శూద్ర కాలుకటి క్రియం. వైశ్యుడు కావాలంటే అవసరం వస్తే శూద్ర వృత్తిని స్వీకరించవచ్చు. ఈ శూద్రుడు కూడా కారు కట క్రియాం అంటే ఏమంటారు వద్రంజి. కుర్తీలు ఇవన్నీ చేస్తారే చాపల గటం. వాహనాలు ఆసనాలు తయారు చేయడం ముందే ఈ పని కూడా తోడు తీసుకోవచ్చు. కృచ్రాన్ ముక్తా నగర్కేన కృత్యిన్ విచ్ఛేత కర్మణ. అర్థం వచ్చినప్పుడు ఇలా చేయొచ్చు కానీ నిద్యమైన పనితో మాత్రం బ్రతకకూడదు. వేదాధ్యయన స్వధా స్వాహా. బల్యన్యాద్యైని జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జైలేయ జై ఆ రూపారే అలాంటి వారిని ఆరాధించాలి. యదృచ్ఛ ఉపర్నేన శుక్లేన ఉపార్జితేనచ దైవ వచనంలో వచ్చినటువంటి దాన్ని శుక్లేన మనం చెప్పాం కదా వైట్ మని. సంపాదించింది కూడా శుక్లం కావాలి. అంటే అందరికీ తెలిసేలా ఉండాలి. రహస్యంగా సంపాదించేదాన్ని ఏమంటాం? గ్లాస్ మనీ కదా. ఇప్పుడు ఇది శుక్లేనా? తాను సంపాదించినటువంటి శుక్లమైనటువంటి అంటే వైట్ మనీ తోటి. దేవర్జి ధనేన అపీరయన్ భృత్యాన్ న్యాయేనైవ ఆహరేతు క్రతున్. ధనంతోటి భృత్యులను బాధించకుండా న్యాయముగానే క్రతువులు యాగములు చేయాలి. కుటుంబేతు నసహ్యేత నప్రమాద్యేతు కుటుంబెపి. గృహస్తుడు కూడా

కుటుంబము యందు ఎక్కువ ఆసక్తిని కలిగి ఉండరాదు, న ప్రమాద్యేత్ కుటుంబి కూడా ఎక్కువ పొరపాటు చేయబడుదు, విపశ్చితు నశ్వరం పశ్చేతు అదృష్టమపి దృష్టవత్. పండితుడైనవాడు, తెలిసినవాడు ఈ శరీరాన్ని ఈరోజు కాకుంటే రేపైనా నశించేది అని చూడాలి అదృష్టమపి. నువ్వు చూశావా కావును అంటే చూసినట్టే. చూచిన రీతిలోనే చూడని దాన్ని కూడా శరీరాదుల యొక్క నశ్వరత్వాన్ని తెలుసుకోవాలి. పుత్రదారాప్త బంధునాం సంగమః పాంధ సంగమః భార్య, పిల్లలు, బంధువులు, మిత్రులు, పితులు వీళ్ళంతా కలయిక సత్రంలో కలయిక లాంటిది. బాటదారై పోతుంటాం, దారిలో కలుస్తారు. కొద్ది దూరం నడిపేస్తారు, మళ్ళీ వాళ్ళ ఊరికి వాళ్ళు పోతారు, మన ఊరికి మనం పోతాం. లేదు ఓ సత్రంలో ఉన్నాం. పక్క పక్క గల్లులో ఉంటాం. గల్లు ఎక్కువ లేవు ఒకటే ఉంటుంది. కాస్త అవరించుకోవాలంటే ఒత్తు మన గల్లో ఉంటారు. అంతే ఉంటాదా? కదా ఇలాగ. కదా? మనతో కలిసి ఎంత దూరం వస్తారు? వారి ఊరి దారి వచ్చేంత వరకు వస్తారు. ఇలా కలుస్తారు అలా పోతారు. దారిలో కలిసిన వారి వలె పుత్ర దారాప్త బంధువుల యొక్క సంగమము. అలాంటి సంగమమే అని భావించాలి కానీ అమ్మ బాబోయ్ ఇప్పుడే కాదు 100 జన్మలు నువ్వే భార్యవు 100 జన్మలు నీవే భర్తవు అమ్మ నిన్ను పోయి పెట్టదేను నువ్వు అట్లా చెప్తే ఏమన్నారే నవ్వాలా ఏదో అన్నారా అందుకే పాంధ సంగమం ఇది కేవలం దారిలో ఉన్నట్టు చూడటమే అనుదేహం నియంతే స్వప్నః నిద్రానుభూయత. తల నిద్ర అనుసరించి ఉన్నట్టు నిద్ర రాగానే తల పోతుంది. కదా అలాగే దేహం ఉన్నంతవరకు వీళ్ళు ఉంటారు శరీరం పోతే. అంటే వాళ్ళు అనుదేహం వియంచేతే స్వప్నః నిద్రానుభోయత ఇత్తం పరిముసన్ ముక్తః ఇలా పరిశీలించి అన్నిటిని వదిలిపెట్టి గృహేషు అతిధివతు వసన్.

తన ఇంట్లో తాను యజమాని లాగా కాదు అతిథి లాగా ఉండాలి. నా గృహైలను వర్జిత. గృహస్తాశ్రమం తోటి గృహములతోటి బంధనం పెట్టుకోకూడదు నిర్మమః నిరహంకృతః అమకారము లేకుండా అహంకారము లేకుండా కర్మభీ గృహమేధి యైహి. గుహమేదీయ కర్మలతో ఇష్టవా పూజించాలి ఎవరిని మామేవ నన్నే పూజించి ఎలాగో భక్తిమాన్ ఏదో పైపైన కాదు. భక్తి కలిగి నన్నే ఆరాధిస్తూ తిష్టేతు వనం బావు పవిషేత్. ఉంటే బృహతాసనంలో ఉండాలి అబ్బా ఫలిస్తాలేమండి అంటే వన ప్రస్తుతి కలిగి. వనం భవిష్యేతు ప్రజావాన్ వా పరిభ్రజేత్ సంతానం ఉంటే సన్యాసి కూడా స్వీకరించవచ్చు. యత్సు అసక్తమతిహి కేహే పుత్ర విత్తైషణాతురః ఆసక్తమతిహి ఇంటి యందే బాగా కోరిక ఉండే పుత్రేషణ ధనేషణ దారేషణ ఇలాంటివన్నీ ఉంటే స్త్రైనః స్త్రీ వ్యామోహం కలవాడు కుపనతిహి లోపబుద్ధి కృష్ణాది అంటాడు కదా అలాంటి కలవాడు మూఢః మూర్ఖుడు మమాహనితి పద్యతి అలాంటివాడు నేను నాది అని సంసారంలో బంధించబడతాడు. అహోమే పితర ఊర్ధౌ ఇల్లు వదిలిపెట్టి పోకుండా ఉండడానికి ఇవన్నీ కారణాలు తాతురు చెప్తాడు నాకు బోధా ఉందండి కానీ మా అమ్మ నాన్న ముసలివాడండి నేను పోతే వాళ్ళకి ఎవరు చెప్తారండి. పరుబాని వాడు ముందే పోయారనుకోండి అంటే పరాభవించారు అప్పుడు భార్య బాల భార్య మరీ చిన్న వయస్సు చిన్న పిల్ల అండి చిన్న వయస్సు తన తర ఎలా పోషించుకుంటుంది అందులో పైనుంచి ఆత్మజ ఆత్మజ సంతానం చిన్న పిల్ల నా పిల్లలను భార్యను ఎలా వదిలిపెట్టిపోతానండి. పెద్దవాళ్ళకు సరిపోకపోతే రావచ్చు ఇవన్నీ ఏముందన్నమాట. పోలేకుండా ఉండటానికి ప్రార్థులు. అనాథ మామృతే దీనా కదం జీవంతి దుక్కుతాని లేకుంటే వాళ్ళు అనాథ అయిపోరు. వాళ్ళు ఎలా ఉంటారు? పెద్దవాళ్ళు పెద్దవాళ్ళు అయ్యేదాకా ఉంటాను. ఇంతలో వీడే పోతాడు. ఇంకా ఉండి ఎక్కడికి వెళ్ళింది? ఇలా ఏవం గృహాజయాక్షిప్త హృదయః ఇలా. గృహము యందు మనస్సు తగులుకొని మూఢజీవి అతృప్తః తాననుధ్యాయన్ తృప్తి పొందక వారినే ధ్యానం చేస్తూ అంధం ప్రమిచితే తమః

తక్క చీకటి వంటి అజ్ఞానాన్ని నరకాన్ని పొందుతాడు. అంటే ఏమిటి? గృహసాశ్రమంలో ఒక సమయానికి అన్నీ వదిలిపెట్టి వెళ్ళాలి. వెళ్ళలేవు. వాటి యందు ఎక్కువ ఆసక్తి లేని కళీతం విడిచిపెట్టాలి. ఇది ఇక వనం వివక్షుహు. వేరైతేనే వానప్రస్థాన్ని వెళ్లగలుగుకుంటే పుత్రేషు భార్యామ్ నేత్య అహైవవ భార్యను పిల్లలకి అప్పగించాలి వీలు లేకుంటే తనతో తీసుకొని కూడా వెళ్లవచ్చు కలిసి గాని వెళ్లవచ్చు వనయేవవతేతి శాంతః తృతీయం భాగమాయుషః ఆయుష్షము యొక్క మూడవ భాగాన్ని కొణంలో అంటే 75 సంవత్సరాల దాకా వానప్రశ్నం చేయాలి. ఆయుష్షః చందమూల ఫలైహి వర్యైహి మేచ్ఛైహి వృత్తిం ప్రకల్పయేత్. మళ్ళీ అడవిలోకి పోయి అక్కడ పెద్ద మేడ కడుక్కొని మళ్ళీ అడవులు లేపులు మైగూరు పాకులు ఇవన్నీ తిన్నాను అనుకోండి ఇంక అదేం వనం. అలా కాదు అందుకే చందమూల ఫలములతో వన్ చేయి కూడా మేధ్య వృత్తి పవిత్రమైన ఉండాలి. వతీత వలకరం వాసః తృణపర్ణ అజినానిచ నార వస్త్రాలే కట్టుకోవాలి. తృణపర్ణ అజినములు ఆకుల మీద, గడ్డి మీద, చర్మాల మీదనే పడుకోవాలి. దృణపరనాదినానిత కేచరోమనకస్మస్త్రు మలాని విబ్రూయాత్ రోజు రోజుకు రెండు సార్లు ట్రైనింగ్ చేసుకోవడం ఓ నాలుగు సార్లు కోడ క్రీమ్ ఏదో మన ఎదురెట్లో ఏదో క్రీమ్ మగవాళ్ళు కూడా అంగం కావడానికి హ్యాండ్ తంబ్ క్రీమ్ అట హ్యాండ్ సమ్ హ్యాండ్ సమ్ ఏదో యాడ్ అదో క్రీమ్ అంట అది మగోళ్ళు రాగు రాగి వేరే మరి ఆడపిల్లలకి ఇంకోటి వేరే ఇవన్నీ పూసుకున్నాం అనుకోండి ఇంకెక్కడి వారసత్వం. అందుకోసమని అలాంటి ఉన్నది వేరే చెప్పారు మరి చూపెట్టారు వీళ్ళకి వేరే ఉండాలి. అలా చందమూల వసీత వలకలం వాసః అందుకోసము కేశములను, రోమములను, నకములను. అలాగే స్మస్త్రు మూలాలు అంటే గడ్డారి మీసాలు. అలాగే ఈ మలాలన్నీ ధరించాలి. నధావేత్ అప్సు మధ్యేత పరిగెత్తకూడదు. నీటిలో మునుగకూడదు. త్రికాలం తండ్రిలే చేయాలి. మూడు పూటల నీటిలో స్నానం చేయాలి కానీ మునుగకూడదు.

తండ్రి లేచి భూమి మీదనే పడుకోవాలి. గ్రీష్మే తప్పిత పంచాగ్నేను వేసవి కాలములో 5 అగ్నుల మధ్యన తపస్సు చేయాలి. ఐద గుళ్ళకే పైన సూర్యుడు నాలుగు వైపున నాలుగు అగ్నులు పెట్టుకోవాలి మంటలు పెట్టుకొని ఆ మధ్యన కూర్చొని తపస్సు చేయాలి. గ్రీష్మే పంచ తప్పింత అగ్నేను. వరసాతు ఆసారసాత్ వరసాకాలంలో వరసధారంలో రేపుతోని తపస్సు చేయాలి. యలే ఆకంఠ మగ్రహ శిశిరే చలికాలంలో కంఠం వరకు నీటిలో ములిగి నిలబడి తపస్సు చేయాలి. శిశిరే ఏవం వృత్తః తపస్సు ఇలా తపస్సు చేయాలి. అగ్ని పక్వం సమస్నీయాత్ కాల పక్వం అధాపివాత్. అలవాటు లేకుంటే ఇందులో పొయ్యి మీద పెట్టి వండుకొని తినొచ్చు. న్యాయంగా అయితే కాల పక్వం అనే తినాలి. కాయంగా ఉంటాయి కదా పండ్లు అలా ఉంటాయి చూడండి కందమూలాలు పండ్లు కాయలు ఉంటాయి. కారంతో పండుతాయి. వాటిని స్వీకరించాలి. కారపత్వం వధాపివా కులూకరాత్మ గుట్టోవా దంతోలూకల ఏవవా. ఉలుకల కుట్టః కానీ, అష్మ కుట్టః కానీ, దంత ఉలుకల కుట్టః కానీ, ఏమిటి అర్థం కావట్లేదు కదా? ధాన్యాన్ని తానే. దంచి రోలితో దంచి అంటే ఏ పూడ కాకుండా దంచి ఆ బియ్యం తీసుకొని వండుకోవాలి, మరి రోలితో అయితే మంచిగా అవుతాయి, పొట్టంతా పోతుంది, బియ్యం అంటే బొడుగు బొడుగు అయితే పొట్టి తినడం బాగుంటుంది, రెండు మూడు సార్లు ఎక్కువ లాగేస్తాం, దాన్ని తప్పుకోవడానికి అచ్చెన గుట్ట రాయితో దంచి తినాలి. రాయితో దంచినా కానీ ఆ ఉంటది ఇది కూడా రాయితో దంచినా కొద్ది నేర్పతనం వస్తే మళ్ళీ రోజ్ లాగా అయితది. అందుకే దంత ఉరువు కదా. పంటితోటే గింజలు తిరిగి దాన్నే తినాలి. వృత్తి, గులుక వృత్తి, అశ్వవృత్తి, దంతోలుక వృత్తి. స్వయం సంచినియాత్ సర్వం ఆత్మనః వృత్తి కారణం. తాను బతికేదానికి కావలసిన దాన్ని స్వయంగా తానే సంపాదించుకోవాలి. నువ్వు ఎత్తి పెడతావా, నువ్వు వడ్డీ పెడతావా, నువ్వు వడ్డీ ఇస్తావా వేనీ కుదరకు. భార్య ఉన్నా సరే తానే సేవాలి, తానే వండాలి, తానే తినాలి. ఆమె చెప్పుకోవాలి ఆమె వండుకోవాలి అలా. నాకు నీవు వండి పెట్టు నేను నీకు వండి పెడతాను అంటే మళ్ళీ నీవు నాకు నేను నీకు ఇంకేం అవసరం.

నీకు నీ వారు లేరు, నాకు నా వారు లేరని మళ్ళీ ఇక్కడ గుణశాస్త్రం మొదలు అయింది. అందుకే తనకు కావలసిన దాన్ని తానే ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. ఇలా దేశ కాల బలాభిజ్ఞ నాదదీత దేశ కాల బలాలు బాగా తెలిసిన వాడు ఎవరి నుండి తీసుకోకూడదు. సర్లు తెచ్చిన దాన్ని స్వీకరించవద్దు. వన్యైహి చెరుపు రోడాదై నిర్వపేతు కాల చోదితాం. అడవి లభించినటువంటి చెరువు తోటి ప్రోధాని తోటే మనం హోమం చేయాలి. తతు శ్రౌతేన పసున మామ్ యజేత వనాశ్రమి వానప్రక్తం వాడు. ప్రవక్త విధిలో పశువుతో కానీ యజ్ఞములు చేయకూడదు. అగ్నిహోతం దర్శస్య పూర్ణమాసస్య పూర్వవసు చాతుర్మాస్యానిచ మునే ఆమ్నాతానిచ నైగము. వేడములు, వానప్రస్థానికి అగ్నిహోత్రము, దరిత్య, పూర్ణమాస, కాతురుమతి అనేటువంటి నాలుగు వ్రతాలు మాత్రమే నియమించారు, ఏర్పాటు చేశారు. ఏవం కీర్ణేన తపతా ఇలా జాగ్రత్తగా తపస్సు ఆచరించి మునిని ధమని తంతతః తల్లికి ఏమవుతాడు? అస్తిపంజర అవుతాడు. ఎముకల గూడవుతాడు. అలా అయిన తర్వాత మాం తపోమయం ఆరాధ్య ఋషిహి లోకాదుపైతి. తపో రూపంలో నన్ను ఆరాధించి ఈ లోకాన్ని విడిచిపెట్టి నన్ను చేరుతాడు. యత్వేతతో పుచ్చతస్కీర్ణం. తపో నిద్రయే సన్మాతో కామాయ అల్పీయతే విద్యాత్ బాలితత్వపర నన్ను మాత్రమే తేలటానికి కారణమైన ఇంతటి అద్భుతమైన వానప్రస్థాశ్రమాన్ని స్వీకరించి కూడా వానప్రస్థాశ్రమంలోని ఇంత కఠినమైనటువంటి దీక్ష వ్రతాలు ఆచరించి ఆ మాయ అల్పియతే సామాన్య కామనలకు ఈ శక్తిని ఉపయోగిస్తే అంతకంటే ప్రస్తుడు ఎవరు? చూడండి కామాయ అల్పియజ యుజ్ఞాత వారి తక్కువ పరస్తత అంతకంటే ఎవరయ్యా దృష్టుడు తనకి రాదు అపరస్తత యదాతౌ నియమి అకల్పః

జరయా జాతవేతదు కృద్ధాప్యం బాగా పెరిగింది, వణుకు వచ్చేస్తుంది, నియమాలన్నీ పాటించలేడు. ఆత్మని ఆత్మని అగ్నిని సమారోప్య మచ్చిత్తః అగ్నిం సమావిషే. ఈ ఆత్మలో అగ్మిని ఏర్పాటు చేసి తాను అగ్నిలో ప్రవేశించి శరీరాన్ని విడిచిపెట్టవచ్చు. యదా కర్మ విపాకేషు లోకేషు నిరయాత్మ జో విరాగు చారితే. నరకములనిపించేటువంటి కర్మ విభాగమైనటువంటి లోగములయందు లోకములయందు విరక్తి కలిగితే మళ్ళీ ఎందుకు అనుకుంటే సమ్యక్ వ్యక్తాగ్ని అగ్నిని తనలో ఉంచుకొని ప్రవరకేదు. సన్యాసాశ్రమాన్ని స్వీకరించబోతున్నాడు అంటే ఇంకా కొన్నాళ్ళు లోకంలో ఉంటాను. కానీ లోకం ఎందుకు నాకు విరక్తి కలిగింది అనుకుంటే సన్యాసాశ్రమం తోటి వ్యాశ్రమం నుంచి ఆశ్రమాంతరం. అందులోకి వెళ్ళవచ్చు. ఇత్వా యదోపదేశం మాం తత్వా తరువాసు సర్వత్వం పృథ్వియే యజ్ఞము చేసి ప్రపేరిత్రో యజ్ఞము చేసి పృథ్వితులకు అన్నీ ఇచ్చేసి అగ్నిని స్వప్రాణావేత్య అగ్నిని తనలో ఉంచుకొని నిరపేక్షః పరిభ్రజీత్ దేనిని కోరకుండా సన్యాసాక్రమాన్ని స్వీకరించాలి. నిరపేక్షః పరిభ్రజీత్ విప్రస్యవై సన్యసతః దేవా దారాది రూపిణః విఘ్నాలు కుర్వంతి. సన్యాసము స్వీకరించాలనుకునేటువంటి బ్రాహ్మణునికి దేవతలే భార్యారూపంలో వచ్చి విఘ్నాలు కలిగిస్తారు. పశు చేస్తున్న వాళ్ళకి రంభా ఉర్వసులు కాదు. గృహస్తాశ్రమంలో ఉన్నవాళ్ళు లేదా వానప్రక్తంలో ఉన్నవాళ్ళు ఇది నాకెందుకు సన్యాసం స్వీకరిస్తాను అంటే మదులు అడ్డు వచ్చేది ఎవరు? వారియే కదా. ఆ ఎవరో కాదు దేవతలే ఆ రూపంలో మనకు విఘ్నాన్ని ఏర్పడ్డారు అంటే వాళ్ళు విఘ్నము అన్నమాట. దేవా దాదాది రూపేణ సన్యసతః దేవా దాదాది రూపిణః విఘ్నాత్ కురువంతి అయం భస్మాన్ ఆక్రమ్య తమియా పరం. కాబట్టి మీనిని ముందే వచనంలో ఉంచుకునే తరువాత తరువాతి ఆశ్రమానికి చేరుకోవాలి. పరం విపర్యాత్ సేతు మునిరు వాతా కౌపీనాచ్ఛాదనం పరం సన్యాసంలో ఒక్క

కౌపీనం మాత్రమే ధరించి ఉండాలి. కౌపీనాచ్ఛాదనం పరం త్యక్తం తదండ పాత్రాభ్యాం అన్యత్ కించిత్ అనాపది. ఆ పద లేనప్పుడు దండము కమండలము తప్ప మరి దీన్ని తాను ధరించకూడదు. దృష్టి భూతం న్యసేతు పాదం అందరికీ అనుకోండి. కంటి శ్లోకాలు, కంటి శ్లోకాలు అంటే మనం ఎప్పుడు రోజు చేసుకోవాలి. ముందర అడుగు పెట్టాలంటే కంటితో చూచే పెట్టాలి. వస్త్రపూతం యలంపివే. నీరు తాగాలంటే పత్రం తోటి వడబోసుకొని నీరు తాగాలి. సత్యపూతం వదేతు వాచ్యం. సత్యము తోటి పవిత్రమైన మాటనే మాట్లాడాలి. మనస్పూతం సమాచరం. మనస్సుతో దిష్కరిత చేసి దాన్ని ఆశ్చర్యంచాలి. సూత్రాలన్నీ అన్నీ సూత్రప్రాయంగా ఉంటాయి కానీ ఇవి సార్వకాలికములు ఇప్పుడే కాదు. దృష్టిపూతం యచేత్ పాదం వస్త్రపూతం పిబేత్ జలం సత్యపూతాం వదేత్ వాచం మనస్పూతం సమాచరేత్. మౌనానిహా నిరాయామాః దండాః వాతు దేహ చేతసా. వాక్యును వచనంలో ఉంటారంటే ఏం చేయాలి? శిక్షించాలి. దండం కాదు వాక్యు అనేది దండం మౌనము. వాక్కుకు మౌనము అలాగే అనిహ మనస్సుకు వైరాగ్యం. శరీరానికి అనిరాయాయమ ప్రాణాయామం. శరీర దండం ప్రాణాయామము, మానసిక దండం వైరాగ్యము, వాకు దండం మౌనము. ఇక మౌనాని హామిలా యామాః దండాః వాకు. దేహ చేతతాం నక్యేచే యచ్ఛ సంత్యంగా వేరు తిని నభవేతితి. ఇవి లేకుంటే మూడు దండాలు పట్టుకోగానే సన్యాసి కాడు. నా వేడు విని భవేత్ వేడు అంటే ఎదురు పొంగులు. త్రిదండం అంటాం కదా కేవలం త్రిదండం పట్టుకున్న వారల్లా సన్యాసి కాదు ఎవరికైతే మౌన అనిహ చెప్పుకున్నామే అలాగే అనిరాగామ.

ప్రాణాయామము, నిరాసక్తి, మౌనము ఈ మూడు ఉంటే అవుతారు కానీ వేడుభిహి నభవేతియతిహి. మౌనాని హాయదాయామ దండా వాగ్దేజతం నశ్చేతే యక్తి సంత్యంగా ఎవరికైతే ఇది లేవో. విరుభిని నభవేతితి కేవలం దండవులతో వారు యతి కారేరు. భిక్షాం చతురుషు వర్ణేషు విగరిత్యం వర్జయేంచరే. యతి కూడా నాలుగు వర్ణాలలో భిక్షాచరణము చేయకూడదు. సప్తాగారాన్ అధంకృత్తాన్ దుష్యేదు లభ్యేన తావతా భిక్షారణం తప్పకుండా చేయాలంటే రోజు ఒక ఏడు ఇండ్లు మాత్రమే వెళ్ళాలి. సప్తాగారం. ఆ ఏడి ఇళ్లలో ఎంత దొరికిందో దానితోటే తృప్తి పొందాలి. అయ్యో నాకు ఆగర ఉండలేదు, నాకు ఆగర సరిపోలేదు, ఇవాళ ఇంకో ఏడి ఇళ్లకు వెళ్తాను. ఏడు ఇండ్లే జరించాలి అందు లభించిన దాన్నే స్వీకరించాలి. బహిర్జలాశయం గత్వ తత్ర ఉపస్కృత్య వాగ్యతః ఊర్లో ఉండకూడదు. పరపాటిన ఊళ్ళో ఉన్న స్నానానికి ఊడి వెలుపల ఉన్న జలాశయానికి వెళ్లి స్నానం చేసి మౌనంతోటి దాన్ని ఆచమం చేసుకొని విభజ్య పావితం సేతం పుంజీత అసేతమాపుతం పవిత్రమైనటువంటి దాన్నే విభజించి పూజించాలి. దొరికింది బాగా కదా అని మొత్తం తినకూడదు. అసేచమాపృతం ఏకశరీర్మహీమేతాం సన్యాసి అంటే ఒక్కడే చిరగారి మొత్తం భూమండలంని విత్సంగః. దేని యందు ఎవరి యందు కోరిక లేకుండా సంయకేంద్రియః నిది నిగ్రహం కలిగి సేవించాలి. ఆత్మక్రీడ తనలో తాను ఆనందించాలి. ఆత్మరతః ఆత్మవాన్. సమదర్శనః వివిత్త క్షేమ తరణః ఏకాంతముగా ఉండేటువంటి ఇంటిలోనే ఉండాలి మద్భావ విమలాశయః నా యెద్దు భావముకి పరిశుద్ధమైన మనస్సు కలవాడు కావాలి. ఆత్మానం చింతయేతి ఏకం అభేదేన మయామునిహి.

ఒక్కడిని ఒక్కడిగా ఆత్మ ఒక్కటే అని అది కూడా నా స్వరూపమని ధ్యానం చేయాలి. అనివీక్షిత ఆత్మలో బంధం మోక్షంటే జ్ఞాన నిష్టయా. పక్కవారితో కలిసి ఉంటే బంధము జ్ఞానం ఉంటే మోక్షం. కదా ఇలా వీటిని భావించాలి. బంధ ఇంద్రియ విక్షేపః మోక్షయేశాంతి సంక్షేపః. బంధం అంటే ఏమిటి? ఇంద్రియములను విచ్చల విధిగా ప్రసరింపచేయుట బంధం. ఇంద్రియములను నిగ్రహించుట మోక్షం. బంధ ఇంద్రియ విక్షేపః మోక్ష ఏశాంచ సంజ్ఞమ చిన్న చిన్న సూత్రప్రాయంగా చెప్తారన్నమాట. ఇంద్రియములను విహరింప చేయుట సంసారము వాటిని నియమించుట మోక్షము. తస్మాత్ నియమ్య షడ్వర్గం అరిషడ్వర్గాన్ని నియమించి మద్భావేన చరేత్ ముగిలినవాడు నా భావంతో సంచరించాలి విరక్తః క్షుళ్ళకావేద్యః కుల్ల కామములు అన్నాడు అంటే క్షుద్రమైనటువంటి కోరికలతోటి విరక్తి పొంది లబ్ధ్వా ఆత్మని సుఖం మహత్. కాదు క్షుద్రమైన కోరికల యందు విరక్తి పొందితే ఆత్మలో గొప్ప సుఖం కలుస్తుంది. సుఖం మహత్ పురగ్రామ వ్రజాన్ సార్ధాన్ భిక్షార్థం ప్రవిషన్ చరేతి పురము కానీ గ్రామము కానీ ప్రజము కానీ భిక్ష కోసమే ప్రవేశించాలి. పుణ్య తేజ సరిత్యైర వనాశనోవతీం మహీం పుణ్య పుణ్య పర్వతములు నదులు అలాగే ప్రదేశములు వీటిని ఇలాంటి భూమిని వానప్రస్థాత్రమా పదేచు అభీక్షణం భీక్షమా సరి ఎక్కువ సార్లు సన్యాసి ఎక్కువగా వానప్రస్థాశ్రమంలో ఉన్నవారు. వారి నుండే భిక్ష స్వీకరించాలి అంటున్నాడు. వీలు ఎంత ఎక్కువ అటు మళ్ళీ గృహస్థాభ వెళ్ళామనుకోండి ఏమో చెప్పలేను చెప్పాను కదా సౌభరి పొరపాటున ఒక్కసారి అగ్నిలో చాప పిల్లను చూస్తే యాభై మంది భార్యలు వచ్చారు. ఎందుకు వచ్చిన బాధ? ఎందుకంటే వీరులంత వరకు వానప్రస్థంలో ఉన్న వారి దగ్గరే భిక్షాటన చేయడానికి.

ప్రయత్నించాలి సంచరించాలి వానప్రస్థాశ్రమ పదేషు అభీక్షణం భవిక్షమాచరేతు సముసిద్ధియతి ఆసు అసమ్మోహః శుద్ధ తత్వః శిలాంససా ఇలా వృత్తితో సంపాదించినటువంటి అన్నముతోటి పరిశుద్ధమైనటువంటి మనస్సు గలవాడై ఈ అసమ్మోహ మోహమును వదిలిపెట్టి సంసిద్ధతి. చక్కని సిద్ధి పొందుతాడు. నైతతు వస్తుతయా పశ్యేతు దృశ్యమానం వినచ్ఛతి. కనపడుతున్నదంతా వాస్తవం అనుకోవద్దు. ఇదంతా నటించేదే. అసక్త చిత్తః విరమేత్ ఇహా ముత్రతి కార్చితాత్ దేని యందు ఆకర్షి లేకుండా ఇహములో కానీ పరములో కానీ చేయవలసినది ఏది లేదు అనే నిశ్చయానికి రావాలి. ఇలా యదేయద యదేయద ఆత్మని జగత్తు మనోవాక్పురాణ సమ్మతం మన ఆత్మలో మన మనస్సులో మనస్సు వాక్కు కాయములు వీడితో ఏర్పడినటువంటిది సర్వం మాయేటి తచ్చేనా చూస్తున్నది చేస్తున్నది అనుభవిస్తున్నది ఇదంతా పరమాత్మ యొక్క మాయగా తెలుసుకొని స్వస్థః పరిపూర్ణమైనటువంటి మానసిక ఆరోగ్యాన్ని పొంది స్వస్తః త్యక్త్వా నతత్ స్మరేత్ విడిచిపెట్టిన తర్వాత మళ్ళీ దాన్ని మీరు దేన్ని విడిచిపెట్టారో మళ్ళీ దాన్ని స్మరించకూడదు. జ్ఞాననిష్ట విరక్తోవా మద్భక్తోవా నపేక్షకః జ్ఞాని కానీ, విరక్తుడు కానీ, దేనినీ కోరని నాభక్తుడు కానీ, సలింగానాశ్రమాంత్యత్వ తెరేతు అవిధి గోచరః. ఇలాంటి నియమాలను ఆశ్రమాలన్నీ విడిచిపెట్టి అవిధిగోచరః చరేత్. ఏ విధికి కనబడకూడదు అంటే శాస్త్రవిధి ప్రకారం నడుస్తానని అవసరం లేదు. జ్ఞానమిష్టుడు నేనే మాత్రం కావాలనుకుంటే వారికి విధులు ఎందుకు? ఇది ఇచ్చేగా వాడు నన్నే ధ్యానిస్తూ గడపవచ్చు అవిధి గోచరః బుధః బాలజవస్త్రీడి పండితుడైన వాడు మిధులవాణి లాగా అంటలా అంటే విహరించాలి కుశలః జడవసు చరిత్

పుచ్చేనుడు పిచ్చివాడిలాగా జడుడిలాగా సంచరించాలి. వదేతు ఉన్నమస్తవతు విద్వాన్ పండితుడైనవాడు పిచ్చివాడిలాగా మాట్లాడాలి. వాడినే పాటి తిరగాలి. అన్ని తెలిసింది వాడేం పడుతున్నాడు అంటారు. అన్ని తెలవాలి. తెలిసిన వాడిలా మాట్లాడొద్దు. ఓహో ఇలానా చిట్టే ఆఖరికి పోతుందా అలాగా అన్నారనుకోండి పక్కవాడు పిచ్చివాడిరా అని వదిలేస్తాడు మనం ఆయుగ్గా పోవచ్చు. బాగా తింటే ఆదరిపోతుంది నాకు తెచ్చి పెట్టరా అంటే నాకు తెచ్చి పెడతాడు ఇంకేమి సంజాసి ఎక్కడ ఉంది. అందుకే పిచ్చివాడిలాగా మాట్లాడాలి ఉన్మత్తవతు విద్వాన్ గోచరియాం నైగమత్సరేతు. వేదవ్రతపరుడు గోచర్య అంటే లభించినప్పుడు లభించినంత మాత్రమే తీసుకోవాలి. ఇలా గోచర్యను ఆచరించాలి. వేదవాద రతః నత్యాత్ నపాకండి. నిరంతరం వేదాధ్యయనం కానీ వేదాధ్యయనంలో విషయాలను వాదించటానిలో కానీ తను ప్రవర్తించకూడదు. నా పాకండి. పాపకండ వినిపించకూడదు. నా హైతుకః హేతువాదం కూడా. చేయకూడదు అలాంటి వారితో మాట్లాడకూడదు. శుష్కవాద వివాదే నకెంచిత్ పక్షం కొన్ని ఉంటాయి శుష్కవాదాలు. కదా కొన్ని వివాదాలు ఉంటాయి అలా వివాదాలు దొరికిపోవద్దు. ఒకవేళ మనం అక్కడ ఉన్నా దాన్ని వినాలి తప్ప ఏ ఒక్కరి పక్షాన్ని ఆశ్రయించకూడదు. పరపాటున మనం ఒక పక్షం సమర్పించామనుకో అదే రేపు ధర్మం అవుతుంది. సన్యాసి ఏ పక్షం సమర్పించి అది ధర్మం అవుతుంది. మనమే లోకాన్ని పక్కదారి పట్టించిన వాళ్ళం అవుతాం. అందుకే శుష్కవాద వివాదాలలో ఏ ఒక్కరి పక్షాన్ని ఆశ్రయించకూడదు. అకంటితి పక్షం సమాశ్రయేత్ నోద్విజేత జనాతు ధీరః జనంచ జనంచ ఉద్విజయేన్నతు. జనులను చూసి భయపడకూడదు. తాను జనులను భయపెట్టకూడదు. నోద్విజేత్ అతివాదిపి చేత నావమన్యేత కంఠ ఎవరెవరు అట్లాగే మాట్లాడుతారు. తాను ఎవరిని అవమానించకూడదు. దేహముద్దిత్య పశువతు వైర్యం వైర్యం కురియాతు నాకే రచితు. శరీరం కోసం పశువులాగా ఏ ఒక్కరితోటి.

విరోధాన్ని కలిగించుకోకూడదు, దుర్గించుకోకూడదు. ఏకేపరోక్యాత్మ భూతేషు ఆత్మని అవర్చించాలి. పరమాత్మ ఒక్కడే అతనే. సకల ప్రాణుల యందు ఉన్నాడు యథా ఇందువు ఉదపాత్రేదు పూతాని ఆత్మకానిత జలమున్నటువంటి జలపాత్రలో చంద్రుడు కనపడతాడు ఇక్కడో గిన్ని అక్కడో గిన్ని అక్కడో గిన్ని అక్కనే ఉంటుంది నీళ్ళు ఉంటాయి చంద్రుడు అన్నిటిలో ఉంటాడు చంద్రుడు అందరా ఒకడా ఒక్కడే చంద్రుడు బహువులక పాత్రలో కనపడతాడు. యదేంద్రుక పాత్ర ఇది భూతాని ఏకాత్మకాని అరద్వ నవిజీదీత కాలే కాలే అచనం కొజితు. ఒక్కసారి కన్యాతికి సమయానికి ఆహారం దొరకదు. అంత మాత్రాన అయ్యో వాళ్ళు ఆహారం లేకుండా అయిందే అలా ఉంటాను పోతాను అని ఇలాగ విషాదాన్ని పొందకూడదు. లక్సువా నపురుష్యేత్ బాగా దొరికితే. సంతోషించకూడదు. ధృతిమాన్ ఉభయం దైవతంత్రం. ధైర్యం కలిగి ఉండాలి వాడే ఇస్తాడు వాడే ఇవ్వడు. వాడు దొరకలేదు అంటే వాడు ఇవ్వలేదు వద్దేమో. వాడు బాగా దొరికింది వాడికి కావాలేమో. ఇదంతా దైవాధీనంగా పారించాలి. ఆహారార్థం సమీహిత యుక్తం తత్ ప్రాణధారణం. ప్రాణము నిలపటానికి కావలసిన ఆహారం కోసం ప్రయత్నించాలే తప్ప శరీరం బలవటానికి కావలసిన ఆహారాన్ని. తీసుకోకూడదు. తత్పణ విమర్శిస్తే తేనా తద్విజ్ఞాయ విముచ్యతే. ఇలా స్వరూపాన్ని బాగా విమర్శిస్తే తెలుసుకుంటే అలా పరిజీవత తత్వాన్ని తెలుసుకొని విముచ్యతే ముక్తిని పొందుతాడు. ఎదురుచ్చయ ఊపన్న అన్నన్. అద్యాతు శ్రేష్ఠం ఉత అపరం. భగవత్ సంకల్పంతో లభించిన అన్నం తీసుకోవాలి. అది ఉత్తమాన్నము కావచ్చు, అధమాన్నము కావచ్చు. మామూలు భోజనం కావచ్చు. కోకూరగాయ ఒక అన్నమే కావచ్చు, నాలుగు కూరగాయలు నాలుగు అన్నాలు ఉండొచ్చు. ఇదాం తీసుకోవాలి. పరం సదా వాసః సదా చెయ్యాం ప్రాప్తం ప్రాప్తం భజేన్ మునిహి. ఎక్కడ దొరికితే నివాసం అక్కడ ఉంటారు. ఏది ఏది దొరికితే ఆ చెయ్యాం నేల మీద, తాప మీద, గర్భల మీద, జపరము మీద మిండం. ఈ సమత్య లభించింది. ప్రయత్నం చేయకుండా ఏది లభిస్తుందో దానితోనే తృప్తి పొందాలి. శౌచ్యం, ఆచమనం, స్నానం నతు చోదనయాత్యరే.

ఎవరో చెప్తే చేయకూడదు. అయ్యో స్వామి గారు స్నానం చేయాలండి అలా అయ్యా దీనికి పోతున్నాం ఇప్పుడు. కాదు. తనకు తాను ఆయా వేళలో ఆయా పనులు అయ్యా ఇప్పుడు ఆచరణం చేయాలి ఇప్పుడు స్నానం చేయాలి. ఎవరో బోధిస్తే ఎవరో ప్రేరేపిస్తే చేయకూడదు సహజంగా ఆచరించాలి అన్యావశ్య నియమాను జ్ఞాని యథాహం వీలయ ఈశ్వర. సర్వ నియంతైన నేను ఎలా అన్ని నియమాలను ఆచరిస్తున్నానో అన్నీ కూడా అలాగే ఉన్నాయి. నవితస్య వికల్పాస్య యాచ మద్వీక్షయా హత. నన్నే నిరంతరం చూడటం తోటి అతనికి ఇలాంటి సంబంధం అంతా తొలగిపోతుంది. అలాంటి వాడికి ఇదా అదా అనేటువంటి వికల్పము, భేదము అవే ఉండవు. కాబట్టి అన్యాంశ. అదే అదే ఆ దేహాంతాత్ కొచితు శాతి తత సంపద్యితేనయా దేహాంతం బొర కల ఉండాలి వస్తే కొంచెం శాతి తీర్చి వస్తుంది. కానీ తర్వాత మయా సంబంధం. అలాంటి వాడు నన్ను చేరుతాడు, నా దగ్గరే ఉంటాడు. దుఃఖోదక్షేషు కామేషు జాత నిర్వేదః. దుఃఖములను మాత్రము కలిగించేటువంటి కోలికల యందు విరక్తికర వారు కావాలి, ఆత్మవాన్ మనోనిగ్రహము కన్నవారు కావాలి, అజిజ్ఞాస్తమ ధర్మః గురుం మునిం ఉపావ్రజేత్ అజిజ్ఞాస్తమ ధర్మః అంటే నా ధర్మాన్ని ఏ మాత్రం తెలుసుకోకుండా ఉన్నట్టయితే గురుం మునింబు పావుడు అంటే జ్ఞానము కలగకుండానే విరక్తి కలిగి సన్యాసి అయితే అలాంటి వారు సన్యాసంలో కూడా గురువును ఆశ్రయించి సేవించవచ్చు లేదా మునిని సేవించవచ్చు. తావు పరిచర్య భక్త శ్రద్ధావాన్ అనసూయతః. తెలుసుకోవలసిన విషయం తెలిసేంతవరకు తెలియవలసిన దానిలో శ్రద్ధ కలిగి అసూయ లేనివారై యావత్ బ్రహ్మ విజయానియాత్ బ్రహ్మ జ్ఞానం కలిగేంతవరకు మామేవ గురు మాతృతః గురువును కూడా నేనే అనుకునే భావంతోటి సంచరించాలి. ఎత్తు అసంధ్యత సడ్వర్గ ప్రచండేంద్రియ సారథి సడ్వర్గాన్ని భ్యంగించకుండా.

భూరమైనటువంటి ఇంద్రియముల సారధ్యతోటి జ్ఞాన వైరాగ్య రహితః జ్ఞాన వైరాగ్యాలు కూడా లేకుండా త్రిదండముపజీవతి కేవలం బ్రతుకు తెరువు కోసం త్రిదండాన్ని స్వీకరిస్తే ఉపజీవతే సురాన్ ఆత్మానమాత్మత్వం నిన్నుతే మాంచ ధర్మః తనలో ఉన్నటువంటి దేవతలను తనలో ఉన్నటువంటి నన్ను కూడా వంచన చేస్తున్నాడు మోసం చేస్తున్నాడు దాచి పెడుతున్నారు వాడికి ఏం పేరు? ధర్మః ధర్మాన్ని హత్య చేసిన వాడు అవుతున్నాడు. ధర్మః అవిపత్వ గజాయోస్మాత్ అముస్మాత్ విహీయతే. కషాయం అంటే మానసికమైనటువంటి వైరాగ్యం కలగకుంటే, పరిపత్వం కాకుంటే, మనస్సు పరిపత్వం కాకుండా సన్యాసాన్ని స్వీకరిస్తే ఉభయభ్రష్టుడు అవుతారు. ఇహ అముష్మాస్య ఇయ్యతే భిక్షోర్ధర్మః శ్రమః అహింస ప్రజలు ఎలా ఉండాలి హిందూయే నిగ్రహము అహింస తపము వీక్ష వనోగతః విహినః భూత రక్షైత్య గృహస్తునికి తాను రక్షించుట యజ్ఞము ద్విజత్య ఆచార్య సేవనం బ్రహ్మచారి బ్రాహ్మణుడు గురువును సేవించుట బ్రహ్మచర్యం తపః చౌత్యం సంతోషః భూత సౌహృదం, గృహస్తత్యాభివృద్ధం ఇవన్నీ మామూలే. గృహస్త అంటే బ్రహ్మచర్యము, తపస్సు, శోక్షము, సంతోషము, భూత సౌహృదం. ఇది బ్రహ్మచర్యం. ఇక గృహస్తత్యాపి ఇవన్నీ గృహస్తునికి కూడా ఉంటాయి. ఏడా ఏమిటి అంటే గృహస్తత్య అపి వృతౌ గంతుహు వృతుమతిగా ఉన్నప్పుడు స్త్రీ గమనం ఒక్కటే గృహస్తునికి ప్రత్యేకత తక్కినవన్నీ వాడికి గృహస్థ వాడి బ్రహ్మచర్యము వాడికి తపస్సు వాడికి చవిత్యము. అన్ని వారికి కూడా ఉంటాయి కాబట్టి ఋతౌ జంతువు సర్వేతాం మధుపాతం అందరూ నన్ను ఉపాశించాలి ఇతిమామ్యః స్వధర్మేణ ఈ రీతిలో నన్ను తన ధర్మం తోటి సేవిస్తే ఎలా అనన్య భావం. మరి దేని గురించి ఆలోచించకుండా సర్వభూతేతు మద్భావః సకల ప్రాణుల యందు నా భావాన్ని ఉంచి మద్భక్తిం విందతే అలా చేస్తే

దూరమైనటువంటి నా భక్తిని పొందుతాడు. భక్త్య ఉద్ధవ అనపాయిన్య అనపాయినైనటువంటి భక్తితోటి సర్వలోకమయచు అనేటువంటి నన్ను సర్వోత్పత్యప్యయం. సకల సృష్టి ప్రళయాలకు కారణమైనటువంటి నన్ను బ్రహ్మ మోపయాదు నన్ను వాడు చేరుతాడు ఇది స్వధర్మ నిర్మిక్త తత్వః నిర్జ్ఞాత మద్గతి ఇలా తన ధర్మాన్ని సక్రమంగా తెలుసుకొని ఆచరించి నిర్జ్ఞాత మద్గతిహి నా జ్ఞానాన్ని నా స్థానాన్ని బాగా తెలుసుకొని జ్ఞాన విజ్ఞాన సంపన్నః ఇవన్నీ కలవాడై నచిరాత్ తముపైపిమా వరలోనే నన్ను చేరుతాడు. వర్ణాశ్రమవతాం ధర్మః ఏక ఆచార రక్షణ. అయినా ఇది వరణ ఆశ్రమ ఆచార. లక్ష్మ ధర్మము సయేవ మద్భక్తియుతః నిద్రేశ కరస్వరః ఈ వర్ణాచలమాచార ధర్మాలు ఉన్నాయి అవి నా భక్తితో. నా భక్తి కలిగి ఉండి చేస్తే మూర్తి అనిపిస్తుంది. నా భక్తి లేక లోక మీద భక్తి ఉంటే సంసారం అయితే నడిపాదు. అందుకే మద్భక్తియుతః నిశ్రేయచరస్పరః ఏతస్తే అపీతం తాదో భవాన్ పుచ్ఛతి యచ్ఛమాం నాయనా నువ్వు నన్ను ఏమి అడిగావో అవన్నీ నీకు చెప్పాను యథా స్వధర్మ సంయుక్తః భక్తో మాంసముయాత్పరం తన తన ధర్మాన్ని సక్రమంగా అనుష్టిస్తూ నా భక్తుడైన వాడు నన్ను చేరుతాడు. నా భక్తి లేకుండా కేవలం ధర్మాచరణ. మోచ్ఛ తాల కాదు ఆ ధర్మాన్ని కూడా నా భక్తుడు ఆచరించాలి అంటే కర్తృత్వాభిమానంతో ఆచరించాలి అనుకోండి. అందుకే ఈ ప్రకారంగా చెప్పాడు ఇప్పుడు మళ్ళీ చెప్తున్నాడు యో విద్యాత్ యో విద్యాసుత సంపన్నః ఆత్మవాన్ నాను మాలికా మాయా మాత్రమిదం జ్ఞాత్వా జ్ఞానంత్య మై సన్యతే

ఓకే ఇలాంటి వర్ణముల వలన ఇలాంటి ఆశ్రమముల వలన గురు సుశ్రూష వలన వేద ఇతిహాసాది అధ్యయన అధ్యాపనం వలన నా స్వరూపాన్ని బాగా అక్షించి విద్యాకృత సంపన్న ఆత్మవాన్ మనోనిగ్రహం కలవాడై నానుమానికః అంటే మౌశయగ్రస్తుడు కాకూడదు. ఆ ఇలా తప్పకుండా అవుతుందంటారా? సమానం ఏమి చేయండి చెప్పండి. ఇలా అనుమాన ఉపాయాలతో ప్రమాణ ఆకాంక్షతో అంటే సంశయాత్మ అలా కాకుండా మాయా మాత్రమిదం జ్ఞాత్వ. ఈ ప్రపంచమంతా మాయా మాత్రమే అనుకొని తెలుసుకొని ఆ జ్ఞానాన్ని కూడా నా యందే అర్హించాలి. అంటే జ్ఞానము కూడా సాధనమని భావించరాదు. నేను పొందిన జ్ఞానమే నన్ను పరమాత్మను చేరుస్తుంది అనుకుంటే మళ్ళీ వాడు భక్తుడు అవుతాడు. సంసారంలో పడుతాడు. జ్ఞానం పని ఎంతవరకు ప్రపంచమంతా మాయ అని తెలుసుకోవడం వరకే. ముల్లు తెప్పి కాళ్ళలో గుచ్చుకున్న ముల్లును తీసేయడం అని ఉంచుకుంటాడు. అబ్బా ఇంత పెద్ద బాధ తొలగించుకుందా? కొన్నాళ్ళు ఈ ముల్లు నా దగ్గర పెట్టుకుందాం అనుకుంటాడా? అది కూడా అది కూడా అది కూడా మరి ఇది ఆ ముల్లు తీయదేమో ఇది రెండు పారేస్తాం. ప్రపంచం యొక్క స్వరూపాన్ని భగవం స్వరూపాన్ని ఈ రెండు తెలుసుకున్న తర్వాత ఆ తెలుసుకున్న జ్ఞానాన్ని కూడా నాకే అర్పించాలి కృష్ణార్పణ. ఎందుకంటే నేను జ్ఞానిని అనుకున్నాం అనుకోండి స్వస్తి ప్రజాభ్యర్థం. ఇంక మనకు కలిగేదేమీ లేదు. ఇలా. వాయి సన్యతేయతు జ్ఞానినః అహమేవేస్తః కదా. ఎవరు జ్ఞానులకు చాలా ఇష్టులు అంటే నేనే జ్ఞానులకు ఇష్టుడిని స్వార్థో హేతుస్య సమ్మతః నేనే జ్ఞానుల స్వార్థాన్ని ఎవరు నేనే. జ్ఞానులకు ఇష్టమైన హేతు ఎవరు నేనే జ్ఞాన స్వర్గ స్వర్గస్యైవపవర్గత్య నేనే స్వర్గాన్ని నేనే మోఠాన్ని

జ్ఞానులకు నాకంటే వేరే పొందవలసిన ప్రయోజనము ఉండదు. నాన్యోర్ధః మధృతే ప్రియః. నేను కాకుండా వేరే విషయం జ్ఞానులకు ప్రియము కాదు. జ్ఞాన విజ్ఞాన సంచిత్తాః పదం తే సంవిద్యుర్ మమ. జ్ఞాన విజ్ఞానములు బాగా పొందినటువంటి వాళ్ళు నా పదమే శ్రేష్టమని భావిస్తారు. జ్ఞాని ప్రియతమః అతోమి అందుకే అందరికంటే నాకు జ్ఞానే ప్రియతముడు. జ్ఞానేన అసౌపిభర్తిమాం. ఆ జ్ఞాని తన జ్ఞానముతో నన్ను భరిస్తున్నాడు అంటున్నాడు. వాడిని నేను కాదు. జ్ఞాని జ్ఞానముతో నన్ను భరిస్తాడు. తపః తీర్థం జపః దానం. పవిత్రాని ఇతరాణిచ తపస్సు కానీ తీర్థం కానీ జపము దానము ఇతర పవిత్రములన్నీ కూడా నారం కురువంతి తాం సిద్ధిం. జ్ఞానం యొక్క కలతో లభించే ఆ సిద్ధిని ఇవేవి అందించలేవు. స్నానం కుర్వంతి తాం సిద్ధిం యా జ్ఞాన చలయా కృత తస్మాత్ జ్ఞానేన సహితం జ్ఞాత్వ జ్ఞానము తోటే నా స్వరూపాన్ని తెలుసుకొని జ్ఞాన విజ్ఞాన సంపన్నః అవన్నీ కలవాడవై భజమాం భక్తి భావితః ఈ భక్తి భావంతోటి నన్ను సేవించు జ్ఞాన విజ్ఞాన యజ్ఞేన మా విష్టవా ఆత్మానమాత్మని మనలో తాను జ్ఞాన విజ్ఞానం కలవాడై నన్ను పూజించి సర్వయజ్ఞపతిం ఎవరిని సర్వ యజ్ఞ పతిని అలాంటి నన్ను సంసిద్ధిం మునయః అదనం మునులు ఉత్తమ సిద్ధిని పొందుతారు త్వయుద్ధవ ఆశ్రయతి యత్రివిదో వితారః మాయాంతరా పతతి నాద్య అపవర్గయోహ యదూద్ధవ ఏ త్రివిధ వికారములు ఉన్నాయి కొడత వచ్చేటువంటివి అవి కానీ ఇతర మాయాంచలములు కానీ అపవర్గాల్లో కానీ త్వయుద్ధవ నపతేత్ అవి నీ యందు రావు. ఉన్నవి ఆక్రమించవు. జన్మాదయాస్య యదమి తవ తస్య కింస్యుహు జన్మా జరాలు ఉన్నాయి కదా ఇలాంటివన్నీ నీకు అలాంటి వాటితో ఏమీ జరగదు. ఆద్యంతయోహో యత్ అసతోస్తి తదేవ మత్స్యే.

జన్మ, జ్వర, మరణము, రోగము, బాల్యము, వృద్ధ యవ్వనము, వృద్ధాత్మ ఏంటి ఇవన్నీ? ఇవన్నీ ఏమీ లేవు. ఇవి ఏమంటే మొదట ఆతివరా ఉండేదే మధ్యన ఉంటుందయ్యా, కొత్తదే ఉంటుందయ్యా. మొదలు ఏది ఉంటుందో, చివర ఏది ఉంటుందో మధ్యన అదే ఉంటుంది. ఏముంటుంది? అజ్ఞానం. అప్పుడు అదే ఇప్పుడు అదే అంతా మాయే ఇంకేముంది? జ్ఞానం అంటా ఉంటే మంచిది. శరీరం పుట్టగానే ఏది వస్తుందో సచ్చేదాకా అదే ఉంటుంది కదా, మధ్యనే ఉంటుంది అదే ఉంటుంది. మనకు ఆకై డబ్బులు పోతాయా? కామనాలు క్రోధాలు పోతాయా? ఆశ పోతుందా? అదే. కాబట్టి తదేవ మధ్య అంటే జ్ఞానం విశుద్ధం విపులం యదైషతు వైరాగ్య విజ్ఞానయుతం పురాణం మహానవా చెప్పారు మీరు జ్ఞానాన్ని విశుద్ధమని విపులంగా వైరాగ్య విజ్ఞానంతో కూడుకున్నటువంటి పౌరాణిక జ్ఞానాన్ని చెప్పారు. అర్థం కాలేదు అందుకే ఆఖ్యాది విశ్వేశ్వర విశ్వమూర్తే కొంచెం దీన్నే విస్తరించి పురాణమైనటువంటి జ్ఞానాన్ని మాకు చెప్పండి ఎందుకు త్వద్భక్తి యోగంచ మహద్విముర్గ్యం మహానుభావులు కూడా ఎంతో కష్టపడి వెతికేటువంటి మీ భక్తి యోగాన్ని కొంచెం ధ్యాన యోగం చెప్పారు కదా భక్తి యోగం. మహద్విముగ్యం తాపత్రయేన అభిజితస్య ఘోరే సత్తస్య మానస్య భవాత్మని ఈశా మహానుభావ సంసారం అనేటువంటి ఈ దారిలో తాపత్రయములతో పరితపించేటువంటి వాడికి పశ్యామి నాన్య చరణం అవాంగిరి ద్వంద్వాద పత్రాత్ నీ పాద పద్మ ద్వంద్వములనేటువంటి గొడుగు కంటే వేరే రక్షకము ఏది నేను చూచుక లేదు ఎలాంటిది అమృతాభి వర్ష ఈ గొడుగు కేవలం ఎండ నుంచే తప్పించదు. అమృతాన్ని కూడా వసిపించదు. అమృతాన్ని వర్ధించేటువంటి నీ పాద పద్మములనే గొడుగు కంటే తాపత్రయములతో సంసార మార్గంలో తప్పించే వాడికి వేరే రక్ష.

వేరే దిక్కు లేదు దత్తం జనం సంపతితం విలేస్మిన్ పాము కరిచింది. ఇక అది భయపడ్డాడు. విలేస్మిన్ సంపతితం ఎలా కాలాహిన ఎవరు కరిచారు పామే ఏం పాము కాలసర్పం కాలసర్పముతో కరవబడి. ఈ గడి బావిలో పడి క్షుద్ర సుఖో సుఖోరు తనసం క్షుద్రమనేటువంటి సుఖము క్షుద్ర సుఖమనేటువంటి కోరిక కలిగి ఉన్నటువంటి వాడిని సముద్ధరేనన్ కృపయా దాని వాని స్వామి దయతో ఉద్ధరించవయ్యా. అపవర్గేహి వచోభి దేనితోటి? మోచ్ఛ సాధకమైనటువంటి మాటలతోటి ఆశించా భగవయ్యా మహానుభావం. ఎవడు స్వామి అంటే ఆయన పోతున్నాడు కదా అన్నీ వినాలి. మరి ఇంకోడు చెప్పాడు మోరే ఇప్పుడు ఎవరు చెప్తారు పోతే అని. ఎవరు చెప్తారు ఆయనే చెప్పాలి. అందుకే ఉన్నంతవరకు. లాగోయ్ ఇదే ఉండాలి. ఉత్తముడైనటువంటి గురువు లభిస్తే తిట్టుడు ఏం చేయాలి? తే తే తే లాగి లాగు లాగు లాగు. మళ్ళీ ఆ గురువుగారు ఎక్కడైనా వెళ్లారనుకోండి ఇంకో గ్రామాంతరం వెళ్లారు అందుకే అక్షాలు దొరుకుతాయి. అలా అందుకనే మళ్ళీ చెప్పు మళ్ళీ చెప్పు మళ్ళీ చెప్పని అడుగుతూనే ఉన్నాడు మహానుభావా. అంటే ఇష్టమెదత్పురా రాజా భీష్మం ధర్మవృతాంబరం అజాద్ శత్రువోపప్రచ్య సర్వే సాన్యో అనుభవ. మహారాజా, నువ్వు ఏమి అడిగావో దాన్నే పూర్వము ఉద్ధవ అంటున్నావ్ ఉద్ధవా నువ్వు ఏమి అడిగావో దీన్నే ధర్మరాజు భీష్ముడిని అడిగాడు. మీ మందరం వింటుండగా అంటే ఏమిటివి శాంతి పర్వంలో ఉన్నటువంటి మోర్చ ధర్మ పర్వ ప్రజ్ఞను అందుకే పురా రాజా భీష్మం ధర్మవృతాంబరం అయాత్ శత్రువు ధర్మరాజు పూర్వము ధర్మవృతాంబరం భీష్మం ధర్మము తెలిసిన వారిలో తెలిసినటువంటి భీష్ముడిని మీరందరం వింటుండగా అడిగారు నివృత్తే భారతే ఎప్పుడంటే అంత అయిన కదా నివృత్తే భారతే నివృత్తే భారత యుద్ధం అయిపోయిన తర్వాత సుహృన్ నిధన విహ్వలః మిత్రులైన వాళ్ళు మరణించారు అనేటువంటి బాధతోటి శృత్వా ధర్మాన్ బహున్ పశ్చాత్ మోత్స ధర్మాన్ అభిచ్ఛత సాధ్య ధర్మాలు ఆపత్ ధర్మాలు స్త్రీ ధర్మాలు ఇలాంటి వాటిని అన్నిటిని విని విని విని మళ్ళీ తరువాత మోత్స ధర్మాలను

అడిగాడు. తానహం తే విదాస్యామి దేవవ్రత ముఖా శృతం. స్వామి చెప్తున్నాడు. భీష్ముని ముఖం నుంచి విన్నటువంటి ఆ ధర్మాలను నేను అంటే నేను ఆయనతో వినని చెప్తున్నాను అని చెప్పాడు స్వామి. పరమాత్మ యొక్క కృప ఎలాంటిదో చూడండి. నేను ఆయనతో విన్న వాటిని ఇప్పుడు మీకు చెప్తాను. జ్ఞాన వైరాగ్య విజ్ఞాన శ్రద్ధా భక్తి ఉపగృహితా. అవే ఎందుకు చెప్తున్నాయంటే జ్ఞాన, వైరాగ్య, విజ్ఞాన, శ్రద్ధ, భక్తి. భక్తుల చేత వృద్ధి పొందినటువంటి ఆ ధర్మములను నవైకాదిజ పంచత్రీన్ భావాన్ భూతేషు యేనవై ఈచ్ఛేతా. పద ఏకమత్ కేతు సజ్ఞానం మమ నిశ్చితం తొమ్మిది పదకొండు ఐదు మూడు అర్థమైపోయిందా అంటే నవ రంధ్రములు ఏకాదశ ఇంద్రియములు పంచ భూతములు మూడు గుణంలు. కదా? ఇవన్నీ కలిపి ఏమైంది? ప్రపంచం. కాస్త కడకండి. ప్రపంచం అంటే ఏమిటి? తొమ్మిది, పదకొండు, ఐదు, మూడు. ఇది కూడా ఉంది. ఇంకా ఇలాంటి ఏనవై భావానుభూతేషు నీచ్ఛేత అద ఏకమత్యేషు తతిజ్ఞానం మమ నిశ్చితం వీటిలో ఏ ఒక్క దాన్ని చూపు కూడా కలిగిన వాస్తవం అది. అది నా యొక్క జ్ఞానం అంటాము. యదదేవ ఈ విజ్ఞానం తతథా ఏకేన యేన యద్ ఒక్కదానితో ఈ స్వరూపాన్ని తెలుసుకుంటాడో దాన్నే విజ్ఞానం అని అంటారు. స్థితి ఉత్పత్తి అప్యయాన్ పత్యేత్ భావానాం త్రిగుణాత్మనాం. మూడు గుణాలతో వచ్చేటువంటి అన్ని భావాలు భావాలకు స్థితి ఉత్పత్తి అప్యయాన్ సృష్టి స్థితి నాశనం. మూటిని చూడాలి ఆదా వర్శేచ మత్సేచ సృజ్యాను సృజ్యం యదన్వియాత్. ఒకటి సృజించబడేది ఇంకోటి సృజించేది కదా సృజించబడేదానికి సృజించేదానికి కూడా ఈ మూడు ఉంటాయి కదా. ఉత్పత్తి ఉంటుంది, లక్షణా ఉంటుంది, అదే ఉంటుంది. ఆది మధ్య అంతములు. ఆదవు అంతేచ మధ్యేచ సృజ్యాత్ సృజ్యం యదన్వియాత్ పునస్త ప్రతి సంగ్రామే శక్తి క్షేత తదేవ తత్.

ప్రళయంలో ఇవన్నీ పోయిన తర్వాత కూడా ఏది ఉంటుందో అదే ప్రత్యేకం. ఏది చెప్పం? ఇవన్నీ చెప్పుకున్న తర్వాత ప్రళయ జాలంలో అన్నీ పోయిన తర్వాత ఏది మిగులుతుందో అదే ప్రత్యేకం. సలోవై మగ్నమో సదేవ తత్ శృతిహి ప్రత్యక్షం ఐతిహ్యం అనుమానంచ చతుశ్చయం. శృతి ప్రత్యక్షం ఇతిహాసము అనుమానము ఈ నాలుగు ప్రమాణేషు అనవస్థానాత్ వికల్పాత వినద్యతే. ఏది యందు ఒక స్థిరత్వం, ఐక్య ధర్మం, ఒకే మాట, ఒకే సిద్ధాంతం తెలియబడటం లేదు కాబట్టి స్థిరత్వం. విరక్తి ఎందుకు కలగాలి శాస్త్రం చెప్పింది కదా అంటే ఏం చెప్పింది శాస్త్రం? ఒకసారి జ్ఞానం అండి, ఒకసారి భక్తి అండి, ఒకసారి కర్మ అండి, ఒకసారి విరక్తి అండి, దాన్ని అసలు పొందనే పొందమండి, ఒకసారి నేను ఇస్తానంటుంది, ఈ ప్రయత్నం చేద్దాం అంటుంది, సార్ కాదు ఇది ప్రయత్నం చేయాలంటుంది, ఏక భరణం అనేది కూడా లేదు. సరే ఏముంది అన్నీ వదిలిపెట్టు. ఇలాంటి వైభర్యాన్ని వైభిన్యాన్ని చూసి వాటిని విడిచిపెట్టాలి. ప్రమాణేషు అనవస్థానాత్ వికల్పాత్ సహా విరగ్యతే కర్మణాం పరిణామిత్వాత్ ఆవిరిత్యాద మంగళం బ్రహ్మ వరకు కూడా అన్ని కర్మలు పరిణామశీలములే అక్షరములే కాబట్టి అన్నీ కూడా అమంగళములే. ఏది శుభము కాదు విపశ్చితు నశ్వరం పచ్చేతు అదృష్టమపి దృష్టవత్ కనపడినది ఎలా నశిస్తుందో కనపడనిది కూడా నశించేది యథైవేహ కర్మచితో లోకః క్షయ్యతే ఏవం అముష్య పుణ్యచితో లోకః ఈ లోకంలో మనం ఆచరించడం వల్ల కలిగిన ఫలము కొద్ది కాలంలో ఎలా నశిస్తుందో సమర్జతం. మనము కర్మలను ఆచరించుట వలన కలిగిన ఫలము ఇక్కడ ఎలా రచిస్తుందో యజ్ఞయాగాదుల్లో వచ్చిన స్వర్గం కూడా యాగనే. మరి ఈ మాత్రాన అది ఎందుకట? ఇది అక్కడ ఇది కూడా ఉంటే పోయి ఉండొచ్చండి. మళ్ళా ఇదే ఏడిపో అక్కడ. ఈ వికయాన్ని తెలుసుకోవాలి. కర్మనాం పరిణామిత్వాత్.

భక్తి యోగ పురయోక్త ప్రియమానస్యతేనగ నాయనా నీకు నేను భక్తి యోగాన్ని ముందే చెప్పి ఉన్నాను కదా. సంతోషించిన ఆ లాగాన్ని నీకు ముందే చెప్పాను పునశ్చ కదవిచ్ఛామి మత్సద్వే కారణం మళ్ళీ అడిగావు కదా కాబట్టి మళ్ళీ చెప్పాను మళ్ళీ చెప్పాను. నా భక్తికి ఏమేమి కారణములో వాటిని మళ్ళీ చెప్తాను. శ్రద్ధ అమృత కథాయామ్మే శత్వన్మదను కీర్తనం భక్తి అంటే ఏమిటి? అమృతం వంటి నా కథలో శ్రద్ధ ఉండాలి. మాటిమాటికి దానినే తీర్చిస్తూ ఉండాలి. పరినిష్టాచ పూజాయాం నన్ను పూజించుటలో నిష్ట ఉండాలి. స్తుతిభి స్తవనం మమ స్తోత్రాలతోటి నన్ను స్తుతి చేస్తూ ఉండాలి ఆదరః పరిచర్య నా సేవలో ఆదరము సర్వాంగై అభివందనం ఇదో ఇలానో ఇలానో కాకుండా సాష్టాంగుదండ ప్రణామం తోటి వందనం చేయాలి మత్తత్త పూజా పితికా సర్వభూతేసు మత్మ నన్ను పూజించడం కంటే నా భక్తులను పూజించుట దీనికంటే ఎక్కువ. సర్వభూతేషు మన్మతిహి అన్ని ప్రాణులలోనూ పరమాత్మే ఉన్నాడు అని తెలుసుకోవాలి. మదద్వేషు అంగచేష్టాచ నీ శరీరంతో నువ్వు ఆకరించే ప్రతి పని నా సేవ కోసమే ఉపయోగం. మదర్ వేజు అంగ కేష్టాచ వచసా మద్గుణేరణం నీ వాక్కుతోటి నా గుణాలనే కీర్చించాలి మయర్పణంచ మనసః మనస్సును నా యందు అర్పించాలి. ఎలా? సర్వకామ వివర్జనం. అన్ని కోరికలను విడిచిపెట్టినటువంటి మనస్సును నా యందు అర్పించాలి. మదర్థే అర్ధ పరిత్యాగ. నీవు సంపాదించిన నీవు దాచిపెట్టినటువంటి సకల ప్రయోజనములను ధనములను వస్తువులను నాకోసం త్యాగం చేయాలి దేన్ని భోగస్తిచ సుఖస్తిచ అన్ని భోగములు, అన్ని సుఖములు నా కొరకు త్యాగం చేయాలి. ఇష్టం దత్తం భూతం జప్తం మదర్ధం యత్ వ్రతం తపః

యాగము కానీ, హోమము కానీ, దానము కానీ, జపము కానీ, తపస్సు, వ్రతం ఇలాంటివన్నీ మదర్థం. పరమాత్మను పొందటకు మాత్రమే చేయాలి. శుద్ధమైనటువంటి సాంసారిక లౌకిక సుఖములు పొందటానికి ఇలాంటి పనులను చేయకూడదు. ఏవం ధర్మైహి మనుష్యానాం ఉద్ధవ ఆత్మ నివేదినాం. ఇలాంటి ధర్మములతో ఆత్మను నాకు అర్పించేటువంటి మానవులకు మై సంజాయకే భక్తి ఏమవుతుంది? నా యందు తెలించని దృఢమైనటువంటి భక్తి కలుగుతుంది. కోణ్యోర్థః అతి అవశిష్యతే. ఇంకా అతి లభించినంక ఇంకా లభించనిది ఏదైనా మిగిలి ఉంటుందా? ఇంకేం మిగిలిందండి అవశిష్యతే. యదా ఆత్మని అర్పితం చిత్తం శాంతం తత్వోపవృద్ధి ఈ మనస్సు ఆత్మలో అర్పించి తత్వంతో అభివృద్ధి పెంచుకొని పరమ శాంతము ధర్మం జ్ఞానం సవైరాగ్యం ఐశ్వర్యం సాభిపత్యతే. అది ఐశ్వర్యమును కూడా పొందుకుంది. యదర్పితం తద్వికల్పి ఇంద్రియై పరిధావతి. పరమాత్మ యందు అర్పించిన దానితో బాధ లేదు కానీ అర్పించకుంటే ఇవన్నీ నాకే కావాలి అంటే వాటి వెంటే ఇంద్రియములు. పరిగెత్తుతుంటాయి. సరిధావతి రజస్వలం చాదన్ నిష్టం చిత్తం విద్ధి విపర్యయం. పరమాత్మ యందు మనము ఉంచకుంటే ఎలాంటిది అది రజస్వలం చిత్తం దుమ్ము. దుమ్ముతో పూజిన మనస్సుగా గహించు. ఉపర్య నా యండే అర్పిస్తే పరిశుద్ధం. లోకంలో ఉంటే మురికి పట్టిపోతుంది. ధర్మః మద్భక్తి కృతః ప్రోక్తః. ధర్మం అంటే ఏమిటి? నా యందు భక్తిని కలిగించేదే ధర్మము. జ్ఞానం చ ఐకాత్మ్య దర్శనం. జ్ఞానం అంటే ఏమిటి? అన్ని ప్రాణులలో ఒకే తీరుగా పరమాత్మ వేయించేసి ఉన్నాడు. సర్వ ప్రాణులు భగవత్ సోరబులములని చూచుటే జ్ఞానము. గుణేషు అసంగః వైరాగ్యం. సూత్రం అంటే రక్షణ అది ధర్మం అంటే ఏమిటి? ధర్మం అంటే ఏమిటి? నా భక్తిని వృద్ధి పొందించేది ధర్మము. సకల ప్రాణుల యందు నన్ను చూదుటే జ్ఞానము. సత్వాది గుణముల యందు కోరిక లేకుండుటే వైరాగ్యము.

ఐశ్వర్యం అంటే ఆనిమా అనిమా మహిమా దరిమా లఘిమా చెప్తున్నాను ఇంతకుముందు దాన్నే ఐశ్వర్యం అంటారు. ఇలా అంటే ఎలాగు లక్షణాలు చెప్తున్నారు గురువుగారు మరికొన్ని క్వశ్చన్లు వేస్తాను ఆనందం తీసుకోండి. యమస్కటివిధ ప్రోక్తః నియమోవా హరి దర్శనం యమం అంటే ఏమిటి? ఇది ఎన్ని విధాలు? దేవము ఎన్ని విధాలు? కస్యమః కోదమః. దమమంటే ఏమిటి? దమమంటే ఏమిటి? ఇతిచ్చ, దృతి, దానం అంటే తపస్సు, శౌర్యం. సత్యం, కృతం, త్యాగం, సత్యాగః ఏది త్యాగము, ఏది ధనము, ఏది ఇష్టము, ఏది యజ్ఞము, ఏది దక్షిణ అంటే కొత్త నీరము. అంటే అది ఆబ్జెక్టివ్ సాల్వ్ చేయకూడదు అంటే అది అభినందన కాదు. అలాగే ఆ విద్య ఏది విద్య స్త్రీ ఏది పరా ఏది స్త్రీ ఏది సుఖము దుఃఖము క పండితః కష్ట మూర్ఖః ఎవరు పండితుడు? ఎవరు మూర్ఖుడు? కప్పంత ఏది ఉత్తమ మార్గము? ఉత్పదర్శకః ఏది చెడదారి? స్వర్గః నరకక్షః స్వర్గం ఏది? నరకం ఏది? బంధువు ఎవరు? ఇల్లు అంటే ఏమిటి? శ్రీమంతుడు ఎవరు? దరిద్రుడు ఎవరు? లోభి ఎవరు? పరమాత్మ ఎవరు? ఏతాన్ ప్రజ్ఞాన్ మమ భూహి. స్వామి నాకు ఈ ప్రచోధనం చెప్పవలసింది విపరీతాం చతత్పతే ఇంకేమైనా కానివి మరికొన్ని ఉంటే అవి కూడా వివరించు. అది వి చెప్పాలి అది వి చెప్పాలి. ఉద్ధవుడు ఎలా అడిగాడో స్వామి అదే వచ్చి పునుకోతారు ఒక్కొక్క మాట లేదు. పెద్ద వివరణ వ్యాఖ్యానాలు వద్దు. సూత్రప్రాయం చూడండి అహింస సత్యం అత్యేయః అసంగః స్త్రీహి అసంజయః ఆస్తిక్యం బ్రహ్మచర్యం మౌనం. ధైర్యం, క్షమ, అభయం, శౌచము, జపము, తపస్సు, హోమము, శ్రద్ధ, ఆతిథ్యము, నా పూజ, తీర్థాటనం, పరార్ధాన్ని కోరుట, దుష్టి, ఆచార్య సేవనం ఈ తేయము.

ఇవన్నీ యమములు అనబడతాయి. కానీయమ ఉభయోహో ద్వాదశ స్మృతా రెండింటికి ఒక్కదానికి 12 12 ఉంటాయి అనుకోండి పుముసాం ఉపాసితా తాత ఈ యమ నియమాలను జాగ్రత్తగా ఉపాశిస్తే యథాకామం దూహంతి. కోరిన అన్ని కోరికలను తీరుస్తుంది. శ్యమో మన్నిష్టత. శ్యమం అంటే ఏమిటి? నా యందు ఉనికి బుద్ధి దేన్ని బుద్ధేహ మన్నిచ్చత క్షమః బుద్ధిని నా యందు ఉంచుత క్షమము దమః ఇంద్రియ సంయమం దౌమంటే ఇంద్రియములను నియమించుట పితిక్ష దుఃఖ సమస్య. దుఃఖాన్ని సహించుట పితిరిత. దిక్వోపస్త జయః ధృతి. దిక్వాజయము ఉపజయం అని చెప్పడం దాన్ని ధృతి అంటారు. దండన్యాతః పరం దానం. ఎవరినీ విచ్చించకుండుట దానం. దండన్యాస పరం దానం. కామత్యాగః తపః. అన్ని కోరికలు విడిచిపెట్టుటే తపస్సు. స్వభా విజయః శౌర్యం. మన స్వభావాన్ని, మన మనస్సును మనం గెలుచుటే శౌర్యము. సత్యంచ సమాదర్శనం. అంతా పరమాత్మ స్వరూపమని అందరిలో పరమాత్మ ఉన్నాడని ఆ సమదృష్టి ఉండే ఇది సత్యము. కృతంచ్య సూనృతా వాణి సత్యని. భాగ్యాన్ని వృతము అంటారు. కవిభి పరిశీల్చిత కర్మసు అసంగమః శౌచం. కర్మల యందు మనస్సును సత్తము కాకుంచుట కాకుండా ఉంచుట శౌచమంటారు. త్యాగం అంటే సన్యాస ఉచ్చే. సన్యాసాన్ని త్యాగం అంటారు. ధర్మః ఇష్టం ధనం ద్రూణం యజ్ఞోహం భగవత్. నేనే నేనే యజ్ఞము దక్షిణ జ్ఞాన సంధీప దక్షిణాకి ఏమిటి జ్ఞానాన్ని అందించుట ప్రాణాయామః పరంబలం ఏది వరం

ప్రాణాయామము పరమైనటువంటి బలము. భోగోమా ఐశ్వరో భావ. నా యొక్క ఈశ్వర భావమే భోగము. లాభ మద్భక్తిరుత్తమ. ఏది లాభం? నా భక్తి లాభము విద్యా ఆత్మని విదా బోధ అభేద జ్ఞానము భేదము లేకుండా ఉండుటే విద్యా జుగుప్సా స్త్రీహి అకర్మతు చేయకూడని పనులను అసహ్తించుకొనుటే సిగ్గు. సిగ్గు అంటే ఏమిటి? స్త్రీ అంటే ఏందంటారు? చేయకూడని వాటిని అసహ్తించుకొనుట స్త్రీ సిగ్గు. స్త్రీహి గుణ నైరపేరితాధ్యా అనాసక్తి ఉంటుందే ఇలాంటి గుణాలన్నీ స్త్రీ అంటారు సుఖం దుఃఖ సుఖాత్యయః దుఃఖము అంటే ఏమిటి? దుఃఖమును సుఖమును దాటి ఉండుటే సుఖం. ఆ రెండిటిని పట్టించుకోకుండా ఉండుట సుఖము. దుఃఖం కామ సుఖాపేక్ష. దుఃఖం అంటే కోరికలతో సుఖాన్ని పొందాలనుకుంటే దుఃఖము. పండితః బంధ మోక్షవితు. బంధము మోక్షము తెలిసినవాడే పండితుడు. బంధ మోక్షవితు మూర్ఖ దేహాద్యహం బుద్ధిహి. శరీరమే ఆత్మ అనేటువంటి బుద్ధి ఉన్నవాడే మూర్ఖుడు. సంధా మండిగమః నన్ను చేర్చేదే మార్గము. ఉత్పద చిత్త విక్షేపః మనస్సును ఇష్టమొచ్చినట్టు విహరింపచేయుట ఉందే దీన్ని చెడదారి ఉత్పదము అంటారు. స్వర్గః సత్వగుణోదయః. తత్వ గుణములో బుద్ధి పొందుటనే స్వర్గము. నరకః తమ ఉన్నః. తమో గుణాన్ని పెంచుట నరకం అంటారు. బంధుహు గురుహు అహం. ఎవరు బంధువు? ఎవరు గురువు? నేను అహం సకే గృహం శరీరం మానుష్యం. ఇల్లంటే ఏమిటి? మానుష్య శరీరమే ఇల్లు. గుణాద్యః ఆద్య ఉచ్యతే ఉత్తమ గుణములు కలవాడే ధనవంతుడు.

దరిద్రః యత్తు అసంతృప్తః సంతృప్తి లేని వాడే దరిద్రుడు. కృపణః యో అతితేంద్రియః నిందేజయము లేని వాడే లోభీ కృపణుడు. గుణేషు అసక్తదీహి ఈశ్వరః గుణముల యందు ఆసక్తి లేని వాడే ఈశ్వరుడు గుణ సముజః విసముజః గుణముల యందు ఆసక్తి కలుగుతే సేవకుడు. కూర్చున్నాను అన్నమాట. విపర్యయః ఏత ఉద్ధవతే ప్రజ్ఞాః సర్వే సాదు నిరూపితాః ఉద్ధవ. ఈ వడిగిన అన్నిటిని చక్కగా బోధించాను విరూపితాః కిం వర్ణితేన బహునా లక్షణం గుణదోషయో ఇదంతా ఎందుకయ్యా. ఈ గుణము, ఈ దోషము. చెప్పాను కదా, ఇదంతా వద్దు. ఒక మాట చెప్తాను. గుణము, దోషము అని ఆలోచించుటే దోషం. ఆ ఆలోచన లేకపోవుటే గుణము. చాలా జాగ్రత్తగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి కిం వర్ణితేన కరుణ లక్షణం గుణదోషయో గుణదోష దృతిహి దోష ఇది గుణము ఇది దోషము అని సూచితే దోషము గుణస్తు ఉభయవచిత గుణదోష బుద్ధి లేకపోవుట గుణం ఏది మంచి ఇది మంచి ఇది చెడు అనే వివక్ష కలిగి ఉండుటే దోషం. అన్నీ వాడే అయి చూడలే అండి. అంటే నీవు ఇది మంచి ఇది చెడు అని ఆలోచిస్తున్నావంటే కాస్త నేనున్నాను అనుకుంటున్నావు అన్నమాట. అది దోస. ఆ రెండు లేవు అది ముందు. దోసత్తు ఉభయవర్ధితః. ఇలా చెప్పాడు. ఇంకోటి చేద్దాం కదా. విధిత్య ప్రతిషేదస్య నిగమః ఈశ్వరస్యతే అవేక్షతే అరవిందాక్ష గుణం దోషంచ కర్మణాం చెప్తే మాకు అర్థమైంది ఉందా లేదా? ఆ బాబా ఇది కానీ నిషేధం కానీ నువ్వే చేశావు కదా ఈ పని చేయాలి ఈ పని చేయకూడదు ఇది వేదము ఇది లోకము ఇవన్నీ ఇప్పుడు చెప్పి ఇప్పుడు ఆ రెండిటిని వదిలేయమంటే ఏమంటారు

గుణము దోషము లేకపోవడ గుణము అన్నావు. మరి వేరే ఎందుకు ఇప్పుడు? ఇక ఎందుకు? ఇదే ఎందుకు? శాస్త్రం ఎందుకు? అని చెప్పావు కదా. అవన్నీ ఇప్పటిదాకా చెప్పి అవన్నీ మానేస్తే గుణం పట్టుకుంటే చూడమంటే ఎట్లా నడుస్తుంది మరి ఏం అర్థం అవుతుంది విషయాన్ని మాత్రం స్పష్టంగా చెప్పాలి స్వామి అవేక్షతి అడవింతాక్ష గుణం చూడటం కర్మన నీవు అందించినటువంటి వేదశాస్త్ర పురాణములతోటే కర్మల యొక్క గుణదోషాలను చూస్తున్నాం కదా. అసాత్విక ఇప్పుడు నువ్వు ఆ రెండు మానేయతే తేడా మానేయాలి నా కర్మలు మానేయాలి. ఏం చేయాలి? అంటే వరనాసుర వికల్పంచ. ప్రతిలోమ అనులోమ జం నువ్వే చెప్పావు, కొన్నారు చెప్పావు, ఆశ్రమాలు చెప్పావు, ప్రతిలోమాలు అన్నావు, అనులోమాలు అన్నావు. అంటే సజాతీయమైనటువంటి ఉత్పత్తి ప్రతిలోకం, విజాతీయ ఉత్పత్తి అనులోమం, దూరం కదా మరి. అది కూడా కదా ఈయన అనులోమజము ద్రవ్య దేశ వయ కాలాన్ స్వర్గం నరకం వే చెప్పావు ఇది స్వర్గం అన్నావు నరకం అన్నావు ద్రవ్యము దేశము వయస్సు. గుణదేన భేద దృష్టం అంతరేన వచస్తవ వీధిని నువ్వు చెప్పినట్టుగా మరి గుణ దూర భేద లేకుండా చూడమంటావా? స్వర్గం నరకం అన్నీ ఒకటి చూడమంటావా? శాస్త్రం అశాస్త్రం ఏం చేయాలి? నీవు చెప్పిన రీతిలో ఇవన్నీ నిషేధ విధి లక్షణం. నిద్రేయ సంకలం రుణాం నిషేధ విధి లక్షణం వేడి చేయించావు. అయినప్పుడు ఈ పని చేయవచ్చు, ఈ పని చేయకూడదు అని చెప్పావు కదా. అది దాని మీద ఆచరిస్తే మూతమా, మానేస్తే మూతమా? ఏది నిత్యాయం దాన్ని చెప్పాలి పితృదేవ మనుష్యానాం వేదత్యక్షుహు తవేశ్వర దేవతలకు పితృదేవతలకు మనుష్యులకు చివరికి మీకు కూడా ఏది కన్నం కదా తవి త్వర శ్రేయస్సు అనుపలబ్ధి స్తే సాధ్య సాధన యోరతి దొరకని దాన్ని ప్రయత్నించడమే శ్రేయస్సా దొరికిన దాన్ని వదిలి పెట్టడం శ్రేయస్సా ఏది శ్రేయస్సు మన ప్రయత్నంతో మనకు ఏది లభించదో అలాంటి దాన్ని ప్రయత్నం చేసి పొందుట శ్రేయస్స అంత గడవడి ఎందుకు పొందారు రా బాబు అని విడిచిపెట్టుట శ్రేయస్స.

వేల ఏంటి చెప్పింది చెప్పు. ఇలాగే అనుపరభ్యే తే సాధ్య సాధన యోరపి గుణదోష పితా దృష్టి నిగమాత్యే నహిస్వతః ఏమి స్వామి నీకు గుణము నీకు దోషమని మాకేం తెలుసు నువ్వు చెప్పినట్టు తెలుసు. నీ వేదనే చెప్పింది. దాని దువ్య మాన్యం అంటున్నారు. ఏం చేయాలి? దేనిగా మాకు నీ వేదం తోటే మాకు ఇది గుణము, ఇది దోషమని తెలుసుకుంటున్నాం. నాకు ఇది స్వతః మాకంత జ్ఞానం ఏంటి అండి? అంతే లే మా కూడా నేను కడుతున్నా లే. ఇలా చెప్తున్నావేంటి? దిగమేన అపవాదత్య విదాయావితిహి బ్రహ్మః. మరి ఇప్పుడు నువ్వేమో ఆ రెండు వదిలిపెట్టామన్నారు. ఈ వేదమేమో అది కూడా ఉంది. ఇప్పుడు దానికి చెప్పవాలమా దీనికి చెప్పవాలమా? నీ మాటతో దాన్ని వదిలేయాలా? ఆ మాటతో దీన్ని వదిలేయాలా? మళ్ళీ భ్రమ. నాకు విజయంలో నిత్య జ్ఞానం కలుగుట లేదు స్వామి హరీ విజయం హరీ విజయం అడిగితే యోగాశ్రయ మయా ప్రోక్తాః రుణాం శ్రేయ విజయం మానవులకు శ్రేయస్సు కలిగించడానికి కోసం నేను మూడు యోగాలు చెప్పాను. జ్ఞానము, ధర్మ, భక్తి. జ్ఞానం కర్మజ భక్తిత్య నోపాయః అన్యోత్తి పుత్పత్తితు ఇంతకంటే వేరే నాలుగో ఉపాయం వీరు విరివిన్నానాం జ్ఞాన యోగః విరక్తి పొందిన వారికి జ్ఞాన యోగము, జ్ఞాసినాభిహ ఎవరికి జ్ఞాసినాభిహ కర్మసువు కర్మల యందు విరక్తి పొంది అన్నీ నా యందు ఉంచే వారికి జ్ఞాన యోగం పరిగెత్తుతుంది. ఏ జూ అమిరి విన్న చిత్తానా సంసారం యందు విరక్తి తృప్తి కలగెది వారికి కర్మ యోగ కామిన మనం ఏమంటాం కామకులు. సంసారము యందు విరక్తి కలగక సాంసారిక విషయములను కోరుతున్న వారికి కర్మ యోగం. అన్ని విరక్తులు కలిగి నన్నే ధ్యానించే వాడికి జ్ఞాన యోగం.

యదృచ్ఛయా మత్స్యదాదౌ జాతశ్రంతస్య కుమాన్ అనిర్భిన్నః నాస్తక్ష నత్యోగోదతి సిద్ధితః వారికి పూర్తి విరక్షి కలగలేదు. బాగా కోరిక లేదు. ఇది కావాలని లేదు, వద్దని లేదు. ఏదో అలా అలా పోతో ఇలా పోతోనో నా తనకి అలా పోతో వానికి నా మీద భక్తి కలిగింది. అలా అది వానికి భక్తి లేదు. అన్ని తెలిసి పోయి పెట్టిన వారికి జ్ఞాన యోగం. ఏమి తెలియ కోరే వారికి కర్మ యోగం. సగం తెలిసి తెలియక కోరిక సగం విరక్తి సగం ఉండి నా కథల యందు ప్రీతి ఉన్నవారికి నడుపు. అంటే నా కళ్ళయందు ప్రీతి అనేది భక్తి కర్తన. దాన్ని వింటూ వింటూ వింటూ పోతూ ఉంటే క్రమక్రమంగా కోరికలన్నీ తొలగిపోయి విరక్తి పెరుగుతుంది. కాస్త విరక్తి ఉంటుంది. సాంసారిక విషయముల యందు విరక్తి కలగని వాడికి భక్తి కూడా కలగదు. అయితే పూర్తి విరక్తి కాదు ఏమిటండీ ఎప్పుడు ఏం సరదాలు ఇదే బాధరా అని అప్పప్పుడు అనుకుంటుంటారు. కష్ట బుద్ధి వచ్చినప్పుడు. గుడి అనుకుంటాడు ఇలా పురాణం విన్నప్పుడు అలా గుడి వైపు పోయినప్పుడు ఇదే క్రమోక్రమంగా వాడికి ఈ విరక్తిని పెంచుతుంది ఉన్న ఆసక్తిని తగ్గిస్తుంది వాడికి భక్తి ఇవ్వడం కాదు ఇలా తావత్ కర్మాని పురివీత నవిద్యేద యావత విరక్తి కలిగినంత వరకు పనులు చేయడయ్యా భగవంతుడు. విరక్తి పనకరే ఎంతవరకు విరక్తి కలుగుతుందో అంటే విరక్తి కలిగేంతవరకు కర్మలు ఆచరించండి. మద్రజనాదవ్వ శ్రద్ధ యావతు నజాయతే. నా కథలను వినటంలో చదవ గలగనంతవరకు విరక్తి కాగలగనంతవరకు పనులు చేస్తూ ఉండండి. స్వధర్మస్తః యజన యజ్ఞేహి అనాసీత్ కామౌద్ధవ. తన ధర్మాల్లో తాను ఉండి ఎలాంటి కోరికలు లేకుండా యజ్ఞములో నన్ను ఆరాధిస్తే నయాతి స్వర్గ నరకవు యద్యన్యత్న సమాచరి అలాంటి వాడికి స్వర్గము రాదు నరకము. ఏది కారణం అంటే తన జన్మలో ఉన్నాడు, యజ్ఞాలు చేస్తున్నాడు, నాకే అర్పిస్తున్నాడు, వాడు గా వాడు ఏం కోరుకోవడం లేదు. ఏమి కోర వజ్ఞాన వేయొచ్చు.

స్వర్గం కావాలంటే ఇస్తారండి. నాకు వద్దు బాబు అనడు, వద్దు అనేది కోరలేదు. యజ్ఞం చేస్తాను నీ పూజ కాబట్టి చేస్తున్నాను. ఏమిస్తావ్? రండి ఇవ్వండి. స్వర్గం ఇవ్వను నరకం ఇవ్వను. మరి యజ్ఞం విఫలం కాదా? భక్తి ఇస్తానయ్యా. సరిపోదా? ఏది గొప్ప? ఏది ఎక్కువ అండి? స్వర్గం కావాలా భక్తి కావాలా? ఏది శ్రేష్టం? స్వర్గం పోతే మళ్ళీ ఇక్కడికే రావాలి మళ్ళీ సావు తప్పదు. ఏ వద్దు బాబు నీ స్వర్గం వద్దు నీ కుబేర లోకం వద్దు ఇంద్ర లోకం వద్దు చంద్ర లోకం వద్దు ఆ భక్తి ఇవ్వు సార్. ఏమి కోరకుంటే నా హృదయం ఇస్తాను. కోరితే కోరిన దాన్ని ఇస్తాను. కోరిన దాన్ని పొందుతావు మళ్ళీ ఎడికి మళ్ళీ వస్తావు. పునరభి జననం, పునరభి మరణం, పునరభి జననీ జనరేతే. తావు పుట్టుక మళ్ళీ తావు మళ్ళీ పుట్టుక. ఇవన్నీ వద్దు బాబు అంటావు అప్పుడు అంటాడు. ఇలాంటి వాడికి నయా సత్య నరకవు యద్య అన్యత్న సమాచరియేతు అస్మిన్ లోకే వర్తమానః స్వధర్మస్తః ఈ లోకంలో ఉండేవాడు తన ధర్మంలో ఉండేటువంటి మహానుభావుడు అనగా పాపరహితుడు, శుచిహి, పవిత్రుడు, జ్ఞానం విశుద్ధమాప్నోటి. విశుద్ధమైనటువంటి జ్ఞానాన్ని కానీ మర్ధ సింబా. ఛాయిస్ ఇదే. భక్తి కావాలా, జ్ఞానం కావాలా. ఏదో ఒక దాన్ని పొందుతాడు, అది కూడా ఎదురు చేయాలి, నా సంకాశం తోటే. అంటే... వీడు జ్ఞానంతో తరిస్తాడా? భక్తరి తల నేను నిర్ణయించ అది ఇస్తాను. ఎందుకంటే అందరికీ జ్ఞానము నన్ను పొందించలేదు. ఎందుకు ఉండదు అంతసేపు. భగవంతుడే సత్యము ప్రపంచమంతా నశ్వరము. ఎలా అనుకుంటావ్? నిలిచి నిలవాలి కదా మళ్ళీ ఆ ఉన్నదని అబద్ధ వేసుకెళ్తుందండి మనం ఉంటూనే ఉన్నాం కదా. జ్ఞానం చెలిస్తే వచ్చునేమో కానీ భక్తి భక్తి అంటే ప్రేమ కదండీ. ఒకసారి పరమాత్మ మీద సర్వాత్మనా ప్రేమ కలిగిన తరువాత ఆ ప్రేమ ఎన్ని చేసినా పోదు. నిజమైనా? అంటే నూరు బాగా నిజం. ఎవరంటారా? సదా లేదా? రఘునాథుడిని పెట్టని బాధలు లేవు. సముద్రంలో ముంచారు, బొదాల పడేశారు, బొదాల చెత్తేశారు, పావనంగా అర్పించారు, దేవులను తొక్కించారు, విషం పెట్టించారు, నిబ్బులో పడేశారు. ఇన్ని చేసినా నో అంటే నో. కానీ వాళ్ళు నో అని పక్కకు పెట్టి కానీ ఒక్కసారి అయ్యో అన్నానోడు అయ్యోడు అనలేదు. తండ్రికే విసుగు పుట్టి ఒక్కసారి అయ్యో అనరా అనేస్తాను. అయ్యో అనాలన్నా ఎందుకు అన్నాడు. ఇన్ని బాధలు పెడుతున్నావా కానీ ఆనందంగా ఉంటే.

పౌదుర్న పడేసారు ఆ దగ్గర ఇల్లే దగ్గరే ఉంటున్నాం. ఏనుగు ఆయన భక్తుడే చూశాం, నిప్పు ఆయన నోరే హాయిగా ఉండాలి, పాములు ఆయన పక్కే పడుకున్నారు. నాకు అణువణువున అరుగరుగున పరమాత్మను చూపెడుతూ బాధ పెడుతున్నానంటా ఏంటి మా ఉపకాయ చెయ్యి లాగి తీయండి అన్నాడు. మరి ఎవరు ఏం చేయాలి? అందుకోసమని ఒక్కసారి భక్తి కలిగితే అది పోదు, జ్ఞానం వచ్చిపోతూ ఉంటుంది కాబట్టి నీకేమి కూడా విస్తాను. ఇదా స్వర్గినోపి ఏతమిచ్ఛంతి లోకం నిరైనత్వదా సాధకం జ్ఞానభక్తివ్యాం ఉభయం తద సాధకం. స్వర్గంలో ఉన్నవాళ్ళు కూడా నరకంలో ఉన్న వాళ్ళైనా, స్వర్గంలో ఉన్న వాళ్ళైనా దీన్నే కోరుతారు. ఏంటది? సాధకం జ్ఞాన భక్తి జ్ఞాం ఉభయం పద సాధకం. జ్ఞానము తోటి భక్తి తోటే దొరుకుతాయి. పరమాత్మ స్వర్గ నరకాలు మాత్రం దొరకవు. అంటే స్వర్గ నరకాలకు జ్ఞానంతో అవసరం లేదు, అజ్ఞానం చాలు. కాదా? అంటే సంసారంలో ఉండి ఇటు జరిగే జర నరకం వస్తుంది. భగవానులకు మరి నరకం వస్తుంది. దాని మీద జ్ఞానం ఎందుకు? స్వర్గం రావడానికి, నాయం రావడానికి జ్ఞానముతో, భక్తితో పనిలేదు. మోక్షం కావాలి, అది కావాలి. కాబట్టి నా యందు భక్తి, జ్ఞానం అనేటువంటిది నేనిచ్చేను. ఏమి చేయాలంటే కొంచెం నీకు నా గుణాలను వినడానికి బుద్ధి బుద్ధిగా పుడితే చాలు. అప్పుడప్పుడు వినడానికి మొదలుపెడితే అది పెరుగుతుంది ఇది కాస్త తగ్గుతుంది. సదసాధకం. అందుకే నరహ స్వర్గసిం కాంక్షేతు నారకీయం వా విచర్షణః అందుకే బుద్ధ ఉన్నవాడు ఎవడైనా స్వర్గాన్ని కానీ నరకాన్ని కానీ కోరకూడదు.

నేమము లోకంచే దీని వాయ కూడా ఇమన్ లోకంచే నాకు రెండో దిక్క ఇక్కడే ఉంటానయ్యా అని వారు మొక్కుడు స్వర్గము కోరొద్దు నరకాన్ని కోరొద్దు ఈ లోకాన్ని కూడా కోరొద్దు. ఎందుకంటే దేహావేశాతు క్రమార్జతి మనను పక్కదారి పట్టించే మహా భయంకరమైనది ఏమిటి ఈ దేహం. శరీర సంబంధమే మనను నిండా ముక్కుతుంది. కాబట్టి ఈ లోకము వద్దు, స్వర్గము వద్దు, నరకము వద్దు. ఎతది విద్వాన్ పరం మృత్యోహో అభావాయ గతే ప్రతా. ఈ విషయం తెలుసుకున్నవాడు మృత్యోహ అభావాయ సంసారం లేకుండా ఉండటానికి కుదురుతుంది అప్రమత్తః ఇదజ్ఞాత్వ బడబడకుండా ఈ విషయాన్ని తెలుసుకొని మర్త్యమపి అర్ధసిద్ధిదం సిద్యమానం అర్ధం వల్ల కలిగేటువంటి సిద్దులు దానివల్ల వచ్చేటువంటి సుఖాలు ఉన్నాయా ఇవన్నీ సిద్యమానం నశించేవి తొలగిపోయేవి అని తెలుసుకోవాలి అలాంటి దాన్ని యమైహి ఏతం సిద్యమానం ఇలాంటి అన్ని అజ్ఞానాలను ఈ యమములతో తీసి పారి. కుతదీలం వనస్పతిని సగనే ఆశ్రయ చేసేటువంటి వనస్పతిని సగః స్వకేత ముత్తుర్య క్షేమం యాసి పక్షి. ప్రమాదం ఉన్నటువంటి తన స్థానాన్ని వదిలిపెట్టి బాగా దృఢంగా ఉన్నటువంటి వృక్షాన్ని ఆశ్రయించినట్టుగా జీవుడు సంసారాన్ని విడిచిపెట్టి నన్ను చేరాడు. అలం పదః అహోరాత్రై సిద్యమానం బుద్ధవా ఆయుహు భయవేపగు ఎలాంటిది మన ఆయుష్యం? పూట పూటకు సరిగిపోతుంటుంది. వంకేమిటంటే అహోరాత్రి. తెల్లవారింది అబ్బా తెల్లవారింది మనం మన పనులన్నీ చేసుకోవచ్చు బాగా సంపాదించవచ్చు. పొద్దు కూకింది సంపాదించిన దాన్ని బాగా అనుభవించవచ్చు అని మురుస్తాం కదా.

కదా? మరి వాస్తవంగా ఏంటి అవి? తెల్లవారినది అంటే మన ఆయుష్యంలో ఒక రోజు మైనస్. కౌంట్ డౌన్ అని అంటాం కదా? కౌంట్ డౌన్. నూరేళ్ళు ఒక తెల్లవారింది. 99, 11, 29. ఇంకో రోజు 28, ఇంకో రోజు 27. ఇలా ఒక్కొక్క రాత్రికి ఒక్కొక్క పగలుకు మన ఆయుష్యం తరగిపోతూ ఉన్నది. ఆ విషయాన్ని మరిచిపోవద్దు. ఇలా ముక్త సంఘః పరం బుద్ధవా అన్నిటి యందు కోరికలు విదిలిపెట్టి పరమాత్మను తెలుసుకొని దేని యందు ఆశ లేకుండా ఉపశానికి అలాంటివాడు. శాంతిని పొందుతాడు. నృదేహ మాద్యం సులభం సుదుర్లభం. చూడండి బాగా చెప్తున్నాడు చిన్న ప్రదేశం చెప్తున్నాడు. నాయనా ఎంతో కష్టపడితే కానీ లభించేది మానవ దేహం కాదు. అలాంటి దాన్ని త్రవం, సుకల్పం, గురు కర్ణధారం. సంసారం అనే మహా సముద్రం కాడదానికి పడవ. దాన్ని చక్కగా తయారు చేశాడు స్వామి. గురు కర్ణధారం. గురు అనేటువంటి చుక్కాని కూడా ఉన్నాడు. ఇలాంటి దాన్ని మయానుకూలేన నభస్వత ఈరితం. ఇవన్నీ ఉన్నా అనుకూలమైన వాయువు లేకుంటే పరవ తాగదు కదా నేనే అనుకూలం. అనుకూలమైన వాయువుగా నేనుండి నడిపిస్తున్నా కుమాన్ భవాబ్దిం న ధరేత్ ఇన్ని ఉన్నా వాడు సంసారా దాటకుంటే సః ఆత్మః వాడు ఆత్మధాతకుడు. అన్ని ఇచ్చాములే, మంచి బడవా ఇచ్చాం, మంచి చుక్కానివి ఇచ్చాం, మంచి వాయువు ఇచ్చాం, దాదాలు కదా. ఇన్ని ఇచ్చిన దానం ఏదంటే వాడు ఆత్మఘాతకుడు. యదా ఆరంభేడు నిర్విణ్ణః విరక్తః సంధ్యతేంద్రియాః. పనులు చేయటంలో విరక్తి పొంది ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని కరిగి అభ్యాసేనాత్మనో యోగి సారే.

ధ్యానంతోటి మనస్సును ధరించగలగాలి. ఎలాంటి దాన్ని అచలం మనః. చంచలమైనటువంటి మనస్సును నిశ్చలంగా ఉంచగలగాలి. ధార్యమానం మనోయతికి గ్రామ్యతు ఆసు అనవర్తితు. మనం ఎంత జాగ్రత్తగా మనస్సును నిలపాలనుకుంటున్నామో అది అంత వేగంగా పరిగెత్తాలని ప్రయత్నం చేస్తూ ఉంటుంది. అతీంద్రియ అతంద్రికా అనురోధేన మార్గేన ఆత్మవశన్మయే. ఏమర పాడు లేకుండా, అజాగ్రత్త లేకుండా దాన్ని జాగ్రత్తగా వెంట ఉండి తన వశం చేసుకోవాలి. మనోగతిం నౌ సిర్జేత్ విత ప్రాణమాతితేంద్రియాత్. ప్రాణాయామము, ఇంద్రియ జేయము ఇవన్నీ కలిగించుకొని మనోగమనాన్ని చక్కని దారిలో పెట్టాలి. తత్వ సంపన్నయ బుజ్య ఏంతోటి సాత్వికమైనటువంటి బుద్ధి తోటి మనః ఆత్మవశం నయ్యి. మనస్సును ఆత్మపు వశంలో ఉంచాలి ఏటవై పరమో యోగః నేను చెప్తున్నాను ఇది పరమ యోగము దేనికి మనస ఇది మనస్సు యొక్క పరమ యోగము సంగ్రహంగా నీకు చెప్పాను. హృదయజ్ఞత్వమనివిచ్ఛన్ దంభత్యేవ అరువతోముహు శాంత్యేన సర్వభావానాం హృదయ స్వరూపాన్ని కోరుతూ. దమ్యస్తేవా పర్వతాహాముహు మాటిమాటికి పరిగెత్తుతున్నదాన్ని గట్టిగా పట్టుకుంటే ఎలా మన వసరంలో ఉంటుందో. నత్తును కూడా గట్టిగా పట్టుకొని ఉండాలి. శాంత్యేన సర్వభావానాం అన్ని భావముల యొక్క శాంఖ్య వృత్తి తోటి ప్రతులోమ అనులోమములతోటి భవాప్యయౌ అనుధ్యాయన్ జన్మ మరణాలను ధ్యానం చేస్తూ మనో యావతు ప్రసీదతి ఎంతవరకు మనస్సు ప్రసన్నమవుతుందో అప్పుడు నిర్విన్నత్య నిరక్తత్య. ఆశ లేనివాడు, వైరాగ్యాన్ని పొందినవాడు, పురుషస్య ఉక్త వీధినః చెప్పిన దాన్ని తెలుసు కాగినటువంటి పురుషుడికి మన త్యజతి దౌరాత్మ్యం.

ఇన్ని చేస్తే గాని మనస్సు తన చెడు అలవాట్లను చెడ్డతనాన్ని విడిచిపెడుతుంది. చింతితస్య అనుచింతయ. అనుకున్న దాన్ని ఆలోచిస్తున్న దాన్ని ధ్యానం చేస్తున్న దాన్ని మాటిమాటికి ఎప్పుడూ అలాగే ధ్యానం చేస్తే కానీ మనస్సు తన స్వభావాన్ని మానదు. హలో భగవంతుడు, భక్తులు వారి గుణాలు, ధర్మాలు ఇలాంటి వాటిని నిరంతరం ధ్యానం చేసుకుంటేనే అందులో ఉంటుంది. పొద్దున విని సాయంకాలం మానేసామనుకోండి తెల్లారి మళ్ళీ మనం సమస్య మనం. ఎలాగైతే మనం నిరంతరం ఇల్లు, సంపాదన, ఉద్యోగం, భార్య, పిల్లలు, కోరికలు అని నిరంతరం వాటినే ధ్యానం చేస్తున్నాం కాబట్టి మనస్సు అందులోనే ఉంటుంది. అది కాక భగవంతుడు, భక్తుడు, ధర్మము, సత్యము, స్వరూపము, యజ్ఞము, యాగము ధ్యానం చేసి వాక్యం ఇలా అభ్యాసం తోటి వాటిని ఏర్పాటు చేసుకుంటే మనసే అప్పుడు మనస్సు దౌరాత్మ్యాన్ని దుష్టత్వాన్ని విడిచిపెడుతుంది. యమాదిపిహి యోగపదైహి ఆన్వీక్షిత్యా విద్యయ యమాది యోగ మార్గాలతో వేదాంత విద్యతోటి మమాస్య ఉపాసనాభిర్వ. చివరికిన అర్ధ్యావిగ్రహాన్ని ఆరాధించగలరు కానీ నాన్యైహి యోగ్యం స్మరేతు మనః వీటికంటే ఇతర మార్గాలు లేవు. మనస్సును నియమించడానికి ఇంతకు మించి వేరే మార్గాలు లేవు. ఇది కురియాత్ ప్రమాదేన యోగి కర్మ వికర్చితం. ఒకసారి నా యందు మనసు ఉంచినటువంటి యోగి పొరపాటున నిందించబడేటువంటి పని చేస్తే మళ్ళీ ఆ దోషాన్ని యోగముతోటే కాల్చి పారేయాలి. నాన్య సత్రక దాచినా దాన్ని తొలగించడానికి ఇంకో కర్మ ఏది ఉండదు. స్వేస్వే అధికారే యానిష్ట తగుణః సరికీత్.

తమ తమ అధికారంలో తప్పకుండా అలాగే ఉండుట గుణము అంటారు. కర్మనాం జాత్య శుద్ధానాం అనే నియమ కృతః జాత్య సిద్ధానాం కర్మణం సహజంగా అపవిత్రమైనటువంటి కర్మలకు ఇదే నివారణ యొక్క మార్గము. ప్రియవత్కృతః గుణదోష విధానేన సంఘానం త్యాజనేత్యయా ఎందుకు చెప్పాము గుణములు యోఠములు అంటే దాని యందు నీ మనస్సుకు ఉన్నటువంటి ఆసక్తిని విడిపించడానికి ఇందులో అన్ని దోషాలేరా బాబు అంటే దాన్ని వదిలిపెడతారు. ఇందులో అన్ని గుణాలేరా బాబు అంటే దాన్ని పరిచయం చేస్తారు. మంచిని అంటే భగవత్ తత్వాన్ని ఆశ్రయించడానికి సాంసారిక తత్వములను విడిచిపెట్టడానికి అది దోషము ఇది గుణము అని చెప్పాను. అది అయిపోయింది అనుకోండి. జ్ఞానం కలిగింది, సంసానాన్ని విడిచిపెట్టాం, విరక్తి కలిగింది, పరమాత్మునే ధ్యానం చేస్తున్నాం, ఇంకేది దోషం లేదు కూడా. భగవంతుని యందు మనస్సు లగ్నమయ్యేంతవరకే ఈ సంసారములో ఉండేటువంటి వస్తువులు, విషయములు, కర్మలలోనే గుణదోష చింత. ఎప్పుడైతే ఈ మనస్సు బుద్ధి సర్వాత్మన పరమాత్మనై చేరుకుంది మన సంసారం మీద లేదు అన్ని విడిచి పరమాత్మ యందే మనస్సు ఉంచిన వాడికి ఏది గుణము ఏది దొరకదు. వాడికి వద్దన్నాను వీడికి కావాలన్నాను ప్రభు. నేను రెండూ చెప్పాను నువ్వు ఎందుకు కోరికలు పెరిగి సుఖాభిలాష, దుఃఖాభిలాష, కలహం, వైరం, ద్వేషం, యుద్ధం, ఈర్ష్య, అసూయ ఇలాంటి అధార్మిక అతత్వ భావనలతో మసిలిపోతున్నాను. మరిగిపోతున్న, నటిస్తున్న, కష్టపడుతున్న, దుఃఖిస్తున్నటువంటి జీవులకు దాని నుంచి బయటపడటానికి బంధు వద్ద జరిగింది.

దోషము చెప్పింది విడిచుటకు గుణము చెప్పింది చేరు. నువ్వు ఆ రెండు దాటిపోయావనుకో ఇంకా ఎందుకు? అవసారం లేదు నీకు. ఇలా కర్మ గుణదోష విధానేన సంఘానాం త్యాజనేక్షయా. మన సగిలి ఉన్న వారిని విడిచిపెట్టడానికే చెప్పాను. జాతశ్రద్ధ మత్సరాసు నా కడలలో శ్రద్ధ కలిగి నిర్విణ్ణ సర్వ కర్మసు అన్ని కర్మలను మానేసిన వారైతే. వేద దుఃఖాత్మక కామాన్ పరిత్యామితి అనిశ్వరః అలాంటి వారు దుఃఖాత్మకమైనటువంటి కామములను నన్ను ఏ మాత్రము స్మరించని వాడు దుఃఖాత్మకమైనటువంటి కోరికలను విడిచిపెట్టలేడు. నన్ను స్మరించే వాడికి అవే రావు. ఎవరు సాయి తావు హనీశ్వరః తతో భయేతమాం ప్రీతః ఇప్పుడు ఇలా తెలుసుకొని అప్పుడు ప్రీతితో నన్ను సేవించయా శ్రద్ధాళులు దృఢ నిత్యయా పెద్ద కలవాడు, గురు నిశ్చయం కలవాడు, దుషమానస్య తాను కామాన్, దుఃఖో దర్కాన్, దుఃఖములను కలిగించేటువంటి ఆయా కామములను సేవిస్తూ ఉన్నా వాటిని గడకయం. కర్మ రండి జన్మ వచ్చింది. ఇక ఎన్నాడు ఉండాలో, ఎన్నాడు ఉండాలో అవతారం అని తాను అనుభవిస్తున్న వాటిని తానే నిందిస్తుంటాడు. ప్రోక్తేన సత్యయోగేన. సద్బడినటువంటి భక్తి యోగం తోటి నన్ను మాటిమాటికి భజించేటువంటి వారికి కామా హృదయా నశ్యంతి. హృదయంలో ఉన్నటువంటి అన్ని కోరికలు నశిస్తాయి. ఎందుకు మై హృదే శికే. నేనున్న హృదయంలో వేరే ఉంటాయా ఎక్కడైనా? నేనే ఉన్నానా అసలు కోరికలు ఉంటాయా? నేను హృదయంలో ఉంటే అన్ని కోరికలు నశిస్తాయి మై హృదిష్టికే విద్యకే హృదయకి లబ్ధి. సిద్ధ్యంతే సర్వ సంసయాః క్షీయంతే జాత్య కర్మాని మై దిష్టే అఖిలాత్మం. అఖిల ఆత్మ స్వరువ నన్ను చూసిన తర్వాత హృదయ గ్రంథంతా పోతుంది. మౌస్యాలన్నీ తొలగిపోతాయి. కర్మలన్నీ.

క్షయమును పొందుతాయి. తస్మాత్ మద్భక్తి యుక్తస్య యోగినః వై మదాత్మః. నా భక్తి అయ్యి నా స్వరూపం ధ్యానించేటువంటి యోగిని నజ్ఞానం నచ వైరాగ్యం నచ శ్రేయః పరోతి. అలాంటి వాడికి జ్ఞానంతో పని లేదు, వైరాగ్యంతో పని లేదు, ఇంకో శ్రేయస్సు అవసరం లేదు. వాడికంతా నేనే ఉన్నా ఇంక వేరే ఏంది కానీ జ్ఞానము కానీ, వైరాగ్యము కానీ, శ్రేయస్సు కానీ ఎప్పటిదాకా. నా యొద్దు మనస్సు లగ్నం కానంత వరకే వాటిని పట్టుకోవాలి. మనస్సు లగ్నం అయిపోయింది ఇంకేం కదని వాటితో పనే లేదు. యతు కర్మసి యత్ తపస జ్ఞాన వైరాగ్య తత్సయతు కర్మలతోటి తపస్సు తోటి జ్ఞాన వైరాగ్యములతోటి యోగము తోటి దాన ధర్మములతోటి ఇలాంటి ఇతర శ్రేయస్సులతోటి ఏది ఏది లభిస్తుందో అవన్నీ మత్ భక్తి యోగిని నా భక్తి యోగంతో మత్ భక్తః లభతే అంజతా లభతే వారన్నిటి తగల నా భక్తులు వీటిని సులభంగా పొందుతాడు అంజతా లభతే స్వర్గాపవర్గం మత్తామ సదంచితి యది వాంచితి స్వర్గాన్ని కానీ అపవర్గ్యాన్ని కానీ నానివాసాన్ని కానీ కోరికే యది వాంచితి నకించితు సాధవో ధీరాః భక్తా ఏకాంతినో వాళ్ళు కోరరు. సాధువులు, వీరులు, నా ఏకాంత భక్తులు స్వర్గాపు వర్గాలను కొరపాదును కూడా కోరరు. వాంఛంచభి మయా దత్తం కైవల్యం అపునర్భవం. మీరు స్వయంగా ఇస్తానురా బాబు అన్న వాళ్ళు మోక్షాన్ని కైవల్యాన్ని కూడా నవాంచంతి వాళ్ళు ఎత్తు విస్తులోను కోరరు. నైరపేక్ష్యం పరంప్రావుహు నిశ్రేయతమనల్పకం. నీటికంటే ఉత్తమ నిశ్రేయతమేదయ్యా అంటే నైరపేక్ష. దేన్నీ కోలక పోవుటే ఉత్తమ నిశ్రేయతము. తస్మాత్ నిరాధితో భక్తిహి నిరపేక్షస్యమేదవి. దేనిని అపేక్షించకుండా దేనిని కోరకుండా ఉండేవానికే నా యందు భక్తి ఉంటుంది. నమః ఏకాంత భక్తానాం గుణదోషోద్భవ గుణాః

నా యందు మాత్రమే భక్తులు ఉన్నవారికి గుణములు పండిన గుణములు పండిన గుణములతో గుణములు రావు గుణములతోటి శాంతి వాడికి వద్దన్నానురా బాబు అందరి కాదు అంటున్నారు. తమ ఏచాస్త భక్తానాం గుణదోషోద్భవ గుణాః సాధునాం తమ చిత్తానాం బుద్ధి పరముపాయుతా బుద్ధి యొక్క పారమ్యాన్ని పొందిన వారికి. ఇలాంటి దోషం ఏదీ లేదు. ఏవమేతాన్ మయాభిస్తాన్ అనుచిష్టాంతి మేవతః. ఇలా నేను చెప్పిన ఈ మార్గాన్ని ఎవరు ఆచరిస్తారో క్షేమం బిందంతి. మత్తు స్థానం యత్ బ్రహ్మ పరమం ఇది ఏది పరబ్రహ్మగా చెప్పుకుంటారో ఏది పరమధామముగా చెప్పుకుంటారో ఏది పరమ వైకుంఠం అని చెప్పుకుంటారో అలాంటి నా స్థానాన్ని వాళ్ళు పొందుతారు. దుఃఖం, శోకం, భయం, క్రోధం ఇలాంటివేని ఉండవు. నాలోకాన్ని వారు పొందుతారు అన్నమాట. ఇది నీడ. స్వతి ప్రజాస్య పరిపాలనీతా న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీతా గో బ్రాహ్మణేత్యస్తు భవస్తు నిత్యం లోకాత్ సమృద్ధాత్ కృత్ముకినో భవంతు. ఆత్మ గురు నియో నమః నమః ఏమంటే వికరె వికరె వికరె వికరె వికరె.

Accepting gifts from others destroys one's tapas, spiritual radiance, and fame. If a brahmin finds fault with the two prescribed austere modes of livelihood (gleaning fallen grains, picking from fields), he may still live by those modes rather than compromising purity. The brahmin who represents the Divine must not accept improper gifts even in hardship.

The brahmin should not accept donations indiscriminately or beg. He lives by shilavritti or uunchavritti (gleaning). He sustains his family through austere livelihood. But the brahmin devoted to the Lord alone, whose mind rests only in the Lord -- even if he suffers poverty -- says the Lord: "I Myself will uplift him." The Lord personally takes responsibility for the devotee who trusts entirely in Him.

A brahmin can sustain himself through legitimate means but must not engage in degrading service (neechu sevanam) -- serving the base merely to earn a livelihood. If truly unable to sustain by good means, he may engage in trade or agriculture. But he should never sell his dignity or his knowledge for bread. Self-respect must never be traded away for worldly sustenance.

Even as a householder, do not become reckless. The wise person sees this body as perishable even without having directly witnessed its end. Look at the unseen -- future death and impermanence -- as already seen. Do not wait for death to remind oneself of impermanence. Live every day with the awareness that this body is temporary and time is precious.

In his own home, the grihastha (householder) should dwell as a guest -- not as the master. Free from possessiveness and ego, performing household dharma -- not as a superficial performance but genuine devotion -- offer the Lord all household duties. The householder's every act of duty becomes worship when done with the understanding that it is all offered to the Lord.

One who becomes excessively attached to family life, without gradually relinquishing that attachment, will attain only darkness. At some point in life, everything must be let go. The vanaprastha stage requires the wife to be handed over to the sons. The householder must be willing and ready to let go of all domestic attachments when the time comes.

The vanaprastha's austerities: in summer perform panchagni tapas -- sitting in the midst of five fires (four fires around you, the sun overhead). In the rainy season, stand in the downpour and practice tapas. In winter, lie on the bare earth. These three-season austerities progressively purify the body and mind through voluntary acceptance of physical discomfort, training one for complete renunciation.

In the forest the vanaprastha has no family. Knowing the right seasons and places, he provides for himself without accepting from others. He lives only on what the forest naturally provides by divine seasonal dispensation. This self-sufficiency in the forest is a complete surrender to Providence -- trusting that what is needed will come without the need to seek or store.

When the body becomes too frail through old age to observe the prescribed austerities, the vanaprastha may mentally establish the sacred fire within his own Atman and merge into that inner fire. When the ripening of karma brings complete dispassion toward all worlds, the ascetic may consciously surrender the body -- a sacred and deliberate conclusion to a life of progressive renunciation.

The sanyasi's minimum possessions: only a loincloth (kaupina) for covering. Beyond a staff (danda) and a water pot (patra), the sanyasi should have nothing else in normal conditions. Before placing each foot, look carefully. Cleanse water before drinking. Eat only purified food. Speak only words of truth. These are the four purities of foot, water, speech, and mind.

Pranayama, non-attachment, and silence (mauna) -- these three make one a true sanyasi. Without these, it is not real renunciation. One does not become a true renunciate merely by carrying a staff. The three dandas are of speech, mind, and body. True tri-danda sanyasa means complete restraint of all three instruments of action -- not just carrying a physical stick.

The sanyasi should understand that the Atman is truly alone -- and that aloneness is the Lord's very form; meditate on it as such. Without looking outward for support, know that bondage and liberation both depend on jnana. Bondage is the uncontrolled dispersal of the senses. Liberation is the contraction and mastery of the senses. This is the clearest practical definition of moksha.

Through these practices -- moving through the stages of vanaprastha -- with a purified mind, through subsistence on naturally obtained food, the ascetic attains freedom from delusion (assammohah) and true perfection. Do not look at the perceptible world as ultimately real. What is seen is maya. Know this and be free. The eye of wisdom sees through all appearances to the underlying reality.

Even the learned scholar should sometimes wander appearing like a madman or an inert person -- without purpose, without display. When asked what he knows -- appear as though he knows nothing. Why? Because displaying knowledge invites criticism, debate, and ego. The truly wise person conceals his wisdom behind apparent simplicity, walking through the world unrecognized and undisturbed.

The sanyasi should not create enmity or conflict with anyone, should not disturb anyone. Realize that the one Paramatman alone exists in all beings -- just as the one moon appears reflected in countless water vessels. With this understanding, how can the sanyasi feel enmity toward anyone? Every being is a vessel containing the same divine light.

The sanyasi should not act merely because someone else tells him to. Do not live under the command of others. At the appropriate time, perform the appropriate action spontaneously as a natural expression of inner understanding, not as compelled obedience. As the Lord of all acts by His own sovereign nature -- so should the liberated sage act: from inner wisdom, not external compulsion.

The verse warns about false sanyasis: driven by turbulent senses, without genuine jnana or vairagya, using the tri-danda merely as a means of comfortable livelihood -- such a person deceives the devas within himself, deceives his own Atman, and deceives the Lord. Using the symbols of renunciation while pursuing self-interest is among the gravest of spiritual deceits.

Through the practice of svadharma appropriate to one's varna and ashrama, the truly devoted person attains supreme bhakti unto the Lord. Through undeviating bhakti -- seeing the Lord as pervading all worlds, as the source of all creation and dissolution -- that person reaches the Supreme Brahman. Dharma practiced in the right spirit becomes the direct highway to devotion and liberation.

Through varnas and ashramas, through service to the guru, through study and teaching of the Vedas and itihasas -- one who has clearly understood the Lord's nature, accomplished in self-discipline and wisdom, with the mind fully under control -- should never become a skeptic. All this training is to bring the mind fully to the Lord, not to create more intellectual doubt.

For the jnani (wise one), there is no purpose other than the Lord -- no other goal to be achieved. Nothing other than the Lord is dear to the jnani. Those who have gathered jnana (theoretical knowledge) and vijnana (realization) understand that the Lord's abode alone is the highest attainment. The jnani is the most beloved to the Lord. Wisdom culminates in devotion; devotion is the flower of wisdom.

Birth, fever, death, disease, childhood, old age, youth -- what are all these? They are nothing in themselves. Whatever exists at the beginning, and whatever exists at the end -- that alone truly exists in the middle also. Only the appearances change. The truth is unchanging before, during, and after all apparent transformations. This is the ultimate teaching of Advaita within the Bhagavata framework.

The verse says: a person has fallen into the well of samsara, bitten by the serpent of Time. Grasping at tiny pleasures in that precarious condition -- "who will rescue me?" Only the Lord can. Only by His grace alone. The sanyasi's life is entirely a surrender to that grace -- not his own effort alone but the Lord's compassionate rescue of the soul trapped in the cycle of birth and death.

Uddhava asks how to receive that knowledge. The Lord says: "I will teach you what was heard through the great devotees who took divine vows." The Lord shares the teachings He knows from Bhishma -- even though He was not personally present when Bhishma taught. The Lord's omniscience encompasses all that was ever taught by any great sage in any age.

Everything is supported by jnana, vairagya (dispassion), vijnana (wisdom), shraddha (faith), and bhakti (devotion). The Lord describes the absolute truth: what remains after the pralaya when everything has been destroyed -- that alone is truly real. The four pramanas are: shruti (scripture), pratyaksha (direct experience), itihasa (sacred history), and anumana (inference). Each has its proper role in the path to truth.

The Lord says: I have already taught you bhakti yoga that delights the heart. Since you have asked again, I will teach again. Hear with faith the nectar-like stories of Me and be established in sattva. This repetition is not redundancy but deepening. The path of bhakti must be heard again and again until it enters the very marrow of the devotee's being.

All yagas, homas, danas, japas, tapas, and vratas must be done only for the Lord's sake -- to attain the Lord, not to obtain worldly pleasures or heavenly enjoyments. Through such dharmas, for those who offer the self to the Lord, the Lord spontaneously generates bhakti in them. When the ego-centered motive is purified away, devotion arises naturally and effortlessly.

The Lord's divine opulences (aishvaryam) are described -- the eight siddhis: anima (becoming infinitesimally small), mahima (infinitely large), garima (infinitely heavy), laghima (infinitely light), and four more. Uddhava asks: what is yama? How many kinds? What is niyama, shama, dama? The Lord will now systematically define all the limbs of yoga in this important section of the 11th Canto.

All these are called yamas. For both yama and niyama there are twelve each. If a person carefully practices these, they fulfill all desires. Shama (mental calmness) is defined as being established in the Lord. Kshama (patience-intellect) is fixing the intellect in the Lord. Each virtue, when properly understood, is revealed as a facet of surrender to the Divine.

Pranayama is the highest form of strength. The true enjoyment (bhoga) is the Lord's divine power itself. The highest gain (labha) is His bhakti. True knowledge (vidya) is the non-dual wisdom of the Self -- knowing without separation. Hri (shame) is aversion to actions that should not be done -- the natural inner recoil from what is adharmic, arising spontaneously in the purified heart.

The true poor person is one who is never content. The truly wealthy person is one who is always content. A miser is one who cannot control the senses -- enslaved to the senses is the true pauper. The true lord (ishvara) is one who has no attachment to the gunas. One drawn by the gunas is a servant. Wealth, poverty, lordship, and servitude are all defined by inner states, not outer conditions.

The student asks: you said being free from guna and dosha is itself a virtue -- then why differentiate at all? Why do we need scriptures if the goal is to transcend all gunas and doshas? The Lord will explain: this teaching is a pedagogical tool to help those still on the way -- not an ultimate truth for those who have already arrived at the destination.

Even in sadhana (practice) and sadhya (the goal), the distinction of guna and dosha must first be understood. This analysis is done only to help people release what is harmful and embrace what is beneficial -- to disengage from wrong associations. It is a pedagogical tool, not an ultimate truth. Once the goal is reached, all distinctions dissolve and no further teaching of this kind is needed.

For one in whom, through the Lord's grace, a spontaneous taste for the Lord's stories has developed -- who has not yet achieved complete dispassion but is also not deeply attached -- such a person should be taught using both the framework of guna-dosha AND the direct path of bhakti, according to his current spiritual position. Teaching must always be calibrated to where the student actually is.

If someone wants heaven, the Lord gives it. If someone performs a yajna as the Lord's worship and asks "what will You give?" -- the Lord says: "I will give you bhakti." Is that not enough? What is greater -- heaven or bhakti? Heaven is temporary and will end. Bhakti, once kindled, never leaves -- it only grows and ultimately leads to the Lord Himself. The devotee ultimately receives more than he asked for.

Bhagavata examples illustrate the Lord's all-pervading presence: Gajendra (the elephant) was devoted to the Lord; the crocodile also was His devotee. Fire (Agni) carried the Lord in his mouth. Serpents rested in the Lord's company. Every devoted creature found proximity to the Lord natural and effortless. The Lord pervades every atom of creation. True devotion sees the Lord everywhere -- in the friend and the enemy alike.

Do not desire heaven, do not desire hell, and do not desire even this world. The body itself is the great danger that leads the mind astray -- the bodily connection is what traps us completely. Therefore desire neither this world, nor heaven, nor hell. Having understood the supreme truth and being free from all associations -- seek only the Lord.

What we call the dawning of a new day is actually a subtraction from our lifespan -- a countdown. One hundred years: one day passes, ninety-nine remain. Another day: ninety-eight. Each night and each day, our life is diminishing. Do not forget this truth. Keep this impermanence always before you as motivation for spiritual practice. Every sunrise is both a gift and a reminder that time is passing.

Even in meditation, one must be able to hold the mind steady -- make the mind unmoving. As carefully as we try to hold the mind still, it tries to run away just as quickly. The mind resists stillness. Through tireless, alert, inner practice -- going against the senses' pull without slackening -- bring the mind under the Lord's governance. There is no shortcut; only sustained practice transforms the mind.

All these practices are needed before the mind will surrender its bad habits. Whatever you have been meditating on, whatever you have been thinking about repeatedly -- continue meditating on it. Continuous, unbroken meditation is what changes the mind. Without persistent repetition, the mind never gives up its old patterns. Meditate ceaselessly on the Lord, His devotees, their qualities, and their dharmas.

Remaining firmly in one's own dharmic position at all times -- not slipping from it -- is itself called guna (virtue). For karmas that are inherently impure by nature, this steadfastness is the way of purification. What must be done should be done willingly, as if it were one's dearest wish. Guna and dosha are described only to help people gradually release harmful associations and embrace beneficial ones.

The dosha (fault) was pointed out so you can release it. The guna (virtue) was pointed out so you can embrace it. If you have already transcended both -- no more teaching of this kind is needed. For those in whom sincere longing for the Lord has arisen and who have renounced all karma -- even the Vedas become secondary to the direct experience of bhakti.

These distinctions of guna and dosha too decay and diminish over time. Therefore for the yogi endowed with My bhakti, established in My nature -- neither jnana, nor vairagya, nor any other higher good is needed beyond Me. All that the jnani seeks, all that the vairagi seeks, all converge in Me. For the true bhakta, the Lord Himself is everything -- the means, the path, and the goal.

Even for My pure devotees, the question of guna and dosha can arise. But for those whose minds are fully surrendered, whose intellect has reached its highest use in Me -- no fault can touch them. Their very devotion burns away all imperfections. Thus concludes today's teaching: the four ashramas, yoga, vibhutis, yamas, niyamas, and the supremacy of bhakti -- all culminating in the Lord as the sole refuge.