మాతా పితా హృదయ సయాభిభూతి సర్వం శరీర నియమేన పదం వయానాం ఆజ్ఞ స్వదన్ కులపచేరు హుడాభిరామం శ్రీమత్ స్వదన్ సియుగడం గణమామి మోద్ర భూతం సరస్య మహతాత్ ప్రయవర్తనాధ శ్రీ భక్తితార కులచేజర యోగివా వర్తాన్ గ్రనేడు పరకాల యతీంద్ర మిత్రాం శ్రీమత్ స్వరాంగ్ గుజమునిం రజోస్మి నిత్యం వతుదేవ సుతం దేవం కంస చానూర వర్ధనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందే జగత్గురుం హవతీ ఉత్పసంచాజం హార నూపురం లోహితం సఫల విక్రమ కీ దూరం కృష్ణం వందే జగత్గురుం పుల్ల పద్మ భద్రాక్షం నీల ధీమూత సన్నిభం యాదవానాం శిరోరత్నం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కుటినారజ సంయుక్తం పూర్ణ చంద్ర నివాహనం విరత కుండల ధరం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం శ్రీ వత్సాంకం మహోరక్షం వరమాలా విరాజితం శంఖ చక్ర దాన్ దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం మందార గంధ సైయుత్తం చారుభాసం సులోభితం పరిపి పించావ చూడాంగం కృష్ణం వందే జగత్గురుం రుగ్వినేశ యుత్తం పీతాంబర శోభితం హవాస్త తులసి గంధం కృష్ణం వందే జగత్గురుం గోవిదా కుజస్వంత కుంకుమాంకిత వత్ససం శ్రీనికేసం మహేశ్వాసం కృష్ణం వందే జజస్మతుం కృష్ణాస్పజమిదం పుణ్యం ప్రాతరుద్ధార్యస్పతే కోటి జన్మ కృతం పాపం స్మరణేన వినశ్యతి శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః వ్యాసం వశిష్ట నష్టానం చిత్తే పౌత్సన దున్మజం పరాజనాత్మజం పుణ్యే శ్రుతానంద పోలితిం వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాశిష్టాయ నమో నమః యం ప్రౌరజంత మనుపేతమపేత కృత్యం ద్వైపాయనో విరహ కాతర ఆయుహావ పుద్రేతి సన్మయతయా తరవోగినేదుహు తం సర్వభూత ఉదయం మునిమానసోస్మి శ్రీ సుతబ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వాతూల కుల భూషణం శ్రీ లంకార్య సోపుత్రం శత గోపమహం గజే అస్మద్ గురుద్యో నమః

భగవత్ బంధువులారా విష్ణు దూతలను యమదూతలు అలాగే యమదూతలు విష్ణు దూతలను మీరెవరు? ధర్మరాజు శాసనాన్ని ఎందుకు మీరు నిషేధిస్తున్నారు, అడ్డగిస్తున్నారు అని ప్రశ్నించారు. ఇప్పుడు ఇలా యమదూతలు అడిగినప్పుడు వసు వాసుదేవ ఉక్త కారిణః తాను ప్రత్యుజుహు. పరమాత్మ అనుచరులు వారికి నవ్వుతూ మేఘ నిలక్రాదయాగిరా మేఘ గంభీరమైనటువంటి అంటే మేఘ గర్జన లాగా అతి గంభీరమైనటువంటి వాక్కుతో ఇలా మాట్లాడుతున్నారు. యు ఎం వై ధర్మరాజ చైరి నిర్దేశ కారిణః మీరు ధర్మరాజు శాసనాన్ని అడ్డగిస్తున్నారు ధర్మరాజు శాసనాన్ని ఉల్లంఘిస్తున్నారు నిరోధిస్తున్నారు అని మీరు చెప్పారు. ఇలా చెప్పడంతో మీరెవరో మీ పరిచయాన్ని అడగకుండానే మీరు చేసుకున్న వాళ్ళు అయ్యారు. అంటే మీరు జమశర్మరాజు యొక్క అనుచరులు అని తెలిసిపోయింది. విన్నాం అర్థమైపోయింది. నిజముగా మీరు జమశర్మరాజు యొక్క ఆజ్ఞనే పరిపాలించేటట్టయితే పరిపాలించేవారైతే. భూత ధర్మస్య నష్టత్వం ధర్మరాజు మీ ప్రభువు అంటున్నారు కదా మరి ధర్మము యొక్క తత్వం ఏంటో చెబుతారా? ధర్మమని దేన్ని అంటారో ధర్మం అంటే ఏమిటి? ధర్మ తత్వం ఏమిటి? దాన్ని మీరు చెప్తారా? అలాగే రేపు ఉన్నది యత్యా ధర్మస్య లక్షణం. కో నామ ధర్మః లక్షణం కావాలి ఒక మాట చెప్తే ఆ లక్షణం చెప్పండి. ధర్మం అంటే ఏమిటి లక్షణం? ధర్మం యొక్క తాత్పు ఈ రెండు చెప్పండి అలాగే.

దండన శిక్ష ఎలా విధిస్తారు అంటే దండించడానికి కొలబద్ద ఏది? తప్పు చేసిన వారిని అందరినీ దండిస్తారా? కొందరినీ దండిస్తారు. అందరినీ అన్ని చోట్ల దండిస్తారా? కొన్ని చోట్ల దండిస్తారు. అంటే ధర్మతత్వం దండన తత్వం. మరి మీరు వారి పట్టుడే కదా. ఆ రెండు మాకు కాస్త వివరించండి. ఏక సంస్తతి జయకే దండః కింవాస్య స్థాన వీప్చితం దండియాస్తిం కారిణ సర్వే ఆపోస్తిత్ కతిచింద్రుణాం. తప్పు చేసిన వారందరినీ దండిస్తారా? కొందరినీ దండిస్తారు. ధర్మం అంటే ఏమిటి? దండన అంటే ఏమిటి? ఆ రెండు వివరించండి. అని అడిగారు విష్ణుదూతలు. విష్ణుదాయము అడుగుతారు వేద ప్రణితితో ధర్మః అధర్మ తద్విపర్యయః స్పష్టంగా చెప్పాడు. వేదము చేత విధించబడినది ధర్మం. వేదము నిషేధించబడినది అధర్మం. సరే స్లో మార్గం షార్ట్ కట్ అన్నమాట. పెట్టబడడం వల్ల అనుకుంటున్నాడు అని వేద ప్రణితితో ధర్మః. వేదము చేత విధించబడినది ధర్మము. అధర్మః తద్విపర్య. వేదము చేత నిషేజించబడినది అది. మరి వేదం అంటే ఏమిటండి? వేదః నారాయణ సాక్షాత్. స్వయంభూరితి సుశ్రుమ వేదం అంటే నారాయణుడే. నారాయణుడే అంటే నారాయణుడు చెప్పినదే అనుకోకండి. మరి నారాయణుడు చెప్పిన ప్రమాదం ఏ ప్రమాదం పౌరుషేయం అవుతుంది. కాబట్టి వేదం అంటే నారాయణుడే. ఇక్కడ నారాయణుడు అంటే కార్యకారణయోరైక్య వివక్ష. నారాయణుని వలన వచ్చినది వేదము. వేదమునకు కారణము నారాయణుడు.

అని వ్యాఖ్యానం చేస్తారు. అలా వ్యాఖ్యానం చేస్తే మరి నారాయణుని వల్ల వచ్చినదని చెప్తున్నారు కాబట్టి నారాయణుడు పురుషుడే కాబట్టి వేదము పౌరుషీయం కావాల్సి వస్తుంది. పౌరుషీయం అయితే మళ్ళీ భ్రమ ప్రమాదాలు ఎటు పోవడం మామూలుగా వచ్చేస్తాయి. అందుకే అది నాయనా నారాయణుడే వేదం. నారాయణుని యొక్క రూపాంతరం. ఇంకా మీకు అర్థం బాగా కావాలంటే స్వయంభూ. వేదమునకు వేదమునకు ఒక కర్త లేదు. తనకు తానుగా వెలువడిన తస్య నిశ్వసితం వేదః అంటారు పురిషత్తులు. పరమాత్మ యొక్క నిశ్వాసే వేదం. కదా అంటే విశ్వాసము దేనికి గుర్తు మనము బ్రతికి ఉండటానికి గుర్తు కదా బ్రతికి ఉన్నంత కాలం ఉచ్వాసం విశ్వాసములో సహజంగా వస్తూనే ఉంటారు. కాబట్టి అంటే ఏం చెప్పాలి నారాయణుడు బ్రతికుండే ఎంతో ఏదో ఉంటుందన్నమాట. బ్రతికుండడం ఏంటి ఆయన జన్మ జర మరణాలు లేవు కాబట్టి ఆయన ఎంత నిత్యమో వేదము అంతే నిత్యం. వేదం ఎంత నిత్యమో ధర్మము. అంతే కాబట్టి వేదో నారాయణ సాక్షాత్ స్వయంభూరితి సుశృమా యేన స్వధామిని అమీభావాః రజస్తత్వ తమోమయాః గుణానాం అక్రియారూపైహి విభావ్యంతే యథాతథం. చర్చ చేస్తున్నట్టుగా వాదన చేస్తున్నట్టుగా మాట్లాడుతారు కానీ సిద్ధాంతాన్ని స్థాపిస్తారు. ధర్మము యొక్క మాట ఒక ధీరిలో చెప్పి ధర్మము వేద ప్రతిపాద్యమని ఆ వేదము సాక్షాత్తు నారాయణుడని ఆ నారాయణుడు తన చేత సృష్టించబడినటువంటి సకల చరాది జగత్తు యొక్క సృష్టి స్థితి లయములు సక్రమముగా సాగటానికి కావలసిన గుణత్రయమును దానికి మూలమైనటువంటి ప్రకృతిని అందులో నుండి వచ్చేటువంటి మహత్తత్వ అహంకారాదులను తన యొక్క రూపాంతరములుగా ఆవిర్భవింపచేసి ప్రవర్తింపచేస్తున్నాడు. అంటే

జగత్తు యొక్క ప్రవర్తనకు తప్పకుండా కావలసినది. ధర్మము. అంటే ధార్యతే ఇది ధర్మః, ధృయతే ఇది ధర్మః అని చెప్తారు. ధరించబడేది, ధరించేది. అంటే మనను సకల జగత్తును నిలిపేది ధర్మమే. సకల జగత్తు చేత నిలుపబడేది ధర్మమే. ధర్మో రక్షతి రక్షితః చెప్పలేదా? మనము దానిని కాపాడితే అది మనను కాపాడుతుంది. యథా దండః అంటారు. వృద్ధుడైనా తాను నిలబడలేకుంటే కట్టెను పట్టుకొని నడుస్తాడు. కానీ కట్టెను పట్టుకుంటే నడిపిస్తున్నాడు. కట్టె దూరంగా ఉంటే నడిపించదు. కట్టె మూలకు ఉందనుకోండి వీడు నడవలేడు. వీడు దాన్ని చేతిలో పట్టుకుంటేనే. కార్యమానః దండః యదా ధారకం చాలయతి ఏవం ద్వియమాన ఏవ ధర్మః కారణం చాలయతి. కత్య పట్టుకుంటేనే మనం నడిపించేటట్టుగా ధర్మమును ఆచరిస్తేనే అది మనం కాపాడుతుంది. వేదన్నం స వేరే ధర్మం ఇలా యేన స్వధామ్ని అమీభావాః రజస్సత్వ తమోమయాః రజస్సు సత్వం తమో అనేటువంటి ఈ భావములు గుణానాం అతి గుణనామ క్రియారూపైహి విభావియంతే యథాతథం గుణ నామ క్రియ. చెప్పుకున్నాం తత్వం, దయః, తమః. మూడు గుణాలు అలాగే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు. సృష్టి, స్థితి, దయములు. గుణములు, నామములు క్లియర్. ఇలా ఈ మూటి తోటి విభావ్యంతే. పరమాత్మ చేతనే ఇవన్నీ సృష్టించబడతాయి. నారాయణుని చేతనే సృష్టించబడతాయి, పాలించబడతాయి. యథాతథం సూర్యః అగ్నిః ఖం మరుత్ గావః సోమః సంధ్యా అహని విచః ఖం కుహు కాలః ధర్మః ఇతి కేతే దైవ్యస్య తాక్షిణః ఎవ్వరికీ తెలియకుండా ఎవ్వరికీ చెప్పకుండా అతి రహస్యంగా మేము ఎన్నో కార్యక్రమాలు నిర్వహించగలము.

అమ్మలను చూసేవాడు ఎవడు లేడు. మేము చేసి కూడా చేయలేదంటే మాకు సాక్షులు ఎవరూ లేరు. అన్న వాదానికి. వీళ్ళు సాక్షులు అంటున్నారు 12 మంది నారాయణ సాక్షులు. ఎవరండీ? సూర్యః. మరి ఇది వారు సూర్యుడు, అగ్ని, ఆకాశము, వాయువు, గో గావః అంటే ఆవులు, చంద్రుడు. సంధ్య అంటే పగలు, దిక్కులు అలాగే సం కుహు కారః బ్రహ్మ, భూమి, కారము, ధర్మము. ఈ 12 దైహ్యస్య సాక్షిణః దైహి దైహః అంటే దేహము కలవాడి చేత చేయబడేవాడికి. మనిషికి ఏమి కాదు. తానా అంటే వేటి అంటకుండా చూపెట్టమంటారు. లక్షణాలు లక్షణం అలాగే ఉండాలి. మనిషికి ఇది పశువు కాదా మరి పశువు అందుకే దైత్య ఎవరి ఎవరికి దేహి అంటే ఆత్మ. ఆత్మ కల శరీరము కలవారితో చేయబడేటువంటి పనులకు ఇవన్నీ సాక్ష్యం. ఎవ్వరు చూడటం లేదు. మీరు రహస్యగా అన్ని చేయమన్నమాట ఇవి వాళ్ళు నాయనా ఇంజలు చూస్తున్నారు. సాస్తులు ఉన్నారు. దైత్యస్య సాక్షిణః ఏసైహి అధర్మో విజ్ఞాతః స్థానం దండస్య యుజ్యతే. ఇవి ఏం చేస్తాయి? దేహము కలవారు చేసి అధర్మాన్ని తెలుసుకుంటాయి. తెలుసుకొని చేసిన అధర్మానికి శిక్ష కూడా ఇస్తాయి. ఎవరం సాక్షులే కాదు. చమత్కారం ఏమిటంటే ఎంత లోతు వెళ్ళాలంటే ఏ ప్రాణి మరణించటానికైనా ఇప్పుడు చెప్పిన వాటిలో ఒకటి కారణం ఉంటుంది. కొందరు సూర్యుని వేడికి, కొందరు అగ్ని వేడికి, కొందరు నీళ్లలో పడి, కొందరు తుఫాన్లో పడి, కొందరు విమానంలో పోతూ ఆకాశంలో.

వీటితోడే మరణిస్తారు. అంటే అవి అనిజమే కాదు కొందరు కాళ్ళు పోతాయి, చేతులు పోతాయి, కాళ్ళు పోతాయి. అయ్యో ఈ శరీరం కూడా పోతే బాగుండు ఈ బాధ పడేదానికి అంటే అనేంత మానసిక క్షోభ అనుభవిస్తారు. అంటే అదంతా ఏమిటి? చేసిన పాపానికి. చిచ్చ. కొందరికి శరీరం చాలా బాగుంటుంది. పర్ఫెక్ట్ ఆ అజ్ఞే ఉంటుంది. మనస్సులో కుళ్ళి కుళ్ళి కుళ్ళి కుమిలిపోతుంటారు. మనస్సు అంటే వాయువు. మరి చిచ్చ వాయువు ఇస్తుందన్నమాట. అందుకే ఇవి కేవలం సాక్షులే అనుకోకండి. ఏతైహి అధర్మః విజ్ఞాతః స్థానం దండస్య యుధ్యతే. ఇవి అధర్మాలను తెలుసుకుంటాయి. యోగ్యమైన ద్వారా ధనం కూడా శిక్ష కూడా విధించబడుతుంది. సర్వే కర్మానురోధేన దండమర్హంతి కారిణః. ఇందులో పక్షపాతాలు పెట్టుకోవలసినవి ఆరోగ్య జరా ఏం లేవు కర్మానురోహ దండలాహ వారు వారు చేసిన కర్మకు తగిన విధంగా శిక్ష అనుభవిస్తారు. వాళ్ళు శుద్ధ యోగ్యులు. ఏది పెట్టి కర్మాది యోగ్యులు. అందుకే సర్వే కర్మానురోహేన దండమనసంతి కాలినః సంభవతిహి భద్రాణి విపరీతాని ధ్యానకాః. పాపము చేసిన వారు శిష్యం భవిస్తారు. ధర్మాన్ని ఆచిన వారు, ధర్మాన్ని ఆచరించిన వారు శుభాన్ని, కళ్యాణాన్ని, మంగళాన్ని పొందుతారు. అదే అంటున్నారు. సంభవంతిహి భద్రాని. ఏమి చేయని వారికి భద్రములు అంటే దోములు జరుగుతాయి. అలాగే విపరీతాని కారణః అశుభాలు అధర్మం చేసే వారికి వస్తాయి. ఆచరించిన కర్మానుగుణముగానే వారి వారి కాయ ఫలితాలు రచిస్తాయి. కారినః కారినాం గుణ సంగోస్తి దేహవాన్నస్య కర్మ కృతు ఈయన యావనిధా ధర్మః ధర్మోవేహ సమీహితః వివేక్యయమండి అంటారా? మీ చేతిలో ఏం లేదు. ఎందుకు లేదు? కారినాం గుణ సంగోస్తి.

ధర్మమో అధర్మమో ఏదో ఒకటి చేసే తీరాలి. ఎందుకు గుణసంఘ్య హస్తి ప్రకృతితో గుణ ప్రకృతి ప్రకృతిలో ఉన్నారు కదా. తృప్తిలో ఉంటే సత్వము ఉంటుంది, రజస్సు ఉంటుంది, తమస్సు. మూటిలో ఏదో గుణం ఉంటుంది. ఏ గుణం ఉంటే ఆ పని చేసుకోవాలి. తమస్సు ఉంది అధర్మం చేస్తారు. సత్వమే ఉంది ధర్మం చేస్తారు. రజస్సు ఉంది కొంత అది కొంత ఇది చేస్తారు. కాబట్టి కార్యినాం గుణ సంగోస్తి దేహవాన్ నహి అకర్మ కృతు. శరీరము గలవాడు ఎవడైనా కర్మ చేయకుండా ఉండలేడు. కర్మ చేయొద్దు అనుకుంటే ఏముండొద్దు? శరీరం ఉండొద్దు. శరీరం ఉన్నవాడు ఎవడు? శరీరం ఉన్నంతవరకు ఏదో కర్మ చేస్తూనే ఉండాలి. దేహవాన్ నహి అకర్మ కృత్. ఈన యావాని యథా ధర్మః ధర్మో మేహ సమీహితః. ఎవరు? వాడి గుణ సంగమును బట్టి ధర్మమో అధర్మమో వాడు అనుకున్న దాన్ని. ఇది తీర్థం. అనుకోవడానికి కారణం వాని గుణం. సత్వమే ఉంది ధర్మం ఎక్కువ చేస్తారు, సమస్సు ఉంది అధర్మం ఎక్కువ చేస్తారు. కాబట్టి యేన యావాన్ గుణో సరితా ధర్మః ధర్మో వేహ సమీహితః సయేవ తత్ఫలం భుగ్తే తథా తావత్ అముత్రవై ఇలా వాడు ఆచరించినటువంటి ధర్మ అధర్మముల కనుగుణముగానే ఆ ఫలమును పొందుతాడు. అయితే అంతా ఇక్కడే పొందుతాడని కాదు అక్కడ కూడా పొందుతాడు. ఇక ఆ ముద్ర మరీ పుయ్యోడు అనుకోండి శరీరం అధర్మమంతా అనుభవించే ఆయుష్యం ఇక్కడ లేకుంటే కొంత ఇక్కడ వేసి బ్యాలెన్స్ అక్కడ అనుభవిస్తాం. సముత్రవై యదేహ దేవప్రవరాః త్రైవిద్యముపలభ్యతే భూతేషు గుణవేతిత్రియాత్ తథా అన్యత్ర అనుమీయతే యదేహ దేవప్రవరః త్రైవిద్యముపలభ్యతే దేవతలలో

పాశ్వక దేవతలు, రాజసులు, తామసులు. అది మనం మూడు రకాలు చెప్పుకుంటాం కదా. అదే విధంగా భూతేషు గుణ వైచిత్య్రయాత్ తథా అన్యత్ర అనుమీయతే. భూతములలో కూడా సత్వగుణ భూతములు అంటే భూత ప్రాణులు, సాత్విక ప్రాణులు, రాజస ప్రాణులు, తామస ప్రాణులు అని దేవతలలోని తేడా లాగా మానవులలోనూ ప్రాణులలోనూ ఉంటాయి, వీటిని అనువీయతే. అంటే వీరు సాత్వికులే, వీరు రాజసులే, వీరు తాముదే దేవుని గుర్తు పడతాం. వారు ఆచరించేటువంటి కర్మను బట్టి కదా. గుడికే వెళ్ళేస్తున్నారు. అది కూడా దాంభికంగా కాదు. శ్రద్ధా భక్తులతో వేడుతున్నటువంటి వారిని సాత్వికుడు అంటారు. పక్కవాడు చూడడానికి పోతున్న వాడిని రాజసుడు అంటారు. పోయే వాడిని ఎద్దించే వాడిని తమసుడు అంటారు. సరిపోయింది అది. అందువల్ల ఆ అదే అంతే అట్లకే వస్తుంది. అందువల్ల వారు వారు ఆచరించే కర్మలను బట్టి వారి వారి గుణములను అనుమానిస్తాము. అనువీయతే. వర్తమానః వర్తమానోన్యయోహో కాలః గుణాభిజ్ఞాపకో యథా एवं జన్మాని జన్మాన్యయోరేతత్ ధర్మా ధర్మనిదర్శనం వర్తమానః అన్యయోః కారః గుణాభిజ్ఞాపకో యథా మనకు ఇందులో పాఠం తప్పు ఉంది. వర్తమానోప్యయంకారః అది ఉండాలి అదే చూస్తున్నా అక్కడ తప్పు ఉంది అక్షరాలు మారితే పోయింది. వర్తమానోప్యయంకారః అన్యయోహ అన్యయోహ అని వర్తమానోప్యయంకారః అంటారు సరే అన్యయోహ దూరాన్వయం గుణాభిజ్ఞాపకో యథా వర్తమానోప్యయంకారః అంటే అందరూ ఒక తీరే ఉంటారు అంటే శరీరం మానవులంతా ఒక శరీరం గా ఉంటారు పశువులు ఇట్లా పశువులు కాబట్టి ఆయా జాతులలో ఉన్న ప్రాణులు శరీరమంతా ఒకే తీరు ఉంటుంది. మరి వారు రాజసులా, తామసులా, తాత్పికులా ఎలా గుర్తుపడతావు? అంటే కాలము అంతా ఒకటే కదా.

ఒకటైన కాలాన్ని పూత కాలమని, భవిష్యత్ కాలమని, వర్తమాన కాలమని ఎలా చెప్పుకుంటున్నావో, అందులోనూ తామస కాలమని, రాజస కాలమని, సాత్విక కాలమని చెప్తున్నావా? తెల్లవారు ధాము నుంచి ఉదయం ఒక ధాము వరకు సాత్వికము, ఉదయం ధాము నుంచి సూర్యాస్తమయం వరకు రాజసము, సూర్యాస్తమయం నుండి మళ్ళీ బ్రాహ్మి ముహూర్తం వరకు తామసము, అయినా కాలం ఒకటే తేడా లేదు. సూర్యుడు కనపడుతున్నది, కాబడకుండా ఉన్నది, బాగా ప్రకాశిస్తున్నది అని చెప్తున్నారు తప్ప కాలంలో ఎలాంటి తేడా లేదు. మరి రాత్రి అంతా తామసమని, మధ్యాహ్నం రాజసమని, రక్తకాలం సాత్వికమని దేన్ని బట్టి చెప్తున్నావ్? ఏం చెప్పాలి ప్రాణులు ఆచరించే పనులను బట్టి తెల్లవారుతామా? 190 మంది మడిపోయారు. వినో అనుకోని పాత రోజుల్లో అయితే బ్రాహ్మిణ ముహూర్తం వచ్చిందంటే లేవాలి కాగితలు గుర్తు చేసుకొని స్నానము సంధ్యావందనం అనుష్టానము పూజ ప్రాధన ప్రభాత పేరి నామ సంకేసనం భజనలు ఇలా సత్వగుణాన్ని సూచించే పనులన్నీ చాలా సమయం చేస్తున్నారు. చెప్తాడు. దివా అర్ధేహయా లోకే మనం చెప్పాం కదా కుటుంబ భరణేనవా. పగలేన అర్థం కదా మనం డబ్బును సంపాదించాలని కోరికతో డబ్బు ఆల్రెడీ ఉన్నవాడు ఆ డబ్బుతో కుటుంబాన్ని పోషించడం. దేహయ కుటుంబ భరణేనవ ధనముయందు ఆస్తో గాని కుటుంబాన్ని పోషించడానికితో గాని చేస్తాడు. అదే రాత్రౌ వ్యవాయేన నిద్రయ కలహేనవ. రాత్రి శ్రీపురణ సమాగమం తోటి లేదు నిద్ర తోటి రెండు కుదరకుంటే ఇంకా ఇలా మనం అంటే ప్రాణులు ఆచరించే పనులను బట్టి ఆ పనులు ఏ గుణానివో ఆ గుణాన్ని కాలానికి ఆపాదిస్తున్నాం. అడుగుతున్నాడు క్లియర్ గా. అందరూ మానవులు, మానవులంతా ఒకే జీరులోగా ఉంటారు, పశువులు ఒకే జీరులో ఉంటాయి, వీరు సాత్వికులు ఎలా ఎట్లా అంటారయ్యా?

అంటే అందాక కాలమంత ఒక తేళం ఉంటుంది కదండీ. నటస్కారం సాత్వికం అంటున్నావ్. మధ్యాహ్నం ప్రాయసం అంటున్నావ్, సాయంకాలం తామసం అంటున్నావ్, పేమెంట్ అంటున్నావ్. చేతి పనిని బట్టి. ఏ భూమి నుంచి పందు చేస్తే ఆ కాలం ఉంటుంది. మరి సంబంధం లేని కాలానికి ఆ గుణం అంతా కడుతున్నప్పుడు కర్తృత్వం ఉన్న ప్రాణిక గుణం ఉండదా? అంటే డైరెక్ట్ గా మనతోటే చెప్పించి ఒప్పిస్తున్నాడు అన్నమాట. ఏ సంబంధం లేని కాలానికి రజస్కారము, తమోకారము, తమస్కారము, సాత్విక కారం అంటున్నావా పనిని బట్టి అదే సమాధానం. అలాంటి పనులు చేసేటువంటి వారు సాత్వికుడు, రాజేశ్వరుడికి తామసుడు. విలక్షణంగా ఉండొచ్చు. అధర్మం చేస్తుండవచ్చు, రావణాసురుడు ఉన్నాడు. అంటే కూడా మన మహా పండిత్ వేద వ్యాఖ్య చెప్పడం కదా చెప్పుకున్నాం కదా. వేద ప్రార్థన మహార్భువం. అంటే తానే చెప్పాడు విభీషణుడే తత శాస్త్ర విపశ్చిత్వం శ్రమయేవకి కేవలం. నీలాంటి వారు అధర్మం ఆచరిస్తే ఇక శాస్త్ర పాండిత్యం శ్రమే తప్ప ఎందుకు పెట్టగలవు. నువ్వు చదువుకున్నావు ఇంత పాండిత్యం ఏం లాభం అధర్మం చేతి. శాస్త్ర విపశ్చిత్వం శ్రమ ఏవ విభూషణుడి మాట. ఇంత మహా పండితులమయ్యా. నువ్వు ఇలా ప్రవర్తిస్తే ఆ శాస్త్ర అధ్యయనం వల్ల లాభం ఏమిటంటే అర కథ వస్తుంది తమ దృష్టి మధ్యలో. కదా. అందువల్ల ఆచరించేటువంటి కర్మలను బట్టే వ్యక్తులకైనా కాలమునకైనా గుణ అభిధానం ఉంటుంది. వర్తమానోప్యయ కయంకారః గుణాభిజ్ఞాపకోయథ ఏవం జన్మాన్యయో ఏతత్ ధర్మా ధర్మ నిద్దిదచనం. అలాగే పుట్టుక అంటే ఏంటి? చాలా లోతుగా వెళ్ళాడు. ఒక వ్యక్తి సాత్వికుడని, ఒక వ్యక్తి రాజసుడని, ఒక వ్యక్తి తామసుడని మీరు ఎలా నిర్ణయిస్తారు? అంటే వాడు పుట్టిన కారమును బట్టి వాడి పుట్టుకకు కారణమైన వ్యక్తులను బట్టి వాడు ఆచరించి కొన్నాడు.

అర్థమైందా? క్లియర్ అంటే ఎలాంటి వారికి వీరు పుత్రులుగా పుట్టారు? గుణ సంస్థ లేదు. ఎలాంటి కాలంలో వీరు పుత్రులుగా పుట్టారు? పుట్టిన వీరు ఎలాంటి పని చేస్తున్నారు? వ్యక్తి జన్మ కర్మ 3 కారణం అర్ధరాత్రి పూర్చాడు క్వశ్చన్ లేదు తామసుడే చదవహానం పుట్టాడు సాత్వికుడే. మధ్యాహ్నం పుట్టాడు రాజసుడే. అయితే వారి వారి జనని జనకులను బట్టి. కురువు మాదిరి ఎందుకంటే మనకు ఈ తేడా చెప్పడానికే ఒక స్వామి అర్ధరాత్రి కుట్టాడు ఒక స్వామి పట్టరావుడు కుట్టాడు. కదా కృష్ణుడు కృష్ణ పరమాత్మ రాజేష్ కుట్టారు మధ్యాహ్నే కర్కటే లగ్నే జాతో రామః మరి ఈయన తామతుడు ఆయన రాజు అందామా అలా విచారం వస్తుందనే కారకులను బట్టి అన్నారు. అక్కడ దేవకి వస దేవులు ఇక్కడ దజరస కౌసల్యులు. అలాగే వాడు చేసిన పనులను బట్టి అన్నారు. యజ్ఞయాగ వీరు చేశారు వారు చేశారు. అలాగే పుట్టిన వీరు దుప్త శిక్షణ చిత్ర రక్షణ చేశారు. కాబట్టి కారణమైన వారి స్వభావము కారణమైనటువంటి కాల స్వభావము జన్మించిన వారి యొక్క కర్మణ స్వభావము. ఎందుకు వాళ్ళు ఎక్కడ మాట్లాడేవారు ఎవరు ఎవధూతలు. వాళ్ళు చిన్నవాళ్ళు కదా ధర్మ స్వరూపాన్ని నిష్కర్షించి పిండి భూతం చెప్పే మహానుభావులు. కాబట్టి మనలాగా అలా తప్పగా ఏదో ఏదో మాట్లాడదాం ఆ ఇల్లేవయ్యా అనరు వాళ్ళు. ఒక నిర్డిష్టమైనటువంటి స్వరూపాన్ని అందిస్తారు. అందుకే ఏవం జన్మాన్నియగతు కర్మ ధర్మని నిదర్శనం. ఇలా జన్మను బట్టి. నా జమును బట్టి అలాగే కాలమును బట్టి జనకులను బట్టి వారి కర్మను బట్టి ధర్మాత్మములను నిర్ణయించాలి.

మనసైవ పురే దేవః పూర్వరూపం విపశ్యతి అనుమీమాంశతే పూర్వం మనసా భగవానజః కొంచెం దేవతల దాకా ఋషుల దాకా వెళ్లకుండా సామాన్యుల దాకా ఊహిస్తారయ్యా అంటే వాడి మనస్సును బట్టి మనస్తే వాడి పూర్వ రూపాన్ని చెప్తుంది. మనకు జాతకం జ్యోతిష్యం ఉంది కదా, జ్యోతిష్యంలో నవాంశ అని ఒకటి ఉంది అలాగే ద్వాదశాంశ ఉంది, ఆ ద్వాదశాంశ మనం సట్టిగా చూస్తే వీడు పూర్వజన్మలో ఎలా పుట్టాడో చెప్తాం. అది పశువా, పక్ష్యా, పామా, తేలా, పురుగా లేకపోతే సింహమా, తాటసురా, దేవతనా ఇలా ద్వాదశాంశను గుర్తిస్తే పూర్వజన్మ చెప్పొచ్చు. ద్వాదరాంత దాకా వెళ్ళకున్నా ఒకడు బాగా కొరికేవాడు ఉంటాడు పిల్లలు తిన్నప్పుడు బాగా కొరుకుతుంటారు అంటే వీడు భోజనంలో కోతో కుక్కో అయి ఉంటాడు అన్నమాట. లక్షణాలు మరి ఇది మనసు బట్టి చెప్తాం. ఒకడు అలా మూతి ముడుచుకొని ముమ్మని ముడుచుకొని ఓ మూల కూర్చుంటాడు. వాడు ఏ ముంగీసో లేకుంటే ఏదో అలాంటి వాడు అనిపిస్తాదని అంటుంది. ఇలా మనస్సును బట్టి వాడి మనస్సును బట్టి వాడు పుట్టినప్పటినుంచే రామకృష్ణ గోవింద భజం చేసుకుంటూ గుడికి పోకుండా దండం పెట్టుకుంటూ హారతి చేసుకుంటూ కూర్చుంటాడు. వాడే పరమా భక్తుడు పుట్టి ఉంటాడు. కాబట్టి వీడు పూర్వజన్మలో ఏమిటో ఇప్పటివి మనస్సును బట్టి చెప్పొచ్చు. చెప్తున్నాడు. మనసైవ పురే దేవః పూర్వరూపం విపస్యతి. పూర్వము ఈ శరీరంలో ఉన్నది దేవతన రాక్షసు అనేటువంటిది మనస్సుతోటే చూడొచ్చు. అనుమీమాంసతే అపూర్వం మనసా భగవానయః పరమాత్మ కూడా వీడి మనస్సుతోటే అనుమీమాంసతే విచారిస్తారు పరిశీలిస్తాడు నిర్ణయిస్తారు వీడికి ఎలాంటి జన్మ ఇవ్వాలని అలా స్వామి నిర్ణయిస్తారు కాబట్టి యదా అజ్ఞః తమసాయుక్తః ఉపాస్తే వ్యక్తమేవహి నవేద పూర్వమపరం నష్ట జన్మ స్మృతిహి తథా తమసాయుక్తః ఉపాస్తే వ్యక్తమేవహి జ్ఞానము లేనివాడు.

అలాగే తమసాయుస్తః తమోగుణంతో ఉన్నటువంటి వారు లేదా చీకటిలో ఉన్నటువంటి వారు వ్యక్తమేవహి ఉపాస్తే ఏది స్పష్టంగా తెలిసినది. కనపడిన దాన్ని మాత్రమే ఉపాసిస్తాడు, సేవిస్తాడు. చీకటిలో ఉన్నవాడు దేన్ని సేవించలేడు? జ్ఞానం లేని వాడు కూడా దేన్ని సేవించలేడు? మరి వెరుతురులో ఉండి జ్ఞానమును కూడా పొంది అలా ఉన్నటువంటి వాళ్ళు. వ్యక్తంగా స్పష్టంగా ఉన్నదాన్ని వాడు చేయిస్తారు. అయినప్పుడు చీకటిలో ఉన్నవాడు తాను ఉన్న చీకటి తొలగినప్పుడు కానీ లేక తనకు వస్తువు కనపడ్డప్పుడు కానీ కనపడిన వస్తువు యొక్క స్వరూపం అర్థమైనప్పుడు కానీ ఆచరిస్తారో అలాగే వ్యక్తమేవగి. అవి అయిన పూర్వమపరం నష్ట జన్మ స్మృతి స్పథ చీకటిలో ఉన్నవాడు దేనిని తెలియనట్టుగా పూర్వజన్మ జ్ఞానము లేనివాడు తాను ఇదివరకు ఏమి చేశాడో తెలియదు ఇక ముందు ఏమి చేస్తాడో తెలియదు. నవేద పూర్వం అపరం తరువాత దాన్ని కానీ ముందు దాన్ని కానీ వాడు తెలుసుకోలేడు ఎట్లా నష్ట జన్మ స్మృతిహి. పూర్వ జన్మ జ్ఞానము లేనివాడు, పూర్వ జన్మలో చేసిన దాన్ని మరిచిపోయిన వాడు కూడా ఏమి తెలియలేడు, చేయలేడు. పంచభిః కురుతే స్వార్ధాన్ పంచవేదాద పంచభిహి ఏకస్తు చోడసేన త్రీన్ స్వయం సప్తదశః అస్త్. స్నుతి పూర్తిగా ఏమంటారు దీన్ని టర్మినాలజీ అంటాం ఆ సాంకేతిక పాఠం ఇది అంట పంచభిహి కురుతే స్వార్ధాన్ ప్రతి వ్యక్తి తనకు కావలసిన వాటిని ఐదింటితో చేస్తాడు. ఐదింటితో చేసి ఐదింటిని తెలుసుకుంటాడు. ఐదింటిని కూడా ఐదింటితోనే తెలుసుకుంటాడు. పంచభిహి పంచవేద ఐదుతో ఐదు తెలుసుకుంటాడు. ఒక ఐదుతో ఐదు చేస్తాడు. ఏకస్తు షోడసేన ఒకడు.

16తో 17వది భావించి మూటిని అనుభవిస్తాడు. ఏమర్దమైంది? ఏమో అంతా గన కూడా కదా? ఐదు కర్మేంద్రియములతో ఐదు విషయములను ఆచరిస్తారు. కదా? వాతు, పాణి, పాద, పాయు, ఉపస్థ కర్మేంద్రియాలు. ఈ ఐదు కర్మ్ ఏం చేయనతో స్వార్థానుపంచ అంటే శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధములనే ఐదింటిని పంచభిహి. ఐదు జ్ఞానేంద్రియములు తెలుసుకుంటారు. త్వసు, చక్షు, శ్రోత్ర, జిహ్వ, ఘ్రాణం అనేటువంటి ఐదు జ్ఞానేంద్రియములతో శబ్ద స్పర్శ రూప రథము అనే ఐదు విషయములను తెలుసుకుంటారు. అలాగే ఐదు కర్మేంద్రియములతో ఐదు పనులు అని చెప్తున్నాను నేను. ఆయా పనులను ఆచరిస్తాం. ఏం చేస్తాం? చేతులు ఏం చేస్తాయి? ఇస్తాయి, పుచ్చుకుంటాయి. కాళ్ళు ఏం చేస్తాయి? వస్తాయి, వెడువుతాయి. వాక్యం చేస్తుంది మాట్లాడుతుంది కదా అలాగే వాయు ఉపాస్త ఒకటి మల విసర్జనము మరి ఒకటి మూత్ర విసర్జనము ఇలా ఈ ఐదింటిని ఈ ఐదింటి వద్దలో చేస్తాం. 5 విషయములను 5 జ్ఞాని దేవతలు చేస్తాం, ఇవన్నీ వీటితో చేయించేది ఏది ఏక మనస్సు. కదా ఈ మనస్సు ఏం చేస్తున్నది మనకు అంటే 5 కర్మేంద్రియములు 5 జ్ఞానేంద్రియములు పంచభూతములు ఈ 15 16వది మనస్సు ఇది సప్తదశేన 17వది బుద్ధి. బుద్ధితో ఇవన్నీ అనుభవించబడతాయి. మనస్సుతో చేయించేటువంటి దాన్ని బుద్ధి అనుభవించి తెలీదు. మనస్సుకు అయ్యా మనస్సుకు బాధ మనస్సు సంతోషం అంటాం కానీ వాస్తవంగా మనస్సుకు బాధను తెలిపేది కూడా ఎవరు బుద్ధి. ఒక్క బుద్ధి లేదు అనుకోండి మనంత ఉత్తము లేదు మనకి ఏ బాధ లేదు ఏ సంతోషము లేదు. అది ఒక్కడి పోగొట్టుకుంటే సమస్య లేదు అన్నమాట అందుకే దాన్ని.

సప్తదశ అన్నాడు. అది 17వది. 16వది మనస్సు, 17వది బుద్ధి. ఈ 17వ దానితోటే తక్కిన 16 యొక్క కర్తృత్వ, కార్యత్వ, కరణత్వ, వేద్య వేద్యము అనేటువంటి భావాలను పొందుతాం. చేస్తున్నాం, చేయిస్తున్నాం, అనుభవిస్తున్నాం, తెలుసుకుంటున్నాం. అనుభవింప చేస్తున్నా అనేటువంటి భావనలన్నీ ఏ 2 ఉంటే జరుగుతాయి? 16 15 ఉంటే జరుగుతాయి. ఆ 2 లేవు మనంత ఉత్తములు ఇంకెవరూ లేరు అన్నమాట. అందుకే అంటున్నాడు ఏకస్తు శోడశేన స్త్రీన్ స్వయం సప్తదశః. సునుతి తాను ఆత్మ ఆత్మ పదిహేడవ పక్షము ఉంది పదిహేడవది బుద్ధి ఉంది స్వయం అంటే ఆత్మ అంటాం స్వయం అంటే బుద్ధి అంటాం పదిహేడవ వాడు దీన్ని అనుభవిస్తాడు తది ఎంత శోడశ కళం లింగం శక్తి త్రయం మహత్ ఇది మనకు షోడశ కలం పంచ జ్ఞానేంద్రియములు, పంచ కర్మేంద్రియములు, పంచ భూతములు మనస్సు అనేటువంటి ఈ 16తో ఉండేటువంటిది ఈ లింగం ఈ శరీరము శక్తిత్రయం సాత్విక రాజస తామసములనే శక్తులు. లేదా ద్రవ్య ద్రవ్యశక్తి క్రియాశక్తి జ్ఞానశక్తి ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియాత్మకమైన శక్తి త్రయముగా ఇది ధట్టే అనుసంస్కృతిం పుంసి హర్ష శోక భయ భయాస్థితాం ఇదే ఈ శక్తిత్రయమే అంటే ఇదే మహత్తత్వము దీన్నే మనం మహత్తత్వం బుద్ధి ఏంటి మహత్తత్వం అంటే బుద్ధి కదా ఈ బుద్ధే మనకేం చేస్తుంది పుంసి సంతృప్తిన్ ధత్తే జీవునిలో సంసారాన్ని ప్రవేశింపచేస్తుంది. బుద్ధే జీవునిలో సంసారాన్ని ప్రవేశింపచేస్తుంది. ఎలాంటి సంసారము? హర్ష, శోక, భయ, ఆర్తిదం. సంతోషము, దుఃఖము, భయము, ఆర్తి అనే నాలుగింటిని కలిగించే సంసారాన్ని జీవుడిలో బుద్ధే ప్రవేశింపచేస్తుంది. ఈ బుద్ధే మనస్సుతోటి ఈ పనులన్నీ చేయిస్తుంది. అదే చేయించేది అదే అనుభవించేది కానీ తాను అనుభవించింది ఒక్క అనుభవించడం శాస్త్రం కాబట్టి తాను అనుభవించే మొత్తాన్ని పురుషుల్లో పడేస్తుంది.

పుణ్యాన్ని పరిగైన మందు లేదు. వాడు చేయడు, చూడడు, సంబంధం లేదు, అనుభవించడు కానీ ఈ బుద్ధి మాత్రం వచ్చి అందులో పడేస్తుంది. పడేసరికి అబ్బాయి ఇదంతా నాది నాది అని ఏడుస్తాడు. ప్రకారంగా హర్షము, శోకము, భయము, ఆర్తి అనేటువంటి నాలుగును కలిగించేటువంటి సంసారాన్ని బుద్ధే జీవునిలో ప్రవేశపెడుతుంది. దేహి అజ్ఞః అజిత సడ్వర్గః నేచ్ఖన్ కర్మాని కార్యతే కోచకార యువాత్మానం కర్మణా ఆచ్ఛాద్య ముఖ్యతి చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాడు చూడండి దేహి అజ్ఞః అజిత సడ్వర్గః సహా నేత్యన్ కర్మాని కార్యతే అసలు జీవుడు ఉన్నాడే వాడు అజ్ఞ. అంటే వాడికి వీటితో ఎలాంటి సంబంధం లేదు ఇవేవి వాడికి తెలియవు. కానీ అసలు ఆత్మ జ్ఞానం కలవాడు కదా, జ్ఞానాధికరణం ఆత్మ అని శాస్త్రం, ఆత్మ అంటేనే జ్ఞానానికి అధికరణం. జ్ఞాని అయినటువంటి ఆత్మ శరీరంలో పడి తన జ్ఞానమును మరిచిపోయి తాను అజ్ఞుడై జ్ఞానములు లేనివాడై అజిత షడ్వద్గః కామ క్రోధ లోభ మోహ మద మొత్తం ఆరింటిని గెలవలేక నేత్యం కర్మాని కార్యతే తాను తనకు ఇష్టము లేకున్నా పనులు చేస్తూనే ఉంటాడు, వాస్తవం మనకు ఏ ఇష్టం లేదు. తినాలని కానీ, తిరగాలని కానీ, సంపాదించాలని కానీ ఏ పని చేయబుద్ధి కాదు. కానీ ఏది చేయకుండా ఊరుకో. ఎందువల్ల అంటే అజిత షడ్వర్గ్యః. కామక్రోధాదులను గెలవలేము కాబట్టి గెలవలేని వాడు ఎవ్వడు తనకి ఇష్టం లేకున్న పనులను చేస్తూనే ఉంటాడు వజిత షడ్వర్గ్యః. కర్మాని కార్యతే ఎలా? కోశకారైవాత్మానం కర్మణా త్యాగ్య దుష్టవర్ధం ఏంటంటే కోశకారుడు వాడెవాడు అంటే తారేపురుగు అను.

తాలిపురు తాలిపురు ఏం చేస్తుంది తన నోటిలో నుంచి దారాన్ని తీసుకొని తనను తానే కట్టేసుకుంటుంది. మళ్ళీ తానే ఆ దారాన్ని మింగేసి బయటికి వచ్చేస్తుంది. నా నోడి నుంచి దారం బయటికి వచ్చి నన్నే బంధిస్తుంది అన్న జ్ఞానం దానికి ఉందా? లేదు. తెలియగానే సంస్కృతి తానే వల అల్లుకుంటుంది. అలాగే మనం కూడా తెలియకనే మన చుట్టూ మనం రకరకాల వలలను అల్లుకుంటాము. ఆయన పరమాత్మ కాబట్టి అల్లిన తాడును మింగుతాడు. మనం మాత్రం వలలుకుంటాం తప్ప అల్లుకున్న వలను మనం తెంపుకోలేము అది తేడా. కోషకార యువాత్మానం కర్మణా ఆచ్ఛాద్య ముఖ్యతి నహి కక్షణమపి ధ్యాసు తిత్తతి అకర్మకృత్. అయినప్పుడు ఆ పని ఎందుకు చేయాలి మానుకుందామే? అంటే ఏ ఒక్కడు ఏ ఒక్క క్షణము ఏ చిన్న పని చేయకుండా. గుండ జాలడు ఎక్కడిది వాక్యం? జ్ఞాపకం ఉందా గీత? నాకి కశ్చిత్ క్షణమపి జ్ఞాతు తిష్టతి అదే పదార్థ శ్లోకాన్ని అన్నీ ఆయనే కదా? పడేస్తారన్నమాట. దీనికి హక్కులు కొరడాలు ఏం లేవు కదా. ఒకటే కర్త కాబట్టి తన ఇష్టో శ్రోతికి పడేసుకుంటాడు. జాతు తిష్టతి అకర్మ కృతు కార్యత వశ కర్మ గుణైహి స్వాభావితైహి బలాత్. ఏ ఒక్కడు ఏ ఒక్క క్షణము ఏ పని చేయకుండా ఉండలేడు. అయితే ఇవన్నీ కోరుకొని కావాలని చేస్తున్నాడు అంటే అవచః కర్మ కార్యతే. తన వశంలో తాను లేక ఇలాంటి పనులను చేస్తూనే ఉంటాడు ఎలా? గుణైహి స్వాభావికైహి. తాను కాదు చేసేది. గుణములు ధ్యయిస్తాయి. పోనీ ఆ గుణం మార్చుకుందాం అంటే అవి స్వాభావికైహి. తత్వము రాగి వండు స్వభావం వచ్చేసింది అది పోదు. నిప్పు కాలుస్తూనే ఊరుకుంటుందా? నిప్పు కాలుస్తూనే ఉంటుంది. నీరు చల్లారుస్తూనే ఉంటుంది కదా. గాలి నీస్తూనే ఉంటుంది. కాబట్టి అది వాడి స్వభావం. అలాగే మన స్వభావం ఏంటంటే మనకి ఇష్టం ఉన్నా లేకున్నా బలవంతంగా పనులు చేయుంటే మన స్వభావం. ఆ గుణములు మనతో పనులు చేయిస్తాయి బలాత్ లబ్ధ్వా నిమిత్తమవ్యక్తం వ్యక్తావ్యక్తం భవచ్యుతా యథాయోని యథాబీజం స్వభావేన బలీయతా.

మామిడి అంటూ నాడు పెడితే అంటే మామిడి ఇత్తనం వేస్తే వేప వస్తుందా? అది కదా చెప్తారు మనకు రామాయణంలో ఏమిటి? ఆమ్రం చిత్వా కుఠారెణ నింబం పరిచరేత్తుయ యత్వస్య పయసా సించేత్ నైవాస్య మధురో భవేత్. భరతుడు కైకతో అన్నమాట. ఎంత పని చేశాము మనం. పట్టాభిషేకం కాబోయే రాముడిని పంపించి నన్ను రాజును చేస్తానంటే రాజునవుతానేమో కానీ రాముడిలాగా భావిస్తానమ్మా. ఎలా అంటే పండు పండే సమయానికి వచ్చిన మామిడి చెట్టును కొట్టేసి అదే గోదిలో వేప చెట్టు నాటి. వేవ చెట్టును పాలతో పెంచిన ఆ పండు తీయగుంటుందా? చూడండి ఆమ్రం చిత్వా కుఠారేణ నింబం పరిచరేతుయః గొడ్డలితో మా చెట్టు నరికి. పేప చెట్టు నాటి యత్వర్ష పయసా సించేత్ దాన్ని పానతో పోషించిన నైవాస్య మధురోభవేత్ దాని పండు చేదే ఉంటుంది కానీ తీపిగా ఉండదు కదా అంటే ఎలాంటి భూమి, ఎలాంటి బీజము ఆ రెండింటిని బట్టి అలాంటి వృక్షమే మరుస్తుంది. భూమి బాగా లేకున్నా, బీజం విత్తనం మంచిది కాకున్నా బలం భూమిలో ఉండొచ్చు, విత్తనం బాగాలేదు చెట్టు పెగుతుందా? ఇత్తనం బాగుంది, భూమిలో బలం లేదు, చెట్టు పెరగదు. ఈ రెండూ బాగున్నాయి, వాతావరణం బాగాలేదు, చెట్టు పెరగదు. కదా? భూమి బాగుంది, విత్తనం బాగుంది, బ్రహ్మాండంగా వేశాం, బాగా పంట పైరికి వచ్చేసింది. రేపు ఏ రెండో కోస్తాం. ఒక తుఫాన్ వచ్చేసింది, మొత్తం ముంచేసింది. ఏం చేస్తారు? కదా కాబట్టి యోని అంటే భూమి, బీజం అంటే విత్తనము కారణం. ప్రతిదానికి మూడు కారణములు. ఈ మూడికి ఏమిటి కారణము? స్వభావం. అంటే ఈ

క్షేత్రంలోకి ఈ బీజ రూపంలో వచ్చేటువంటి ఈ వస్తువు ఏ ఫలాన్ని అనుభవించడానికి వస్తున్నదో దానికి తగిన కాలంలోనే అది వస్తుంది. అంతసేపే ఉంటుంది వెళ్ళిపోతుంది. ఎందుకంటే కొందరు పుట్టి నూరెళ్ళు నూరెళ్ళు అవుతారు, కొందరు 90 ఏళ్ళు, కొందరు 80 ఏళ్ళు, కొందరు పురిటిలోనే పోతారు, మరి కొందరు. గర్భంలో కూడా పోతాడు. మరి ఏమంటాం మనం తారం వేయొద్దు. అంటే వాడికి కేవలం గర్భవాత దుఃఖం మాత్రం అనుభవించాలి వాడు. అనుభవించాడు వచ్చేసి. కొందరు పుట్టగానే ఎగువు పడతారు పోతారు. వాడికి భూ స్పర్శి ప్రభుత్వ రక్షణ కావాలి వెళ్ళిపోవాలి. వాళ్ళు లేరు చంతనుని యొక్క పుత్తరులు ఉన్నారు కదా మనకు మహానుభావులంతా కూడా. అలా పుట్టారు గంగి అందులో పడేసింది. వాడి అవతారం అందుకే. కాబట్టి భూమిని బట్టి, బియ్యమును బట్టి, కాలమును బట్టి కర్మ, వస్తువు, అనుభవం నిర్ణయించబడి ఉంటాయి. చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నారు అందులో మనం ఏం లేదు అయితే కొంచెం ఇంత కాస్త అంత నిశ్చితంగా వెళ్ళగలగాలి ఆలోచించగలగాలి మనం అప్పుడప్పుడు కూర్చుని ఆలోచిస్తాం కానీ అది ఎప్పుడు అనుకోం. బాధ ఏంటంటే నిరంతర ఆనంద ధ్యానం తోటి ఈ విషయం హృదయంలో నిలుస్తుంది. తాత్కాలికంగా అనుకుంటే మన గ్రేస్ పెట్టేటప్పుడు అబ్బాయి ఏం చేయమనండి ఏ బ్రతుకో ఏం చేయనమో ఎందుకు పుడుతున్నాం ఎందుకు పోతున్నాం ఏం అర్థం కావద్దు అని అబ్బా వీడు ఎంత గొప్పోడురా అనుకుంటాం. ఎంతసేపు అది ఓపు ఆవు కొంటారా అంటావ్. మళ్ళీ లక్ష రూపాయలు యాభై వేతం చూశారనుకోండి ఇవన్నీ మర్చిపోతాం. అబ్బా మనం అదృష్టవంతులం అండి అలా అనుకుంటాం కానీ మనం ఎంత అదృష్టవంతులం అండి అయిపోయింది. కదా అందుకు అలాంటి భావ స్థైర్యం లేకుండా ఉండొద్దు భావ స్థైర్యం కావాలి. దానికి కూడా స్వభావం కారణము అంటున్నాడు. అందుకే లబ్ధ్వా నిమిత్తం అవ్యక్తం వ్యక్తా వ్యక్తం భవచ్యుతా కారణము అవ్యక్తం కావచ్చు వ్యక్తం కావచ్చు. వ్యక్తావ్యక్తంగా అంటే తెలియని కారణము కావచ్చు, తెలిసిన కారణము కావచ్చు, తెలిసి తెలియని కారణం కావచ్చు.

కానీ యథా యోని యథా బీజం స్వభావేన బలీయత ఆయా భూమిని బట్టి ఆయా బీజములను బట్టి బలీయమైన ప్రకృతి స్వభావం తోటే ఏష ప్రకృతి సంఘేన పురుషస్య విపర్యయః ప్రశ్న పురుషుడు చాలా మంచివాడే కానీ ప్రభుత్వ యొక్క సంబంధం తోటే వీడు విపర్యయ విపరీతంగా ప్రవర్తిస్తాడు విపర్యయః ఆ తీర్థ ఏవ నతిరాత్ ఈశ సంఘాత్ విలీయతే ఈ మహానుభావుడే అలాగే ఉంటాడు కొంత కాలానికి పరమాత్మ యొక్క సంకల్పం తోటి మళ్ళీ తనలో లీనమవుతాడు. పరమాత్మ సంకల్పం తోటి సుక్షించబడుతాడు. సంఖ్యా భావం వాడిది, సృష్టించేది వాడే కానీ కాలము, కర్మ, స్వభావం, ప్రకృతి వీటిని బట్టి వీడి యొక్క ప్రవృత్తి ఉంటుంది. అంటే పరమాత్మే వీడికి ఎలాంటి అనుభవాన్ని ప్రసాదించాలో దానికి తగిన కాల, కర్మ, వ్యక్తి, ప్రకృతి గుణ సంఘమును కూర్చి పంపిస్తాడు. అంటే నేను చాలా బుద్ధిమంతుడిని, నేను చాలా ఉత్తముడిని, నాకు భగవంత్ భక్తి బాగా కలిగింది, చాలా రోజులు చేసుకున్నాను, ఇవన్నీ కోతలు. ఆడిస్తే చేయాలి నువ్వు. నీ చేత ఈ రకములు చేయించాలి అనుకుంటే వాడు అలాంటి వాతావరణం ఇస్తాడు. లేదు. ఇప్పుడే ఏషయేవ సాధు కర్మ కారయతి ఇప్పుడే ప్రశ్న ఏమంటుంది ఏషయేవ సాధు కర్మ కారయతి పరమాత్మే మంచి పని చేయిస్తాడు యం ఏష ఉన్ని నీయతి ఎవరిని ఈ మహానుభావుడు ఊర్ధ్వలోకాలకు పంపాలనుకుంటాడో అలాంటి వారితో వాడే మంచి పనులు చేయిస్తాడు. ఎవడిని అధోలోకాలకు పంపాలనుకుంటాడో వారితోటి చెడు పనులు చేయిస్తాడు. నేను ఏం చేశాను నాకు మంచి బుద్ధి అంటే నవ్వాలా ఎడవాలా? అవ్యక్తుడా నువ్వు చేసేవాడు కాదు వాడు చేయిస్తాడు. అంటే నిన్ను వాడు మంచి లోగం పంపాలనుకుంటున్నాడు అన్నమాట మంచి పని చేయిస్తున్నాడు.

అంతా సత్తాధీనమే తప్ప సత్తా సత్సత్తాధీనం అస్వత్సత్తా అంటాం. పరమాత్మ యొక్క ఉనికిని బట్టి మన ఉనికి ప్రవర్తిస్తుంది. ఇది సంజ్ఞా గిరీయతి అయం హి వృత్త సంపన్నః శీల వృత్త గుణారయః ధృత వ్రతః మృదుర్ దాంతః సత్యవాన్ మంత్ర విత్ శుచిహి ఇప్పుడు డైరెక్ట్ గా కథలోకి వస్తున్నాడు ఇంత చెప్పి ఇదంతా వచ్చింది ఎవరిని బట్టి కదా వీడు చాలా బుద్ధిమంతుడు అంటున్నాడు మాట్లాడతున్నాడు ఏమో పోకులే అయంహి శీల సంపన్నః వీడు సత్సీలము గలవాడు అలాగే శృత సంపన్న చాలా చదువుకున్నవాడు సౌర్గములో కలవాడు వ్రతం ఆచరించేవాడు మృదుస్వభావి ఇండియన్ విజయం గలవాడు సత్యవాన్ మంత్రవీతు శుచిహి ఇవన్నీ బాగానే ఉన్నాయి. గురువగ్ని అతిథి బృందానాం సుశ్రూషుహు గురువులను అగ్నిని అతిథిని భూతములను చక్కగా సేవించేవాడు నిరహంకృతిహి ఎలాంటి అహంకారము లేనవాడు లేనివాడు సర్వభూత సుహృతు సకల ప్రాణుల యందు మైత్రి భావం కలవాడు సాధువు మితవాక్ అనసూయకః సజ్జనుడు. మితంగా మాట్లాడేవాడు, ఇతరుల గుణాలలో దోషాన్ని చూసేవాడు కాదు. ఏక అన్నీ బాగానే ఉన్నాయి మంచివాడికి కానీ పాపం అంటే ఎందుకంటే వీడంతా మంచివాడే, పరమాత్మే వీడిని చెడ దండ పడేశాడు వాడ పడేశాడు. ఇప్పుడు వీడు ఏ ఏ సాధి కర్మ కార ఏతి. ఇన్ని బాగున్నాడు ఎలా మారాడు నువ్వు మారతారా. ఆయన చేసే ప్రభువా స్వామి. వీడు ఏకదాసౌ వనం వ్యాతః పితృ సందేశ కృతు ద్విజః ఒకసారి ఈ బ్రాహ్మణోత్తముడు తండ్రి యాగి అనుసరించి ఏదో సమిధలు పుష్పాలు. ఆ ఇంటికి ఏంటి? అలాగే దర్భలు. వీటిని తీసుకొని రావటానికి ఒకసారి ఈ మహానుభావుడు అడవికి వెళ్ళాడు. అనసూయకః చూడండి. ఆదాయ ఆతతః ఆవృత్తః ఫల పుష్ప సహిత్ పుషాన్ పండ్లను పువ్వులను దర్భలను తవిదలను తీసుకొని మహానుభావుడు మళ్ళీ తిరిగి బయలుదేరాడు సదర్శ కామినం కంచిత్ శూద్రం సహ భుజిత్యయా పిత్వాజ మధుమైరేయం మదాపూర్ణిత నేత్రయా ఈ మహానుభావుడు ఒకసారి కూర్చోండి కూర్చోండి ఈ ఈ ఇలాంటి వాడు అవన్నీ తీసుకొని వెనక్కి తిరిగి వచ్చేటప్పుడు

కాస్త విశ్రమిద్దామని ఒక చెట్టు కింద కూర్చున్నాడు. ఇతను కూర్చున్న చెట్టుకు ఎదురుగా ఉన్న చెట్టు కింద ఒక మహానుభావుడు ఆ సదర్శ కామినం కంచితు శూద్రం కాముగు అనేటువంటి ఒక శూద్రుడు తన తాను అనుభవించడానికి ఏర్పాటు చేసుకున్న ఒక ద్వేచ్ఛతో కలిసి ఉండటాన్ని చూశాను. క్షమస్కారం ఏమిటంటే. ఇతను కాకుండా ఆ ఆ వేశ్య మదాగూర్ణిత నేత్రయా పైన కూర్చున్నాడు. మదాగూర్ణిత నేత్రయా అంటున్నాడు. అంటే మద్యపానము చేసి ఎర్రబారినటువంటి నేత్రములతో ఎర్రబారిన చూపులతో ఉన్నటువంటి వేశ్యతో కలిసి అనుభవిస్తూ ఉండటాన్ని ఈ మహానుభావుడు చూశాడు. సహభుజిశ్యయా పీత్వాచ మధు మైరేయం మదాగూర్ణిత నేత్రయా అది కూడా మత్తయా విస్రధన్నీవ్యా. మద్యపానం చేశాడు కాబట్టి, చేశారు కాబట్టి ఆమె బాగా మదించి ఉంది. నీవి అంటున్నారు, నీవి అంటే చీర ముడి, కోక ముడి అంటాం. అది కూడా విశ్చిలాత వస్త్రం జారిపోతూ ఉండగా వ్యపీతం నిరపత్రపం సిగ్గును విడిచి ఉన్నటువంటి ఆ స్త్రీని అలాంటి ఈ మహానుభావుడిని చూసి సీడంతం అనుగాయంతం హసంతం అనయాంతకే కేడిస్తూ ఉన్నాడు ఆమె పాడుతూ ఉంటే వీడు పాడుతున్నాడు ఆమె ఆడుతూ ఉంటే వీడు ఆడుతూ ఉన్నాడు ఆమె మాట్లాడుతూ ఉంటే వీడు మాట్లాడుతూ ఉన్నాడు అలాంటి వాడిని చూసి దుష్టవాసం కామలిప్తేన బాపునా పరిలంపితం పరిపూర్ణమైనటువంటి కామ ఉద్రేకంతో ఉండి ఆలింగనం చేసుకుని ఉన్నటువంటి ఆ జంటను ఇతను చూసి దుష్ట్వాతం యగామ కృచ్ఛయవశం వీని శాస్త్రము. పాండిత్యము, తపస్సు, జ్ఞానము, శ్రద్ధ అన్నీ జ్ఞానంలో కలిసిపోయి ఒక్కసారి కృత్యయ అంటే మదన భాసితుడై కృత్యయవశం సహసైవ విమోహితః అందుకే.

ఏమంటారు? ఎలాంటి చోటికి వెళ్ళకూడదు, ఎలాంటి సమయంలో వెళ్ళకూడదు, ఎలాంటి వారిని చూడకూడదో చెప్పింది శాస్త్రం. మధ్యాహ్నం 12 నుంచి 4 వరకు అరణ్యంలోకి వెళ్ళకూడదు, అర్ధరాత్రి స్మశానంలోకి వెళ్ళకూడదు, అపరరాత్రి నదీ జలంలోకి వెళ్ళకూడదు. అంటే ఆయా సమయాలలో ఆయా ప్రాంతాలలో ఆయా ప్రాణులు ఈ రీతిలో వ్యవహరిస్తుంటారు. అరణ్యంలో మధ్యాహ్నం పట్టపగలు ఎవరు రారు అని చాలామంది కాముకులు అరణ్యాన్నే శయ్యాదృహంగా వాడుకుంటారు. ఆ రాత్రి ఎవరు రారని స్మశానంలో ఉండేటువంటి భూత ప్రేత శిశాక్షములు తమ చెయ్యాగుణంగా వాటిని వాడుకుంటారు. పరరాత్రి జలజరములు జలములలో విహాయిస్తూ ఉంటాయి. అందుకే ఆ సమయాలలో ఆ ప్రాంతానికి విజ్ఞులు సాత్వికులు వెళ్లరాదు. ఇంత మంచి బ్రాహ్మణుడు తముడు ఒక్క చిన్న దృశ్యాన్ని చూసి విమోధితః మోహించబడ్డాడు. సంభయన్ ఆత్మనాత్మానం యావత్ సత్వం యథాకృతం. నచతాక సమాధేతుమ అక్కడికి తాను చదువుకున్న శాస్త్రాన్ని తాను పొందినటువంటి జ్ఞానాన్ని తాను చేసినటువంటి తపస్సును ఇవన్నీ ముందర పెట్టుకొని పర్యాలోచించి ఏమో గోల చేసి గోల చేసి చాలా కష్టపడి నిగ్రహించుకుందామని ఎంతో ప్రయత్నం చేశాడు పాపం. చదువుకున్నాడు కాబట్టి అయినా నచచాక సమాధాతు మనః తన మనస్సును సమాధాన పరుచుకోలేకపోయాడు. తన్ నిమిష్ట స్మరవ్యాజ గ్రహగ్రస్తః విద్యేతనః వాడిని కావేరీ భూతం పాటిందట. స్మరవ్యాజ గ్రహగ్రస్తః

వరహ మహోస్తుడు, మహోస్తుడు అనేటువంటి ఒక పెద్ద గ్రహం ఒక దెయ్యం పట్టింది వాడిని. అలా పట్టిన వాడై కామేవ మనసాధ్యాయన్ స్వధర్మాత్ విరదామా. ఏ వేశ్యతో ఈ శూద్రుడు విహరించాడో ఆమె యొక్క విశృంఖన విహారం వీడికి బాగా నచ్చి ఆమెని కోరుకున్నాడు తలుచుకొని తామేవ తోషయామాస పిత్రియేనార్ధ్య ఎలాగో వేశ్య కాబట్టి వారికి నియమమే లేదు కదా అతను ఎంత ఇచ్చాడు ఓ లక్ష బయట ఇస్తాను అని క్షమించండి అంటే వాక్యంగా వందించాలి తండ్రి సంపాదించిన డబ్బంతా ఆమెకిచ్చి అన్నాడు పిత్రియేనార్ధేన పే ఏం చేస్తున్నావ్ అని కూడా చాలా దూరం వెళ్ళాలి. తాను నచ్చిన, తాను మెచ్చిన వేత్యను సంతోషింప చేయడానికి తాను తెచ్చిన డబ్బు ఇవ్వలేదు. తాను సంపాదించిన ఆశ ఏం లేదు. శ్రీని ఇక్కడ తండ్రి దగ్గర మరి పిత్రియేన అర్ధేన పిత్రాజిదం అనే దాన్నే ఇచ్చాడు, పిత్రాజిదం అంటే కేవలం ధనమే కాదు తండ్రి నుంచి నేర్చుకున్న జ్ఞానాన్ని కూడా దారులు. వేదము, శాస్త్రము, ఇతిహాసము, తపస్సు, శీలము, గుణము అన్నీ ఆమె కోసం వదిలి పెట్టాడు. తండ్రి ఇచ్చిన ధనాన్ని ఆమెకు అర్పించాడు. ఇలా చేసి గ్రామ్యైహి మనోరమై కామై ప్రసీదేత యథా యథా. మనస్సుకు వచ్చినటువంటి కోరికలతో ఆమె ఏమేమి కావాలని అనుకుంటుందో అలాంటివన్నీ ఆమెకు ఇచ్చి ఆమెను సంతోషపరిచి తనను తాను ఆమె చేత సంతోషమును పొందించుకున్నాడు. యదర్చి అచిరాత్ పాపః స్వైరిణ్య అపాంగ విద్ధతిహి విబ్రాః స్వభార్యాం అప్రౌఢాం కులే మహతి లంభితాం జసత్యా ఆమెతో విహరించినందువల్ల పెద్దగా నష్టం లేకపోవచ్చునేమో కానీ అంతవరకు తనకు అన్ని రకములుగా సేవలు చేసినటువంటి ధర్మపత్నిని విడిచిపెట్టాడు. ఎలాంటిది ఈమె అప్రౌఢ. అంటే వేశ్యలాగా పురుషుడిని రమింపచేయలేనిది అన్నాం. భార్య భర్తకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కానీ వేశ్యలాగా ఇస్తుందా?

చెప్తాం అసంతుష్టః అసంతుష్టా ద్విజ నష్టాః సంతుష్టా ఇవ పార్థివా తృప్తి పొందని బ్రాహ్మణుడు తృప్తి పొందిన రాజు వలె నశిస్తాడు. అంటే ఎలా అర్థం? రాజుకు తృప్తి ఉండకూడదు, బ్రాహ్మణునికి అసంతృప్తి ఉండకూడదు. సలజ్జా గణికా కైవ నిర్లజ్జైవ కులాంగన. సిగ్గు లేని కులస్త్రీ వరే సిగ్గుపడే వేశ్య నశిస్తుంది అంటే వేశ్య సిగ్గుపడదు అలాగే గృహిణి సిగ్గును విడిచిపెట్టదు. కాబట్టి సహజలంకారమైనటువంటి లజ్జను పొంది ఉన్న ఏ కుల స్త్రీ వేశ్యలాగా పురుషుడిని కరింపచేయదు. అందువల్ల కామ ఆవిరి పడినటువంటి వీడు తన భార్య తనకు ఆమె ఇచ్చేటువంటి సంతోషాన్ని లేదా అలాంటి సంతోషాన్ని ఇవ్వలేకపోతున్నది అన్న ఒకే ఒక ఆకుతో విష సజ్జ విడిచిపెట్టాడు. అందుకే అంటున్నాడు అతిరాత్ పాపః స్వైరిణ్య అపాంగ విద్ధది. అది కూడా అప్రౌఢాం కులే మహతి లబ్ది ఆమె ప్రౌఢురాలు కాదు. ప్రౌఢ అంటే భర్తను పూర్తిగా తన వశంలో ఉంచుకోవడానికి చేయవలసిన ఇతరమైనటువంటి విలాసములు చేష్టలు చేయలేనిది. అంటే మగవాడిని తన ఆటపాటలతో ఏదో నాటకంతో విలాసంతో వయ్యారంతో చర్చలతో వచనం చేసుకోవాలనేటువంటి అతి సామాన్యమైన స్వభావాన్ని కలిగించే నీచి పులంలో పుట్టలేదు తను. అక్కడ అంటాడు ఇది మార్చి చూడండి ఏంటంటే కులే మహతి లంభితాం ఉన్నత కులంలో పుట్టింది అది ఉత్తమ కులంలో పుట్టింది అందువల్ల ఏవో మాయోపాయములతో భర్తను వశం చేసుకోవాలనేటువంటి భావన అలాంటి ఉత్తమ స్త్రీ మనసులో కలగదు.

అలాంటి పనులలో వాళ్ళు ప్రవర్తించరు. అందుకే అప్రౌఢం. ఇలా యదస్తదః ఉపనిమ్యే న్యాయతః అన్యాయతో ధనం ఇక ఆ వేశ్యను చక్కగా పోషించటానికి ఆమె కోరినవన్నీ ఆమెకు అందించటానికి ఈ బ్రాహ్మణోత్తముడు. యతస్తతః ఇక్కడి నుంచి అక్కడి నుంచి అంటే అన్ని వైపుల నుంచి ధనాన్ని చూచవచ్చాడు. ఎలా? న్యాయతః అన్యాయతః. ధర్మబద్ధంగా నియమ ఏం లేదు ధర్మంగా సంపాదించాడు అధర్మం కూడా సంపాదించాడు. బఫారాస్య కుటుంబిన్యాః కుటుంబం మందధి ఎలాగో సంతానం కలుగుతుంది కాబట్టి ఆమె సంతానాన్ని ఆమె కుటుంబాన్ని ఇతను మందధి అందుకని. బుద్ధి తక్కువ వాడు కాబట్టి అవన్నీ పోషించడు శస్త్రముల్లంఘ్య స్వైరచర్య ఆర్యగర్భితః అవర్తత చిరంకాలం అధాయుహు అశుచిహి మనః ఈ రీతిలో తను శాస్త్రాన్ని, ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించి యశేక్షగా ప్రవర్తించాడు కాబట్టి ప్రవర్తిస్తూ ఉండగా చిరంకాలం ఇలా. చాలా చాలా వ్యవహరించాడు అధాయుహు అశుచిని జీవితమంతా పాపముతో గడిపాడు అపవిత్రుడయ్యాడు తత ఈనం దండపానేహే సకాశం కుతతి కాబట్టి నాయనా వీడు పాపం చేశాడు కాబట్టి వీడు చేసినటువంటి పాపానికి తగిన శిక్ష అనుభవించడానికి ఇతన్ని తీసుకొని పోవడానికి మేము ఎక్కడి నుంచి దండపాణేహ సకాచాత్ యమసామ్రాధు దగ్గర నుంచి ఈ మునేశ్యామః అకృతమిదివేశం యత్ర దండేన శుధ్యతి చేసినటువంటి అపరాధము శిక్షతో పరిశుద్ధమవుతుంది కాబట్టి ఇలాంటి అపరాధానికి తగిన శిక్ష విధించడానికి మమ్ములను యవధర్మ రాజు పంపాడు. మేము ఇతన్ని తీసుకొని పోవడానికి వచ్చాము నాయనా. ధర్మం అంటే తెలిసిందా అని యమదూతలు విష్ణుదూతలతోటి సమాధానం చెప్పారు. అప్పుడు ఏవంతే భగవత్ దూతాః యమదూతాభిభాషితం ఇలా మాట్లాడినటువంటి వారి మాటలను విని

మళ్ళీ వారికి ప్రత్యాహుహు బదులు పలికారు ఎలా నయకోమిదా ధర్మము బాగా తెలిసిన వారు కాబట్టి అంటే వారు అది చేసుకోవాలి. వీరు నయకోవి వారు ధర్మం తెలిసిన వారు. వీరు ధర్మంలో నిపుణులు కోవిదా. ధర్మ నిపుణులు కాబట్టి. వారు మాట్లాడిన దాన్ని విని ప్రత్యాహుహు బదులు పలుకుతున్నారు. అహో కష్టం ధర్మ దృశ్యం అధర్మః స్పృశసేతః ధర్మమును చక్కగా పరిశీలించి ఆచరించే మహానుభావులు ఉండే సభను అధర్మం సృష్టిస్తున్నది అయ్యో అంటుంది. ఓ కష్టం ఇదంతా బాగానే ధర్మ దృశ్యం అధర్మః పుషతే సపాం యత్ర అదండియేషు అపాపేషు దండాయైహి ధీయతే వృథా పాపము లేని వారిలో శిక్షించదగని వారిని శిక్షించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారే ఆ ధర్మం తెలుస్తుంది. ప్రజానాం పితరోయేచ శాస్తారః సాధవత్తమాః యదిత్యాక్తేషు వైషమ్యం కమ్యాజ్జి శరణం ప్రజాః పాలకులే అధర్మమాధిరిస్తే ప్రజలు ఎవరిని శరణం వేడుతారయ్యా ప్రజానాం పితరోయేచ శాస్తారః చదువు రాజులంటే ఎవరు? ప్రజలకు తల్లిదండ్రులు. ప్రజలంతా సంతానమే. ప్రజలు తమను పరిపాలించేవారు, తమ తండ్రు లాంటి వారు. సాధువులు, సమదృష్టులు ఇలాంటి వారిలో కూడా పక్షపాతం, వైషమ్యం, అధర్మ బుద్ధి ఉంటే ఇక ప్రజలు ఎవరిని శరణు వేడాలి? యజ్ఞదాచరతి శ్రేయాన్ ఇతరహా సత్తదీగతే ఉత్తముడైన వారు ఏ పని చేస్తే తగిన వారు కూడా దాన్నే ఆచరిస్తారు సయత్ ప్రమాణం కురుతే లోకస్తదనువర్తతే

కదా ఉత్తముడైన వాడు ఇది మంచి పని అని దేన్ని ప్రమాణీకరిస్తాడో ఇతరులు దాన్ని అనుసరిస్తారు, వాడికేం తెలియదు పెద్దవాడు చెప్పాడండి మేము చేస్తాం. అవే అన్నీ ఉన్నాయి. ఆయనకు అన్నీ ఒకటే కదండీ. ఆయనే వ్యాసుడు, ఆయనే భగవద్గీత అన్నీ ఆయనే. భాగవతం, భారతం, పురాణలు ఎవరాసే అన్నీ వ్యాసుడే. తన ఇష్టం తస్రోహ నగు మాదిరి మార్చుకుంటాడు. కాబట్టి అందులో ఇది మంచిది కదా మనకు ఏకేచాస్వస్వేయాగం సో బ్రాహ్మణాః స్వేశాంతయాసనేన ప్రస్వచితవ్యం అని చెప్పి ఇలాంటి విషయంలో మనకు ఎత్త అభే ఇత్తే ఉత్తకిచ్చి కర్మ విచికిత్సా ఉత్త విచికిత్సా వాస్యాత్ ఏ తత్ర బ్రాహ్మణాస్తం మర్షినః యుక్తా ఆ యుక్తాః హలూక్షా ధర్మకామాస్యుహు. యధా తే తత్ర వర్తేరం తధా తత్ర వర్తేధాః ఏష ఆదేశః అంటుంది జగం, నీకు సందేహం వస్తే అలాంటి విషయాలలో సద్బ్రాహ్మణులు ధర్మజ్ఞులు లోకం లేని వారు శ్రేయకాముకులు ఎలా ప్రవర్తిస్తారు? ఇది నీ వర ప్రవర్తించావ్. పది దిగ నా నువ్వు చెయ్యి. ఈ శాస్త్రం తో నీకేం పని పద్మ దిగ నిచ్చేయ్. ఇక్కడ శాస్త్రాన్ని పక్కకు పెట్టి ఆ శాస్త్రాన్ని పక్కకు పెట్టి ఆ అంటే శాస్త్రం ధర్మజ్ఞ మయ ప్రమాణం. శాస్త్రం అంటే. త యత్ప్రమాణం యస్యాంకే శిరాధాయ లోకాదుభిన్యదూతః స్వయం ధర్మం అధర్మం వా నహివేద యథా పశుః పిల్లవాడు తల్లి ఒడిలో లేదా తండ్రి ఒడిలో తల పెట్టుకొని నమ్మకంతో పరిపూర్ణమైన విశ్వాసంతో నాకు రక్షణ ఉంటుంది ఇక్కడ ఉన్నది అన్న విశ్వాసంతో తల్లి ఒడిలో పెట్టుకో తల విప్పం కొట్టాడు పిల్లలు. మరి వాడిని ఆ తండ్రి తినేస్తే. పెద్ద పురి ఉంది పుత్ర పుత్రాదిని యాగ్రీ అని పెద్ద పురి తన పిల్లల్ని తాను తింటుంది పాము తన గుడ్డని తాను తింటుంది పుత్రాదిని గర్ధిని అని విడాకల చేస్తుంది

కాపాడే తల్లే పిల్లను తింటే పోషించేటువంటి రాజే ప్రజలను శిక్షిస్తే దండిస్తే బాధిస్తే వాళ్ళు ఎవరికి చెప్పుకోవాలయ్యా. అలాగే ధర్మమును తెలిసి ధర్మమును పరిపాలించేటువంటి ధర్మరాజే అధర్మంగా ప్రవర్తించే. ఇక జీవుల గతి ఏమిటి? ధర్మం వారికే తెలియకుంటే ఇంకా ఇతర ధర్మాన్ని చెప్పేవాళ్ళు. నచివేద అందుకే ఇంత దూరం అన్నాడు. స్వయం ధర్మ ధనం వా నచివేద యథా పశువు అన్నాడు. పశువు ఎలా ధర్మాన్ని తెలియదో. ధర్మాన్ని పరిపాలించే వారే ధర్మాన్ని తెలియకుంటే సకధం న్యర్పితాత్మానం కృతమైత్రం అచేతనం విశ్రంభనీయః కుతానాం సగుణః ద్రోగ్ధుమరహతి. అలాంటి వారు నిర్పితాత్మానం కృతమైత్రం అచేతనం మైత్రి భావంతో తనను తాను పరిపూర్ణంగా అర్పించినటువంటి ఈ వ్యక్తిని విశ్రంభదీయః భూతానాం ప్రాణులకు ఎలా వాడు నమ్మదగిన వాడు అవుతాడు. భూతానాం సగ్రుణః ద్రోక్తుమర్హతి దయ ఉన్నవారెవడు ద్రోహము చేయకూడదు ఏంటంటే సకల దేవతలలో దయగల దేవత ఎవరు? ఏం చెప్పింది శాస్త్రం? యమధర్మరాజు అని చెప్తాం. అతన్ని మించిన దయావంతుడు లేదు. కానీ మనం అతన్ని పరమ కఠిన కఠినుడు ఏమో లేనివాడు ఏమో లేనివాడు ఆలోచించండి. రోగం ఉన్న వ్యక్తి యొక్క ఈ అవయవానికి రోగం ఉందో అవయవాన్ని తొలగించి తగిన అవయవాలన్నిటిని సురక్షితంగా కాపాడే వైద్యుడు. దయ ఉన్నవాడా దయ లేనివాడా? మరి చేసిన తప్పు అనే వ్యాధిని వీని నుంచి తొలగించి వాడిని పరిశుద్ధుడిని చేసే యముడు. దయ ఉన్నవాడా నేను. పిల్లవాడిని తల్లి కొట్టినది అంటే కోపంతో కొడుతుందా ప్రేమతో కొడుతుందా?

తన పిల్లల ధర్మం ఆచరించి దుర్మార్గ భయంతో పేరు పొందకూడదు, వాడు మంచివాడు కావాలి. వాడు చేసిన తప్పు వాడు తెలుసుకోవాలి, మంచి దారికి రావాలి. పిల్లవాడిని సరియైన దారిలో పెట్టే కన్నతల్లి దయ గలదైతే. పాపం చేసిన జీవులందరి పాపాన్ని తొలగించడానికి కావలసిన యోగ్యమైన శిక్ష విధించే యముడు ఏమవుతాదండి? దయ కలవాడా లేనివాడా? ఉత్తమ దయావాన్ యమః నమః అటు ఉంది యముడు అంటాది దయ గలవాడు. అవసరం లేదు మనకి ఎందుకండీ ఆ డ్యూటీ. ఆలోచించండి మనకి వేరే చోట నార్త్ లో మహత్తరః అని అంటారు. తెలుసా ఎవరిని? మహత్ తరహా తారా గొప్పవాడు అందరికంటే గొప్పవాడు అందరికంటే గొప్పవాడు. మహత్ తరహా మహత్ తరహా అని పిలుస్తారు. ఎవరిని? తాగి నట్టలు క్రియం చేసేవాడు. నా దగ్గర వెళ్ళండి అని మహత్తర మహత్తర అనిపిస్తుంది మహత్తర అంటే వాడికి ఎంత దయ లేకుంటే ఇంత ప్రవృత్తిలోని ఆచౌచాన్ని తొలగించి అసౌచాన్ని తొలగించి నా అందరికీ ఇంత పెద్ద ఆరోగ్యాన్ని సహజిస్తున్నాడు కదా అంటే వాడు చేస్తున్న పని కాదు, వాడు చేస్తున్న పని వలన కలిగే ఫలితం ఏమిటో చూడండి. అది మనం చేయగలమా? మన పిల్లల మలాన్ని మనం తీయడానికే అలస్మించుకుంటాం. ముక్కు మూసుకొని, చెవులు మూసుకొని, కాళ్ళు మూసుకొని నానా గద్ద కూడా చేస్తాం. మరి ఇంతమంది వ్యవహరించేటువంటి మలం మొత్తాన్ని శుద్ధి అయ్యేటువంటి వారు న్యాయంగా ఎంత గొప్పోళ్ళు అవుతారండి? కదా అసత్యం, ద్వేషం ఇవన్నీ మనలో ఉన్నాయా? లేవు ఉత్తముడు. అలాగే మనందరిలోని పాప మలాన్ని పోగొట్టేటువంటి యముడు పరమ దయావాను. పరమ దయావానుగా పేరు పొందిన యముడే దయను వీడి అధర్మాన్ని ఆచరిస్తే ఇక ప్రపంచంలో దయ గల వాళ్ళు ఎవరు ఉంటారయ్యా. ఎవరికి చెప్పుకోవాలి ఎవ్వడు బాధలు చూడండి అయం విభూత నిర్వేష జన్మ కోట్యం హసామపి ఏమయ్యా మీరు వాడు చేసిన తప్పులు చెప్తున్నారు కానీ

చేసిన తప్పులకు చేసిన ప్రాయక్షిత్తాన్ని చూడటం లేదా? మీరు ఒక్క జన్మలోని పాపాన్ని చెప్తున్నారు. వాడు కోటి జన్మల పాపాలకు పరిహారం చేశాడు. మరి అది మీకు ఎందుకు తెలియటం లేదు? అయం హి కృత నిర్వేషః జన్మ కోటి అంహతామపి యద్వాగ్యాజహార యువకః నామ స్వత్యయనం హరే. సకల పుణ్యములకు సకల శుభములకు నిలయమైన హరినామ సంకీర్తన శాస్త్రమే కదా స్వత్యయనం హరే ఏతేనైవ అఘః ఏనోస్య కృతం స్యాత్ అఘనిత్ కృతం యదా నారాయణాయేతి జగాదా చతురక్షరం ఇతను చేసిన అనేకమైనటువంటి అన్ని పాపములకు ఇతను నిష్కృతి ఆచరించాడు. తాను స్వయముగా నారాయణ. అని సకల పాప నిర్వాపకమైన పరమాత్మ నామాన్ని పలికారు, తీర్చించాడు. తేనః సురాపః మిత్ర ధ్రుతు బ్రహ్మః గురుతల్పగః స్త్రీ రాజ పితృ గోహంతా ఏ చ పాతకినః అపరే సర్వేషామపి అతవతాం ఇదమేవ సునిష్కృతాన్ దొంగతనం చేయనియ్యండి, మద్యపానం చేయనియ్యండి, మిత్రులకు ద్రోహం చేయనియ్యండి, బ్రహ్మ బ్రాహ్మణులను చంపనియ్యండి. అలాగే స్త్రీ రాజ పితృ గోహంత స్త్రీ హంతకుడు. రాజహంతకుడు, పితృహంతకుడు, గోహతి చేసినవాడు ఇంకా అనేకమైన పాపములు చేసిన వాళ్ళైనా సర్వే కామభ్యాసవతాం అన్ని పాపములకు ఇదమేవ సునిష్కృతం ఇదొక్కటే అస్తమైన పరిహారము. ఏంటి? నామ వ్యాహరణం విష్ణు. పరమాత్మ యొక్క నామమును ఉచ్చయించుటే యతః తద్విషయా మతిహి.

పరమాత్మ నామాన్ని ఉచ్చరించుట కానీ పరమాత్మ యందు బుద్ధిని నిలుపుట కానీ ఈ రెండు చేసిన తరువాత ఏ పాపము పరిగణించబడదు అన్నీ పరిహరించబడతాయి. నా నిష్కృతైహి ఉదితైహి బ్రహ్మవాదిభి తథా విశుద్ధైసి అఖవాన్ వ్రతాదిభి ఉదితైహి బ్రహ్మవాదిభి వేదము వేద పారాయణములు. యజ్ఞములు అలాగే వ్రతములు ఇలాంటి వాటితో పరమాత్మ యద్దు మనస్సు ఉంచకుండా చేసిన యజ్ఞ యాగ దాన తప హోమ వ్రతాదులతో పరిష్కారము పరిహారము జరగదు. యదా హరేహే నామ పదైహి ఉదాకృతైహి. పరమాత్మ నామము ఉచ్చరించడం వల్ల రదుత్తమ శ్లోక గుణోపలంభతం పరమాత్మ యొక్క గుణములను వర్ణించేటువంటి పరమాత్మ నామాన్ని. ఉచ్చరించటంతో జరిగేటువంటి భవ పరిహారం లాగా యజ్ఞ దాన తపోవ్రతాదులతో పరిహారం కాదు. నైకాంతికం తత్తి కృతేపి నిష్కృతే మనః పునర్ధావతి చేతు పరమాత్మ యందు. మనస్సు ఉంచకుండా ఎన్ని ప్రాయక్షిత్తాలు చేసినా మనస్సు ఏకాగ్రము కాకుండా ఎన్ని పరిహారాలు చేసినా పరిహారం చేసిన వెంటనే మళ్ళీ మనస్సు పాద దారికే పోతుండు. దొంగతనం చేశారండి కానీ జైల్లో పెట్టాం. ఓ ఆరు నెలలు ఉంచాం, విడుదల చేశాం. మరి విడుదల వాళ్ళు ఏం చేస్తారు? మళ్ళీ వంద జైలు పెట్టి ఏం లాభం? అందుకే శిక్ష కాదు కావలసినది చెప్తాడు వ్యాసుడు. మానసిక పరివర్తన రావాలి. మానసిక పరివర్తన రావటానికి కావలసిన పని చెయ్యి కానీ జైల్లో నిర్బంధించో మరే వయసు మరో చేస్తే అది రాదు. అలాగే మనస్సు ఏకాగ్రముగా పరమాత్మ యందు. లగ్నము చేయలేనంతవరకు ఎన్ని పరిహారములు చేసినా వ్యర్థమే. మనస్సు ఏకాగ్రముగా విడిపి ఒక్కసారి నారాయణ నామాన్ని కీర్తిస్తే అన్ని పరిహారములు చేసినట్లే. తత్ కర్మ జరిహార విభ్యుతి సంహరే గుణానువాద కలు సత్వ భావనః మనస్సు మళ్ళీ ఎలాంటి అడ్డమైన దారిలో పోకుండా ఉండటానికి

గుణానువాదః పరమాత్మ యొక్క గుణ నామ సంకీర్తనమే అది కూడా సత్వ భావన అంటే శాశ్వత గుణమును నిలిపేటువంటి. తాత్విక భావాలను కలిగించేటువంటి పరమాత్మ యొక్క నామమును కీర్తించడమే అకరైన పరిహారం కానీ యజ్ఞయాగ దానమృత హోమాదులు కావు. అధైనం మాపనయతా కృతాశేషాఘనిష్కృతం. కాబట్టి నాయనా వీడు ఆచరించిన అన్ని పాపాలకు పరిహారం చేసుకున్నాడు కాబట్టి వీడిని మీరు మీ లోకానికి తీసుకొని వెళ్ళవద్దు. ఎటు సౌ భగవన్ నామం మ్రియమానః సమగ్రహీతు. మరణించే ముందు పరమాత్మ నామాన్ని ఉచ్చరించాడు కాబట్టి వీడిని మీరు తీసుకొని పోకండి. సాంకేత్యం కాదయ్యా అది పేరు దేవుడి పేరు కాదు పిల్లవాని పేరు. అది పుణ్యమేనా అంటారా? వినండి సాంక్రీత్యం పారిహాస్యం వా స్తోభం హేళనమివ వా వైకుంఠ. నామగ్రహణం అశేషాకారం పరమాత్మ పేరు ఎలా పరికినా అన్ని పాపాలు పోతాయి. ఎలా అంటే సాంకేత్యం ఒకటి పేరు పెట్టుకున్నావ్ పేరు చదివించావ్. ఎందుకు మనవాళ్ళు పాత రోజుల్లో ఇప్పుడు అనుకోండి, ఇప్పుడు ఇప్పుడేమో కొన్ని అర్ధలేని పేర్లు అని వస్తున్నాయి కానీ పాత రోజుల్లో పేరు అంటే పరమాత్మ పేరే పెట్టేవాళ్ళు. నారాయణో మాతవో కేశవా గోవిందా మంసూలనా దామోదరా త్రివిక్రమ ఇలాంటి పేర్లు పెట్టేవాళ్ళు. ఇప్పుడు భాష రాదు, భావము తెలవదు, అక్షరాలు బాగుంటే పేరట. ఏ అక్షరాలు మూడు బాగుంటే దానికి ఒక పేరు వెళ్తుంది. దానికి అర్థం అర్థం ఎందుకండీ పేరు బాగుండదు. అది బాగా అంటే ఏమిటి? శృతిహరమేనా మనోహరం కావాలా అని. లవణం, చోష్యం, క్షారం పేర్లు. గురువునారండి చోష్యం అని, లవణం అని, క్షారం అని పేరు పెడుతున్నారు. కనీసం భగవంతుని పేరు పెడితే వాడిని పిలిచి నకంతోటైనా వాడిని కలుపుతాం మనం. ఆ ఉద్దేశం పేరు పెడతారు.

ఆ పుణ్యం మనకెందుకైంది వీళ్ళు ఇప్పుడు అది కూడా మానేశారన్నమాట. ఇలా అందుకనే సాంకేత్యం పారిహాస్యం వా పరి వారండి వారట వారు నారాయణ అట అన్నాం అనుకోండి పుణ్యమే పాపం అండి అంటారు. ఎదుటి వాడి వాడు దేవుడట నీ దేవుడట అంటాడు. ఒక వ్యక్తి అంటున్నాడు. నోటితో మాత్రం దేవుడి పేరు చెప్పలేదు సార్ నేను అన్నాను. సాంకేత్యం పారిహాస్యంబ స్తోభం గర్వం ఏ నిన్ను ఆరే అనుకుంటున్నావా నేను నేనే. అలా నాస్తావు అంటాడు. ఈ నారాయణ పేరు రాకనండి. అన్న నారాయణ అన్నాడు చాలు. ఓకే స్తోపం ఏడనండి బాబా. నారాయణ అంటే పాపం పోతుందట. పోతుందండి. ఏడన చెప్తాడు. ఇలా చేసినా వైకుంఠ నామ గ్రహణం. నువ్వు ఏ భావంతో అన్నా పరమాత్మ పేరు తీసుకుంటే అశేషాసహనం. అన్ని పాపాలను తొలగించేదే అవుతుంది. పతితః, కరితః, భగ్నః, సందర్తః, సప్తః, ఆహతః, హరిరితి అవసేనాః, పుమాన్నాస్తతి యాతనః. ఏ వీడు అన్నాడేమో నారాయణ అని ఈసారి పేరు అన్నాడు కానీ ఇప్పుడు పరమ చండాలుడు అండి ఎన్ని పాపాలు చేశాడు. ఇంత వీడు పతనం అయిపోయాడు అంటే చెప్పేది పతితః అస్తలితః అస్తలితః. అద్దులు కానీ, వాడు జారి పడిన వాడు కానీ, భగ్నుడు కానీ, పాము తేళ్లు కరవని, ఎండలో ఎండ ఎండ మాట ఎండ వరకు కొట్టబడిపోని, నలుగురితో గాయపడని హరిదితి అవతేనా. జమ్ము బాగా తగిలితే మనం అమ్మ నాన్న అంటాం కదా అది కష్టాలు వచ్చి రామా అన్నాం అనుకోండి అంటే మనం అది ఎందుకు ప్రేమతో కాదు ఎంత బాధ పెట్టావయ్యా. రామ ఇది బాధ పడలేక రామ అంటాం వాడు అన్నాడు రామదాసు ఎవడబ్బా సొమ్మని కులుకుతూ ఉంటివి రామ ఇదేమంటారు కదా కూత లేదు కాబట్టి ఈరోజు చింతాగు పరచం చిత్తములు చేయించాను అని ఇయ్యే వర్గం వారికి చేయించాను. అలా పదివేల వరధాలు దానితో అయ్యాయి. ఎవడబ్బా సొమ్ము అనుకోని కూర్చుని టీవీ అంటాడు అని మళ్ళీ.

ఈ దెబ్బలకు ఓరువక అబ్బా తిట్టిది కానీ అబ్బా తిట్టిదినంచు ఆయాస పడబోకు రామచంద్ర ఈ దెబ్బలకు ఓరువలేక అబ్బా తిట్టిది కానీ ఆ రామాన్ కారు రోగం వచ్చింది కృష్ణ ఎప్పుడు పోతుందో ఈ బాధ అలా అనండి కానీ అమ్మో అయ్యో అప్పుడే రామాన్ రాదు మన కర్మ రోగం వచ్చిన రాదు కింద పడ్డా రాదు బాధ పడ్డా రాదు బుద్ధి రావు అలా అనిపిస్తుంది మనం ఏం చేస్తున్నాం వీడు అమ్మో అయ్యో అంటాడు కానీ రామకృష్ణ అంటాడా? ఎందుకంటే వాళ్ళు మంచి దేశం పుచ్చుకున్నా రామచంద్ర రామానుజ అని పుచ్చుకునేవాళ్ళు. దాన్ని వేస్తున్నారంటే రామానుజ వాసుదేవ భాష్యగార ఎంబెరిమా రేవుడి ఇవి వాళ్ళ మాటలు. మనకేమన్నా అమ్మ అయ్యా మూలుగుడు కులుగుడు తప్ప ఇంకో పేరు తప్పమన్నా రాడు. అంటే ఆ సంస్కారం అనేది వాడు కలిగించాలి. అందుకే పటితః చలితః భగ్నః సందష్టః తప్తః ఆహతః హరిరితి అవశేనాః కుమాన్ నారకతి యాతన తన వచనంలో ఉండి కానీ తన వచనంలో లేకమని చెప్పి నేను చెప్పుకున్నాను కదా తుమ్మినా దగ్గినా తుమ్మొచ్చేసింది దగ్గు వచ్చేసింది ఇతిరాజా భాగ్యకారా రామానుజ పోనీ మనం తుమ్మిది పేరు పోయాం అంటున్నాం. ఏమంటారు తుమ్మిది? ఎక్స్క్యూజ్ మీ. ఎవడు ఎక్స్క్యూజ్ మీ? వాడిని అడగాలి ఎక్స్క్యూజ్ మీ వీడెందుకు ఆయన స్వామి పరమాత్మ నారాయణ అనరాదు హాయిగా. ఆవాహిస్తే రామ, దగ్గితే రామ, తుమ్మితే రామ కృష్ణ అలా అని వాడకండి. అంటే శరీరంలో శరీర వృత్తిలో ఆహార నిద్రాదులు ఎలా పాగాలో పరమాత్మ నామ సంకీర్తనం కూడా శరీరంలో అలవాటులో ఒక అలవాటుగా చేసుకుంటే. అంటే ఏమిటి? ఎలా నీకు తెలియకుండా నీవు నీ వచనం తప్పి పాపాలు చేస్తున్నావో, నీకు తెలియకుండానే పరమాత్మ నానమ్మ కూడా నడిపితే ఏముంది? అలవాటు తీసుకో. తెలియక చేసిన పాపాలు తెలియక పుణ్యంతో పోతాయి. పరిస్థితి అయిపోతుంది. హరి రీతి అవసేనాహ కుమాన్ నారహతి ఇలా వీడు తన వచనలో లేయకుండా పలికిన అలాంటి వాడు నరకాన్నికి తగడు.

గురువునాంచ లఘువునాంచ గురువునిచ లఘువునిచ ప్రాయశ్చిత్తాని పాపానాం జ్ఞాత్వోక్తాని మహర్షులు పెద్ద పాపాలు చిన్న పాపాలు పెద్ద పరిష్కారాలు చిన్న పరిష్కారాలు పెద్ద ప్రాయశ్చిత్తాలు చిన్న ప్రాయశ్చిత్తాలు ఇవన్నీ మహర్షులు తెలిసి చక్కగా చెప్పారు. సైతాన్య గాని పూయంతే తపోదాన జపాదితి ఆయా పాపములు తపస్సు దానము జపనేటువంటి ఆయా పుణ్యాలతో పోతాయి నా ధర్మజం తద్దుదయం తదపి ఈశాంత్రి సేవయా అంటే చేసిన తప్పు పరిహారంతో పోతుందని ఒప్పుకున్నారు కదా? కొన్నిటికి యజ్ఞము, కొన్నిటికి దానము, కొన్నిటికి తపస్సు, కొన్నిటికి వ్రతము, కొన్నిటికి నియమము ఒప్పుకున్నారు కదా? మరి అన్నిటికీ నామస్నానం అండి. అవేమో కొన్ని కొన్నిటికే. ఇది. సర్వరోగ నివారిణి ఏమంటాం ఆల్ రౌండర్ అన్నమాట. అన్నా ఆల్ రౌండర్ అంటారు కదా అంటే అన్నిటికీ మనకి వస్తుంది. అన్నిటికీ ఒకటే మందు ఏంటి అది నారాయణ. అన్ని అన్ని రోగాలు, అన్ని పాపాలు, అన్ని తప్పులు, అన్ని దుఃఖాలు అన్నీ వెళ్ళిపోతాయి, కాబట్టి నా ధర్మజం తదుదయం తదపి ఈశాంగ్ర సేవయా. ఎందుకంటే పరమాత్మ సంకల్పము లేకుండా వీని నోటి నుంచి వీడు పరమాత్మ నామాన్ని ఉచ్చరించలేడు. అంటే ఎక్కడిదాకా వెళ్ళాలి? అన్నీ చేయించేది వాడే కదా పాపాలన్నీ. పాపాలన్నీ వాడు చేయించినప్పుడు శిక్ష వీడికెందుకు? అంటే పాపాలు వాడే జీవిస్తాడు, పుణ్యాలు వాడే జీవిస్తాడు. ఆ పాపాలకి పరిహారం చేయిస్తాడు. వాడు నిల్లు పేరాలి, తన్ను వెళ్ళిపోతాడు. ఒప్పుకున్నాం కదా అందుకే అంటున్నాడు అజ్ఞానాత్ అధవా జ్ఞానాత్ ఉత్తమ శ్లోక నామయతు తెలిసి కానీ తెలిక కానీ పరమాత్మ యొక్క నామమును సంకీర్చితం అహం పుంసః దహేత్. యేథః యదానః తెలిసి పలికినా తెలియక పలికినా హరి నామము పాపాలను పోగొడుతుంది.

ఎండిన కట్టెల పొదలలో నిప్పును తెలిసి పడవేసినా తనంత తాను పడ్డా అది వాటిని కాలుస్తుందా లేదా ఆ? చూడు కాల్చాలని వేశాడా? కాదు మీరు కాల్చాలని అంటున్నారా? నిప్పు పడితే ఎందుకైనా కాలిపోతాయి. హృదయంలో పరమాత్మ నామం పడితే పాపాలన్నీ కాలిపోతాయి. తేజ్ రేఖ అనేది అవసరం లేదు. యధానరః యధాగదం వీర్య వీర్యతమం ఉపయుక్తం యదృచ్ఛయ అజానతోపి ఆత్మ గుణం కురియాత్ మంత్రోపి ఉదాపుహః. పెద్ద దబ్బు వచ్చిన వాడు రోగం వచ్చేసింది పెద్ద రోగం చాలా గొప్ప రోగం అంటే ఈ చికిత్స లేదు మందులు లేవు అని డాక్టర్ అందరి దగ్గర తీశారు నువ్వు తల దెబ్బ పంపించావ్ వాడికి తెలియకుండానే ఏదో ఒక అద్భుతమైనటువంటి మందు వారు వాడారు, 30 మందులు అనుకోలేదు ఆహారం మీద తీసుకున్నారు. రోగం పోతుందా పోదా? దీనికి మనకు పద్మపురాణంలో ఓ స్టోరీ కథ చెప్తాడు, ఒక మహానుభావానికి కుష్టు వ్యాధి. కుచ్చు వేద కి దారోలో కుచ్చు వేద పెద్ద మందులు లేవు. తారాంపల్లెలో చేశారు తగ్గలేదు ఊరు వాళ్ళంతా బయటికి జరిగించారు అప్పుడు రాణి రాణి అంత వ్యాధి అలా పరిజయాలు ఉన్నాయి ఊళ్ళో రాణి వాళ్ళు ఉండేవాళ్ళు రాణి పోయేవాళ్ళు బ్యారికేట్ కొట్టారు అంతా ఊరు ఎక్కడో ఉంటున్నాడు ఏదో తింటున్నాడు ఏదో ఉంటున్నాడు. అయితే ఏంటంటే కుష్టు వ్యాధికి ఇంకో వ్యాధి అనేది సోకదిగా. వాడికి పాము పాములు వాడికి కలవదంట. కుష్టు వ్యాధికి వస్తుంటే పాము కూడా కలవదంట. అంటే ఆ తరిసి పాము చస్తుంది. వాడి విషయాన్ని. ఇలా ఏదో ఉంది చాలా అంటే ఆత్మలు చేసుకున్న వాడిది ఏమో బుద్ధి పుట్టదు. ఈ రోగమేమో సంపదను వేరే కొత్త వ్యాధి రాదు. అడవిలో ఉన్న పురాణాలు కానీ ఇవి కానీ ఇవి ముట్టవు. వారికి ఎంత విసుగొచ్చిందంటే. పాము స్వయంగా కరవదు కాబట్టి పాము విషాన్ని మనమే తాగేస్తే చచ్చిపోతాం. ఇంకా బాధ ఉండదు అనుకున్నాడు. అది పాము విషం ఎప్పుడు కడకాలి? అంటే శాస్త్రము అమావాస్య నాడు రాత్రి 12 నుంచి 2 గంటల మధ్యన పాము ఏదైనా చిప్ప దాని పదార్థం ఏదైనా పాత్ర ఉంటే అందులో విషం కడుతుంది. దాని స్వభావం.

వాడు ఆ ముహూర్త మీద చూస్తూ ఉన్నాడు. కర్మ వారి కర్మ పరిపాకమై ఆ అమావాస్య బ్రహ్మాండమైనటువంటి వర్షం. ఉరుములు, మెరుపులు, పెద్ద తూఫాను గాలి మహా భయంకరంగా వచ్చేసింది. ఓ మహాకార సర్పం నల్లడి నాగు కోటి కరా సంతా మనం. చాలా వేగంగా వచ్చేసింది. ఈ గాలికి ఎక్కడో కుండ పెంకు వచ్చి పైన కింద పడింది. అందులో కొన్ని నీళ్ళు పడ్డాయి. మెరుపులు సరిగ్గా మబ్బు బాగా పట్టి మెరిచి పెద్ద ఉరిమింది అని పిడిపడ్డ ఘనంగా ఉరిమింది. ఆ ఉరుము వచ్చినప్పుడు ఈ పాము విషం అందులో కక్కింది పాత్రలో. మెరుగు ఎదురుకు వాడు చూశాడు పాము విషం కక్కింది అని. వర్షపు నీరు ఉంది. మెరుపు చుట్టుపక్కల ఎక్కడో పిడుగు కూడా పడింది. ఉరుముతూ ఉన్నప్పుడు మెరుపు వస్తున్నప్పుడు పాము విషం కక్కింది. అది పోగానే వీడు అది తాగేశాడు. వైద్య శాస్త్రంలో ఉరుములు మెరుపులు మెరుస్తున్నప్పుడు కక్కిన విషం అమృతం కంటే వెయ్యి రెట్లు సుగుణం. అది తాగే కే. అది ఈ రోజుల్లో శరీరం గిరి గిరిగా మెరుస్తూ మొత్తం గుట్టుపోయింది. అది వాడికి మందయింది వాడికి. రావాలి అని వాళ్ళు చెప్పారు. సమస్యము హిరియం బాగా అయిపోయింది, ఆరోగ్యవంతుడు అయ్యారు, బలవంతుడు అయ్యారు. మళ్ళీ వాళ్ళు ఊర్లో వచ్చి హాయిగా అందరితో ఉన్నారు. అంటే ఇది ఇది ఉదాహరణ ఇదే శ్లోకం వ్యాఖ్యానం అన్నమాట. తెలియకుండా మహా వ్యాధికి మందు వాడిన ఎలా రోగం తొలగిపోతుందో, పరిహారం అని తెలియకున్నా పరమాత్మ నామాన్ని కీర్తిస్తే పాపం తొలగిపోతుంది చూడండి. యథాగదం వీర్యతమం ఉపయుక్తం యదృచ్ఛయ భగవత్ సంకల్పంతో అనుకోకుండా మంచి పవర్ ఉన్నటువంటి మందు వాడితే అది అజాన తోటి తెలియకున్నా వాడితే ఆత్మ గుణం కుర్యాత్. తన పని తాను చేసినట్టుగా మంత్రోపి ఉదాహుతః మంత్రమును తెలియక పలికిన పాపాన్ని తొలగిస్తుంది అని చెప్తే శ్రీ సుఖ ఉవాచ ఏవం సువిర్ణీయ ధర్మం భాగవతం దృప తం యామ్యపాశాతి నిర్ముచ్య విప్ర మృత్యోహో అమూ ముచత్ ఇలా పలికి మృత్యుదూతలు అజానుడిని యమపాశము నుండి విడిపించి

మృత్యువు నుంచి తప్పించారు. ఇలా పుష్యుతలు పరిచితే దాన్ని విని ఈ యమదూతలు యమాంతికే యమరాజ్ఞే యధా సర్వం ఆతి చక్షుహు హరిందమా. వాళ్ళు ఏం చేస్తారు? వెళ్ళిపోయారు యముడి దగ్గర ఈ జరిగిన దాన్నంతా వారు వివరించారు ద్విజః పాశాభి నిర్భుక్తః తతపి ప్రకృతిం గతః భవంతే జనసా విష్ణుః కింకరాన్ దర్శనోత్సవః వీడికి మరణం దగ్గర దాకా వచ్చిపోయింది పచ్చా అవరే పచ్చా కానీ చనిపోతున్నాను అనుకున్న సమయంలో ఎంత భయంకరులైన విష్ణుదూతలను చూశాడో అంత మనస్సుకు ఆహ్లాదం కలిగించే విష్ణుదూతలను చూశాడు కదా పరమ పవిత్ర చూశాడు విష్ణుదూతలను వారిని చూసి ఆ మగతలోనే మైకంలోనే శిరస్సు వంచి వారికి నమస్కరించారు. తం వివర్షుం అభిప్రేత్య మహాపురుష చింతరాః. ఇంకా సేపు ఉంటే వాడు ఏదో మాట్లాడతాడు, వాడు మాట్లాడితే మళ్ళీ వీడు దానికి సమాధానం చెప్పాలి కదా? ఎందుకు వచ్చిన బాధ అని వారి పెదవులు పరిగణించే లోపే వీళ్ళు అంతర్ధానం చెందారు. అజామిలోక సాకర్ణ్య దూతానాం యమకృష్ణయోహో ధర్మం భాగవతం శుద్ధం త్రైవిద్యంత్య గుణాశ్రయం విష్ణు యమదూతల సంపాదనాన్ని చక్కగా విన్నటువంటి అజామిరుడు పరిశుద్ధమైన ధర్మం ఏమిటో తత్వ రజస్తమో గుణములను ఆశ్రయించిన వేద విద్య ఎంతో రెండిటి స్వరూపాన్ని అర్థం చేసుకున్నాం. ప్రస్తుతానికి చెప్పలేదు అన్నమాట. అందువల్ల అలా తెలుసుకొని. భక్తిమాన్ భగవత్ జ్ఞాతు మహాత్మ్యత్యవనాతు హరేహే అనుతాపః మహానాశేతు స్మరతః అశుభమాత్మనః పరమాత్మ యొక్క కయ వలన

తాను చేసిన పాపాన్ని తెలుసుకొని ప్రాయశ్చిత్తాన్ని అనుతాపః ప్రత్యాక్ తాపాన్ని పొంది తాను తప్పు చేశాను అహో మీ పరమం కష్టం. నేను ఇంత ఘోరమైనటువంటి పాపాన్ని చేశాను. ఈన విప్రావితం బ్రహ్మ వృషళియాం. ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడై శూద్ర స్త్రీతో. సంసారం చేసి సకల వేద బ్రాహ్మణ ధర్మములను భ్రష్టు పట్టిజ్ఞను దిగ్మాం నిగర్హితం సద్వినితుస్కృతం కృత సంజలం. ప్రజలందరూ నిందించేటువంటి కేయమైన కవి నన్ను నేనే నిందించుకుంటున్నాను చిత్వాం బాలాం సతీం యోహం సురాపాం ప్రతి మగ. బాలురాలు ధర్మజ్ఞురాలు ఉత్తమ స్త్రీ అయినటువంటి భార్యను విడిచిపెట్టి భార్య చేసిన తప్పేమిటి అంటే వేశ్యలాగా మద్యపానం చేయలేదు. మద్యపానము చేయని భార్యను మద్యపానము చేస్తున్న వ్యక్తి కోసం వదిలి పెట్టారబ్బా నేను ఎంత గొప్పోడిని రా బాబు అని తన గురించి తానే చెప్పుకొని. అహో అహో మయా వృద్ధానాదౌ పితరౌ నాన్య బంధు తపస్వినౌ అహో మయా అధునా త్యక్తౌ అకృతజ్ఞేన నీచవతు భార్యను వదిలిపెట్టాను వేరే దిక్కు లేనటువంటి వృద్ధులైన. తల్లిదండ్రులను కూడా కృతజ్ఞతా రాహిత్యంగా నేను వదిలిపెట్టాను శోకం వ్యక్తం పతిశ్యామి. నేను నిజముగా ఎంత ఘోరమైనటువంటి నరకంలో పడుతానో ధర్మజ్ఞాః కామినా యత్ర విందంతి యమయాతనాః. ధర్మమును భోజనమైనటువంటి కాముకులు ఎలాంటి యాతనలు పొందుతారో అలాంటి వాటిని మీరు పొందాలి కానీ ఎలాంటి యాతన పొందకుండానే ఏదో మరి భగవద్భూతులను చూశాను ఇది నిజమా? ఆహో విదము స్వప్న ఆభోక్తితో సాక్షాత్ దృష్టమిహాద్భుతం క్వయాలర్జతే ఏమాం వ్యకరశను పాచపానవః

పాటములతో నన్ను లాగిన ఆ యమదూతలు ఎక్కడికి వెళ్లారు? పోనీ ఈ నలుగురు ఉన్నారు సిద్దులు సిద్దుదూతలు వీళ్ళు ఎక్కడికి వెళ్లారు? యమోజియన్నీయమానం బధ్వా పాశైహి అధోభువః అధాపి మేదుద్భగత్య విభుదోత్తమ దర్శనే భవితవ్యం మంగళేన ఏరాత్మాత్మై ప్రసీదతి. ఇన్ని పాపములు చేసిన నాకు కూడా విష్ణుదూతలు కనిపించారంటే నేను పాపముతో పాటు చాలా గొప్ప పుణ్యమే చేసి ఉంటాను. కదా ఎవరు రాను మరి కనపడ్డారు కాబట్టి ఎందుకు కొచాం అన్యధాం రియమానస్య నానుసూచే వృషలీపతే శూద్రునికి శూద్రస్త్రీకి భర్తనై శుద్ర స్త్రీతో అన్ని పాప రాధి నడువు అది నాకు చనిపోతున్న నేను వైకుంఠ నామగ్రహణానికి క్వా వక్తుమి హర్హతి నా నాలుక ఇన్ని తప్పులు చేసిన నా నాలుక పరమాత్మ నామమును గ్రహించిందంటే కొంత పుణ్యము కూడా నేను తెలియకుండానే చేసుకొని ఉంటాను. కొచాహంకితవ పాపః బ్రహ్మజ్ఞః నిరపత్రపః సిగ్గులా సిగ్గు విడిచిన వాడిని వేదమును పట్టించినటువంటి మహా పాపిని అలాంటి నీ ఎక్కడ కొచ నారాయణే చేతతు భగవన్ నామ మంగళం పరమ మహమ్మైనటువంటి పరమాత్మ నామ ఎక్కడ ఇది ఎక్కడ ఉంటుంది సోహం తథా యతిశ్యామి యత్త యత్త చిత్తేంద్రియ ఎలాగో తెలిసింది కాబట్టి ఇక నా మనస్సును నా ఇంద్రియములను నా వచనంలో ఉంచుకొని యథానభూయమాత్మానమంతే తమస్సి మధ్యయే మళ్ళీ నా మనస్సు అజ్ఞానంలో పాపాంధకారంలో మునిగిపోకుండా ఉండటానికి తప్పకుండా నేను ప్రయత్నిస్తాను. విముచితమిమం బంధం అవిద్యాకామ కర్మజం సర్వపురుజుహు శాంతః మైత్ర కరుణ ఆత్మవాన్.

ఇలాంటి అవిద్యా బంధాన్ని, అజ్ఞానాన్ని, మోహాన్ని వదిలిపెట్టి సకల ప్రాణుల యందు మైత్రి భావంతో దయ గలవాడిని మహా మహా మహిమ. అవిద్యతో ఉన్నటువంటి నన్ను నేను విడిపించుకొని ఎలా యోషినుమయ్యా ఆత్మమాయయ్యా వేశ్య అనేటువంటి మహామోహము నుండి బయటపడి మంచి దారి నడుస్తాను ఇంతకాలం. నన్ను ఈ వేశ్య ఒక పెంపుడు మృగం లాగా పెంచుకున్నాది. విక్రీడితః యైవాహం క్రీడా మృగ యైవా సమః పెంపుడు మృగం ఏదో లీడ్లు, పావురాలు అని పెడుతారు కదా. ఇంక న్యాయం క్రీడా మృగం అంటే గృహపాలహం అంటే ఏమో కుక్క. ఇది అలాంటి వాడిదే. పెంపుడు కుక్క లాగా ఇంతకాలం. నాతో ఆడుకున్నటువంటి ఆ వేశ్యను మమా దేహాదౌ చిత్వా మిధ్యార్ధ ధర్మవితు అబ్బా నాకు ఈ రారు నాకు ప్రియాన్ని కలిగిస్తుంది నాకు సుఖాన్ని కలిగిస్తుంది నాకు సంతోష కలిగిస్తుంది ఇలాంటి భావనతో నేను నాది అని ఈ చేయరమి యందు ఆ వేశ్య యందు కలిగినటువంటి భావాన్ని సంపూర్ణంగా ధాస్త్య మనః భగవతి శుద్ధం తత్ తీర్థనాదిభి ఒక్కసారి నారాయణ అంటేనే ఇన్ని పాపములన్నీ పోయినాయని వారు చెప్పారు కాబట్టి ఇక నా జీవితం మొత్తాన్ని అలాంటి పరమాత్మ నామ సంకీర్తనతోటే గడుపుతాను. చేసిన అన్ని తప్పులకు పరిహారం. చెల్లించుకుంటాను, మనస్సును వచనంలో ఉంచుకుంటాను, అవిద్యను అజ్ఞానాన్ని ఇచ్చి దుడిదలవుతాను అని ఈ మహానుభావుడు. చేయించుకున్నాడు తరువాతి గాధను రేపు అనుసంధానం చేపుతున్నాడు. స్వస్తి ప్రజాభ్య పరిపాలయింతాం న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీషాః గోబ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకా సమస్తాః ముఖినో భవంతు. అస్మత గురుభ్యో నమః

Mangalacharana: 'Mata pita hridaya sayabhihuti sarvam sharira niyamena padam vayanam ajna svadan kulapacheru hudabhiramam srimat svadan siyugadam ganamami modra bhutam sarasya mahatma prayavartana...' - Salutation to the great soul who upholds the sacred lineage.

'Bhagavat bandhuvulara' - O devotees of Bhagavan. The Vishnu-dutas questioned the Yama-dutas - and similarly the Yama-dutas questioned the Vishnu-dutas: 'Who are you? Why are you stopping us? Why are you prohibiting and obstructing Dharmaraja's command?' they asked.

How is punishment (dandana-shiksha) meted out? What is the measuring rod for punishment? Is everyone who commits a wrong punished? Only some are punished. Are all punished in all places? [The scope and standard of divine justice - who is subject to punishment and who is exempt.]

'And it is being said - thus if commentators say the Vedas came from Narayana - since they say it comes from Narayana - and since Narayana is a Purusha (person) - therefore the Veda must be paurusheya (authored by a person)' - an objection being raised and refuted.

For the functioning of the world - something is indispensable: Dharma. 'Dharyate idi dharmah - dhriyate idi dharmah' - That which upholds (the world) is Dharma; that which is upheld by the world is Dharma. That which bears all of us in all creation - [The Bhagavatam's definition of Dharma as the universal upholding principle.]

'There is no one to care for the mothers. We did it but say we did not - for that argument there are no witnesses.' These Vishnu-dutas are saying: 'The 12 Narayana witnesses are here.' Who are they - [The twelve mahajanas who are witnesses to true dharma: Brahma, Shiva, Kapila, Manu, Narada, Janaka, Bhishma, Prahlada, Bali, Shuka, Yamaraja, and Vyasa.]

'They die along with these (bodily parts). Those are not truly one's own either - some lose their legs, hands, feet. Oh, if only this body too would go - they say - suffering that much.' [The Vishnu-dutas revealing that even bodily identity is impermanent - we are not the body.]

Whether dharma or adharma - one of them must be done. Why? 'Gunasanghya hasti prakriti-to guna-prakriti - prakriti-lo unnaru kada. Tripti-lo unte satvamu untundi, rajassu untundi' - because they are in prakriti, conditioned by the three gunas. [Even the tendency toward dharma or adharma is conditioned by the gunas of prakriti.]

Sattvic devatas (Vishnu-like), rajasic (Brahma-like), tamasic (Shiva-like) - we mention three types like that. Similarly - 'bhutesu guna-vaichitryat tatha anyatra anumiyate' - in living beings too, the variety of gunas can be inferred and similarly elsewhere. [The three modes of the divine (Vishnu, Brahma, Shiva) are reflected throughout all creation.]

One undivided time - how are you calling it 'past time,' 'future time,' 'present time'? And in that same time - 'tamasa-kalam, rajasa-kalam, sattvika-kalam' - are you saying these divisions exist? [The philosophical point that time itself is one; its divisions into past/present/future and its guna-divisions are superimpositions.]

'Until that topic - all of time constitutes a degree (thelam). Morning (nataskaram) is sattvic you say. Midday is rajasic you say, evening is tamasic you say.' [The cosmological teaching: divisions of the day correspond to the three gunas - morning sattvic, noon rajasic, evening tamasic.]

Understood? 'In what kind of family were they (the Kumaras) born? No guna-samstha. In what kind of time were they born? Those who are born - what kind of work do they do?' [The Kumaras - Sanaka, Sanandana, Sanatana, Sanatkumara - were born beyond all guna-conditioning, transcending the three gunas from birth.]

'Manasaiva pure devah purvarupam vipashyati - anumimamsate purvam manasa bhagavana-jah' - the unborn Lord (Brahma) first sees the prior form with the mind alone - he deliberates before creating. Going up to the devas and rishis but not down to ordinary people - he thinks - his mind... [Brahma first visualizes creation mentally before manifesting it.]

'Similarly, tamasayustah - one who is with tamo-guna - or one who is in darkness - vyaktameva upaaste' - he worships only what is clearly visible, the gross and physical. He worships only what can be seen. [Those dominated by tamas worship only visible, tangible objects - unable to conceive of the formless or subtle divine.]

16th and 17th together - experiencing those three. What was understood? Five karmendriyas (organs of action) with five vishayasas (sense objects) - these are being enacted. Right? Vayu, pani, pada, payu, upastha - [The tattva-scheme: 5 karmendriyas act on 5 vishayas; the 16th element is mind, the 17th is the intellect (buddhi).]

'Saptadasha annadu - that is the 17th. 16th is the mind, 17th is the intellect (buddhi). With this 17th - the karta (doership), karyatva (being the object), karanatva (being the instrument), vedya-vedyamu - through all these concepts of the remaining 16 - experience is gained.' [The buddhi as the 17th principle synthesizing all experience of the other 16 tattvas.]

There is no prior merit (punya) for that (pure soul). He does not do, does not see, has no connection, does not experience - but this buddhi alone comes and throws (the pure soul into experience). When thrown - 'young man - all this is mine, mine...' [The buddhi projecting false ownership (mamakara) onto the pure Self, creating bondage.]

The silkworm - what does it do? From its own mouth it takes a thread and wraps itself. Then itself swallows that thread and comes out (of the cocoon). 'My own mouth - [The silkworm is the classic Vedantic metaphor for the jiva binding and then liberating itself through its own mind.]

'If you plant a mango seed - will a neem tree come? That is what is said in Ramayana - aamram chitvaa kutharena nimbam paricharettuu - yatvasya...' - Having cut a mango tree, would you then tend a neem tree? [Karma-seeds yield their corresponding results: bad seeds yield bad fruit, not arbitrary ones.]

Into this kshetra (field) - this thing that comes in the form of a seed - whatever fruit it has come to experience - it comes at exactly the appropriate time. It stays only as long as needed and then goes away. [The soul entering a body bears exactly the fruit it came to experience, no more and no less.]

But 'yatha yoni yatha bijam - svabhavena baliyata - aya bhumini batty aya bijamulanu batty - baliyama prakriti svabhavam-toti - esha prakriti sanghena purushasya viparyayah' - according to the womb and seed, by the force of nature - the Purusha appears reversed/conditioned by prakriti's power. [The primacy of prakriti's force: even the Self appears bound by the nature of womb and seed.]

All existence depends on existence alone - not on non-existence. 'Paramatma yokka unikini batti mana uniki pravartistundi.' Our existence operates according to Paramatma's existence. 'This sanjna - giriyati - ayam hi vritta-sampanna...' [All existence of all beings is dependent on Paramatma's being - He is the sataadhara, the foundation of all being.]

He sat down to rest under a tree. Opposite the tree under which he sat - under the opposite tree - a great soul was there - 'sa darshaakaminam kanchitu-shudram kamugu...' [Beginning of a story about a sage and a lustful person - illustrating the danger of bad association.]

'What should be said? What kinds of places one should not go to, at what times one should not go, what kind of people one should not see - the scripture has said. From noon to 4 in the afternoon - one should not go into a forest.' [Ancient Vedic rules about timing and places: midday hours are considered dangerous for forest travel.]

Varahamahostudu - Mahostudu - 'a big planetary demon (ghost) possessed him.' Thus possessed - 'kaameva manasadhyayan svadharmat virada...' - 'meditating only on desire in his mind - abandoning his svadharma' - with whatever prostitute this Shudra - [Story of a person possessed by a demonic force who abandons dharma and becomes obsessed with a prostitute.]

'We say - asantushtha-dvijaah nashtah - santhushta-iva-parthivah' - 'an unsatisfied Brahmin is destroyed like a satisfied king.' What does this mean? A satisfied king - [The maxim: a Brahmin must be hungry for knowledge to thrive; contentment destroys him. But a king ever-hungry for conquest is destroyed. Their appropriate modes are opposite.]

In such activities they do not engage. That is why 'apraauddham.' Thus - 'yadastatadah upanimye nyayatah anyayato dhanam' - by just or unjust means - earning money to support that prostitute well, providing her everything she desired... [The sinner's crime: earning by unjust means to sustain a prostitute, violating multiple dharmas simultaneously.]

Again they replied to them - 'how - nayakovida dharmamu bagaa telisina varlu kaabatti - antey vaarlu adi chesukovalsi undi. Veeru nayakovi - vaaru dharmam telisina vaaru' - those versed in dharma answered the Yama-dutas - and the Yama-dutas, being themselves dharma-knowing, accepted the Vishnu-dutas' explanations respectfully.

'Whoever the great one (uttamudu) certifies as a good action - others follow that. He knows nothing (they say) - the elder said it - we will do it.' All those actions exist - [The principle of aapta-vakya: society follows the example of great souls. Whatever great ones declare proper, ordinary people adopt - for good or ill.]

'The mother who protects eats the child - the king who nourishes the people punishes and torments them - to whom should they complain, father?' Similarly - one who knows dharma and administers dharma - [The tragedy when protectors become oppressors: like a mother who devours her child - the very institution meant to protect turns harmful.]

His children should practice dharma - should not earn a bad reputation from fear of wicked ways - he should be good. He should know his own error - should come to the good path. The child needs to be corrected - [A father's duty: to set the example of dharma so children follow, not fearing criticism but genuinely reforming.]

Do you see the prayaschitta done for the sins committed? You are talking about the sins of one birth. He (Ajamila) did expiation for the sins of crore births. Then why don't you understand that? [The Vishnu-dutas: Ajamila's utterance of 'Narayana' covered not just this life's sins but those of countless previous births.]

Uttering Paramatma's name or fixing the intellect on Paramatma - after doing these two - no sin is counted. All are expiated. 'Na nishkritaih udita...' - [The supreme Bhagavatam teaching: mere utterance of the Name or directing the mind toward Paramatma destroys all accumulated sins - the greatest prayaschitta.]

'Gunanuvada' - singing the praises of Paramatma's qualities and names (guna-nama-sankirtana). 'Satva-bhavana' - that which establishes a sattvic state - that which produces true philosophical understanding. Uttering Paramatma's Name that causes such sattvic transformation - [Nama-sankirtana is guna-anuvada - dwelling on and extolling the Lord's divine qualities, not mechanical repetition.]

That merit - why did we earn it? Those people have now abandoned even that. 'Sanketam paarihaasyam vaa - vandaru naaraayana ati annam anukondo punnyam' - whether uttered as a signal, in mockery, or even casually - 'Narayana' still grants merit. [The extraordinary power of the Name: even an unintentional or joking utterance of 'Narayana' confers spiritual merit.]

'This blow I cannot bear - Abba tittidi (she cursed/cried out)! - but Abba tittidi nanchu - don't suffer from that - Ramachandra - because of these blows, unable to bear - Abba tittidi - but it is Rama's name - illness came - Krishna...' [A humorous anecdote: a woman crying 'Abba!' in pain inadvertently utters a divine name - even accidental utterance of the Lord's Name in agony confers merit.]

'Gurvunaamcha laghavunaamcha gurunichalaghunichapaayaschittani papaanam jnatvaa uktaani maharshulau' - 'Great rishis having known the grave and minor sins and their corresponding great and minor prayaschittas - have spoken them.' [The scriptural basis for prayaschitta: the Maharshis categorized sins as grave (guru) and minor (laghu) and prescribed corresponding remedies.]

Whether thrown intentionally or fallen by itself into dry firewood - does it burn or not? Look - did you intend to burn? No - are you saying burn? No - the fire - [Fire burns whatever it touches whether or not anyone intended it - similarly, the Name of Narayana purifies whoever utters it, even without intention (as Ajamila calling his son).]

He was watching for that muhurta (auspicious time). Their karma ripened - on that Amavasya (new moon night) - a colossal rain. Thunder, lightning, a great storm wind came - terrifyingly - [Story confirming prayaschitta being validated by a miraculous event: a massive cosmic storm on Amavasya confirms the dharmic significance of events described.]

Saved from death. Thus when the Vishnu-dutas narrated all this - 'Yamantike - yamarajne - yatha sarvam ati-chakshuh harindam-a. What do they do? They go away' - after hearing the Vishnu-dutas' explanations about Narayana's supremacy, the Yama-dutas return to Yamaraja and report everything.

He who himself discovered his own sin - having done prayaschitta - 'anutapah pratyak tapan pondi' - obtaining genuine inward remorse - 'I made a mistake' - 'aho mee paramam kashtam. Nenu inta ghoramainattuvanti papanni chesanu...' - 'Alas! Such extreme suffering. I committed such a terrible sin...' [Ajamila's genuine annutapa (remorse) turning inward - the first and most important step of authentic prayaschitta.]

'The pasha-ropes (binding cords) of the Yama-dutas that were dragging me - where did those Yama-dutas go? And these four divine beings (Vishnu-dutas) - where have they gone? Yamo-jiyan-niyamanam badhva paashaih a...' - [Ajamila's amazed reflection after being released: wondering where the Yama-dutas went and where the four divine messengers who rescued him have gone.]

Giving up such avidya-bondage, ignorance, delusion - 'with a feeling of friendship (maitri-bhava) toward all living beings - with compassion - this great great glory (mahima). Avidya-to unnatuvanti nanu nenu vidi...' - I who was bound in avidya - abandoning this - becoming free - [Ajamila's transformation: from a life of sin and avidya to freedom, maitri, and liberation - the central teaching of Canto 6 of the Bhagavatam.]