రామానుజస్య చరణౌ చరణం ప్రపద్యే మాతా పితా యువతయ తనయా విభూతి సర్వం యదేవ నియమేన మదన్వయానాం ఆద్యస్యన కులపతేరు కులాభిరామం శ్రీమత్పదంగ్రి యుగలం ప్రణమామి మూర్ధ్రనా భూతం సరస్య మహదాక్వయ భక్తనాథ శ్రీ భక్తిసార కులశేఖర యోగివాహాన్ భక్తాంగ్రి రేను పరకాల యతీంద్ర మిశ్రాన్ శ్రీమత్పరాంకుశమునిం ప్రణతోస్మి నిత్యం వసుదేవ సుతం దేవం కంస చాణూర మర్దనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందే జగద్గురుం అతసి పుష్ప సంఖా సింహార నూపుర శోభితం రత్న చంకణ కేయూరం కృష్ణం బుందే జగత్గురుం కుటిలాలక సంయుక్తం పూర్ణ చంద్ర నిభాననం ఇరసత్ కుండల సలం దేవం కృష్ణం వందే జగత్ గురుం ఉత్ఫుల్ల పద్మ పత్రాక్షం నీల జీమూత సన్నిభం యాదవానాం శిరోరత్నం కృష్ణం వందే జగత్ గురుం శ్రీవత్సాంకం మహోరస్కం పునమాలా విరాజితం శంఖ చక్ర ధరం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం మందార గంధ సంయుక్తం చారుహాసం సుశోభితం బరిహి పించావ చూడాంగం కృష్ణం వందే జగద్గురుం రుక్మిణీ కేళి సంయుక్తం పీతాంబర సుశోభితం అవాప్త తులదీ గంధం కృష్ణం వందే జగద్గురుం గోపికానాం కుచద్వంద్వ కుంకుమాంచిత వక్షసం శ్రీనికేతం మహేశ్వాసం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కృష్ణాష్టకమిదం పుణ్యం ప్రాతరుత్సాయ యస్పటేత్ కోటి జన్మ కృతం పాపం స్మరణేన వినస్యతి శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః వ్యాసం వసిష్టనప్తారం త్యక్తే పౌత్రమ కల్మజం పరాచరాత్మజం వందే సుతతాతం తపోనిధిం వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే నమో వై బ్రహ్మరిశయే వాసిష్టాయ నమో నమః యం ప్రవ్రజంత మనుపేతమపేత కృత్యం ద్వైపాయనో విరహ కాతర ఆజుహావ పుద్రేటి తన్మయతయా తరవోభినేదుః తం సర్వభూత హృదయం మునిమానతోస్మి శ్రీ సుఖబ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వధూల కులభూషణం

శ్రీ రంగార్య గురో పుత్రం శఠ గోపమహం భజే అస్మద్ గురుభ్యో నమః భగవత్ బంధువులారా దేవభూతి అడిగిన రీతిలో కపిలుడు ప్రకృతి జీవుడు పరమాత్మ. వీటిని ఏమంటారు? తత్వములు అని చెప్పుకున్నాం కదా. ఇలాంటి మూడు తత్వముల గురించి చెప్పి ఆయన అడిగింది ఏమిటి? తత్వములు చెప్పండి. కాలము అంటే ఏమిటో చెప్పండి. రకరకాల సంసారములు అంటే ప్రాణి పుట్టినప్పటినుంచి మరణించేంతవరకు. తాను అనుభవించేటువంటి వివిధమైనటువంటి స్థితిగతులు వాటిని వివరించండి. కాల ప్రభావాన్ని వివరించండి. అదే రీతిలో ప్రకృతి జీవుడు పరమాత్మ. ఈ ప్రశ్నలో మొదటిసారి మూడు చెప్పేశారు ప్రకృతి, పరమాత్మ, జీవుడు. రెండోది కాలం గురించి చెప్పారు. సో అనంతః అంతఃకరః కాలః అనాదిహి ఆదికృత్ అవ్యయః. జనన్ జనేన జనయన్ మారయన్ మృత్యున అంతకం ఇది కాలము యొక్క స్వరూపం అని చెప్పాం. అంటే దానికి అంతము లేదు అందరినీ అంతం చేస్తుంది. దానికి ఆది లేదు ఎందరినో సృష్టిస్తుంది. అది తరగదు పెరగదు. పుట్టే వారితోటే పుట్టిన వారిని సృష్టి చేస్తుంది. అలాగే చంపే అంతకుడిని కూడా తాను అంతం చేస్తుంది చంపుతుంది. జనం జనేన జనయన్ మారయన్ మృత్యునా అంతకం. యమునికి కూడా మృత్యువు కాలం. అంటే యముడు కూడా ఆ కాలం అయిపోయిందంటే తాను వెళ్ళిపోవాల్సిన వాడే. సృష్టి కూడా ఆ సమయం అయిందంటే మళ్ళీ సృష్టి జరగవలసిందే. ఇలా మనకు కాలము యొక్క స్వరూపాన్ని చెప్పాడు.

అలాగే కాల ప్రభావాన్ని వర్ణించడంతో పాటు మనము చేరవలసినటువంటి పరమాత్మ అంటే ఎలాంటివాడు. ఇలాంటి పరమాత్మను మనం పొందటానికి ముఖ్యంగా మనము నేర్చుకోవలసినది, తెలియవలసినది లేదా అనుసరించవలసిన విధానం ఏమిటి? వైతృష్ణ్యం అంటాం. అంటే ఆశ లేకుండుట. పరమాత్మను చెందాలన్నా సంసారంలో ఉన్నవారు ఎలాంటి వేదనకు గురి కాకుండా ఉండాలన్నా ప్రధానమైనది ఏమిటి? శత్రువు ఆశ. అన్ని బాధలు దాంతోటే వస్తాయి. ఉన్నవారం ఉన్నవారం ఉన్నట్టు ఉంటే ఏమి ఇబ్బంది లేదు. కానీ ఉన్నట్టు ఉండగలమా? అయ్యో ఇంతే ఉందా? ఆ కొంచెం వస్తే కాస్త బాగుంటుందేమో. మళ్ళీ ఆ కొంచెం వచ్చిన తర్వాత ఇంకా కొంచెం వస్తే బాగుండునేమో. ఆశ మంచిదే కానీ ఈ ఆశ అసంతృప్తిని కలిగించకూడదు. నిత్య సంతృప్తః నిత్య సంతుష్టః అంటాడు గీతాచార్యుడు. ఉత్తముడు ఎవరయ్యా అంటే నిత్య సంతుష్ట. ఒక పైసరాని ఒక కోటి రూపాయి అంటాడు. రెండూ సమానంగానే చూస్తారు. ఎందుకంటే ఇక్కడ మనం ప్రధానంగా తెలుసుకోవలసిన విషయం ఏమిటంటే మనము కోరినందువల్ల కొత్తగా ఏమిటి మన దగ్గరికి రాదు. మనకు ఏ కోరిక లేనందువల్ల మనకు రావలసినది రాకుండా పోతుంది. అంటే పూర్వ జన్మలో మనము చేసుకున్నటువంటి పాప పుణ్య కర్మల వలన మనకు ఈ జన్మలో లభించినటువంటి ఈ శరీరమునకు వాటి ప్రభావం వల్ల ఏ అనుభూతి రావాలో, ఆ అనుభూతికి నీకు ఎంత సంపద రావాలో, ఎంత దరిద్రం రావాలో అది నీ కోసం అనే వచ్చేస్తున్నాను. ₹1 రూపాయలు వస్తాయి. ఆహా కోటి ఇచ్చావు అనుకున్న లోపల ఒక్క రూపాయి లేకుండా అవుతుంది. బ్యాంకులో కోటి ఉంటుంది. జెబ్బులో రూపాయి ఉండదు. పరిస్థితి ఏంటి? కాబట్టి మనది కాదు మనకు కాదు.

కాబట్టి రావాల్సింది అనుభవించవలసింది ఉంటే ఇచ్చేస్తుంది. దాన్ని తెలుసుకొని వైతరణ్యం. ఈ అంటే ఆశ లేకపోవుట. ఈ ఆశ లేకపోవడం ఎలా మారాలంటే వైరాగ్యంగా మారాలి. ఈ ఆశ లేకపోవుట వైరాగ్యం. ఈ రెండు వస్తే పరమాత్మను ఆరాశించ ఉపాసన చూడండి. ఆ ఉపాసన మొదలు పెడతాం. ఆ ఉపాసన వలనే మనకు సిద్ధి అంటే పరమాత్మ ప్రాప్తి లభిస్తుంది. అయినప్పుడు ఈ లోకంలో కానీ పరలోకంలో కానీ ఉండేటువంటి వ్యక్తికి గర్భ, జన్మ, బాల్య, కౌమార, పౌగండ, యవ్వన, జ్వర, మరణ, జాగ్రత్త, స్వప్న, సుషుప్తి, మూర్ఛ ఇవి మొత్తం. 14 అవస్థలు. ప్రతి ప్రాణికి ఈ 14 ఉంటాయి. మొదటిది ఏమిటి? గర్భవాసము, తరువాత పుట్టుక, తరువాత బాల్యము. కౌమారము, పౌగండము, యవ్వనము, జర, మరణము, జాగ్రత్త, స్వప్న, సుషుప్తి, మూర్ఛ. ఈ 12 ఉంటాయి. ఈ 12 రకాల కష్టములను బోధించేటువంటి విధానాన్ని ఆచర్చువా జీవలోకస్య సంస్కృతి తల్లి అడిగింది పిల్లవాడిని జీవుడుగా ఉన్నటువంటి వాడు సంచరించేటువంటి సంసారములను మాకు వివరించవలసిందన్న తల్లి మాటనే మనకిక్కడ ముందర మనకు ఈ 30 31 32 అధ్యాయాల తాలా వివరంగా చెప్తారు. అందులో మనం ఇప్పుడు ప్రధానంగా తెలుసుకోవాల్సిన ఏంటంటే జీవులు అనే వాళ్ళు మూడు రకాలుగా ఉంటారు. ఇష్ట పూర్త దత్త మన కర్మలు మూడు రకం ఇష్టములని పూర్తములని. యజ్ఞయాగాదులని ఏమంటారు? ఇష్టములు అంటారు. వాపియుకుపో తటాక ఉద్యానాదులు పూర్తములు అంటారు. దత్తము అంటే దానం.

పుణ్యములు మూడు రకాలండి, పుణ్యకర్మలు. ఇష్టమని, పూర్తమని, దానమని. యజ్ఞము, హోమము, దానము, యజ్ఞ హోమము ఉన్నాయే, ఈ యజ్ఞ హోమాదులు ఇష్టములు అంటారు. బావులు తవ్వించడం, చెరువులు తవ్వించడం, ఉద్యానవనాలు, దేవాలయాలు కడతానే. ఇవన్నీ. పూర్తములు అంటారు. మూడవది దానములు. ఇలా ఇష్టము, పూర్తము, దానము అనేటువంటి ఈ పనులు చేయకుండా కేవలము పాపములు మాత్రమే చేసేవారు ఉంటారు చూడండి. వారు ఒక రకం వారు అంటారు. ఇక రెండో రకం వారు ఇష్టాపు ఇష్టములను పూర్తములను పనులు చేస్తూ వాటితోటి పుణ్యములు ఆచరించే వాళ్ళు ఉంటారు. వీళ్ళు రెండో రకం వాళ్ళు. ఇవన్నీ కాకుండా ఇష్టాపూర్తమనే కర్మలను విడిగా కాకుండా పరమాత్మ ఉపాసనా రూపంగా ఆచరించేవారు. సర్వం భగవదుపాసనం. అనే సిద్ధాంతంతో ఉండేవాళ్ళు వీళ్ళు మూడో రకం వాళ్ళు ఇలాంటి వారు కేవలం పరమాత్మను ఆరాధించేటువంటి వాళ్ళు బ్రతికున్నంత కాలం తాము ఏమేమి చేయాలో ఆ పనులన్నీ చేసి అలాంటి మహానుభావులు అర్చిరాది మార్గంలో పరమపదాన్ని చేరుతారు. అయితే రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి అని చెప్పాను కదా. ఒకటి నల్ల దారి మరి ఒకటి తెల్ల దారి అంటాం. నల్ల దారి అంటే ధూమ మార్గం. తెల్ల దారి అర్చిరాది మార్గం. ఈ రెండు మార్గాల్లో వెళ్ళే వాళ్ళు మనకు అందులో ఒక మజిలి విశ్రాంతి స్థానం మధ్య స్థానం చంద్రలోకం అంటాం. చంద్రునిది. చంద్రలోకానికి వెళ్ళిన వాళ్ళు అక్కడి నుంచి అవతలికి పోవాలి అనుకోని ఉపాధిన చేస్తే పోతారు. చేయకుంటే అక్కడిదాకా పోయి అటు తిరిగి వస్తారు. పునరావర్తది అంతే కాదు మళ్ళీ వాళ్ళు చంద్రలోకం వెళ్ళినాక తిరిగి వచ్చే వాళ్ళు కొందరు. అలా కాకుండా కేవలము పాపం ఆచరించిన వాళ్ళు ఉన్నంత కాలం తాము తన దేహము భార్య పిల్లలు బంధువులు.

ఇలాంటి వారు అందరితో కలిసి అనుభవించేటువంటి రకరకాల కష్టములు ఉంటాయి చూడండి సంసార కష్టాలు. అవి రెండో రకమని ఇక. చనిపోయిన వారు పాపాలు చేసి ఉండి చనిపోతే అలాంటి వారు తాము ఆచరించిన పాప ఫలితాన్ని నరక రూపంలో అనుభవిస్తారు. కాబట్టి అవి యమయాతనలు అంటారు. వాటి స్వరూపాన్ని కూడా మనకు విడివిడిగా వివరించమని దేవభూతి ప్రశ్నలు అభిప్రాయం. సంసారాన్ని చెప్పండి అంటే సంసారాల గురించి చెప్పండి అంటే పుణ్యం చేసిన వాళ్ళు, పాపం చేసిన వాళ్ళు, పుణ్యమును కూడా భగవదుపాసనగా చేసిన వాళ్ళు. కదా ఈ మూడు స్వరూపాలు వివరించమని అడిగినటువంటి తల్లి ప్రశ్నకు అనుగుణంగా తస్య ఏకస్య జనోనూనం నాయం వేద ఉరు విక్రమం కాలీయమానోపి బరిన వాయోరివ ఘనావళిహి. ఉన్నాడు పైన చెప్పాం కదా. సో అనంతా అంతః కాలః కాలః అని చెప్పుకున్నాం. కాలం గురించి చెప్పుకున్నాం మనం. ఇప్పుడు ఆ కాలం ఎంత గొప్పది అంటే తస్య ఏతస్య జనః నూనం నాయం వేద ఉరు విక్రమం. తస్యే తస్య అంటే అలాంటి ఈ కాలం యొక్క అది చెప్పుకున్నాం కాలం గురించి అంత గొప్ప కాలము యొక్క లేని ప్రభావాన్ని అయం జనః నవేద ఈ జీవుడు తెలియలేదు. కాలియమానోపి పనిన అంత బలీయమైన కాలము చేత వశము చేసుకొని బడి అన్ని రకముల బాధ అనుభవిస్తున్నా ఇదంతా నా పురుషార్థమే అనుకుంటాడు తప్ప మనం ఎంత మానమండి ఈ కాలం. అనే వాళ్ళందరూ ఉన్నారండి. నేను సంపాదిస్తున్నాను, నేను కష్టపడి నేను కొత్త విషయం కనిపెట్టాను. వాడు ఇచ్చాడు రిపోర్ట్ లో చింపాంజీయే మానవ జన్మకు మూలం అది. అందులో మనకి జన్యువురా ఏమన్నాడు జన్యువు అంట ఏదో.

డీ డీ డీఏఎస్ డీసీఎస్ ఇది చెప్పి దాతా జన్యువులు అన్నారు. కానీ 300 కోట్లు ఉన్నాయి. 200 కోట్లు చింపంజికి ఉంటాయి, 300 కోట్లు మనిషికి ఉంటాయి. ఆ 100 కోట్ల జన్యువులు పని పెట్టేస్తే ఇక సుచిత రహస్యం తెలిసిపోద్ది. ఇది కాదు కదా సరే నవి ఊరుకో అంటే ఆ పరిస్థితి ఏమన్నా అంటే తెలిసి కూడా అనుభవిస్తూ కూడా బాధల్లో మనం మునిగిపోయి కూడా ఇదంతా మన గొప్పే అనుకుంటాం తప్ప కాలం ప్రభావం అని అనుకునే వాళ్ళు. చాలా తక్కువ అంతే అంటున్నాడు. నాయం వేద ఉరు విక్రమం. ఇంత గొప్ప పరాక్రమం గురించి కాలం గురించి తెలియదు. కాల్యమానోపి. ఆ కాలము చేత బాధించబడుతున్న కాలవశంలో ఉన్న ఎలాగయ్యా అంటే వాయోరివ ఘనావుడిహి. మబ్బులు ఉన్నాయి బ్రహ్మాండంగా వస్తాయి ఒక పెనుగాలి రాగానే విడిపోతాయి. కానీ వేడైతున్న మబ్బులు ఇదంతా గాలి వల్ల మేము వేస్తాం అనుకుంటాయని తెలీదు. వచ్చాం పోయాం అనుకుంటాం. అది మనం కూడా పుట్టాం పోతున్నాం అనుకుంటాం. కానీ కాలంతోటే పుడుతున్నాం కాలంతోటే పోతాం అన్న సంగతి. చాలా మందికి తెలియదు. యం యం అర్ధము పాదత్తే దుఃఖేన చాలా సంగ్రహంగా ఒక 40, 45 శ్లోకాల్లో మన హంసానం అంతా చెప్పాడు. అంటే ప్రతిక్షణం. పుట్టినప్పటి నుంచి మరణించేంత వరకు మనం వాస్తవంగా అనుభవిస్తూ ఉన్నటువంటి మోహమంతా ఇందులో వివరించాడు. ఎంత 40 40 లోకాలు. ఇంకా అంత కానీ ఎక్కువే? సంసారం గురించి మళ్ళీ కొత్త వాళ్ళు కొత్త విషయం ఏం చెప్పలేదు. అదే అంటున్నాడు యం యం అర్ధముపాదత్తే దుఃఖేన సుఖహేకవే తం తం దునోతి భగవాన్ పుమాన్ సోచతి యత్కృతే. చాలా ప్రధానమైనటువంటి శ్లోకం. మనం ఏం చేస్తున్నాం? ఏవేవో వస్తువులు సంపాదిస్తున్నాం. ఇల్లు, భార్య, పిల్లలు, సంపద, ఆస్తులు, పాస్తులు, వస్తువులు ఇవన్నీ ఎందుకు సంపాదిస్తున్నాం? దేనికోసం? సుఖం కోసమా దుఃఖం కోసమా? కదా సుఖ ఏటవే సుఖం పొందుదాము సంతోషం పొందుతాము తృప్తి పొందుదామనుకొని సంపాదిస్తున్నాం ఎలా సంపాదిస్తున్నాం

దుఃఖేన కష్టపడుతూ సంపాదిస్తున్నాను. ఆలోచించండి. సుఖపడటానికి కష్టపడుతున్నాను అండి. ఎంత గొప్పవాళ్ళం అండి. రాయి చెప్పాడు దుఃఖేన సుఖేతవే సుఖం కొరకు దుఃఖముతో యవ్యమర్ధము పాదతి చాలా సింపుల్ అన్నమాట. ఇప్పుడు ఆలోచించాం కానీ అబ్బా అంటాం ఎంత కష్టపడ్డామండి ఈ ఇంత ఇంత లాడ కష్టపడ్డామండి అది గొప్ప అనుకుంటున్నారు. నువ్వు కష్టపడవద్దు ఏం పడుతున్నావ్ నువ్వు. ఎంత కష్టపడామండీ ఇల్లు కడటానికి? అంటే అయిపోయిందా కష్టమే ఇక లేదా? అసలు కడటానికి ముందు మొదలైపోయింది కదా? తప్పదు. అందుకే అంటాడు వాడు అంత ప్రాతికారం అన్నమాట. యాసుడు ఇల్లు కట్టుకొని ఉన్నట్టు రాస్తాడు విద్యా దుఃఖేన సుఖయేతరే సుఖం కోసం కష్టపడుతూ సంపాదిస్తున్నాడు పొందుతున్న సుఖమా కష్టమా? అందుకే దుఃఖేన సుఖవేతవే పోనీ ఆ సంపాదించింది ఉంటుందా అంటే సంపాదించగానే వాడు దానికి పోవడుకుంటున్నాడు. కాలం దాన్ని దునోతి నచింపజేస్తుంది. సుఖమును పొందటానికి కష్టపడుతూ సంపాదించిన వస్తువును కాలము హరించేస్తుంది. తర్వాత గతి ఏంటి? అయ్యో ఇంత కర్ర పడి సంపాదించి పోయిందే అని మళ్ళీ ఏడుస్తున్నారు. సంపాదించేటప్పుడు ఏడ్పే. సంపాదించిన తర్వాత పోతుందేమో అని ఏడ్పు. పోయినాక మళ్ళీ ఏడుపు. మరి ఎక్కడ ఉన్నాడు కదా? చూడండి తం తం దునోతి భగవాన్ పుమాను సోచతి అంటే ఈ ఒక్కటి మనకు మన జీవితం యొక్క స్టైల్ అన్నమాట ఇది. వాస్తవంగా మనం ఏం భావించుకుంటున్నాం అని చెప్పాడు. యం యమర్ధము పాదత్తే దుఃఖేన సుఖహేతవే తం తం దునోతి భగవాన్. పుమాన్ సోచతి యత్కృతే యత్ అధ్రువస్య దేహస్య సానుబంధస్య దుర్మతిహి ధ్రువాణి మంజతే మోహాత్ గృహక్షేత్ర వసూరిచ ఇన్నిటికి కారణం ఏమిటంటే

తాను సంపాదించినటువంటి ఇల్లు, పొలము, ధనము ఇవన్నీ నిత్యములు అనుకుంటున్నాడు. మోహంతోటి ఇవన్నీ నిత్యములు అనుకుంటున్నాడు. ఎలాగయ్యా అంటే ఇవన్నీ వేటి కోసం? శరీరం కోసం. కదా? ఆ పోనీ ఒక్క నీ శరీరం అయినా? ఒక్కడి దగ్గర సంబంధం లేదు, ఎక్కడ ఉన్నా ఊరినే ఎవడు మాట్లాడడు. ఆయన అంటారు కదా నా ఒక్కడికి ఇల్లు ఎందుకండీ, గట్టి చేసుకున్నా ఇల్లు కడుక్కోవడానికి అని అంటారు, అది పెద్ద గొప్పతనం అని అంటారు. నా ఒక్కరికి ఇల్లు ఎందుకండీ? సంసారం ఉంది కాబట్టి భార్య పిల్ల ఇల్లు ఉండొద్దు. అంటే ఇది ఎటు పెరిగింది ఇప్పుడు పరిస్థితి? అంటే మీ శరీరంతో పాటు. నీ శరీరం చుట్టూ ఉన్న వాళ్ళందరూ నీ వాళ్ళే అనుకుంటున్నారు. మరి అనుకుంటున్న వాళ్ళు నువ్వు ఈ మూడు స్థిరమేనా అని. కాదు. ఎందుకంటే శరీరమే అధ్రువం. యతో అధ్రువస్య దేహస్య అనిత్యమైనటువంటి శరీరము అంటే ఒక నీ శరీరమే కాదు నీ భార్య, నీ పిల్లలు, నీ బంధువులు, నీ మిత్రులు అందరూ చదవాలి కదా. ఇవన్నీ అద్భుతమాలే. అనిష్టములైనటువంటి వీటి కోసం ఏర్పాటు చేసుకున్న గృహ క్షేత్ర వసువులు స్థిరం అనుకుంటున్నావయ్యా. అసలు నువ్వే స్థిరం కాదు. ఎవరు ఉండటానికి ఇల్లు కట్టుకున్నావో, ఎవరిని ఆనందంగా ఉంచటానికి సంపాదించావో, పోనీ వాళ్ళు శాశ్వతమా? కాదు. పోనీ వాళ్ళ కోసం నువ్వు అనుకున్నా, నీ కోసం వాళ్ళు అనుకున్నా, ఈ ఇద్దరు అద్రోమే కదా? మరి సంపాదించిన మీరే అనిత్యములైతే, సంపాదించబడిన వస్తువులు నిత్యములైతే తెలియక మోహం తోటి. నిత్యము స్థిరము అనుకుంటున్నారు. జంతుర్వైభవ ఏతస్మిన్ యాం యాం యోని మరువ్రజేత్ తస్యాం తస్యాం నలభతే నిరుతిమ్న విరజ్యతే ఈ జీవుడు.

తాము ఆచరించినటువంటి పాప పుణ్యము అనుగుణంగా ఆయా జన్మలలో పుడతాడు ఆయా దేహాలుగా దేవతలు, రాక్షసులు, మానవులు, పశువులు, పశువులు, మృగములు, కీటకములు ఏదో పుడతారు. అయితే ఏ జాతిలో పుట్టిన తను పుట్టిన జాతిలో సంపూర్ణంగా తృప్తి పొందలేడు. మరి తృప్తి లేదు ఎందుకీ జన్మని విరక్తి పొందలేడు. ఏదో ఉండాలి కదా. ఈ జన్మ ఎత్తామండి, సాధించాము, నా సంతోషం ఉన్నా బాగుండేది. ఈ ఏం సాధించామండి, వేస్ట్ అండి, మరి పోరాదు అమ్మో నాతో ఉండాలండి అంటారు. అనుకున్నది సాధించలేదు కాబట్టి విరక్తి పొందలేవు. సాధించామని తృప్తి పొందలేవు. మరి దీన్ని ఏమందాం? అదే చూడండి. యాం యాం యోని మనుగ్రజేత్ ఏ ఏ జాతిలో పుడతారో తస్యాం తస్యాం నలభతే నిరువృతిం. ఆయా జన్మలో ఆయా దేహంలో ఆయా జాతిలో నిరువృత్తి తృప్తిని నలభతి పొందడం లేదు. అలాగని నా విరాజ్యతే ఛీ ఎందుకు ఈ జన్మ అనుకోవడం లేదు. తృప్తి లేదు, విరక్తి ఉండదు. నా అంతే కాదట. ఎంత మనం మనం చెప్పుకున్నాం జ్ఞాపకం అనుకుంటాను మీకు. నరక స్కోతి దేహం భై నపుమాన్ చెత్తుమిచ్ఛతి. ఈ జీవుడు పొరపాటున నరకానికి పోయి ఒక 10 ఏళ్ళు అక్కడ ఉన్నాడు అనుకోండి ఏదో ఉండటానికి పోసొచ్చి ఏదో తిండి ఇదో ఇదో పెడతారు కదా లేకపోతే ముళ్ళతో కుచ్చి రాళ్లతో కుచ్చి కొరలాలతో కొట్టి. ఆ జంతువులతో మనం అవసరాన్ని అవే తింటుంటాయి బతికున్నా వాటిని లాగేస్తుంటాయి. వాటికి రాకుండా మనమే కోసి పెట్టాలి ఉంటది కూడా వస్తుంది మనకు. ఇన్ని చేస్తున్నా ఏదో బానే ఉందిలే అంటాడు. అంటే ఏమర్థం బహు సునా అనేది కాదు. కాబట్టి నరక స్కోపి దేవంబై నపుమాన్ త్యక్తుమిచ్చతి. నరకంలో ఉన్నా సరే ఆ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాలని అనుకోడు. ఎందుకంటే నారత్యాం విరువుతౌ సత్యం ఆ మాత్రం లేని దానికంటే అది ఉంది కదా చాల్లే అంటాడు. నాకు ఏమైనా దొరికింది కదా ఈ తృప్తి చాల్లే అని ఆ మాత్రంలోనే దేవమాయాభిమోహితః భగవంతుని మాయతో మోహించబడి

నరకంలోనే తృప్తి పొందుతూ ఇది బాగానే ఉంది మళ్ళీ ఎక్కడికి మళ్ళీ ఎందుకులే స్వర్గం ఎట్లా ఉంటుందో ఉండని ఇక్కడే ఉంటానులే. బాగా నిరంతరం తప్పు చేసేవాళ్ళు ఇంటికంటే జైరే బాగుంది అంటారు కదా. అలాగే మనకి సంసారం కంటే ఈ నరకమే బాగుంది ఇక్కడే ఉందాం అని అంటారు అంటున్నారు. ఆత్మ జాయా సుతాగార పసుద్రవిణ బంధుషు నిరూఢమూల హృదయం. ఆత్మానం బహుమన్యతి ఇంక పైనుంచి తాను తన శరీరము భార్య పిల్లలు ఇల్లు పశువులు బంధువులు ధనం. వీటిని ఎంత బాగా సంపాదించుకుంటుంటే, సంపాదించుకుంటున్న వాటిని ఎంత జాగ్రత్తగా ప్రేమగా చూసుకుంటుంటే. ప్రేమగా చూసుకున్న వాటిని విడిచిపెట్టకుండా వాటిని అంటిపెట్టుకొని ఆ మమకారంలో, ఆ ప్రేమలో, ఆ వ్యామోహంలో ఉన్నవాడు ఏమంటాడండి? నేను కాబట్టి ఇంతమందిని పోషిస్తున్నాను. మీరు ఏమైనా పోషిస్తారా? ఏం చానా? గ్రేట్ అంటాడు కానీ పచ్చి సుడిగుండల్లో ములిగాను ఇలా మీరు కాచాని అని అంటారండి. నిజంగా అనేవాడిని పెళ్లి చేస్తాడు కొత్త వాడికి కానీ వాడికి. మనం చెప్పాం కదా ఎందుకు పెళ్లి చేశావు అంటే మేము బాధపడుతూ ఒకడం ఆనందంగా ఉంటావా నువ్వు కూడా మా సమయంలో చేరవు. అందరూ చేరేస్తారు. అంటే నిరుద్ధ మూల హృదయం వాటి యందు ఎక్కువ ప్రేమను అమ్మకి అబ్బా వాడండి ఏం ప్రేమ అనుకున్నారో క్షణం భార్య దించి పెట్టలేండి అదో గ్రేట్. ఏం బుక్కు? గన్నీసా గిన్నీసా. ఏదో బుక్కులో ఎక్కిస్తారన్నమాట. వాడు పెళ్ళాన్ని ఇడిచి పెట్టి ఉండలేడు అదో గ్రేట్. వీడు కోపి నిలిచి పెట్టి ఉండలేడు ఇదో గ్రేట్. అదే నిరూఢమూల హృదయం. ఆత్మానం బహుమన్యతే తన్ను తారా గొప్పగా అనుకుంటాడు. భార్యను ప్రేమించినవాడు, పుత్రులను ప్రేమించినవాడు, ఇల్లును ప్రేమించినవాడు, బ్యాంకులో వాడేమిటి బ్యాలెన్స్ దాన్ని ప్రేమించినవాడు నేను తారా గ్రేట్ అండి అనుకుంటాడు. నిరూఢ మూలః ఇవన్నీ ఏమైతున్నాయి? ఒక్కొక్క శంకువు, శంకువు అంటే మొల. మన గోరకు బొమ్మ పెట్టాలంటే ఏం చేస్తాం? అన్ని మొలలు కొడతాం కదా, ఎన్ని మొలలు ఎక్కువ కొడితే అంత గట్టిగా ఉంటుంది వదలకుండా.

అంటే ఈ శరీరం కానీ మొలలు. ఒక మొల శరీరం. రెండవ మొల భార్య, మూడవ మొల పిల్లలు. నాలుగో మొల పశువులు, ధనము, బంధువులు, మిత్రులు. ఏడు చోటు ఏడు మొళ్ళు కొడతారు. రాగినా రాడు అక్కడికి వాడు దాన్ని వదిలి పెట్టలేడు అన్నమాట. అందుకే మీరు మనం తిరుగు వేసాం అంటారు చూడండి. గోడ పెట్టి గట్టి కొట్టమా ఇన్ని మొళ్ళు పెట్టి గోడకి దిగించారంటే ఇక బయటికి వస్తే ఒట్టు. రాకపోగా మీరు చూడండి ఎంత గట్టిగా అతుక్కులో ఉన్నానా ఈ గోడకు అంటాడు. నిరూఢ మూల హృదయః ఆత్మానం బహుమన్యతే. దండస్యమాన సర్వాగ్నిహి ఏషాం ఉద్వాహనాదినా ఇలా భార్య, భర్త, పిల్లలు, మిత్రులు, బంధువులు, ఇల్లు, డబ్బు, పశువులు ఇత్యాదులను సంపాదించడం ఒక ప్రయత్నం. సంపాదించిన వాటిని కాపాడుకోవద్దు. పోషించాలండి, భార్యను పోషించాలి, పిల్లను పోషించాలి, ఓ నాలుగు ఆవులు ఉన్నాయంటే అబ్బా నాలుగు ఆవులు సంపాదించానండి గొప్ప కాదు. వాడికి రోజు మేక వేయాలి, వాడికి పాలు తీయాలి, వాడికి ఏదో తీయాలి, మాగోల చేయాలి. మెయింటెనెన్స్ అంటాం కదా మనం. కాబట్టి సంపాదించడానికి పడ్డ కష్టం కంటే పోషించడానికి ఇంకా బాగా కష్టం పడాలి. అందుకే అంటాడు ఏకాం ఉద్వహనాదినా ఉద్వహనం అంటే పోషణం కదా ఇలాంటి వాటిని. పోషించడానికి కోపం పడేటువంటి చింతతోటి దండస్యమాన సర్వాంగః అయ్యో ఎట్లా పోషించాలి ఎట్లా పోషించాలి. సరిపడి మరి పెళ్లి చేసుకున్నాం మరి పక్క వాళ్ళు ఏమంటారండి భార్య పోషించే వాళ్ళు ఏం బతుకురా మీరు అన్నారు అదో బాధ. తను తను చేయలేకపోవచ్చి పక్క వాళ్ళని అంటాడు ఇంకో బాబు. అయ్యో సంతానం కలిగింది వారికి అడివాని ఇచ్చాడు అని. పండంటి పిల్లలు ఎత్తుకోవడం కాదు ఆ పిల్లవాడిని ప్రసూతి కావడానికి ₹20,000 అట. వారికి మూడు నెలలు కావడానికి ₹40,000 అట. బడ్జెట్ వేశారు. ఇచ్చారు అందరూ చూస్తుంటే. మరి ఇప్పుడు పిల్ల పిల్లగాడిని ఎత్తుకోమని జీవించానా వద్దని జీవించానా? లక్ష సంపాదించి పిల్లగాడిని ఎత్తుకోమని జీవించానా వీడియో ఒక్క లవ్. ఎప్పుడో చెప్పారన్నమాట ఏసాం ఉద్వహనాదిన పొందడం కాదు పొందిన వాటిని పోషించాలి కదా ఆ పొందిన వాటిని పోషించడము లాలించడము కదా ఇలాంటి వాటితోటి దంధస్యమాన సర్వాంగః శరీరంలోని

అణువణువు మండి కాలిపోతుంటుంది. మనం అటు ఒళ్ళు మండుతుంది ఊరుకో అంటాం. ఈ మంట నువ్వు పెట్టుకున్నది నువ్వు పెట్టుకున్న మంట ఇది. కోడి మరి డ్యూటీ అంటించుకొని అది పెట్టుకున్నావ్ ఇక మంటకి ఏం చేస్తుంది మరి? అందుకే దండస్యమాన సర్వాంగః కరోతి అవిరతం మూఢః దురితాని అంటే ఏమిటి? ఇలాంటి వారిని పోషించడానికి పడేటువంటి తాపం చల్లార్చుకోవడానికి. న్యాయమైన పుణ్య కర్మలతో వారిని పోషించలేక వారిని పోషించడానికి పాపాలు చేయడం మొదలు పెడుతున్నాడు. ఏవండీ, కరువు అవిరతం మూహః దురితాని పాపములు చేస్తుంది. ఎప్పుడో ఎప్పుడో సరే కాదు అవిరతం ఎప్పుడు. నిరంతరం పాపాలే చేస్తుంది. ఎందువల్ల అంటే మనస్సు బాగాలేదు ఏం చేస్తాడు? దురాశయః. పాప బుద్ధి గలవాడై అంటే దుష్టమైన మురికి పట్టిన మనస్సు గలవాడై. మనం సంపాదించుకున్న వారిని పోషించడానికి సరియైన మార్గంలో ఆ పని చేయలేక శరీరం మనస్సు మంట మండి దాన్ని చల్లార్చుకోవడానికి వారిని పోషించడానికి పాపాలు చేయటం ప్రారంభిస్తారు. మొదటేమో సాలా చేయడు, నేను చేయడు, సంపాదించు సంపాదించు అని మురుస్తాడు. సంపాదించుకున్న వారిని పోలించడానికి. ఆపాలు చేస్తుంటాడు. ఆక్షిత్తాత్మేంద్రియ స్త్రీనాం అసతీనాంచ మాయయా రఘోరచితయా ఆలాపైహి శిశువునాం కలభాసినాం. ఇందులో ఏదో భార్య, భర్త, స్త్రీలు, పురుషులు అనుకుంటే బాగాలేదు. అంతటితో వీళ్ళు వాళ్ళు తృప్తి పొందరు. అసతీనాం స్త్రీనాం. చెడ్డ స్త్రీలు అంటే వాళ్ళు ఎవరు మనం వేశ్యలు అంటాం. పుంశ్యలి అంటాం. పురుషుల కోసం ఆకర్షణ తనను తానుగా వెళ్లి పురుషులను ఆకర్షించే వాళ్ళు ఉంటారే వాళ్ళని ఏమంటాం మనం వేశ్యలు ఏదో అంటాం కదా. అందుకే అసతీనాం స్త్రీయాం.

చెడు స్త్రీల యొక్క మాయయ విలాసాదులతోటి ఆక్షిత్తాత్మ మనస్సు కాస్త అపహరించబడి రహో రచితయ వారితో ఏకాంతంగా ఉండటానికే నిరంతరం ఆశపడుతున్నవాడై కొన్ని పాపాలు చేస్తాడు. పోనీ భార్యతోటి ఆనందంగా ఉన్నాడు ఇబ్బంది ఏం లేదు అంటే అది బానే ఉంది కానీ శిశువునాం కళభాషినాం ఆలాపైహి భార్యాభర్త ఆనందంగా ఉంటే సంతానం కలుగుతుంది. మరి చదువుతున్న సంతానం ఊరుకుంటుందా? నాన్నా నాకు ఉంగరం ఇవ్వు అంటుంది. అబ్బా మా బాబు ఉంగరం అడిగాడండి, ఇది తేకుంటే బతుకెందుకు? డబ్బు లేదు దొంగతనం చెయ్యి, బయలుదేరు తే. శిశువునాం కలభాసినాం వచ్చి రాని ముద్దు ముద్దు మాటలు మాట్లాడుతున్న పిల్లల మాటల మోహంలో పడిపోయి ఈ పాపాలు మరి కాస్త చేస్తారు. ప్రియురాళ్ళ మోహాల్లో పడిపోయి అంటే వేశ్యుల మోహాల్లో కొన్ని పాపాలు. పచ్చిపిల్లల వచ్చి దాని మాటల్లో కొన్ని పాపాలు ఇద్దరి మోహంలో పడి అన్ని పాపాలు. దేనికి పోషించడం. ఇరా గృహేషు కూట ధర్మేషు. ఇలా ఏ కాలం వచ్చినా ఎన్ని జన్మలు మారినా సంసారంలోని ధర్మాలు మాత్రం మారవు. అవి కూట ధర్మము అంటే స్థిరములు అవి కారి మార్పు చెందని ధర్మం. కదా? ఓ అబ్బాయి, ఓ అమ్మాయి, ఓ వధువు, ఓ వధువు, భార్య, భర్త. కాగానే శిశువులు, కాగానే ఇల్లు. దానికి ధనము, మళ్ళీ ఆహారం. ఇవి మారుతాయా? ఏ యుగంలోనూ మారవు. ఏ లోకంలోనూ మారవు. అందుకే గృహేషు కూట ధర్మేషు. ఏ మాత్రం మార్పు చెందని ధర్మమైనటువంటి సంసారంలో ఇళ్లలో అవి కూడా దుఃఖ తంత్రేషు. సంసారంలో సంతోషము ఆనందము అనేది చాలా తక్కువ. దుఃఖతంత్రం అంటే 95 వంతులు ఉన్నది దుఃఖమే. అలాంటి దాంట్లో హతంద్రితః. అక్కడ మాత్రం సోమరితనం ఉండదట. గుడికి పోదామంటే అబ్బా ఇవాళ ఏం పోదాం రేపు అంటాం కానీ పెళ్లి చేసుకుంటావా అంటే రెడీ ఇవాళ ఎందుకు రేపు అన్నాడు.

చూడండి. దేవాలయానికి సమర్ధనం వస్తుంది. భగవన్ నామ సమర్ధనం వస్తుంది. దానము, ధర్మము తర్వాత ఏదో అంటాడు కానీ పెళ్లి చేసుకుంటావా అంటే రెడీ. తొందర ముహూర్తం పెట్టండి. కాబట్టి దుఃఖం ప్రధానంగా ఉండేటువంటి సాంసారిక విషయముల యందు అతంద్రితః సోమరితనం లేకుండా మరి ఇంత ఏం చేస్తాడయ్యా వీడు సంసారంలో? సుఖపడతాడా? అబ్బే అదేం లేదని. మరి ఏం చేస్తాడు? కలుగుతున్న దుఃఖాలను తొలగించడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఆలోచించండి. మానవుడి జీవితంలో మానవుడు ఏం చేస్తుంటాడు అంటే కలుగుతున్న దుఃఖాలను తొలగించుకోవడానికి ప్రయత్నం చేస్తాడు. ఆ ప్రయత్నాన్నే సుఖంగా భావిస్తారు. కలుగుతున్నటువంటి దుఃఖములను తొలగించడానికి చేస్తున్న ప్రయత్నాలనే సుఖం అనుకుంటారు. మీకు ఉదాహరణ కావాలంటే దాహం అని మంచి ఇల్లు తాగుతాం. ఆకలి అని అన్నం తింటాం. న్యాయంగా ఈ రెండు సుఖాలా దుఃఖాన్ని పోగొట్టడామా? అర్థమైందా? ఆకలి అంటే ఏమిటి? కర్బులో మంట. ఈ అన్నం పడేస్తే ఆ మంట పోతుంది. దానం అంటే గొంతులో మంట. నీళ్లు పోస్తే ఇది పోతుంది. అంటే ఇప్పుడు దుఃఖం పోయిందా దుఃఖం కలిగిందా? అంతే. కలిగిన దుఃఖాన్ని పోగొట్టుకున్నాం. ఏదో చెప్తారు కదా ఏదో మోకాళ్ళ నొప్పులు వచ్చాయి ఒక టాబ్లెట్ వేసుకుంటాం. టాబ్లెట్ వేసుకుంటే ఏమైంది నప్పిపోయింది. కానీ వేరే పెయిన్ కిల్లర్. నప్పిని పోగొడుతుంది. మోకాళ్ళను పోగొడదు అట్లనే ఉంటాయి. ఆ బాధ అదేం పోదు. అంటే మన శరీరంలో ఆ మార్పు వచ్చినందువల్ల మనకు తెలిసే బాధ ఉందే అట్ట ఉండకుండా అవుతుంది. తప్ప అలాంటి బాధ కలగడానికి కారణాన్ని ఏ మందు పోగొట్టడం లేదు. మరి మందు లేదని అంటున్నారు. అంటే మనం ఏం చేస్తున్నట్టు? దుఃఖాన్ని పోగొట్టుకుంటున్నామే తప్ప.

దుఃఖాన్ని దేని పొందటం అంటే దుఃఖాన్ని పోగొట్టుకోవటమే సుఖమనే స్థితిలోకి వచ్చాం. ఇప్పుడే కాదు అనాది నుంచి అదే సంసారం అంతే చెప్తున్నాడు మనకు కుర్వను దుఃఖ ప్రతీకారం సుఖవతు మన్యతే గృహి. కలుగుతున్నటువంటి దుఃఖానికి ప్రతీకారాన్ని చేసుకుంటున్నటువంటి గృహస్తుడు దాన్ని సుఖమని సుఖము వలె భావిస్తున్నాడు. సుఖం కూడా కాదు సుఖము వలె. అమ్మ ఈరోజు పొద్దున్న నుంచి నా మోకాళ్ళే నప్పులు లేవండి బాగుంది అంటున్నా. అంటే డబ్బు పోయినట్టా నప్పులు పోయినట్టా? పావన్మాత్రం. అంటే కలుగుతున్నటువంటి బాధను తొలగించుకోవడం చేసేటువంటి ప్రయత్నాన్నే సుఖం అనుకుంటున్నాడు. అది బాగా లేకుంటే అంటే బాధలు లేని స్థితి ఏ జీవుడు ఊహించలేవు అన్నమాట. ఇప్పుడు నాకు ఏ బాధ లేవండి ఆనందంగా ఉన్నాను అని వాళ్ళని దొరుకుతారా? యాక్చువల్ గా వాడు. నిజంగా ఏ బాధలు లేవు అని పెద్ద బాధ అంటాడు. పక్క వాడు అన్నాడు బాబు నాకే బాధ లేకపోయినా ఇంటిలో దిగురు. అంటే నాకు కూడా ఏదైనా బాధ వస్తే నేను కూడా పోగొట్టుకుంటే అప్పుడు. ఇది గొప్పోడిగా ఉంటా అంటాడు. కానీ బాధ ఇవ్వ బాధ. దాన్ని మనం ఇది అసలే సంసారం అంటున్నాడు. కురుమను దుఃఖ ప్రతీకారం సుఖవతు మన్యతే గృహి. అర్ధైహి ఆపాదితైహి గురువ్య హింసయా ఇతత్పతః తాన్ పుష్ణాతి యేషాం పోషేణ శేష భుక్యాతి అధస్వయం. చూడండి అర్ధైహి ఆపాదితైహి ఇప్పుడు. వివాహం చేసుకున్నాం, సంతానం కలిగింది. సరే వాళ్ళతో పాటు మీకు బంధువులు వస్తారు, మిత్రులు వస్తారు కదా. ఇలాంటి వారందరినీ పోషించాలి కదా. పోషించాలంటే ఏం చేయాలి? సంపాదించాలి కదా. సంపాదించాలంటే ఏం చేయాలి? పాపం చేయాలి కదా. కదా? ఏం పాపం? నేను పెద్ద పాపం చేయాలి గురువ్యా. గురువ్యా హింసయా గొప్ప హింస తోటి అక్కడి నుంచి ఇక్కడి నుంచి కష్టపడి అన్ని పాపాలు చేసి సంపాదిస్తాడు. సంపాదించిన వారు తాను సంపాదించిన దాంట్లో తాను ఎంత అనుభవిస్తున్నాడు? తన వాడికి ఎంత పెడుతున్నాడు?

సగం భార్యకు, పావు భాగం పిల్లలకు, ఇంకో అందులో అర్ధ భాగం బంధువులకు, అందులో అర్ధ భాగం మిత్రులకు. నీకేం వీలైనా? వీళ్ళందరికీ పోగ ఏదైనా ఉంటే నీకు. సంపాదించిన వాడు మిగిలిన దాన్ని తినతాడు తప్ప మొత్తాన్ని తినడు అంటున్నారు. సే సఫక్ వీనికే తది. ఇంటి యజమాని అనుభవించేది సేదక్కు అంటే ఎలా అంటే ముందర ఇస్తారు మనకు. ముందర అదే మాట ఇస్తాడు. ఇంటిలోని వారందరు ఉన్నారు మిగిలింది ఎవరికి వేస్తారు? ఇంటి ముందర ఉన్న. ఓకే సార్ ఇది అబద్ధం కాదు. అలాగే ఇది నేను కట్టుకున్న ఇల్లు అంటాడు. వ్యాఖ్య ఏమని ఇస్తాడు బాగా చెప్తాడు పదు పురాణంలో. ఇల్లు కట్టుకుంటాడు. కట్టుకోగానే ఇగో ఈ గది భార్యకు. ఈ గది పెద్దబ్బాయికి, ఈ గది చిన్నబ్బాయికి, అది మిత్రులకు, ఇది బంధువులకు, మరి నీకు రా నాకు హాడు ఉందిలే అంటాడు. పరమా బంధువులు ఎక్కువ వస్తే ముందు రా అనుకుంటాడు ఏమంటాడు. ఇల్లు కట్టుకోవడానికి వీడు ఎలా బెడము అనుకుంటాడు. కానీ వాడికి నా విల్లా తృప్తి మాత్రం ఉంటుంది. అబ్బా నేను కత్తి వాడి దగ్గరికి ఇచ్చాను, నేను బయట ఎంత గొప్ప అండి అని చెప్పకూడదు మనం. అదే సరే వీడి గతి సేస బుక్. మీ నిందని తినేవాడేను అంటున్నారు. సంపాదించి చూడండి ఎంత ఎంత నోటికి నురుపు హత్యం చెప్తున్నాడో వ్యాస భగవాన్ చెప్పారు చూడండి. అక్కడ వ్యాస గుహలో కూర్చొని మన జీవితాలన్నీ కళ్ళలకి పెట్టినట్టు రాస్తున్నాడు అది గమనించాలి. అదే అర్ధైహ్యా పాలితైహి గురువ్యా ఎంతో పెద్ద హింస తోటి సంపాదించిన డబ్బు తోటి సౌకర్యాల తోటి అవన్నీ కూర్చి ఏషాం పోషేన పుష్ణాతి తాను కష్టపడి సంపాదించి వారందరినీ పోషిస్తాడు. వారందరినీ పోషించిన తరువాత మిగిలిన దాన్ని తాను తింటాడు శేషపుకు. అయితే ఇక్కడ చమత్కారం ఏంటంటే. తాను సంపాదించింది వీరందరిని పోషించడానికి అయినా వీరందరిని పోషించడానికి తాను చేసిన పాప ఫలితం మాత్రం ఇతనే అనుభవిస్తాడు. వాడు మాత్రం బాగానే ఉంటాడు.

తిన్నవాళ్ళంతా స్వర్గానికి పోతారు, సంపాదించిన వాళ్ళు నరకానికి పోతారు. సేజపుకు యాతి అపస్వయం. వారందరూ ఎంత వేయంత గమనించండి. వారందరూ తినగా మిగిలిన దాన్ని తిన్నవాడు నరకానికి పోతాడు. అతని నా ఆనందంగా ఉంటాడు. ఈ రహస్యం తెలుసుకుంటే వాడైనా సంసారం కావాలంటే అలా అంటున్నాడు. గమనించండి. అర్ధైహి ఆపాదితైహి గురువ్య హింసయ తపస్యతాన్ ఉష్ణాతియేషాన్ పోషేణ శేషభక్కుయాతి అధః అధాన్ నరకం. నరకం ఎక్కడ ఉంటుంది? అఘోలోకం కింద లోక పైన ఉండదు. మన సినిమాలో నరకం పైన చూపెడతారు. అవును. అంటే వాళ్ళంతా పైకి పోతారు అన్నమాట. ఈ సినిమాలో వాళ్ళు పైకే పోవాలి కదా. అందుకు అనుకుంటున్నాను కానీ అది న్యాయంగా నరకానికి అఘోలోకం అని పేరు కింద ఉంటుంది. 99 లక్షల యోజనాల దూరంలో ఉంటుంది కింద. భూమికి ముందరిస్తాడు 99 లక్షల యోజనాలు. అంత దూరం ఒక మూడు గడియల్లో పోవాలని చెప్తాడు. అందరూ ఇలా ఎవరిని పోషించడానికి సంపాదించారో తాను సంపాదించిన దానిలో 90 వంతులు చిన్నవాళ్ళు బాగుంటారో 10 వంతు చిన్నవాళ్ళు నరకానికి పోతారు. అంటే యజమాని అయినందుకు లాభం ఏమిటయ్యా అంటే నరకానికి పోవడము అన్నమాట. శేషకు క్రియాతి అధస్వయం వార్తాం లుభ్యమానాయాం ఆరద్ధాయాం పునఃపునః సరే అయినా ఏదో తృప్తి నా వారి మీద పోషించాను చాలా గొప్పవాడిని అనుకుందామా అంటే. ఎంతో గుంట చూపి పోషించగలిగినంతవరకు సంపాదించగలిగినంతవరకు పొరపోన ఆచారం బాగాలేక నీ వృత్తి ఉద్యోగం కాస్త ఊష్ అనుకోండి సస్పెండ్ అయ్యాడు. ఉద్యోగం పోయిందండి. వార్తాయామ్ లుప్తమాయా లుప్తాలుప్యమానాయాం జీవనం గట్ట లోపించింది. ఆరద్ధాయం పునఃపునః అయ్యా ఊరుకుంటావా మళ్ళీ పేచరం చేస్తుంటాం ఎక్కడ దొరకదు. ఉన్నది పోయింది వద్ద దొరకలేదు. లోభాని భూతః నిస్తత్వః. అయ్యో చేయాలి సంపాదించాలి సంపాదించాలి మామూలుగా పెట్టాలి ఏదో పెట్టాలని లోభం బాగా పెరుగుతుంది కానీ నిస్తత్వ. బలం లేదు, ధైర్యం లేదు, మార్గం లేదు. అప్పుడు అప్పుడు గతి ఏమిటి అంటే పరార్ధే కురుతే స్పృహాం.

తన వస్తువు లేదు కాబట్టి ఇంకో వస్తువును ఆశిస్తాడు. మరి దొరకలేదు ఇది సత్తామా బతక బతికించాలండి నేరం నాది కాదు ఆకలి ఇది వచ్చింది బోల్డు. తప్పు నాది కాదు ఆకలి దొరకలేదు బాగా గుంజుకున్నాను. నిన్ను గుంజుకున్నాను ఆకలి గుంజుకున్నాను. కాబట్టి తాను సంపాదించడానికి కావలసిన వృత్తి ఏది లభించని నాడు ధైర్యమును కోల్పోయి మార్గం దొరకక హరద్రవ్యాన్ని హరించడానికి ప్రయత్నం కోల్పెడతాడు. పరార్ధే కురుతే స్పృహాం కుటుంబ హరణ కల్పః మంద భాగ్యః వృధోద్యమః అది కూడా దొరకలేదు అనుకుందాం. అది కుటుంబాన్ని పోషించలేడు, అదృష్టం బాగాలేదు, అన్ని ప్రయత్నాలు వ్యర్థమయ్యాయి, క్రియావిహీనః ఏ పని లేదు, కృపణః లోభయ్యాడు, వసతి మూఢజీహి ఏం చేయాలో తోచక అయ్యో అయ్యో ఇట్లా అయ్యాను ఇట్లా అయ్యాను ఇట్లా అయ్యాను అని దాని గురించి అని ఆలోచిస్తూ కృంగి ఖోషిస్తాడు. ఇలా ఇంచుమించు 50 ఏళ్ళు ఉద్యోగం చేసి కష్టబడి సంపాదించి ఇందరిని పోషించి. రేపు నేను అయిపోయిందనుకోండి, పెన్షన్ సరిగ్గా రావడానికి రాలేదు. టైం ఆలస్యం అవుతున్నది. ఇంట్లో ఏం లేవు. మరి ఆ భార్య పిల్లలు ఏం చేస్తారు? ఇప్పుడు చెప్తున్నాడు స్వభరణ అకల్యం తమను పోషించడం చేత గాని అతన్ని తత్ కలత్రాదయః. వారి భార్య పిల్లలంతా కూడా నాద్రియంతే యథాపూర్వం సంపాదిస్తున్నప్పుడు చూచినంత ఆదరం సంపాది ఇప్పుడు. చూపరు ఎలాగంటే కీనాశాయివ గోచరం ముసలి ఎద్దును రైతుడు చూచినట్టు అన్నాడు. శ్రీరాసులని ఎంతో సత్యం చెప్తున్నాడు వ్యాసుడు. అందుకే ఈ తృతీయ చరణం ఈ 10 అధ్యాయాలు రోజు పారాయణం చేసుకోవాలి. నిత్య సత్యాలు. అంటే ఎన్నడు మారవు. కీనాసాయుగ గోజరం కీనాసురు అంటే రైతు. గోజరం అంటే ముసలి ఎద్దు. ముసలి ఎద్దు రైతు ఆదరించనట్టుగా సంపాదించలేని వాడిని భార్యాపిల్లలు ఆదరించలేరు. అయినా సరే తప్పు

ఉందా ఈ నాడు పెట్టారు కదా ఏదో అంటే పడేసానులే వాడికి అని ఆ ఇంటి వాని ఈ పిల్లలో భార్యలో వీడినే సంపాదించి పెడతారు. ఇంతకాలం నేను సంపాదించి వీడికి పెట్టి పోషించాను కదా ఇప్పుడు వాడిని వాడు పోషిస్తాడే పోషిస్తే కూడా ఏం చేస్తారు? పోషించద్దా? అని అవి అంటారా చింత చచ్చినాక అని. పులుపు తావలేదు అన్నట్టు అలాంటి పరిస్థితి మీద కూడా వైరాగ్యం పడదు తనకి. తత్రాపి అజాత నిర్వేదః ఆ స్థితిలో కూడా వైరాగ్యం కలిగక భృయమానః స్వయంభృతైహి. ఇంతకాలము తాను పోషించిన వారి చేత పోషించబడుతూ భృయమానః స్వయంభృతైహి జలా రూపాస్త వైరూపః ఇంతలో సందొచ్చింది కదా అని వార్ధక్యం వచ్చేస్తుంది. ఆ వార్ధత్యం వచ్చి కనీసం ముఖమన్నా చూద్దామంటే ఆ ముఖం గాక వైరూప్యం వికారం ముడతలు పడతాయి. చూడండి జరవ వైరూప్యః మరణాభిముఖః సరిపోవడానికి సిద్ధంగా సరిపోవు బతికానే మరణ అభిముఖః గృహే ఆస్తే ఇంట్లో పడి ఉంటాడు. ఎలా పడి ఉంటాడు అవమత్య ఉపన్య కవేస్తున్నాడు గృహపాల వివాహరం కాస్త కొద్దిగా కాళేదులు. చేతనై తిరిగి ఆ వాళ్ళకి ఆయనే వచ్చి కూర్చో అన్నం పెడతా అంటాడు. వీడు మంచం మీద వెళ్ళేది అనుకోండి ఆ ప్లేట్ తెచ్చి ఏ పడ్డు. అది ముందుర అబద్ధం కాదు అవమత్య అవమానంతో ముందర పడేస్తూ అంటున్నాడు. అవమత్య ఉపన్యస్తం అవమానంతో ముందర పడేసిన. ఆహారాన్ని గృహపాలయువ కుక్కలాగా తింటూ ఇంటి కాపర అండి వాళ్ళ ఇంటి కాపర. అవుతుందా కదా ఇవాళ పని కదా. ఇవాళ పోయిన తర్వాత ఇద్దరు బాగా ఉద్యోగం చేస్తారు భార్య భర్తలు. భార్య భర్తలు ఉద్యోగం చేస్తారు కదా మరి ఇంటి కాపర ఎవరు? వీడే వీడే నాయనా వింటే ఉంటావు కదా మీ ఇద్దరం పోతున్నాం. ఈ తాళం తాళం వేసుకుని వాళ్ళు బయటికి పోద్దు తాళం వేసుకుంటాంలే అంటే అవతారేస్తానన్నమాట. ఇంటికి తాళం వేసుకుంటే ఇంట్లో ఉండి కాపల అదే గృహపాలయ్య. ఇక్కడ పెట్టి కదా ముందర పెట్టి మళ్ళీ లోపల పోకు ఇక్కడే పెడుతున్నా మరి అందులో పోయి ఇంకా తీస్తే కష్టం కదా పెట్టింది ఇది పోవాలి. అవమత్య ఉపన్యస్తం అవమానం తోటి తిరస్కారం తోటి ముందర పడేసిన దాన్ని ఓ కుక్క లాగా తినుకుంటూ ఆమలాగి అప్రదీప్తాగ్నిని. రోగాలన్నీ వస్తాయి దారి చేస్తాయి. ఈ రోగాల వల్ల అప్రదీప్తాగ్ని జగదాగ్ని బాగా పని చేయదు అంటే ఆకలి ఉండదు. ఆకలి ఉండవు తిరకుంటే బతకలేదు. తింటే అడగలేదు. ఉందామంటే రోగం. అడగదామంటే రోగం.

ఆదరింపదు. లేదు లేదు ఆమవావి అప్రదీప్తాగ్ని అల్పాహారః అల్పచేష్టితః. కొద్దిగా ఆహారం తీసుకుంటాడు. కొంచెం కొంచెం పనులు చేస్తాడు. మిగతా పనులు వాళ్ళు చేయాలి. వేరే వాళ్ళు. ఇలా ఉంది వాయువు ఉత్క్రామిత ఉత్త ఇప్పుడు మనకు కఫ వాత పిత్తైహి అన్నాం కదా ఈ వాయువు తోటి ఉత్క్రామిత ఉత్తారః ఈ కళ్ళు గుడ్లు ఉన్నాయా నల్ల గుడ్డు చవుడు అంటామే అవి కాస్త బయటికి వస్తాయి. వాయువు వల్ల అంటే ఆ ఒక్కడే కనబడుతుంది వాడికి మొత్తం ఏముండదు ఒక కళ్ళే కనబడతాయి ఇంకేం కనబడవు వాయువున ఉత్క్రమిత ఉత్తారః కప సమృద్ధ నాడిన మనకు నాడి ఉంటుంది అది కఫం తోటి నాడి సరిగ్గా ఆడదు. కఫం వృద్ధ నాడిన కాస శ్వాస కృత ఆయాసః దగ్గు దమ్ము. వీనితోటి బాగా ఆయాత పడుకుంటాడు. కంఠే గుర గురాయతి. గురువు అంటాం కదా ఆ గురువు కాస్త కంఠంలోకి వచ్చేస్తుంది. చయానః పడుకొని ఉంటాడు. అయ్యో మా నాన్నను, మా నాన్నను, మా వాళ్ళ ఇంత బాగా ఇంత బాగున్నారండి. అయ్యో ఇచ్చేయాలండి అని అప్పుడు వచ్చి పలకరించాలి కదా. వాళ్ళు అయ్యో నిన్నటి దాకా బాగుంటుంది ఆయన ఇట్లా అయిపోయావా అంటే ఇప్పుడేమన్నా వాళ్ళు ఇంకా చూస్తారు తగం నచ్చోడు ఇప్పుడే చూస్తారు. అయ్యో నీ తగిలిపోయిందో ఏమో అది ఓదారిపో లేకపోతే ఎత్తి పోడిపో ఎత్తేమి ఇది. అయ్యో ఎంత బాగా సంపాదనం చేయ్ అయ్యో ఎట్లా అయిపోయాడండి అంటే మీ కై మీద పడ్డారా బాబు అది అది ఓదార్ప అది అలగా అంటున్నాడు చూడండి శయానః పరిశోచన్మి పరిమితః దుఃఖిస్తున్న తన బంధువులతో చుట్టూ కూడుకొని ఉంటాడు అంటే ఒక్కడు ఉన్నాడు చుట్టూ బతుకు ఉంటాడు. ఎందుకు పరిశోధి బాగా పడుతుంటాడు. దేనికి బాధ ఇంకెన్నాడు బతుకుతాడు. బతికేవాడికి ఎప్పుడు పోతాడురా వీడు ఈ బాధ కైదర పరిశోధి బాగా పడుతుంటారు. పరివీతః సబంధుపి వాక్యమానోపిన భూతే. వాళ్ళు సలకరిస్తుంటారు కానీ వీడు మాత్రం మాట రాదు నభృతే ఎందుకు అంటే కాలపాచ వసంగతః మృత్యువు రాదు బతికి ఉండలేడు కాబట్టి ఏమి మాట్లాడకుండా ఉండి ఏవం కుటుంబ శరణ వ్యాపృతాత్మ ఇది నాయనా. సంసారాన్ని పోషించడానికి పడుతున్న క్రమతో కలిగే అనుభవం జీవుడికి ఇదండీ. ఏవం కుటుంబ భరణ వ్యాపృతాత్మ ఇదంతా ఎందుకంటే అధితేంద్రియః.

ఇంద్రియ ఏం లేనందువల్ల అదే ఉంటే ఎప్పుడైతే తాను సంపాదించలేదో ఎప్పుడైతే పోషణకు మర దానికి అవకాశం లేదో హాయిగా ఇల్లు వదిలిపెట్టి ఏ కాశీ బదులుకాడ పోయి కూర్చున్నాడు అనుకోండి. ఉంటే ఉంటాడు అందులో పోతే పోతాడు సురాష్ లేడు. వాడు ఏమయ్యాడు? మళ్ళా పడ్డాడు. సత్యగా ఇక్కడే ఉంటాను ఇంకా పోతానో ఏమో లేదో ఏమంటారు ఏం లేదు వెంటిలేటర్ పెట్టాలి కదా. ఈ ప్రాణభావి. అది పెట్టి ఇప్పటిదాకా ఉంటే ఆయనతో అయిపోయిందా అది మంచిది. అంటే నేను సంపాదించింది వారు సంపాదించి పోయినాక నేను పోతాను అంటాడు. మొత్తం వారి కాకుండా అదే బాలేదు అది కాకుండా. అది ఆ మొత్తం నిల్లు కావాలి వాడు మనం చెప్పేది నాలుగున్నర లక్షలు కట్టిన ఇంకా వాడు చచ్చాడని చెప్పాడు. అది ఒక్క ఆయన అందుకి అక్కడ పోయి ఆ బాడీని ఇక్కడికి తీసుకొచ్చి ప్లేట్ లో అన్ని పెట్టేటప్పటికి బ్యాంకులో ఇల్లు అన్నీ మొత్తం మళ్ళా నువ్వు పోకుండా ఉంది. అది నాకు అలా నువ్వు బాగుంటావా అని నువ్వు కూడా నాలా చదువుతున్నావ్ సో అందుకే నేను వ్యాపురుతాత్మ ఇంద్రియ జయం ఉంటే ఎప్పుడైతే ఒక స్టేజి వచ్చిందో ఇంకెందుకు అయిపోయింది అనవసరం సంపాదించడం లేదు అవసరం లేదు నేనని వర్గం పట్టినాను. మా చెప్పకూడదు ఏమో కానీ మీకు చెప్పకూడదు రఘునాథ్ గారు. 90 ఏళ్ళు ఇంకా కొగుల కోసం కొడు మీద కోట్లు తావాలి. ఎందుకు ఇప్పుడు నీవు నువ్వు గెలుస్తావు ఏం సాధిస్తావు? ఆ 100 కోట్లు నీవని కోటు తీరిపించింది. తర్వాత ఏం చేస్తావ్? వాడిని చూసుకోలేవు. ఇంకా కోట్లే కొరకు కోట్లే. కొదకు సేజో నెత్తిన రాయి ఎత్తేసాం అనుకో చిన్న వాడి దగ్గర నెత్తిన రాయి సావుడు ముసలోడు నెత్తిన రాయి ఎత్తేసాం. ఎందుకు ఆయన ఎందుకురా 100 కోట్లు ఉన్నాయి ఒక 10 కోట్లు ఉన్నాయి ఇదిగో మీ ముగ్గురు మూడు మూడు తొమ్మిది కోట్లు ఒక కోట్లు తీసుకుంటున్నాను అట్లా ఉంటాను చూడండి. బాధ లేదు అమ్మ నాది. ఆ నావి అన్న భావం పోనంత వరకు 90 కాదు 100 వచ్చినా పోనీ నావి అన్నవాడు దాచుకోగలడా? అది చెప్తాడు పద్మపురాణ చిన్నగా చెప్తాడు. ఇగో ఇగో ఈ రత్నాలన్నీ నేను సంపాదించానండి కొడుకుతో పీకి ఒక కోటి వాడు వైశ్యుడు. రత్నాలన్నీ నేను సంపాదించానండి, ఇవన్నీ నా రత్నాలు, నా కొడుకు అపహారిస్తున్నాడు అని రాజు అరుచి కాయ చేశాడు. ఆ రాజుగారు పరమ ధార్మికుడు. నేనే వస్తున్నాను కదా అన్నాడు ఇంటికి, రాజు ఇంటికి రాడు. తీర్పు ఇస్తా రాజు ఇంటికి వస్తాడా ఇంటికి? నేను వస్తున్నానయ్యా అన్నాడు. మా రాజు అయ్యా వస్తే నేను లేవలేనండి పడుకో నువ్వు ఏం లేవద్దు.

నేను వస్తున్నాను తిప్పిస్తాను. మంత్రి తీసుకుని అది వేరు ఇంటికి వచ్చారు. ఆ నాయన చెప్పు నీ రత్నాలు ఏవి? అగో అవేండి అని. అవి మొత్తం నీవేనా? మనకేం లేవు కదా? అబ్బాయి రత్నాలు అందులో పోయండి కంపలు. నా ముందు పెట్టండి. మీరు బయటికి పోయండి. ఆయన ఈ రత్నాలు మొత్తం నీకు ఇచ్చాం. వాటిని కాపాడుకో, నిన్ను కాపాడుకో. మీ పిల్లలు వెళ్ళిపోతున్నారు. ఇల్లు నీకు అప్పజెప్పేసాను, మీరు పోతున్నారు. న్యాయం చేశాం కదా, సంతోషమేనా? అయ్యో, నేను ఒక్కడినే ఎట్లా ఉంటానండి? రత్నాలు ఉన్నాయి కదా అయ్యా. నీ రత్నాలు నీవే ఎవ్వరు మనల్ని గుంజుకోరు మనకు అవసరం లేదు వాటిని తీసుకో వాటిని కాపాడుకో నువ్వు కాపాడుకో ఇక పోతున్నాను అయ్యో నన్ను పిల్లల్ని కాపాడాలి కదండీ మరి రత్నార్జుని దగ్గరికి ఇయ్యొద్దనే నీ దగ్గర ఉన్న వాటిని కాపాడుకోలేని నీవు నా రత్నరే చేప. శరీరంలో శక్తి లేదు, మనసుకు లేదు, బుద్ధి అసలు లేదు. ఈ మూడు లేకుండా ఒక ఆశతోటి ఎంత కాలం బతుకుతావు? ఒక్క మాటతో వాడికి బుద్ధి వచ్చి ఆ రత్నాలు మొత్తం దేవాలయానికి ఇచ్చాడు. రాజ్యంలోని దేవాలయాలు ఉన్నాయి అని అడిగి పంచాడు. రామ్ తెలియని వారి ఎన్ని దేవాలయాలు ఉన్నాయో అన్ని దేవాలయాలు రిజిస్ట్ చేసి. వాళ్ళందరికీ రాజుగారు ధన్యవాద మనం ఆర్డర్ ప్రభుత్వ హసనం అంటాం కదా అలా పంపారు. ఒక్కొక్క దేవాలయం వాడు ఒక్కొక్క మూడు రోజులు ప్రసాదం పంపాలి. 300 ఉంటే ఏదో అయిపోతుంది, మూడు ఇళ్ళు పోవుతాడు వాళ్ళు రాసి రాసి ఉంటారు. అంటే కనీసం ధర్మ అంటే అందులో నుంచేదంటే నీ పిల్లలు, నీ భార్య, నీ ఇల్లు నిన్ను కాపాడలేదు. నీవు చేసిన ధర్మమే నిన్ను కాపాడుతుంది. దేవాది దేవాది అడిగి ఇచ్చాడు దేవాది పోషిస్తున్నారు. మళ్ళీ పోషించారు. అదే అచిన్ సూత్రం అదంతా అంటే ఏంటంటే ఒక స్టేజి వచ్చిన తర్వాత మనకెందుకు డబ్బు. డబ్బు దేని కోసం? నువ్వు బాగుండాలి, నీ వాళ్ళు బాగుండాలి. పోనీ ఒక సూత్రం అనుకుంటే. నువ్వు వాళ్ళు బాగుండాలి నువ్వు బాగుంటే సరిపోతుంది. అమ్మమ్మ నా చేతిలో అడవని పెద్దనాడు ఏం చేయాలి. దీనితోటి వీడు చేయలేడు, వాడు బాగుండదు. అందుకే స్వభరణ అకల్పః. తనను తాను పోషించుకోలేడు ఎదుటి వాడిని ధర్మంగా చూడలేడు అందుకే ఏవం మ్రియతే కుటుంబ గణ వ్యాపృతాత్మ అతితేంద్రియ కుటుంబాన్ని పోషించడంలోనే ముడిగిపోయి మనసునంతా లగ్నం చేసి ఇంద్రేయం లేక మ్రియతే రుదతాం

స్వానాం ఉరివేజనయ సౌత్కారం. స్వానాం వృద్ధతాం ఉరివేజనయ అంటే తనవారు ఏడుస్తున్న తనవారి పెద్ద బాధ చూడలేక వస్తాడు వాడు. వీడు చాలా వీడు రోజు రోజు కాదు వాడి బాధ అబ్బా వీళ్ళు ఇంకా ఏడుస్తున్నారు తొందరగా పోతే బంద్ చేస్తారు ఈ పని మొదలు చేస్తారు. ఏశాం ఉరువే దనే అంటే వారు వీడిని చూడలేక వాళ్ళు ఏడుస్తుంటారు ఎప్పుడు చూడలేక ఇప్పుడు చూస్తారు. ఇప్పుడు ఎప్పుడు పోతారో ఇంకా ఏడుస్తున్నారా తొందరగా పోవాలని ఏడుస్తున్నారా వద్దని ఏడుస్తున్నారో ఇంకేం తెలియదు పాపం. అయ్యో నా భోజనం ప్రేమ పడుతున్నారే వీళ్ళంతా ఇంత బాధపడుతున్నారే తొందర మారండీ చిన్న వాళ్ళు ఏదో వాడకపోవడం చేసుకుంటారు. మరి తాతగారు చేశారు. తాతగారు వాళ్ళు మహా సిద్ధులు వాళ్ళు. అది ఉదయం సూర్యోదయం మా అన్న సూర్యోదయం అయ్యానే అన్న అత్తనమాచార్య ఇవాళ తొందరగా అనుష్టానం చేసుకొని దేవాలయం ఉంది. తొందరగా ఆరోగ్యం ప్రసాదం చేసి ఆరోగ్యం చేసి మూడు గడియలు నాలుగు గడియల్లో అందరూ సాపాడు చేయండి. ఊళ్ళో 12 గంటలు ఎవరు సపరేట్ చేయరు తమ్ముడుగా. అలాంటిది తొమ్మిదిన్నర పది గంటలు సపరేట్ చేయరు. అందరూ చేశారా? ఆ చేశానండి. మొత్తం అంటులు అవన్నీ శుభ్రంగా తోమి అన్ని బోర్లు ఇచ్చేయండి. నిన్నగా ఎందుకు చేయండిరా చెప్తున్నాను. పెద్దవాళ్ళు అప్పటికే 88, 88 ఏళ్ళు అందరూ అన్నీ చేశారు అన్నీ ఇక్కడ బోధించేశారు. అందరూ అయితే ఏందా వంట ఇల్లు తాళం వేసేయండి. అలికి తాళం వేయండి బాగా వేసేయండి. అందరూ వచ్చేసారా ఎంత అయిందిరా తన్నలు వేసున్నదా ఇక నాకు మంచం వద్దు కింద ఒక చాప వేయండి పడుకుంటాను. తల్లుడు చెప్పేసాడు అన్నమాట. మంచిగా ఉన్నాడు ఏమి మాట్లాడుకుందాం. ప్రార్థన చేయగానే అందరూ వస్తే నా కోసం ఎవ్వరు ఏడవ అవసరం లేదు. నేను ఎనభై ఎనభై ఎనభై ఎనభై ఏడు వసియాను నా ఆయుష్ ఇంతే. నేను వెళ్తున్నాను. సక్రమ కార్యక్రమం చేసుకోండి. అంటే ఈ బాధ్యత తీసుకోండి. ఆ అది ఇది కాదు. కళ్ళు మూసుకున్నాడు చెప్పి ఊరికి పోయే సున్నాడు చేయాలి. ఊరికి పోతే వెళ్ళేస్తాను లేదండి అంతే చేతి నేను వెళ్ళేస్తాను. కాదు మహాయోగుడు వెళ్ళేస్తాను అది మంచి ఉపాసన విశ్వాస ఉపాసకుడు ఆయన విశ్వాస ఉపాసకుడు. నాయన వెళ్ళేస్తాను చిఫ్ తీసుకుని తీస్తారా? చిఫ్ తీసుకుని తీస్తారా? చాలు నచ్చే చేయి నచ్చే ఏమి లేదు. ఆయుష్యం అయిపోయింది నేను బయట వెళ్ళిపోతాను. అది. ఇది ఏంది చెప్తా అని గుర్తు. అయ్యో చాస్తానేమో చాస్తానేమో చాస్తానేమో ఆ చావు కంటే ఈ చావు పెద్దది. అందుకే ఉరువేదనయా తనవారు బాధపడుతూ ఏడుస్తున్న తనవారి కోసం అయం మిర్యతే.

కానీ ఆ మరణించే కాక స్వర్గానికి పోతారా? దూతలు దేవుదూతలు వస్తారంటే నా యమదూతలే వస్తారు. అన్ని పాపాలు ఇప్పుడు ఏం చేసేది పోయేది లేదు. అందుకే యమదూత ప్రాప్తౌ యమదూతౌ అప్పటికి వాళ్ళు వస్తారు. భీమౌ సరభశేక్షణౌ వాళ్ళు కళ్ళు ఉంటాయి. మహా భయంకరంగా ఉంటాయి. ఆ వాళ్ళను చూడగానే భయపడి శకును మూత్రం విముంచెతి. ఈ పక్కలోనే మూత్రము పక్కన మలం ఎందుకు విడుస్తారంటే మనకు కనబడతారు. మల మూత్రాలు పక్కన పడ్డాయి అంటే ఏం అర్థం? వాళ్ళు వచ్చారు ఓనమ్మా. చాలా పుణ్యాత్ముడు పుణ్యం చేసుకున్నాడేమో వాళ్ళు వచ్చారు. ఎందుకు పడుకున్నాయి అనుకుంటా. అందుకే పక్కన అలాంటి ఏవి లేకుండా హాయిగా పోయాడంటే. పుణ్యాస్తులు అన్నమాట. ఇవన్నీ చేస్తూ పోయారంటే రోజురోజు వాళ్ళు వచ్చి బెజిరిస్తున్నారు ఎప్పుడు వస్తావ్ ఎప్పుడు వస్తావ్ అన్నట్టు. అమ్మ బాబ్బాయి భయపడుతున్నారు అన్నారు. అందుకే శకును మూత్రం విముంచతి యాత దేహమావృత్య ఇది ఇక్కడ దాకా. అంటే ప్రాణంతో ఉన్నప్పుడు పొందుతున్నటువంటి ఆనందం ఇది కదా. ఇక ప్రాణం అయిపోయింది, స్థూల దేహం పోయింది. తర్వాత ఏం దేహం వస్తుంది? చాతన దేహం, ప్రాణ సూక్ష్మం. ఉల్లి పొరలో వెయ్యో వంతు ఉంటుంది దేహం యాతన. అంటే గట్టిగా గాలి ఇట్లా ఉఫ్ అని ఊస్తే కొట్టుకుపోతుంది. యాతన దేహాన్ని ఆవృత్యా అందులో వస్తాడు వీడు. ఆ యాదనా దేహాన్ని పొందినటువంటి వాడిని పాసేహి బధ్వా గడే. తాళ్ళతోటి మెడ చేసి తాళ్ళు ఎత్తి కడతారు. అది కూడా బలాత్. ప్రేమ కాదు. భగవంతం చెప్పేసి నయతః దీర్ఘమధ్వానం చాలా దూరం పోవాలి కాబట్టి తీసుకొని పోతుంటారు ఎలా దండ్యం రాజపకాయత దొంగను ప్రభుత్వ రాజపటులు తీసుకొని పోతున్నట్టుగా ఈ చనిపోయిన వాడిని యాతనా దేహంలో ఉన్న వాడిని వాళ్ళు తీసుకొని పోతారు. సలోహ నిర్భిన్న హృదయః వాళ్ళని చూస్తేనే భయం భయం గుండె పోయింది. రెండు రోజులు పర్జనైసి వెదిరిస్తుందా అని వెదిరిస్తుంటారు. దాంతో జాతవే పదు ఒళ్ళంతా వణుకు పుడుతుంది. అలా పుట్టి పది స్వభిహి భక్ష్యమానః చక్కగా పోనీయరు.

నడుపుకుంటూ పోతుంటే దారిలో అన్నీ కుక్కలు ఉంటాయి. ఒక వేయ వేస్తుంటాయి. వాళ్ళు పెరిగిన వాటిని వాళ్ళు పీక తింటుంటాయి. ఏ కారో చెయ్యో బాగా బాగా బాగా చేస్తాడు. స్వభి భక్ష్యమానః ఆర్తః అప్పుడు బాధపడతాడు. ఒక బాధ కాదు అహం స్వం అనుస్మరణ్ తాను చేసిన పాపాలన్నీ అప్పుడు జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ ఉంటాడు. ఓహో నేను ఎందుకు ఇలా బాధపడుతున్నానా ఇలా తలచుకుంటూ. ఆకలి దప్పి ఒక్క చుక్క నీళ్లు దొరకవు. ఆహారం ఇవ్వరు. పోనీ లేకున్నా బావు ఏసీ ఏమైనా ఉందా అంటే అర్క దవానల అనిలైహి. సూర్యుడు అక్కడే, దావాగిని అక్కడే, చుడిగాడు అక్కడే. వీడితోటి సంతప్యమానః పది తప్తవాలుకే. ఆ దారైనా బాగుందా అంటే ఆ దారి నిండా ఉసికే ఉంటుంది. ఎలాంటి ఉసికే? బాగా వేసిన ఉసికే. మనం అందులో వేసి మోగులు చేస్తామే పరమ వేడిగా ఉన్నటువంటి ఆ ఇష్టలో కృచ్చేన కృస్తే సశయాచ తారితః అతి కష్టంగా అతి కష్టంగా ఆ బాగా కాలుతున్న విషయంలో నడుస్తూ ఇంకా అనుకున్నంత వేగంగా వీడు నడవటం లేదని ఏమవుతాడు కచయాచ తాడితః వెనక కొరడాలతో పోతుంటాడు. చెప్పారు శంకరాజు గారు బధ్వాకశైహి యమపటాః బహు తర్జయంతి కదా లక్ష్మీ నృసింహమదేహి కరావలంబం అందులో ఉంది బధ్వాకశైహి యమపటా బహు తర్జయంతి. కట్టేసి కూడా అది ఇదే. ఇది చదవకుండా ఎవరైనా రాయరు. శంకరులు కానీ, రామాయులు కానీ, మధులు కానీ ఎవరైనా కానీ భాగవతం చదివితేనే అవన్నీ వస్తాయి. ఈ అనుభూతి అదే. వాళ్ళు కూడా కొడతా కొడతా బడి చెనతి అశక్తోపి నిరాశ్రమ ఉదకే. అడు వేయలేదు చేత కాదు కానీ కొడతా కొడుకుంటాడు ఇయ్యాల ఎప్పుడు నడవాలి. చేత కాకు నడుస్తా ఎలా నిరాశ్ర మోదకే కనీసం దారిలో ఒక్క చలి చంద్రం కూడా ఉండదు. నీరు లేదు. నివాసానికి ఆశ్రమాలు లేవు అంటే ఏ షెల్టర్ లేకుండా ఎడారి లాగా ఉంటుంది. ఎడారి ఇసుకే అది బాగా కాలుతూ ఉంటుంది దెబ్బలు పడుతూ ఉంటాయి ఆకలి దప్పి.

మంట సుడిగాలి ఇన్ని బాధలతో నడుస్తాడు. సత్ సత్ పతన్ శ్రాంతః. నడిచి నడిచి నడిచేక కాక పడిపోతాడు. అలసిపోతాడు, మూర్ఛపోతాడు. పునరుచ్ఛితః ఇంకా చావు కదా గతి అయిపోయాడు మళ్ళీ ఏం చేస్తాడు? చనిపోయి ఎక్కడికి పోయినాడు అండి? చనిపోయాడు. ఇక్కడ చని ఎక్కడికి పోయాడు? మళ్ళా వాడు ఇంకా చనిపోడు ఇక ఇంకేం పోతాడు ఇక అయిపోయింది. కాబట్టి పడ్డా లేవాలి, ముర్చిపోయినా లేవాలి ఏమైనా మామూలే. ఇలా మూర్చితః పునరుత్తితః ముర్చిపోతాడు. మళ్ళీ వేస్తాడు. పదా పాపీయ సానీతః ఇలాంటి పాపపు దారిలో అంటే మనం పాపం చేసుకున్నాం కాబట్టి పాపపు దారిలో తీసుకుని పడుతూ సరసాయమ సాధనం మెల్లగా కాదు. చాలా స్పీడులో వేగంగా వెళ్ళాలి. అంత వేగంగా యమపురికి వెళుతూ ఎన్ని యోజనానం సహస్రాణి నవతిం నవ. 99 వేల యోజనాలను ఉన్న వ్యవహరి ద్వారాన్ని త్రిభిహి ముహూర్తయి మూడు మూడు ముహూర్తాలలో ముహూర్తం అంటే 48 నిమిషాలు. రెండు గడియలు. అలా మూడు ముహూర్తాలట. అంటే ఆరు గడియలు. అంటే ఆరు గడియలు అంటే రెండు గంటల 24 నిమిషాలలో 99,000 వజనాలు పోతాడు. ఎంత ఫాస్ట్ ఆలోచించాలి. అది కొంచెం తక్కువ పాపం చేస్తే. ఎక్కువ చేస్తే ద్వాభ్య రెండే ముహూర్తాల్లో పోవాలి. ఇంకా స్పీడు అంటే 96 గంటన్నరే గంటన్నరలో పోవాలి. నీతః ప్రాప్నోతి యాతనం అది కూడా పోయిన తర్వాత ఏం చేస్తాడు పోతున్నప్పుడు ఏం చేస్తాడంటే. ఆదీపనం స్వగాత్రాణాం శరీరం మొత్తం గ్యాస్ మీద పోసి ఆగిపెడతారు. గ్యాస్ మీద కాదు గ్యాస్ మీద తొందర ఆగిపెడతారు కానీ వేసయిత్వా ఉల్ముఖాదిభి నూనెలో ముంచిన బటలు ఉంటాయి చూడండి గుడ్డలు అవి ఒంటికి చుట్టి మంట పెట్టేస్తారు. ఇది ఒక ఒక ఒక దుఖం అన్నమాట. వేష్టయిత్వ ఆదీపనం సొగాత్రాణం వేష్టయిత్వ ఉర్ముకాదిభిహి. ఇది మీకు సరిపోదు అనుకుంటే ఆత్మమాంసాధనం ఆకలి అవుతున్నది ఏం దొరకలేదు మరి ఏం తినాలి? మాంసాధనము చెయ్యో కాడో పీక్కోని తానే తినాలి. అయితే రెండు రకాలు ఓపిక ఉంటే నువ్వే తిను తీసుకొని పెద్ద కాదా తక్కువ ఒకటి తీసేస్తాడు నీ మాంసమే వాడేది కాదు.

ఆత్మమాంసాదనం క్వాపి స్వకృతం పరకృతవ తాను నరుక్కొని తినడం కానీ ఇతరులు కోసి ఇస్తే తింటాడు ఆకలేసిందా ఈ పట్టణం బాబు ఓ ఏలు ఇయ్యమంటావా గోరి ఏమంటావా అంటాడు ఓ ఏలు చాల పడు వేలు తీసి ఇచ్చేస్తాడు. ఓ గుండె నువ్వే తిను. చాలు మనం కోకుండా దోసకాయ ముక్కలు, వంకాయ ముక్కలు ఆ ఏరు కొరుక్కొని తినాలి. ఇలా ఆత్మమాం పుణ్యం అండి ఏం చేస్తాం. ఆత్మమా సాధనం క్వాపి స్వకృతం పరతోపివా. ఇంకా ఇదంతా బాగాలేదు అంటే జీవతః అంత్రాణి ఉద్ధారః బ్రతికి ఉండగానే కడుపులో నుండి అతని పేగులను బయటికి లాగి తినురా బాబు అంటాడు. ఎవరు లాగుతారు? వృద్ధరై కుక్కలు, గద్దలు, కాకులు. యమకాదని ఇవి కాదు అంటే సర్ప వృశ్చిక దౌంచాద్యైహి. పాములు, తేళ్ళు ఇతర చిటకాలు బకబక కరుస్తుంటాయి. ఒక పక్క నుండి లాగుతుంటారు, ఒక పక్క వాళ్ళని పొడిచి తీస్తుంటారు. ఓ పక్క ఆయన ఇంత ఉన్న ఆకర అవుతుంది. మళ్ళీ తన తర్వాత తింటూనే ఉంటాడు. అన్ని చేస్తున్నా ఇవన్నీ దీన్నే ఆత్మ వైశతం. తన శరీరాన్ని తానే శిముచించుకుంటూ వెళ్తాడు. కృంతనం చావల వచః ఒక్కొక్క ఏలు. ఒక్కొక్క చెయ్యి ఒక్కొక్క కాలు ఇలా ఒక్కొక్క అవయవాన్ని నరికి వేస్తుంటారు. గజాభిధ్యః అభిదాపనం. అది సరిపోలేదు అనుకుంటే మనం అలా పడుకోబెట్టి మిగిలించి ఏనుగులో గుర్రాలో కాస్త కరిగెత్తుకొని పోతాయి. వాటితో ఒక్కొక్క ఒక్కొక్క అవయవాన్ని విరగ్గొడుతుంటారు. పాతనం గిరిశృంగేష్యః పర్వతాలం నుండి చింత పడేస్తారు. రోదనంచ అంబుగర్తయోహో. నీటిలో కానీ గోతిలో కానీ పడవేసి పైకి లేవకుండా అదిమి పడతారు. రోదనంచ అంబు గత్తయోహో యత్తామిశ్ర అంధతామిశ్ర గౌరవాద్యాస్యయాతనాః ఇలా నరకాలు తామిశ్రమని అంధపామిశ్రమని, సౌరవమని, అంధకోపమని మనం చెప్పుకున్నాం కదా, ఇలాంటి యాతనలన్నీ భుంకే నరోవా నారీవా. పురుషుడు కానీ ఈ రెండు దేహానికే ఆత్మ దేహా చేయాలి కదా కానీ ఈ దేహం వాడేసారే ఆ దేహం వాడేసారే అంటే ప్రియురాలి కోసం ప్రియుడు ప్రియుని కోసం ప్రియురాలు.

చేసిన అన్ని పాపాలతోటి వాళ్ళు వీళ్ళు మిఘత్తంగేన నిర్మితాః వాడే చెప్తున్నాడు. ఒకరి మీద ఒకరికి ఉన్న ప్రేమతో ఏర్పరచుకున్న నరకాలట. భార్యను భర్త, భర్తను భార్య బాగా ప్రేమించి ఏమి సంపాదించుకున్నారయ్యా, ఏం కట్టుకున్నారు అంటే నరక లోకాలను బాగా నిర్మించుకున్నారు. ఒకటి తామిత్రం, ఇంకోటి అంధతామిత్రం, ఇంకొకటి రవరవం, ఒకటి మహారవరవం ఇవన్నీ ఎక్కడివి అంటే మనమే ప్రేమతోటి మనం కూర్చుకున్నాం. అబ్బా మా వారు ఇంత గొప్ప వాళ్ళు అనగానే ఒక నరకం తయారవుతున్నారు. అబ్బా నా ప్రియాల చాలా గొప్ప అని ఇంకో నరకం తయారవుతున్నారు. కొన్ని కాకులు, కొన్ని గద్దలు, కొన్ని తర్పములు, కొన్ని వృశ్చికములు, కొన్ని ఇలాంటివన్నీ తయారయ్యి. నరవా నారి విహస్తంగీర నిర్మిత అంటే ఇవన్నీ ఉన్నాయండి ఏదో కథలు చెప్తున్నారు. నిండాని తప్ప ఇవన్నీ సంతోషించే ఉంటాయా నరక ఇవన్నీ అంటే అక్కడ ఉంటారో లేవో అని డౌట్ పడతారని కొన్ని ఇక్కడే చూపుతారట. ఆ మాట అంటావ్ చూడండి ఆత్రయో నరక స్వర్గః ఇతి మాతః ప్రచర్చతే. ఆ ఇవన్నీ ఉన్నాయా అవుతాయా? అనకుండా ఇక్కడే వీడికి జబ్బు వస్తుంది అందులో పడతాడు కదా. ఆ పక్కనోనే మూత్రము, పక్కనోనే మలము, ఆ పక్కనోనే ఏ డాక్టర్ గారు కోస్తారు, పేగులు తీస్తారు కదా, కుడుతారు ఇవన్నీ చేస్తుంటారు కదా. ఆ పని ఏంటి అండి? ఏం చేస్తారు? కొయ్యాలి, తెగులు తీయాలి, కుట్టాలి, కుచ్చాలి, పెళ్ళాడు తీయాలి, ముర్చిలోకి ముర్చపడేయాలి, మళ్ళీ ముర్చి తెప్పించాలి. ఇవన్నీ ఏమిటి? నడకాలిగా. మనం మాత్రం మర్యాద ఇవ్వడానికి అబ్బా. మా డాక్టర్ గారు మాకు చిక్కి చేశారు, హాయిగా ఉన్నాను, ఆరోగ్యంగా ఉన్నాను. కానీ ఏ భాగం లోపం అయిందో ఆ భాగం లోపం అయిందో ఉందా? అబ్బా అది నరకం అండి అని అనుకుంటే ఆరోగ్యం చేయండి అంటాడు. మరి అదే గతి మన దగ్గర నుంచి వాళ్ళనే కోస్తారు. మామసు బాగా చెయ్యి నించో కారు నించో తీసి వస్త్రం వేస్తారు ఈ పైన వేస్తారు అక్కడ వేస్తారు ఇక్కడ వేస్తారు. వికృతనం కదా? కానీ ఇవన్నీ చేస్తారా? డౌట్ పడతామని ఇక్కడ చేస్తూ పెడుతున్నారు. మరి ప్రూఫ్ అన్నమాట ఇదంతా శాంతి. డౌట్ ఏం లేదు నీకు. ఈ నరకాయలన్నీ ఉన్నవి కావాలా ఇక్కడ చూసుకో.

అని అత్రయో నరక స్వర్గ ఇతి మాత ప్రచర్చతే. యమలోకానికి పోయిన తరువాతనే నరకం స్వర్గం ఉంటుందన్న డౌట్ ఏమి వద్దమ్మా ఇక్కడే ఉన్నాయి అవి కొన్ని ఇక్కడే శాంతి విడుచు అనుభవించినాక మళ్ళా కావాలంటే ఇంక అప్పుడు పూర్తి నమ్మకం పోయినాక మిగతావి అక్కడ. సరే అక్కడ ఎంత శాంతిలో ఉన్నాం. ఇది మాత యా యాతనాలై నారత్యాః తా ఇహాపి ఉపలక్షితాః. నరకంలో ఉండేటువంటి యాతనాలన్నీ ఇక్కడ కూడా మనము రుచి చూస్తుంటాము కనబడుతూనే ఉంటాయి నరకంలోనే ఉంటాయేమో అయ్యో. మాకు తెలవదు ఏమో దిగులు పడకండి ఇక్కడ మొత్తం రుచి చూసుకొని ఆ ఇలా ఉంటాయి అనుకున్నాక అప్పుడు ఆ ఇక్కడ మేము వీడియో చూసినేలే అనుకోవచ్చు అన్నమాట. వాళ్ళు చేస్తుంటే కొత్తేం కాదు మనకు అక్కడే అనేలే. ఇంకా అలవాటు పడొద్దు మరి ఇలా ఇవన్నీ ఎప్పుడు చేస్తాడు ఏవం కుటుంబ భరణః ఉదరం భర ఏవ వాయి రీతిలో కుటుంబాన్ని పోషించుకునేవారు తనను తాను తన ఉదరం అంటే కడుపును పోషించుకునేవారు విసిర్జ్య యుభయం ప్రేత్య భుంక్తే తత్పర నీ పురిసం అంటే ఏమిటి? తనను తాను పోషించుకునేవాడు కానీ తన కుటుంబాన్ని తాను పోషించుకునేవాడు కానీ వాడు ఇహ ఉభయం విసృజ్య. ఇక్కడనే తన దేహాన్ని వదిలిపెడతాడు. తాను పోషించిన వారిని వదిలిపెడతాడు. వాడు అక్కడే పోతాడు అక్కడ. కనీసం స్వామి దగ్గర స్వామి ది అన్యాయం అయ్యా. నేను సంపాదించింది వాళ్ళ కోసమే కదా. ఇదంతా వాళ్ళకే పెట్టాను కదా. మరి ఒక్కడిని పోస్తే ఏం బాగుంటుంది? రా కోరుగా. నవ్వుని వాళ్ళని తీసుకొని పోతాను అడిగే ప్రార్థన ఉందా అండి? ఏం కుదరదు. పోనీ ఇదంతా తిన్నది నేనా? నా పొట్టకు కదా దాన్ని తీసుకొని పోతాను. ఏం కూడా లేదు. అందుకే పోషించుకున్న పొట్టను గానీ, పోషించిన బంధువులను గానీ ఇద్దరినీ ఇక్కడే వదిలిపెట్టి. ఇక్కడ నీవు కష్టపడి పాపము చేసి సంపాదించినటువంటి దానితో పోషించిన వారికి కాకుండా ఆ ఫలము నీవు ఒక్కడవే అక్కడ అనుభవిస్తావు. అక్కడ ఈ శరిరే ఉండదు.

గమనించండి వద్దు గారు చెప్తున్నాడు. నీవు ఏ శరీరాన్ని పోషించుకున్నావో అది ఎక్కడికి రాదు. నువ్వు ఎవరి కోసం పోషిస్తున్నావో వాళ్ళు అక్కడికి రారు. నీ చుట్టుపక్కల నీ వాళ్ళు అనుకున్న వాళ్ళందరూ నీవు తెచ్చి పెడితే అనుభవించడానికే పనికొస్తారు. తెచ్చి పెట్టడానికి నీవు చేసిన నరకం యొక్క ఫలితం మాత్రం నీ ఒక్కడివే అనుభవించాలి. సంపాదించింది వాళ్ళు అనుభవిస్తారు నరకం నువ్వు అనుభవించాలి. ప్రేచ్ఛ తత్ఫలం ఈ దృశం. ఇలాంటి దాని ఫలము ఇలా ఉంటుందని స్వయంగా చూడాలి. ఏతత్ ప్రపద్యతే అధ్వానం హిత్వేహ స్వకలేబరం మళ్ళీ చెప్తున్నాడు. ఇక్కడే ఈ ప్రకృతిలోనే తన శరీరాన్ని వదిలిపెట్టి ఏక ప్రపద్యతే ఒక్కడే నరకపు దారిలో వెళ్తాడు. నీ శరీరం రాదు. నువ్వు ఒక్కడివే వెళ్ళాలి. కుశనీతర పాతేయః భూతద్రోహేణ యద్భృతం. ఇంకా అర్థం కాలేదని ఎంతో మందికి ద్రోహము చేసి సంపాదించుకున్న పోషించుకున్న శరీరాన్ని ఇక్కడే వదిలిపెట్టి భూత ద్రోహేన యదుభృతం. ఎంతో మంది ప్రాణులకు ఎంతో ద్వేహం చేసి బాగా పోషించుకున్న శరీరాన్ని ఇక్కడే వదిలిపెట్టి కుశల ఇతర పాతేయః అంత దూరం పోతావు కాబట్టి మరి సర్ది కావాలి కదా. అంటే ఇప్పటికి పెద్దలు అంటుంటారు మనం అంటుంటాం ఏమిటి వాడు బాగా పాపం మూట కట్టుకొని పోతాదండి అదేనమాట. కుశల ఇతర పాతేయ పాతేయ అంటే తద్ది. పద్ది మూట అంటాం చూడండి. కుచిరం అంటే పుణ్యం. కుచిరేత్రం అంటే పాపం. పాదేహ అంటే మూట. పాపం మాత్రమే మూట కట్టుకొని పోతాడు. అంటే వాడు చేసిన పాపాన్ని మాత్రం మూటగట్టుకుంటాడు, పాపం చేసి పోషించుకున్న శరీరం అతికి వదిలిపెడతాడు. ఆలోచించండి ఎంత స్పష్టంగా చెప్తున్నాడో పాపం చేసి సంపాదించిన శరీరాన్ని ఇక్కడే వదిలిపెట్టి చేసిన పాపాన్ని మాత్రం వెంటబెట్టుకొని ఒక్కడే నరక మార్గంలో వెళ్తాడు. కుశనేతర పాధేయః భూతద్రోహేన యద్కృతం.

దైవేన ఆచాలితం తస్య నిరయే శ్యమలం పుమాన్ బుంకే కుటుంబ కోసస్య కృతవిత్త ఇవ అపరః ఆతురః కృత కృతవిత్త ఇవ ఆతురః అంటే ఏమిటి? మరి సంపాదించింది వదిలేకపోయాడు కదా. డబ్బు దష్ట ఉంటుంది అది ఇక్కడ వదిలేకపోయాడు. ఒక శరీరం ఇక్కడ వదిలేకపోయాడు. మరి రెండు పోయినప్పుడు పాపం మాత్రం ఎంబడెందుకు ఉంటుంది దానికి వదిలేకపోయాడు అని. అంటే నాయనా అది నియ్యతుల్లో లేదు, మీ అకౌంట్ ఎప్పుడు రాసి పెడుతుంటాడు, పాస్బుక్ ఉంటుంది. అకౌంట్ దాన్ని తీసి మీ ఎంబడే ఆడిస్తుంటాడు. ఎలాగైతే ఇప్పుడు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు రిటైర్ అయిపోతే వాళ్ళు పొరపాటు చనిపోతే ఆ అంత్యక్రియ కావాల్సింది వెంటనే ఆ ప్రభుత్వం పంచుస్తాది ఇది రూల్. అక్కడ అని పుందిరి తెలవదు మా అప్పుడు చేసి ఇది చేశాం. నేను మీ దగ్గర చాలా మంది పంపించేశాను. అదో పెద్ద నా మీద ఇది వచ్చింది. శాంక్షన్ తీసుకోకుండా ఎట్లా మీరు మీ దగ్గర నుంచి డబ్బు పెట్టి ఇచ్చారని. అంటే మీరు శాంక్షన్ చేసే వరకల్లా వాడు కాదు వాడి కొడుకు కూడా పోయినట్టు ఉందండి. ఏం చెప్పే మాట ఉందండి ఫోన్లో. అంటే ఒక వ్యక్తి చనిపోయిన తర్వాత ఆ డబ్బు దహనానికి దహనానికి సాంజ్ఞ వచ్చేదాకా శివం అక్కడ ఉంటుందా? ఇది అడిగాను ఏం కోరదండి అది. చనిపోయిన శరీరం మీకు లెటర్ రాసి మీ ఆల్రెడీ వాళ్ళు పాస్ చేసి ఆ చెక్కు వచ్చి నేను డ్రా చేసేదాకా శరీరం అట్టే ఉంచో అని ఏదైనా ఉందా జీవో ఉంచో అంటే ఉంచుతున్నాను లేదా ఇప్పటినుంచి చనిపోగానే శరీరం మీ అర్జు అమ్ముతాను. ఈ ఓ పక్కో అది ఎవరయ్యా యాచార వారు అన్నారు. ఆ పెద్ద పాటి చూడండి చెప్పవా ఇచ్చాడయ్యా. నిజంగా బుద్ధి లేదయ్యా అన్నారు నాకు వినొద్దు ఉంది ఫోన్లో. నిజంగా మనకు బుద్ధి లేదయ్యా. చనిపోయిన వారికి దాహ నమస్కారం అంటే శాంసన కావాలన్నా ఎవడయ్యా అడిగి వాడు పిడు వాడిని. పిట్టి తాగి వెళ్ళాడు వారి ఇంటికి వచ్చి నన్ను అడిగిండు. గురువుగారు తిట్లు బాగా పెట్టారండి ఏం ఇచ్చాడయ్యా ఏం తిట్లు ఇవ్వండి నువ్వు చస్తే నీ శవాన్ని డబ్బు శాంక్షన్ అయ్యేదాకా అట్లనే పెట్టాలన్నా అని అడిగాడు వాడు. అడిగాడు. ఇయ్యాల ఇమ్మీడియట్ గా ఇయ్యాలి. ఇమ్మీడియట్ గా అంటే శాస్త్ర అనే కాకముందా? ఆ డ్రాయింగ్ ఆఫీసర్ కి అధికారం ఉంటుందండి. ఈ కొర్రీ ఎందుకు వేసినావ్ చూడు అన్నారు.

అప్పుడు ఆ కొర్రి చేసినందుకు అతనికి ఐదు వర్జితం కట్ చేశారు. ఐదు వర్జితం అంటే నాలుగున్నర వేలు. పెద్ద ఆశ లేదు. ఇది అయిపోయిన చనిపోయిన సేవాన్ని మీ శాంతిన వ్యక్తి దాకా అత్తే పెట్టామంటారా? ఆ డబ్బు ఓన్లీ దహనం కోసమే, వీడి కోసం కాదు. దహన ఖర్చులకు ₹20 ఇవ్వాలని ఇప్పుడు ఉందో లేదో ఇస్తారే. ఇప్పుడు మన వాళ్ళు పోయారు మళ్ళీ నేను ఇచ్చి నా పియ డబ్బు నుంచి అమౌంట్ పంపించేసి మోది చేయండయ్యా. నేను వెళ్లి ఇచ్చారు మనకు ఎలా ధర్మం ఇద్దరం మన ఆత్మ మన గారు. ఇప్పుడు గారు మనం వెళ్లి ధర్మం నేను డబ్బు తీసుకొని పోయి ఇచ్చేసి పైన కార్యక్రమం పూర్తి చేసి మళ్ళా మనం ఎట్లా చేస్తున్నాం వస్తే మీరు ఎలా ఇస్తారు కార్యక్రమం తీసుకోకుండా. నాకు మేము అది ఎలా చెప్పేవాళ్ళు చనిపోయిన సేవం చాట్ అయ్యేంతవరకు చనిపోయినది ఇంట్లోనే ఉంచాలన్నా మరి కొంత స్థానంలో ఉంచాలన్నా సర్టిఫికేషన్ ఇస్తే రేపటినుంచి అప్పటినుంచి చేస్తాను. వారి ఎడా పెడా అయ్యి అమ్మ పండి సుభాన్ బుద్ధి వచ్చింది నాకు. అప్పుడు మళ్ళా దసలుగా దాన్ని అంటారు కార్చికేశ అంటారు చూడండి. అప్పుడు మళ్ళా లెటర్ ఇచ్చాడు అన్నమాట. డ్రాయింగ్ ఆఫీసర్ కు అప్ప వర్తిస్తున్నాను. ఇమ్మీడియట్ గా టూ అవర్స్ లోపల చనిపోయిన వ్యక్తి కుటుంబానికి ఆ అమౌంట్ ముట్టాలి. అప్పుడు వచ్చింది ఆట అది. ఉద్దేశం అదే. వాడు చనిపోగానే వీడు లెటర్ రాసి అక్కడికి పోయి సాగిపోయి వచ్చి ఆ డబ్బు ఇచ్చేదాకా వాడు కూర్చుంటాడు అక్కడ. ఇదే మాట అడిగితేనే ఎండమెట్టు వాళ్ళకి కూడా కోపం వచ్చింది. ఎండమెట్టు రమణాచార్య గారు ఉన్నప్పుడు ఆయన ఏమేమి ఫౌసరాలు చేయాలో అడగండి అని ఆయన పిలిచాడు కమిటీకి. అన్నీ అవ్వద్దు కానీ పూజారులు ఉద్యోగులు చనిపోతే ₹1000, ₹1500 ఇస్తున్నారు. ఆ ₹1500 ఇవ్వడానికి చనిపోయిన వారి కొడుకో బంధువు ఆఫీసుకు పోతే అందులో వాని అంటారు కానీ వాడి మామూలు ₹200 కదా. శవాన్ని కాకడానికి ప్రభుత్వం ఇచ్చే డబ్బులో కూడా మామూలు తీసుకునే ఉద్యోగులను మార్చగలిగితే పుణ్యం అండి అని చెప్పారు. ఈయన భయం ఉన్నాడు ఏంటి రామణ గారు ఏంటి ఇంత చండాలమా ఇంత ద్రోహమా ఇంత ద్రోహమా చూడండి ఆచరిగా చెప్తున్నారు ఉన్నారా అని అడిగాడు అక్కడ రామణ గారు చెప్తున్నారు ఉండండి మొగ అడిగాడు మంచి వ్యక్తి చూసారా ఆచరిగా అంటున్నారు ఉన్నారా మన వాళ్ళు అలాంటి వాళ్ళు ఉన్నారా అక్కడ కంటే ఈయన కనిపోయిన శవాన్ని ప్రిపేర్ చేశారా

అని అప్పుడు ఏదో ఒక కొత్త ఇది ఇచ్చాడు పద్ధతి సుమార్చి ఒక్క పైస వాడికి ఇవ్వడు. ఏటికి ఇవ్వడు? డీడీ అలాగే వాళ్ళ అకౌంట్లో వేయాలి. వాళ్ళు ఏమైనా చేసుకొని డీడీ తయారు చేసి వాళ్ళ అకౌంట్లో వేస్తారు డీడీ. అందులో రెండు ఉంది కదా సరే అందులో రెండు ఉంది కదా. శవ పుక్కులు కదా ఇక్కడ ఇంకేముంది కింద అటు ఉండు. అదే శవ పుక్కులు ఇంత హోరం అయిపోతే ఇవన్నీ అది చెప్పిండు ఇన్ని రకాల పాపం చేసిన మరి నరక రాకుండా మరి ఏం వస్తువు అదే వస్తుంది. ఏవం ప్రపద్యతే అధ్వానం అది అంటున్నాడు కుశలేతర పాతేయః పాపాన్ని మాత్రమే మూట కట్టుకొని పోతాడు దైవే నాసాధితం తస్య నిరయే శమలంపుమాన్ ఈ పాపాన్ని లెక్క రాసి భగవంతుడే అతనికి వెంట పంపిస్తాడు. అంటే ఏమిటి తన కుటుంబాన్ని పోషించడానికి సంపాదించిన డబ్బును వాడు ఎంత భద్రంగా బ్యాంకులో దాచుకుంటాడో. తన కుటుంబాన్ని పోషించడానికి కావలసిన ధనాన్ని సంపాదించడానికి చేసిన పాపాన్ని కూడా పరమాత్మ అంతభద్రంగా వీని ఎక్కడ ఉందో దాచిపెడతాడు. దైవేనా సాధితం. ఇది మనం చేస్తాం అది వాడు చేస్తాడు. ఇదంతా ఎక్కడ పెట్టావు నువ్వు తీసుకపోలేవు మరి. తీసుకొచ్చావు వాడు ఉన్నాడు. వాడు ఏమో జరిగితే పాపాన్ని అది నీకు ఇస్తాడు. నువ్వు కూడా ఎందుకు పోకూడదు అని నా జవాబు ఉందన్నమాట. నీ డబ్బు ఎలా నీ వెంట నువ్వు తీసుకొని పోవో ఇక్కడ బదపరుస్తావు. నీ పాపాన్ని వాళ్ళు అక్కడ బదపరుస్తారు. అది ఇక్కడికి రాదు, ఇది ఎక్కడికి పోదు. నువ్వు అక్కడికి పోగానే పాపం ఇది బరువు. దైవే నాదాదితం తస్య నిరయే క్షమలంపుమాన్ ఇలా సంపాదించినటువంటి పాపాన్ని. దైవం ప్రసాదిస్తే దాన్ని పూర్తిగా నరకంలో నిరయ్యి అనుభవించి క్షమలంపుమాను భుంక్తే కుటుంబ పోషస్య కృతవిత్త యువ ఆతురః అది చెప్తున్నాడు. కుటుంబాన్ని పోషించడానికి చేసిన పాపాన్ని. ఆయన చెప్తున్నాడు. ఆయన ఎంత గొప్పో చెప్పడానికి కుటుంబాన్ని పోల్ చేయునటువంటి పాపాన్ని పరమాత్మ ప్రసాదించినందువల్ల అది హాయిగా అనుభవిస్తాడు. ఎలా అంటే హృతవిత్తైవ ఆతురః.

పోయిన సంపాదన డబ్బు పోతే ఎంత బాధపడతావో అంత బాధతో అయ్యో నా డబ్బు పోలేదే అని బాధపడుతూ నరకం అనుభవిస్తాడు. సరేనండి. సంపాదించిన డబ్బు పోతే ఎంత బాధపడతాడో అలా నేను సంపాదించి పాపం అంతా పోరేదే నా వెంటనే వచ్చింది అని అంత బాధపడుతూ నరకాన్ని అనుభవిస్తాడు. కేవలేన అధర్మేన కుటుంబ భరణోత్సుక అంటే ఏ కొద్ది పుణ్యమైనా చేయకుండా పరిపూర్ణంగా పాపం మాత్రమే చేసి కుటుంబాన్ని పోషించినవాడు అంధతామిశ్ర నరకాన్ని పొందుతాడు. అది తమత పదం మహా నరకం మహా ఘోర స్థితి దాన్ని పొందుతాడు అలా పొంది అధస్తాత్ నరలోకస్య యావతీహి యాతనాః చెప్తున్నాడు నరలోకం కంటే కింద ఉన్నటువంటి ఆ నరక లోకంలో వీళ్ళు ఆచరించినటువంటి పాపాలకు అనుభవించవలసిన అన్ని రకముల నరకములను అనుభవించి కానసహాసమనుక్రమ్య పునః అత్ర ఆవ్రజేత్. ఒక్కొక్కటి అన్నీ అనుభవించి ఆ పాపాల నుండి పరిశుద్ధుడై అకౌంటు మిల్లైతే నాయనా మళ్ళీ పోయి సంపాదించుకోరా నాయనా అని తిండి పంపుతారట. పునః అత్ర అవరజేత్ మళ్ళీ ఇక్కడికి వస్తాడు ఎలా శుచిహి. పరిశుద్ధుడై వస్తాడు పాపాలన్నీ పోగొట్టుకుంటాడు మళ్ళా ఉంటే కష్టం కదా సంపాదన ఇగో అక్కడికి పోగొట్టుకుంటాడు పునః అత్ర అంటే నరకానుభవము. మన పరిశుద్ధికే తప్ప మరొక అపకారానికి కాదు. నరకం అనుభవిస్తున్నామంటే మనం శుద్ధులం అవుతున్నాం. దీన్ని బట్టి స్వామి అన్నాడు యస్యానుగ్రహమిచ్చామి తస్య విత్తం హరామ్యహం. నేను దయ చూడడానికి మొదలు ఆ డబ్బునంతా పోగొడతా ఉన్నాను. డబ్బు పోతే ఏంటి అన్నీ బాధలే. బాధ పడుతున్న కొద్ది పాపాలన్నీ బ్యాలెన్స్ అయిపోతుంది. పుణ్యం మిగులుతుంది. పరిశుద్ధి చేయడానికే బాధలు పెడతాను. సుఖపడుతున్నాడు అంటే ఎవరు మూట కట్టుకుంటున్నాడు అన్నమాట. అందుకే పునః అత్ర హావ్రజేత్.

ఇలా మనకు 30వ అధ్యాయం అంటే ఇక్కడికి వచ్చారు అంటా అన్నాం. చేసిన పాపము అనుభవించడానికి నరకానికి పోయి అక్కడ అన్ని పాపములు అనుభవించి పరిశుద్ధుడై ఇక్కడికి వస్తాడు అన్నాం. ఎలా వస్తాడు ఇక్కడికి? ఆ భాగాన్ని రేపణం అంటే గర్భవాసము, గర్భ గర్భంలో రూపు దాల్చడము, గర్భంలో పెరగడము, పుట్టడము, పుట్టి పెరగడము మళ్ళీ సత్య దాకా రేపు చెప్తాడు. ఆ జీరో వెల ఉందా? ఆ అమ్మ కొంచెమైనా ముద్దుగుండా కూడా కాస్తాను కదా. ఎలా ఉంటారా? ఏది ఉంటే అది. ఏమో అయిపోయాక ఉండదు ఎట్లా అయిపోతది కొంత ఉంచుతారు బ్యాలెన్స్ లో కష్టం ఉంది. పుణ్యం కూడా పని చేస్తారా? ఆ చీనే పుణ్యం మరి చేరో ఒక విషయం అంతే కదా. అది లేకుంటే కష్టం ఎందుకంటే అసత్ బ్యాంక్ లేకుంటే అకౌంట్ ఉండదు కదా. బ్యాంకులో అకౌంట్ ఉండాలంటే కొద్దిగా బ్యాలెన్స్ ఉండాలి. జీరో ఇప్పుడు కొట్టపెట్టిండు జీరో బ్యాంక్ ఉన్నప్పుడు అకౌంట్ ఉంచుతున్నాడు. కొత్త సిస్టం తెచ్చాక అవునా? జీరో బ్యాలెన్స్ ఉన్నా అకౌంట్ ఉంచుకున్నాడు. ఎందుకంటే మా ఐడిబిఐ బ్యాంకు ఉంది అందులో నా అకౌంట్ ఉంది ఎప్పుడో తీయమంటే తీసినా. మన అబ్బాయి నాన్న మీ దాంట్లో జీరో ఉంది బ్యాలెన్స్ మూడు మూడు నెలలు అయింది ఓ వెయ్యో రెండు వేలు అందరు వేయండి అన్నాడు. అరే జీరో అంటే ఉంచురాటగా ఇప్పుడు కొత్త సిస్టం వచ్చింది ఉంచుతారు. అది ఎప్పుడు ఉంటున్నాయి ఉన్నాయి కానీ మరి ఏమైంది మీరు చెక్ ఏదైనా ఇచ్చారో ఏమో. ఆ? ఏమో ఇంకా ఇప్పుడు లేదు ఉందేనా? ఉంది జీరో అయింది అంటే సరే నాలుగు వేలు ఐదు వేలు అది వేయరాదురా అని చెప్పేసి. మనం దీన్ని ఎప్పుడైనా చెక్కులేం ఇయ్యను ఎప్పుడో ఇస్తా మన దగ్గర పనేముంది. ఉద్యోగం ఉంటే వాళ్ళని తీసుకుంటే అది లేదు లేదు మీకు వచ్చిన వాళ్ళు చెక్కులు ఇచ్చేది లేదు చెక్కులు తీసుకునేది లేదు ఎందుకు వారు జ్ఞాపకం బ్యాలెన్స్ లేదు నాన్న అన్నారు. సరే నాకైతే బ్యాలెన్స్ లేకుంటే అది నా అకౌంట్ క్లో చేస్తారు అంతే నాకు. కానీ ఇప్పుడు కొత్త ఇది తీసాం అంటే జీరోలు కూడా ఉంచుతారు. కానీ స్వామి మాత్రం అడ్డుకోదు మళ్ళీ బ్యాలెన్స్ ఇచ్చేవాము. స్వస్తి ప్రజాభ్యః పరిపాలయంతాం. న్యాయేన మార్గేణ మహీం మహీషాః గోబ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకా సమస్తాః సుఖినో భవంతు అస్మదు గురుభ్యో నమః పాత రోజుల్లో వెయ్యి రూపాయలు మినమా ఉండాలని ఉండే. వెయ్యి అయి వెళ్ళడం తవులే ఆ వెయ్యి అయి వెళ్ళడం అంటే వేవరి దానికి బానే ఉంది మనం చెప్పు కావాలంటే వంద వంద చెప్పు

Opening invocation: 'Ramanujasya charanau charanam prapadye, mata pita yuvatayas tanaya vibhuti sarvam yadeva niyamena madanvayanam, adyasyana kulapateru kulabhiramam Srimat-padangi yugalam pranamami murdhna, bhutam sarasya mahadakvaya bhakta...' - complete surrender to Ramanuja, offering all that is dear.

Opening: 'Sri Rangarya guru putram Shatha-gopamham bhaje, asmad gurubhyo namah.' As Devabhuti requested, Kapila described prakriti, jiva, and Paramatma - called 'tattvas' (principles). Among these - what he taught next: the nature of Kala (Time) and the nature of Paramatma - what He is like.

Along with describing Kala's influence, we learn what Paramatma - whom we must reach - is like. And how to reach Him - what we must mainly learn, know, and follow - the path. This is the summary of what this discourse covers: the philosophy and the practice together.

Therefore what must come will come and must be experienced - it will be given. Knowing that - 'vaitaranyam' - desirelessness. This desirelessness, how must it transform? It must become vairagya (dispassion). Desirelessness is the beginning; vairagya is its flowering. These two are related but vairagya is the deeper, more stable form.

Punya karmas (meritorious actions) are of three types: ishta, purta, and dana - sacrifice, public works, and charity. Yajna (ritual sacrifice) and homa (fire offerings) are called 'ishta.' Digging wells, building tanks, providing public facilities - 'purta.' And charity (dana) - giving to the deserving. These three constitute the major categories of punya karma.

Such people - all together experience various kinds of samsaric difficulties. Those are the second kind now. Those who have died having committed sins - such people experience the fruit of their sins. The karma they performed follows them into the next realm and determines what they experience.

'DNA DAS DCS' - they said, but there are 3 billion (gene pairs). Chimpanzees have 2 billion, humans 3 billion. That extra 1 billion genes - if put to use - would make us excellent. The swami humorously references biology to say that human potential for consciousness is uniquely vast and mostly unused.

'Duhkena' - I am earning with suffering. Think about it - 'I am suffering to be happy.' How wonderful are we. The Rayi (a teacher's name?) said it simply: 'duhkhena sukhetave sukham koraku duhkhamutho yavyamarthamu' - 'for the sake of happiness, one endures suffering' - very simply stated.

The house, field, and wealth he has earned - he thinks these are eternal (nitya). With moha (delusion), he thinks all of these are permanent. How? These are all for what purpose? For the body's sake. But even this one body of yours - the body you most closely identify with - is not permanent.

According to the punya-papa (merit and sin) accumulated, one is born in corresponding births in corresponding bodies - as devas, rakshasas, humans, animals, beasts, insects - whatever form. Whatever species one is born in, one picks up from where one left off (continuing the karmic journey).

In hell (naraka) - finding contentment there - 'This is fine, why go anywhere else? I don't need heaven, what would it be like anyway - I am fine here.' Those who persistently do wrong - like those who say 'jail is better than home.' Similarly, those attached to their sinful nature find comfort even in hellish states.

Meaning: this body is one knot (mola). The first knot is the body. The second knot is the wife. Third is children. Fourth is cattle, wealth, relatives, and friends. Seven places - seven knots are tied on him. Even when rain comes - he can't go there because of these knots. The attachments bind one completely.

His entire body is burning (with anxiety and desire). We say 'his body is burning with anger' - this burning that you created - you set up this fire. The hen incubates her eggs - she set up that heat herself. Now what can be done about the heat? You yourself entered into duties and attachments - now the burning is yours to bear.

By the maya of immoral women, their allure and entertainment - the mind (atma manassu) is somewhat stolen away - 'raho rachitayaa' - longing always to be alone with them - he commits certain sins. Or even with his own wife - seeking pleasure excessively - he still falls into attachment and karmic consequences.

Look - temple justification comes. Lord's name justification comes. Charity and dharma - after that, what one says - but 'do you want to get married?' - Ready! Set the auspicious time immediately. Therefore suffering (duhkha) is primary - the jiva pursues pleasure to avoid pain, but the very pursuit creates more suffering.

The attainment of relief from suffering - coming to the state where removing suffering is what is called happiness - that is what has happened now. Not just now - from beginningless time (anadi) - that is what samsara is. 'Kurvanu duhkha-pratikaram sukhavatu manyate grihi' - the householder thinks that counteracting suffering is happiness.

Half to the wife, a quarter to children, and within the remaining - half to relatives, half to friends. What is left for you? After all these - whatever remains, that is for you. The earner eats what is left. This is the reality of worldly life - the earner gets the least, others consume the most.

Those who ate go to heaven; those who earned go to hell. 'Sesha-puke yati apasva-yam' - look how many! All those who ate while he earned - they go to heaven. He who ate only the leftovers after feeding others goes to hell. This is the irony: the self-sacrificing earner bears the karmic burden while others enjoy.

Having no resources of his own, he desires another's. And not getting them - 'this is necessary for survival, it's not my fault, I had to eat' - great hunger came. 'It's not my fault, I couldn't get it, so I snatched it strongly' - he commits theft or violence out of desperation, accumulating more karma.

'Today, they put something (for me to eat) - and I discarded it for him.' That household's wife or children - those the earner provided for - they are the same ones who will 'provide' for him. 'All this time I earned and supported him - now let him be looked after.' The wheel turns - the dependent becomes the provider.

She does not care for him - 'No, no - amatava apradipta-agni alpa-aharah alpa-cheshtitah' - he eats very little. He does very little work. The rest - others must do. Other people (must care for him). This is vayu-deva's instruction - the life-force ebbing, the old man barely sustaining himself.

With no sense faculties (indriya) left - when the time comes that he can no longer earn, no longer sustain himself - no possibility of caring for himself - happily abandoning the house, going to Kashi or Badrinath to sit there. If there - if not - he wanders. The renunciation of old age - sometimes peaceful, sometimes forced.

'I am coming - I will sort it out.' Taking the minister and going to that other home. 'Sir, tell me - what are your jewels?' 'There they are!' - 'Are all of those yours?' 'We have nothing, do we?' 'The son's jewels are in there...' The irony of a father who spent his life accumulating, finding in old age that nothing is really his.

'Svananam ori-vejana-ya sautkaram' - 'svananam vriddhatam ori-vejana-ya' - he comes back because he cannot bear to see his loved ones cry. He was barely gone - and they kept crying. 'Alas, these people are still crying!' - he cannot bear it. Love for family pulls him back even from the brink of liberation.

But when he is about to die - will angels come? Yamadutas (Yama's messengers) come, they say. 'All those sins - what can be done now, they won't go away.' Hence 'yamaduta-praptau, yamadutau' - at that time they come. All accumulated sins are collected and the messengers of Yama arrive. There is no escaping them.

Walking along - all dogs are there on the road. They keep barking at him. Those who raised them - they (the dogs) bite the very people who raised them. However great the hand or care - the dogs bite properly. 'Svabhi bhakshyamanah artah' - being eaten by dogs, suffering greatly.

With fire and whirlwinds and all these torments he walks. 'Sat sat patan shrantah' - walking and walking and falling down, exhausted, fainting. 'Punaru uchitah' - and then getting up again - and death has not yet come - 'what is he to do now?' He falls, gets up, keeps going - this is the long road to Yamaloka.

'Atma-mamsadanam kvapi sva-kritam para-kritam va' - eating one's own flesh, or being cut by others who feed it - 'I am hungry here, sir - will you give a finger or a toe?' 'I'll take the finger - that won't do - take the toe and give it' - the extreme depiction of hell where the soul is tormented by hunger beyond any earthly experience.

With all the sins committed - 'vaah migatthangena nirmitah' - he himself says it. Naraka (hells) built from mutual love - the love he and his wife and family had for each other becomes the very structure of his hell. What they earned through love and attachment becomes the material of their shared suffering.

'Atrai yah naraka svarga iti mata pracharyate' - 'Don't doubt that naraka and svarga are only after going to Yamaloka. Some of these are right here' - those that can be satisfied are experienced here; after satisfaction they want more - 'give more' - the appetite for pleasure and pain has no end.

Notice what the Lord says: 'The body you nourished - it doesn't come along with you. Those for whom you nourished it - they don't come. Those around you who you thought were yours' - at the moment of death, no one accompanies. The body is left, the family stays - only one's karma accompanies.

'Daivena achalitam tasya niraya shyamalam puman, bunke kutumba-kosha-sya, krita-vitta iva aparah aturah' - what does 'krita-vitta iva aturah' mean? He did not let go of what he earned. Dirty money - it was left here but his mind stays fixed on it - 'My money, my money!' - the miser suffers in hell still grieving for his earthly wealth.

Then for that person's offense - they cut five varjitam from him. Five varjitam means four thousand five hundred. No big ambition - once this is done, upon dying, up to the person of service, 'we gave it to you' - but they don't receive it. The bureaucratic humiliation continues even in stories about earthly life.

Then some new method was given - changing the system - he won't give even one paisa directly. Why give? Through DD (Demand Draft) only - into their account. They do whatever they want - make a DD and put it in their account. The system designed to prevent cheating - yet the cheating continues through new means.

The earned money gone - however much one grieves over lost money - with that same grief: 'Alas, even that money is gone' - he suffers hell. As much as one grieves when earned money is lost - 'The sin I accumulated by earning it - that too is gone?' - both the money and the sin are inescapable consequences.

Thus to us, chapter 30 - we have come here. 'Having gone to naraka to experience the accumulated sins, having experienced all those sins, having been purified - how does one return here?' - the cycle of sin, naraka, purification, and rebirth. Chapter 30 concludes and the teaching continues.