లక్ష్మీనాథ కుమారన్ భామ్ నాధయామ్ నృత్యమామ్ అస్మదాచార్య పర్యంతాం వందే గురు పరం పరాం యోనిత్యమచ్యుత పదాం భుజయుస్మరుత్మవ్యామోహ తత్పతి తరాణి రుణాయ మేనే అస్మదు గురుహో భగవతోశ్చు దయైక సింధోః రామానుజస్య చరణౌ చరణం ప్రపద్యేత్ మాతా పితా యువతయ సయ విభూతి సర్వం యదేవ నియమేన మదన్వయానాం ఆద్యస్య నః కులపతేరు కులాభిరామం శ్రీమత్ తదంగ్రియుగణం ప్రణమావిమూర్ధ్న భూతం సురస్య మహదాశ్వయ భక్తనాథ శ్రీ భక్తి సార పురజేహర యోగివాహాన్ భక్తాంగ్రిరేణు పరకాల యతీంద్ర మిత్రాన్ శ్రీమత్ పరాంకుశ మునిం ప్రణతోస్మి నిత్యం పసుదేవ సుతం దేవం కంస చాణూర మర్ధనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందే జగద్గురుం అతసి పుష్ప సంఖా సింహార నూపుర శోహితం రత్న కంకణ కేయూరం కృష్ణం వందే జగద్గురుం ఉత్ఫుల్ల పద్మ పత్రాక్షం నీల జీమూత సన్నిభం యాదవానాం చిరోరత్నం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కుటిలాలక సంయుక్తం పూర్ణ చంద్ర నిభాననం విరకత్ కుండలధరం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం శ్రీవత్సాంకం మహోరస్కం వనమాలా విరాజితం శంఖ చక్రధరం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం మందార గంధ సంయుక్తం చారుహాసం సుశోభితం వరిహి పింధ్యావ చూడాంగం కృష్ణం వందే జగద్గురుం రుక్మిణీ కేజిజం యుక్తం పీతాంబర సుశోభితం అవాప్త తులసీ గంధం కృష్ణం వందే జగద్గురుం గోపికానాం కుచద్వంద్వ కుంకుమాంకిత వక్షతం శ్రీనికేతం మహేష్వాతం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కృష్ణాష్టకమిదం పుణ్యం ప్రాతరుత్సాయ యత్పతేత్ కోటి జన్మ కృతం పాపం స్మరణేన వినస్యతి శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః వ్యాసం వశిష్టునత్పారం శక్తే పౌత్రమ కల్మకం పరాచరాత్మజం వందే సుఖతాతం తపోనిధిం వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాశిష్టాయ నమో నమః యం ప్రవ్రజంత మనుపేత మపేత కృత్యం స్వైపాయనో విరహ కాతర ఆజుహావా పుత్రేతి తన్మయతయా తరవోభినేదుహో తం సర్వభూత హృదయం మునిమానతోస్మి శ్రీ సుఖబ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వాధూల కులభూషణం శ్రీ రంగార్య గురో పుత్రం షఠగోపమహం భజే

అస్మద్ గురుభ్యో నమః భగవతి భక్తి యోగ సమాహితః సద్రీచినేన వైరాగ్యం జ్ఞానంచ జనయిచ్ఛతి అంటే పరమాత్మను పొందటానికి ప్రధానమైనటువంటి సాధనమేమిటి అని ఎప్పుడు చెప్పారన్నమాట. ఇందులో పరమాత్మ తప్ప మరి ఒక సాధనం ఏది లేదు. దీన్నే మనం అనన్య ఉపాయత్వం అంటాం సంప్రదాయంలో. అంటే ఏమిటి భగవంతుడిని పొందటానికి భగవంతుడే ఉపాయం. పరమాత్మే పరమాత్మను చేర్చాలి. మనము ఆచరించేటువంటి జ్ఞానము కానీ, కర్మ కానీ, భక్తి కానీ, ప్రపత్తి కానీ ఇవేవి పరమాత్మను చేర్చలేవు. పరమాత్మ కంటే భిన్నమైన దానిని ఉపాయముగా భావించుట ఉపాయ విరోధి అన్నారు. పరమాత్మ కంటే భిన్నమైన వాడిని చేరాలనుకోవడం ప్రాప్య విరోధి అన్నారు. ఒకటి ప్రాప్య విరోధి మరొకటి ఉపాయ విరోధి. మనము భగవంతుడి కంటే ఇతరులకు దాసులం అనుకోవటం స్వరూప విరోధి. ఉపాయ విరోధి, ప్రాప్య విరోధి, స్వరూప విరోధి మనకు మూడు విరోధి త్రయం. భగవంతుని కంటే ఇతరులకు మనము దాసులము అనుకోవటం స్వరూప విరోధి. భగవంతుని కంటే ఇంకొక దాన్ని పొందాలి అనుకోవటం ప్రాప్య విరోధి. భగవంతుని కంటే ఇంకో సాధనం భగవంతుడిని పొందిస్తుంది అనుకోవటం ఉపాయం ఉంది. ఈ మూటిలో ఏ ఒక్కటి ఉన్నా తగిన రెండు పోతాయి. ఏ ఒక్క విరోధి వచ్చినా పొరపాటున మనం ఏదో కూరగాయ చేస్తాం ఏవో మసాలా దట్టించేస్తాం కాస్త అంత ఉప్పు తక్కువ అయింది ఏంటి పో చూసారా కూరగాయ బాగాలేదంట అన్నీ వేసాం అన్నీ వేసాం రవ్వ అంతా ఉప్పే వేసాం ఏమైంది

కాబట్టి ఏ ఒక్కటి తక్కువైనా తక్కినవి ఎక్కినవన్నీ వ్యర్థమవుతాయి. కాబట్టి మూడు విరోధులలో ఏ ఒక్క విరోధి ఉన్నా తక్కినవి లేకున్నా ఫలితం మాత్రం సమానమే. అందుకే అంటున్నాడు వాసుదేవే భగవత్ భక్తి యోగ సమాహితః సద్రీచేనేన మనసా. పరమాత్మ యందు సావధాన మనస్కుడే ప్రతేక మనస్సు. పరమాత్మ యందు భక్తి ఉన్నది అని కబురు చెప్పుకుంటాం. మన భక్తి మాత్రం మరి ఇంకెక్కడో ఉంటుంది. అది ఒప్పుకోము. సావధానంగా పరమాత్మ యందే ఉండాలి. ఎలాగైతే మనం భోజనం చేస్తూ ఉంటే మనసు ఎక్కడ ఉంటుంది? భోజనం మీద ఏం కూరగాయ వేసుకోవాలి, ఏ చడ్నీ వేసుకోవాలి, ఏ పెరుగు పోసుకోవాలి. ఇంకొందరు మహానుభావులు చెప్తారు మనకు చాలా మహానుభావులు కొట్టన చేస్తూ ఉంటే ఆ ఏమేం కూరగాయలు చేశావ్? అందులో మరి నువ్వుల పొడి కొబ్బరి పొడి వేశావా? ఇష్టాడే వేస్తున్నాడు కలుపుకొని తినొచ్చు వాడు. ఇంతలో నువ్వుల పొడి వేశావా? కొబ్బరి పొడి అది తాళింపు బాగా చేశావా? ఏంటది? నిన్ను ఏమందాం? ఎలా అనుభవించు మరి దీనికే సాయంత్ర తినబోయే ముందు రుచి ఇది అన్నారు. ఈ శ్రద్ధ మరి దేవాలయానికి వెళ్తున్నావు కొబ్బరికాయ తినబోయావా అడుగుతావా అడగవు. ఉన్నవి తినబోతానండి. మరి వచ్చినవి తినరాదు అలా అని వేసుకొని తినాలి. మనస్సు ఎక్కడ ఉంటుందో అక్కడ శ్రద్ధ ఉంటుంది. పరమాత్మ యందు మనస్సు అందుకే సద్రీచినేన మనస. ఒకన సమాహితః మరో పక్కన సద్రీచినేన. రెండు ఉత్తమమైనటువంటి పదజాలం. సావధానం అక్కడే ఉండాలి. పరిపూర్ణముగా పరమాత్మ యందే భక్తి యోగం ఉండాలి మరి ఎక్కడ పక్కకు పోకూడదు. అది కూడా సద్రీచినేన మనసా అంటే అన్య విషయ అప్రాపకమైనటువంటి మనస్సు. ఆ మనస్సు మరొక విషయానికి వెళ్లకూడదు. దాని యందే ఉండాలి. అలా ఉంటే ఏమవుతుంది? వైరాగ్యం జ్ఞానంచ జనైష్యతి. అందులో ఉపదేశం ఎవరిది ఇది? నారదుడిది. అవును. సాక్షాత్తు నారదుడు చెప్తున్నాడు. నారదుని కంటే పరమాత్ముని చెందడానికి కావలసిన మార్గం తెలిసినవాడు ఇంకెక్కడ దొరుకుతాడు? అందుకే ఉత్తమమైనటువంటి మనస్సుతో సావధానంతో పరమాత్మయందు ప్రయోగించబడిన భక్తి యోగము వైరాగ్యమును జ్ఞానమును కలిగిస్తుంది.

చెప్పారు వైరాగ్యం జ్ఞానంచ జనయిష్యతి. ఇది ఏమవుతుంది? ఇలాంటి జ్ఞాన వైరాగ్యము కలిగినట్టు గుర్తేమిటి? బోడు పెట్టుకోవాలా? నాకు వైరాగ్యం కలిగింది, నేను జ్ఞానిని అయిపోయాను. పొరపాటు పెట్టుకున్నాడు అనుకోండి, దానికి అర్థం ఏమిటి? ఆ రెండు లేవు అని అన్నమాట. కదా అందుకోసమని దాని గుర్తు అచిరాదేవ రాజరిషే స్యాత్ అచ్యుత కథాస్త్రయః జ్ఞాన వైరాగ్యములు కలిగిన వ్యక్తి నిరంతరము పరమాత్మ కథలను వినటానికే ప్రయత్నిస్తుంటాడు అందులోనే ఉంటాడు వేరే మార్గం లేదు. అచ్యుతక శాస్త్రయ లేదా 38 ముందుకు అదే. అదాత్మ ఇది వచ్చిన అద్దే విద్యమానో అభి సౌతి నవి దాయ కదా అయింది కదా అదే నైకాంత ప్రతీకారః కర్మణాం కర్మ కేవలం దయమ విద్య వసుతం స్వప్నే స్వప్నైవా చెప్పుకున్నాం కదా మనం ఇది. కలలో కలలాగా చెప్పుకోలేదా ఆ భాగం చెప్పుకున్నాం. దాని తర్వాత అర్ధయ విద్యమాల సహదుతు నని వ్యక్తే మనసా లింగ రూపేన స్వప్నే విచరతో యదా కరెక్టే ఉంటే వెనకకే ఉన్నాం ముందర కాదు. ఇంకో రెండు శ్లోకాలు వెనకకు ఉన్నాం. ఇందులో అక్షరాల తెడా వస్తది. పాఠంలో తెడా ఉంటది ఇది దానికి. పాఠంలో తెడా వస్తది కానీ శ్లోకాలు మనం ఇంకో రెండు వెనకనే ఉన్నాం అట్లా. అధాత్మను అర్ధభూతస్య ఇదో అర్ధపరంపర సంస్కృతి సద్వ్యవచ్చేద భక్త్యా పరమయా గురౌ చెప్పుకున్నాం. గురువుగారి యందు భక్తి ఉంటేనే సంసారం పోతుంది అని చెప్పుకున్నాం. దాని నెక్స్ట్ శ్లోకం ఇది. మనం చెప్పబడింది ఇంకా ముందరికి ఉన్నది కానీ ఆ సందర్భం కలవాలని నేను శ్లోకాలు ఇంకా చెప్పుకుంటూ వస్తున్నాను. పూర్వక దానం ఆ పూర్వక దానం అన్నమాట. అచిరాదేవ రాజర్షి త్యాగ అచ్యుత కథాశ్రయః శృణ్వతా సద్దదానస్య నృత్యదా శ్యాతధీయతః యత్ర భాగవతా రాజ సాభవా విచదాశయాః భగవద్గుణ అనుకధన శ్రవణ వ్యగ్ర ఇదంతా అయింది మనం చెప్పుకున్నాం శ్రవణ వ్యగ్ర చేతసః భావం అదే భావం వెనక వెనకకి వెళితే సరిగ్గా సందర్భానికి వస్తాం అది చెప్పుకుంటున్నాం పరమాత్మ పరమాత్మ యందు భక్తి కలిగితే

పరమాత్మ కథను వినాలని కోరిక కలుగుతుంది. పరమాత్మ వినాలనేటువంటి కోరిక కలిగితే కథను వినిపించేటువంటి భగవత్ భక్తులు మనం కోరకుండానే మన సన్నిధికి వేయించేస్తారు. వారు వివరించేటువంటి కథతోటి పీయూష అసేన హరిత పరిత స్రవంతి తాయే బిబంతి అవితృప నృప గాఢ కరణైహి తన్నస్పృశంతి అశనతృత్ భయ శోక మోహ అదే భాగంలో తస్మిన్ మహా ముఖరితాః మధుభిచ్చరిత్ర పీయూష శేష సరితః ఈ భాగం చెప్పుకున్నాం. వారి యొక్క భాగోతోత్తములు బాగా ధ్వనిని చెప్పేటువంటి పరమాత్మ యొక్క కథను మన చెవిలో పడితే పరితః శ్రవంతి చుట్టూ శ్రవించి తాయే పిబంతి అవితృప అవితృషః నృప గాఢ కరణైహి తృప్తి పొందని నిరంతర అనురాగం కల దట్టమైనటువంటి చెవులతో ఆ కథను వింటే తానస్పురుశంతి అలాంటి పరమాత్మ కథలు విన్నవారు సాంసారక విద్యములను స్పృశించరు. ఇవి కూడా వింటారు కానీ చెవులు అక్కడ ఉంటాయి. నస్పృశంతి అచన తృటు భయ శోక మోహాః అచన తృటు భయ శోక మోహాః ఆకలి దప్పి భయము శోకము మోహము ఇవి వారిని ముట్టుకోవు ఎప్పుడు ఎందుకంటే సంసారంలో ఉన్నవారు ప్రధానంగా బాధపడటానికి కారణం ఏమిటి? మొట్టమొదటిది ఏమిటి? ఆకలి. దుబుక్షితం న ప్రతిభాతి కించిత్ కదా. చెప్పాడు నేరం నాది కాదు ఆఖరిది అన్నాడు. ఒక టైటిల్ అండి వచ్చింది సినిమా పేరు. నేరం నాది కాదు ఆఖరిది వాడు ఎంత గొప్పోడు పాపం ఇదంతా అంత వానికి వచ్చినట్టు చెప్పేసాడు. చూడండి ప్రధానమైనటువంటిది ఏంటి మొదలు ఆఖరి. దానికంటే భయంకరమైనది దప్పి. అన్నం లేకుండా కావాలంటే ఒక రోజో రెండో రోజులో ఉండవచ్చు. నీరు లేకుండా ఒక అరగంట ఉందామా? లేము. అందువల్ల ఆకలి, దప్పి దానికి తోడు భయం. ఏం భయం? భయం అంటే ప్రాణం ఒక్కటే ప్రాణం భయం ఇంకోటే ఏం లేదు. ప్రాణం పోతుందేమో తగ్గింది అన్నీ భయాలు భయాలు కావు. భయము దీని తర్వాత పక్క వారు ప్రాణం పోతే శోకం.

ఆ పక్క వారు మనవాడు అనుకోవడం మోహం. ఇదే కదా. అశనయా తృటు భయ శోక మోహ. ఇవి మనల్ని చుట్టూ ఉండి మనలను ఆడిస్తున్నాయి. పరమాత్మ కమలు అనే వినే వారికి ఇవేమీ ఉండదు. ఇలాంటి వారియే బాధపడుతున్నటువంటి మహానుభావులే నగరోతి హరేర్ నూనం కథామృత నిధౌ రతిం. రెండు చెప్తున్నాడు. పరమాత్మ కథను వినే వారికి కలిగే లాభము చెప్తున్నాడు. మరి ఇన్ని లాభాలు ఉన్నప్పుడు ఎందుకు కథ వినరు? నిజంగా మంచిదే కదా. హితం కలిగిస్తుంది కదా. ఎందుకు వినటం లేదు? అంటే వీటితో బాధపడుతూ. అతినయా తృటు భయ శోక మోహములతో ఆమరించబడి వాటిని తొలగించుకోవడం చేసే ప్రయత్నంలో పరమాత్మను మరచిపోతారు. భగవంతుని కథను వినరు ఏతైహి ఉపద్రుతః నిత్యం జీవలోకః ఈ స్వభావజైహి సహజంగా ఉన్నటువంటి ఇలాంటి గుణములతో చుట్టబడి నకరోతి హరేహే నూనం కథామృత నిధౌ రతిం పరమాత్మ కథను వినటంలో ప్రీతి కలిగించుకోరు, ప్రీతి కలిగి ఉండరు. టైం ఏది విందామంటే అయ్యా గుడికి పోవాలి, సరిగ్గా పోయే ముందు ఆకలి అవుతుంది. వచ్చేదానికి ఆగలేము. మరి ఏం చేద్దాం టిఫిన్ చేయి పోదాం ఆ? సరే టిఫిన్ చేస్తారు. ఏదో మంచి నీళ్ళు తాగుతారు. సరిగ్గా చూస్తారు వస్తారు. వాళ్ళని ఇంట్లో పెట్టి పోవడం మంచిది కాదు కదా. కానీ వాళ్ళతో మాట్లాడాలి. మాట్లాడకుంటే ఏమనుకుంటారో భయం. వచ్చిన వాళ్ళు ఊరుకోక పెద్దనాన్నో, చిన్నమ్మో, మేనమామో, మేనత్తో, ముత్తాత ముత్తాత తాతగారి వెలువించిన కోడలి యొక్క తమ్ముని బిడ్డకు మనవడు చనిపోయాడు అని చెప్తారు. ఎవడో మగ జరగదు ఎవడో. అలాగ అదే పెట్టి కూర్చోవాలి వాడు నా వాడు అని. అయ్యో ఇంత వార్త ఎక్కి ఎలా వీళ్ళకి సన్మానం చేయాలి ఇంక దేవుడు ఎక్కడ ఉంటాడు పై. ఇది అతనయా తృటు భయ శోక మోహ. ఈ స్వభావజములు చాలా దగ్గర. దగ్గర వాళ్ళన్నిటికంటే ఎవరి దగ్గర వాళ్ళు? మేదరికం అంటాం కదా. మేనమామ, మేనలు, మేనమామ బిడ్డలు. మేన అంటే ఏమిటి? శరీరం.

శరీరం వల్ల కలిగే సంబంధం అన్నిటికంటే తగ్గేది. దాని ముందు అన్ని బలాలు తీసి పారేస్తాం. మరి ఆకలి ఎవరికి? శరీరానికి. దప్పి ఎవరికి? శరీరానికి. మరి మేనమామ ఎత్త ఎవరు? శరీరామి వాళ్ళే. మరణం శరీరానికి. భయం శరీరం. కానీ శరీరముతో సహజంగా ఉన్న వాటితో ఆక్రమించబడి వాటిని తొలగించుకోవడానికి ప్రయత్నం చేస్తూ పరమాత్మ కథలు వినటంలో ఆసక్తిని చూపరు. ఇది ప్రధానం. కాబట్టి ఏం చేయాలి? కథను వినాలంటే ఇవి పోవాలి. ఇవి మనం పోగొట్టుకోలేము, వాడు పోగొట్టాలి. అంటే మనకు ఇష్టమున్నా లేకున్నా మన ప్రయత్నం లేకుండానే మనము పెద్దలు చెప్పేటువంటి కొన్ని మాటలను మంచి మాటలను. నాలుగు నిరంతరం వింటూ వింటూ ఉంటే మన తుట్టికి ఇవి రావు. అంటే చాలా జాగ్రత్తగా చెప్తున్నాను మొత్తం కార్యకరణ భావాన్ని పరస్పర వినిమయం అంటాం. ఆకలి దప్పులు లాంటివి తొలగిపోతేనే కథ వింటాం. కథ వింటేనే తొలగిపోతాయి. ఎలా పోతుంది? పెళ్లి అయితే పిచ్చి కూస్తుంది, పిచ్చి కూస్తే పెళ్లి అవుతుంది. అయ్యే పనే. అంటే రెండింటికి మధ్య లింక్ ఒకటి పెడుతున్నాడు, మనం విందామని అనుకోకున్నా, మనకి ఇష్టం లేకున్నా పెద్దలు వచ్చి మనకు వినిపిస్తారు. అనుకోకుండా విన్నవే మనస్సులో సంస్కారాన్ని కలిగిస్తాయి. ఆ సంస్కారము ప్రీతిని కలిగిస్తుంది. ఆ ప్రీతి కథలు వినిపిస్తుంది. అలా వినటంతో జ్ఞానం కలుగుతుంది. ఆ జ్ఞానము వైరాగ్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ఆ వైరాగ్యము మనమే వినాలని ప్రయత్నం చేస్తుంది. అప్పుడు కథలు వింటాం. అలా విన్నందువల్ల ఇవన్నీ పోతాయి. ఇది దాన్ని ఏమంటారు సర్కిల్. ఒక చక్రం అన్నమాట. ఈ చక్రంలో మధ్యన ఏ ఒక్కటి పోయినా అన్నీ పోతాయి. మెట్లు. ఏమంటాం కదా ఆకాయ నిశ్చయం అంటాం చూడండి అందులో ఏదో పేక మేడ అంటాం. ఒక చిన్న ఒక చిన్న కాడు తీసేసాం అనుకోండి మొత్తం కూరిపోతాయి. కాబట్టి మనము చేయవలసింది అని కాదు పరమాత్మ మనతో చేయించే పనిని మనం గుర్తించాలి. మనకు సంబంధము లేదు. మనం ఎన్నడూ అడగలేదు, మనం వాటిని కోరటం లేదు. అయినా మన ప్రయత్నం లేకుండానే మనకు పరమాత్మ కథ వినే ఛాన్స్ దొరికింది అనుకోండి. నెక్స్ట్ ఏమిటి అన్నమాట? ఓహో భగవంతుడు మన మీద దయ చూపుతున్నాడు. అని చిన్నగా దారిలోకి చేర్చేవా అనుకుంటున్నాడు సూచన. పైలట్ అంటాం చూడండి. ప్రైమ్ మినిస్టర్లు మినిస్టర్లు ముందు పైలట్ వస్తుంది కదా అలాగే ఈ పైలట్ అన్నమాట.

విన్నాం. ఆ మరి కాస్త విందాం. వారిని పిలుద్దాం. ఈ మొత్తం సర్కిల్ వచ్చి అది జ్ఞానము కలిగి, వైరాగ్యము కలిగి, మనకు ప్రీతి కలిగి ఈ ప్రీతి పరస్పరం కథలను వినటంలో ప్రయత్నంలో పడవేస్తుంది. అందుకే సహజంగా ఉండేటువంటి ఇలాంటి వాటితో నకరోతి హరేహ నూనం కథామృత నిధౌ రతిం. ఆకరి, దప్పి, భయము, శోకము, మోహము అనేటువంటి ఈ ఐదు స్వభావజములు మనలో సహజంగా ఉంటాయి. సహజంగా ఉంటే వీటి తాకిడితో ఇవి పెట్టే బాధతో మనము పరమాత్మ కథ యందు వినటానికి ప్రీతిని కలిగించుకోము. ప్రజాపతి పతిహి సాక్షాత్ భగవాన్ గిరిశః మనుహు దక్షాదయః ప్రజాధ్యక్షాః నైష్టికా సనకాదయః అని చెప్పుకున్నాం వరుసగా. ఎవరెవరంటే దక్షుడు, ప్రజాపతి, మరీచి, అత్రి, అంగిరస్తుడు, పులస్త్యుడు, పులహః, క్రతుహు, భృగుహు, వశిష్టః వీళ్ళందరూ కూడా మదంతాః బ్రహ్మవాదినః నాలాంటి వాళ్ళంతా కూడా అద్యాపి వాచస్పతయః తపోవిద్యా సమాధిభి పశ్యంతోపి నపశ్యంతి. పత్యంతం పరమేశ్వరం తమను చూస్తున్నారు. నిరంతరం మనందరిని చూస్తున్నవాడు ఎవరు? పరమాత్మ. అలాంటి వాడిని మనం చూడలేకపోతున్నాము. మంత్ర శ్రద్ధ బ్రహ్మని దుష్పారే చరంత ఉరు విస్తరే మంత్ర లింగైహి వ్యవచ్ఛిన్నం భజంతః నవిదుత్పరం. పరమాత్మ యొక్క ప్రస్వరూపం ఏంటి శబ్ద బ్రహ్మం కదా ఇలాంటి పరమాత్మ యందు సంచరించేటువంటి మనము మంత్రలింగై ఏవ చిహ్నం భజంతః నవిదుః పరం. పరమాత్మను మనము అతను మంత్రలింగై అంటున్నాడు. ఆయా మంత్రముల యొక్క చిహ్నము పరమాత్మను గుర్తించాలంటే పరమాత్మ ఏం చెప్తుంది? మంత్రమే చెప్పాలి. కదా? పరమాత్మ చెప్పేది ఏమిటి? మంత్రం. అతను మంత్ర బ్రహ్మడు చెప్తాం మనము పరమాత్మ. అలాంటి దానితో చెప్పేటువంటి మనకు ఇవే సహాయంగా కలవవు పరమాత్మ తెలియరు.

అంటే ఏమిటి మార్గమయ్యా అంటే యదా యమ అనుగ్రహ్ణాతి భగవాన్ ఆత్మ భావితః అని చెప్పుకున్నాను ఈ వాక్యాన్ని. ఎవరిని పరమాత్మ అనుగ్రహి అడిగావు కూడా ఇక్కడ ఎవరిని పరమాత్మ అనుగ్రహిస్తాడో అలాంటి వాడు లౌకికం యందు బుద్ధిని వదులుతుంటారు. అంటే ఏమిటి? నాకు వైరాగ్యం కలగలేదు, నాకు భక్తి కలగలేదు అని మనము బాధపడటంలో అర్థం లేదు. మనం ఏమనుకోవాలి? ఇంకా భగవంతుడు నాలో భక్తి కలిగించలేదు. ఏం చేస్తాం వాడి దయ కలగలేదు. వైరాగ్యం మనకు కలగదు వాడు కలిగించాలి. భక్తి మనకు కలగదు వాడు అందుకే అంటారు పెద్దలు భక్తి లేని వాడిని చూసి జ్ఞానం లేని వాడిని చూసి ద్వేషించకు అసక్కించకు జాలిపడు. ఏదైనా అయితే ఓపిక ఉంటే పరమాత్మను ప్రార్థించు స్వామి వాడి జ్ఞానం కలిగించవయ్యా. ఇంకా వాడిని ఎన్నాడు అవసర పెడతావయ్యా. నీ మాయ చాలయ్యా. అని మీరు దయ చూపి కాస్త వానికి జ్ఞానం కలిగించు అని వారి తరపున మనం భగవంతుడిని ప్రార్థించమని చెప్పారు పెద్ద చెప్పి మాత అది అది కావాలి అందుకే అంటున్నాడు యదాయ మనుగ్రహ్నాతి భగవాన్. ఆత్మ భావితః సజః అతి మతిన్ లోకే వేదేచ పరినిష్టితాం. వేదములలో బోధించబడినటువంటి కర్మ యోగం ఉంటుందే. అంటే ఏమిటి? త్రైగుణ్య విషయ వేద చెప్పుకున్నాం కదా? త్రైగుణ్య విషయ వేద. సాత్విక, రాజస, తామస. భావములను పెంపొందించేటువంటి విషయాలను చెప్పేటువంటి వేదములో పాండిత్యమును కూడా వదిలి పెట్టమన్నాడు. అంటే అర్థం ఏంటి చదవదని కాదు. ఏదైనా చదవాలి, పారాయణం చేసుకోవాలి. కానీ అవి ప్రతిపాదించిన కర్మలను ఆచరించామనుకో ఏమైతాం? సంసారంలోనే మగ్గుతాం. కదా జ్యోతిష్ఠోమేన స్వర్గకామో యజేత సరే స్వర్గం వస్తుంది రా బాబు అని యాగం మొదలుపెట్టామనుకో స్వర్గం వస్తుందేమో స్వర్గం అయిపోతే మళ్ళీ ఏం వస్తుంది పునరభిజననం. మళ్ళీ పుట్టాలి. మళ్ళీ ఏం చేయాలి? మళ్ళీ యాగం చేయాలి. మళ్ళీ స్వర్గం పోవాలి. మళ్ళీ దిగి రావాలి. మళ్ళీ యాగం, మళ్ళీ స్వర్గం. ఫ్లైట్ టికెట్ కొనుక్కోవాలి, విమానం ఎక్కాలి, దిగాలి. మళ్ళీ పోవాలంటే మళ్ళీ టికెట్ కొనాలి, మళ్ళీ ఎక్కాలి.

ఒకసారి ఎక్కితే మళ్ళీ టికెట్ లేకుండా ఉండే విమానం ఏమైనా ఉందా? మొత్తం జీవితాంతం మనకి రావాలి విమానం. ఒకే టికెట్ కొనాలి. ఇప్పుడు ఏదో ఉంది కదా క్యాటా వాటా బస్సులో టికెట్లు పెడుతున్నాడు అది కొంటే ఏమో కొనద్దా ఏమంటాడు వాడు. అంతేనా? అయ్యో చెప్పు అది ఏమో అని లేదు. అయితే ఒకసారి టికెట్ తీసుకుంటే మళ్ళీ టికెట్ తీసుకోకుండా అన్ని చోట్ల తిరిగే అవకాశం కావాలి. అది ఎక్కడ ఉంది? ఒక్క వైకుంఠంలో ఉంది. ఇక్కడికి వెళ్ళామంటే నోట్ ఇక్కడ, నో ఛార్జెస్, నో సీటు, నో ప్రశ్న లేదు, కొట్టాడలేదు, విచారం లేదు, ఆసక్తి లేదు, ఆశ లేదు. అది కావాలి అది చెప్తున్నాడు. అందుకే పరమాత్మ అనుగ్రహం ఎవరికి కలిగిందో అలాంటి వాడికి లౌకికములైనటువంటి ఆశలు కానీ. వైదికమైన ఆశలు కానీ ఉండవు. అంటే ఏమిటి? వేద విహిత కర్మలను కూడా వాడు ఆచరించడు. ఆచరిస్తే ఏమవుతుంది? మళ్ళీ పుట్టాలి. మాటిమాటికి సంసారం ఇచ్చి ఆ జన్మలు మనకెందుకండీ? సంసారం మళ్ళీ మరి జన్మ కావాలి. కాబట్టి పరమాత్మ ఇలాంటి బుద్ధిని కలిగిస్తాడు. తజాతి మతిన్ లోకే వేదేచ పరినిశ్చితాం తస్మాత్ కర్మసు పరిహిష్మన్ అజ్ఞానాత్ అర్ధకాశిషు మార్ధ దృష్టిం కృతాః శ్రోత్ర స్పరిశు పుష్ట వస్తుషు ఎంత మంచి పదాలు పడేస్తున్నాడో ఇవన్నీ మంచి అద్భుత స్పర్శిషు అంటాడు. వేదాలకు పేరేమిటి అంటే వేదములకు ఏం పేరు స్రోత్ర స్పర్శిషు అంటే వినటానికి ఇంపుగా ఉండే వాటిని చెప్తాయి అవి. తరించడానికి కాదు. స్వర్గం కావాలా? యాగం చెయ్యి. ధనం కావాలా? పశుమాల పేత. మంచి భార్య కావాలా? ఫలానా మంత్రం చదువు. మంచి భర్త కావాలా? ఈ మంత్రం చదువు. ఓ భార్య, భర్త, ప్రియురాలు, ఇల్లు, సమాగమము, స్వర్గము, సంపద ఎంత బాగుంటాయో వినడానికి. వినడానికి బాగుంటాయి. వచ్చిన తర్వాత ఏమంటాడు? అయ్యో అయ్యో నిన్ను పెళ్లి చేసుకోవడానికి ఇన్ని పనులు చేశానా ఎంత మూర్ఖుడిని నేను. ఇన్ని యపాలు ఇన్ని హోమాలు చేసి నిన్ను భార్యగా పొందానా కర్మ దొరికి పెట్టుకున్నా కొదివి రా బాబు ఇన్ని దొరికే వాళ్ళు. ఇది ఏమైంది? అప్పుడు బాగుంది వేయడానికి. అబ్బో అందమైన భార్య వస్తుంది అని కంతులు వేశాడు. వచ్చిన తర్వాత భార్యలో కాదు అందం, అందం మనలో ఉండాలని తెలిసిపోయింది.

బాయ్ అందంగా ఉంటుంది. తెస్తావా తెస్తావా గుడ్డు తిరిగింది అనుకోండి అందం ఏమవుతుంది? ఆ కళ్ళు కాస్తా గుడ్ల గోబంధం అవుతుంది. ఏదో కమల్ లాగా పద్మా లాగా అందం ఉంటే బాగుంటుంది కానీ ఉబరించి తెస్తావా లేదా? అబ్బోయ్ నీ అందం అనుకున్నానా బాబోయ్ అని పోతాడు వాడు. అందుకే వారికి పేరు శ్రోత్రస్పరి శిశువు. కామ్ కామ్య కర్మలన్నీ వేదం బోధించేటువంటి పనులన్నీ కామ్య కర్మలన్నీ శ్రోత్ర స్పరిశులు. అంటే చెవులకు మాత్రం తాకుతాయట. అది దొరికిందా లేదా శ్లోకం? ఆ దొరికింది. 40 47 ఉంది. ఆ 47. ఆ వేరే చూడండి. పస్మాత్ కర్మకు బర్హిష్మన్ అజ్ఞానాత్ అర్ధకాశిషు ఇంకో పేరు. అర్ధకాశిషు శ్రోత్రస్పరిశుషు అస్పృష్ట వస్తుషు. స్వామి ఎంత అసఖ్యమో కర్మలంటే గత భగవానునికి. పని అంటే ఒళ్ళు వంట. ఈ కర్మలు ఉన్నాయే లౌక్యమైన కర్మలు అవి చూస్తే ఆయనకు ఒళ్ళు జలజలిస్తుందట. ఎలాంటివి కర్మలు అంటే అర్ధకాశిశు ప్రయోజనాన్ని కలిగిస్తాయి అనిపిస్తాయట. అర్ధం అంటే పురుషార్ధం. పురుషార్ధం లాగా భాసిస్తాయి అవి. వాస్తవంగా అవి పురుషార్ధాలు కావు. అందుకే అర్ధకాశిశు బల్హిష్మన్ అది ఎట్లా ఎందుకు అర్ధకాశిశు అజ్ఞాత అర్ధకాశిశు గమనించాలి. అజ్ఞానా దర్భకాశతు. జ్ఞానం లేనందువల్ల వీటిని మనం ప్రయోజనం అనుకుంటున్నాం. అబ్బా ఇల్లు కట్టానండి, నేను బాగా సాధించానండి. మురుస్తాడు. ఎప్పటిదాకా? ఒక్క నెల దాకా. నెల కాగానే లోన్ తీసుకున్నవాడు ఇంత ఇన్స్టాల్మెంట్ కట్టాలని నోటీస్ పంపిస్తాడు. అమ్మ బాబు 20 ఏళ్ళు కట్టాలి కదు బుజ్జి తక్కువే కట్టుకున్నామండి ఇల్లు మొదలైపోయింది. ఒక నెలతో గోవిందాడు. అందుకే అర్ధకాశిశు. పురుషార్థం అనిపిస్తుంది. ప్రయోజనం అనిపిస్తుంది. ఎందువల్ల అజ్ఞానార్థం. వాస్తవంగా పుత్ర, ధార, గృహ, క్షేత్ర, మృగ, తృష్ణ, అంబువాహుసు అనేటువంటి ఈ ఐదు ఎనిమిది రకాల భోగములన్నీ ఎలాంటివి? అనర్థములు. అందుకే ఏం చెప్పారు శంకరాచార్యులు అర్ధం అనర్ధం భావయ నిత్యం ఎంత చిన్న మాట చిన్న మాట. శంకరాణి మాట ఏమిటి చిన్న చిన్న మాటలు చెప్పాడు అర్ధం అనర్ధం భావయ. నీవు వేటిని పురుషార్ధం అనుకుంటున్నావు ఇవన్నీ పురుషార్ధాలు కావు అనర్ధాలు.

అవన్నీ అనర్థం అని తెలుసుకోరా బాబు, సవినాంతం వచ్చేస్తుంది అన్నాడు. అందుకే తెలియక ప్రయోజనాన్ని, పురుషార్ధాన్ని ఇస్తాయి అనిపిస్తాయి. ఏవి కర్మలు. మనం ఆచరించేటువంటి కర్మలు ఉన్నాయి, వ్రతాలు, నోములు చేసుకుంటాం, వ్రతాలు చేసుకుంటాం. ఎవరెవరు అడిగారు మహానుభావులు ఇది ఉంది కదా లక్ష్మీ స్వత్వం ఉంది ఒకటి. మనం రోజు చేసుకుంటాం. అందులో చివరికి ఒక మాట చెప్తాడు. ఆ బుర్గువారే బుర్గువారే శతం ధీమాన్ పటేద్ వత్సల మాత్రగం అష్టైత్వర్యం వాప్నోతి కుబేరైవ బోధ అది ఒక మాట ఉంది. ప్రతి శుక్రవారం 100 సార్లు చొప్పున ఏడాది చేస్తే వాడు కుబేరు నక్షము అవుతాడు అని చెప్పారు. అది వాళ్ళకి సముద్ధం వచ్చు కదా సార్. సముద్ధం మాత్రం వచ్చు సత్య రాగు బాబు. ఆ చదువుకున్నాడు ఆడేమో అది పెట్టాడు. సంవత్సరం చేశాడు, వానికి వ్యాధులు వచ్చాయి. ఇంటి వాళ్ళు సగం మంది వాసన పోయారు. ఇల్లు ఇల్లు ఉన్నాక ఇల్లు కాస్త అమ్ముకున్నాడు. వాడితో ఒక మగ నేను కలిశాను. అయ్యగారు అయ్యగారు ఓ చిన్న అని చెప్పురా నాయనా అని ఇలా ఉందండి అందులో. మరి ఇది ఇలా చేశాను నేను సంవత్సరం నాకు ఉన్న ఇల్లు పోయింది, సంపద పోయింది, రోగాలు వచ్చాయి. నా ఒంటికి వ్యాధి ఇచ్చింది. నీ సౌకర్యం వస్తాదా అని. వస్తు కదండీ ఏముంది కుబేర ఇవ్వకపోతే కుబేర కుబేరుడు కాదురా కుబేరుడు రా. యా అంటే కుబేర అంటే చెడు శరీరం కదా వ్యాధిగ్రస్తుడు అని అర్థం. కుబేరుడు కుసు వ్యాధి ఉన్నాడు. కుబేర యువ అంటే చదువుకుంటే కుసు వ్యాధి వస్తది అన్నమాట దానికి అందుకే అది వచ్చింది ఆ ఎట్లాదండి. పిచ్చివాడా అమ్మను అడగాలారా ఏం కావాలి. అమ్మను కట్టేయాలారా. ఇవన్నీ ఎందుకు? శుక్రవారం నూరు సార్లు చదివితే కుబేరుని లాగా అవుతాడంటే ఏమర్థం? కొత్త వ్యాధులు వస్తాయి కానీ అది డబ్బు రాదురా. అమ్మను కట్టేసి చేస్తే దుష్ఫలితం వస్తుంది. అమ్మ నాకేం కావాలి ఇవ్వని అడుగు ఇస్తారు నీకు. అది చెప్పినది కేవలం అమ్మ యందు భక్తి పెరగడానికి తప్ప అమ్మను కూర్చోబెట్టి తాళతో కట్టేసి డబ్బు ఇస్తావా సస్తావా అంటే అమ్మ ఇస్తుంది. అందులో నువ్వు ఆ చెవి కడుపుతో అమ్మ ముందు వేడుకొని చేసి ఉంటావు బహుశా. ఫోటో ఏం పెట్టుకున్నావు రా అని దక్షిణ చెవి కూడా పెట్టుకున్నానండి. మరి నారాయణుడు అది లేదు కదండీ. ఎంత తప్పయింది రా భర్త నుంచి వేరు చేసి భర్తను పక్కన కూర్చోబెట్టి కట్టి ఇస్తే ఏమిస్తుంది నీకు? దుర్మా కూడా నీ పని ఎట్లా ఉంది అందుకే నీ భార్య కూడా పోయింది నాయన భార్య వెళ్ళిపోయింది. విడాకు తీసుకొని పోయింది భార్య. అయ్యో ఇది ఏమైంది నువ్వు భార్య భార్య నుంచి భార్య వెళ్ళిపోయింది.

లక్ష్మీనారాయణులను కలిపి పూజించాలి నాయనా. ఎవ్వరు చెప్పలేదండి, వాళ్ళు చెప్పని నువ్వు చెప్పకు నువ్వు చెప్తావు. అందుకే వీటిని శ్రోత్ర స్పరిశిశులు. వాళ్ళు చెప్తారు. ఎందుకు చెప్తారు? భక్తి కలగాలని చెప్తారు, నమ్మకం కలగాలని చెప్తారు. నీవు కోరిన వాటిని అమ్మ నీకు ప్రసాదిస్తుంది అంటే అమ్మ మీద భక్తి కలుగుతుంది. ఇంతకాస్త. శ్రద్ధ కలుగుతుంది, శ్రద్ధగా చేసుకుంటా వారి తప్ప దాన్ని ఆచరించి సగం తెలిసి తెలియక ఆచరించి ఏమవుతుంది? ఏదో రెండు వేలు కలిపితే కరెంటు వస్తుంది అని తెలుసు. ఏ రెండు కలపాలి? తెలవద్దు. ఇప్పుడు రెండు నెగటివ్ కలిపితే ఉన్న కరెంటు పోతుంది, కరెంటు రాదు. ఒకటి పాజిటివ్ ఒకటి ఎటు కలిపితే రెండు వస్తుంది. రెండు పాజిటివ్ కి అయిపోయావు ఫీజు పోతుంది. అలాగే అమ్మ నుంచి అయ్యని వేరు చేసి ఒక అమ్మ కొడుకుంటే ఉన్న విద్య సంపద వద్దు ఉన్న ఎక్కడికి వస్తుంది. ఇది కరెంటే రా ఇప్పుడు బాగుందని మరి అడుక్కో తెలుసుకో బాగుందని. కాబట్టి అవన్నీ ఫలశృతులు వాటి పేరే ఫలశృతులు దానికి మరో పేరు. అర్ధవాదములు ఇప్పుడు చెప్తారా కదా ఇందులో ఉన్నాయి టీవీలో వస్తుంటాయి అదేంటి అడ్వర్టైజ్మెంట్స్ అన్నీ వస్తాయి ఏంటి అది కూడా అదేదో నూనె పెట్టుకుంటే ఓ జుట్టు ఇక్కడి నుంచి అక్కడ దాకా పోతుంది. న్యాయంగా అది పెట్టుకొని నూనె ఇంటికే ఊడిపోతాయి. అవే కాదు పోతే ఇది నువ్వు విడుకున్నావ్ ఉన్నది ఊడిపోయినాయి ఒక్కటి రాలే ఏమని అంటే అది నమ్ము తోట నమో అనవాలి నువ్వు. మంచి నూనె వాడాలి అంతే తప్ప అది వాడాలని కాదు ఇవన్నీ అర్థవాతాలు. వాటికి పేరు రోచనార్థాఫల శృతిహి అని శాస్త్రం. పెద్ద వాదాలు ఓచనార్థ. నీ మనస్సుకు నీ మనస్సు ఆకర్షించబడడానికి చెప్తారే తప్ప దాన్ని అలాగే ఆచరించావనుకో జీరో. అందుకే అర్ధకాచిచు శ్రోత్రస్పరిచితు చెవుకు తాకుతుంది అంతే అంటే ఈ చెవున విని ఈ చెవున వదిలి పెట్టాలి ఇక్కడ చేసుకున్నావనుకో మునుగుతావు. అందుకే ఇస్తున్నాడు శ్రోత్ర స్పరీక్షషు అందులో అస్పృష్ట వస్తుషు అసలు పేరు ఇది. ఇవేమిటి అస్పృష్ట వస్తువు అసలు వస్తువును తాకదట. మీ అసలు వస్తువు భగవంతుడు అండి. పరమాత్మ జోలికి వెళ్ళవు ఈ కర్మలు. మనం కేశవాయనమా నారాయణమా అంటున్నాం ఆయనకు ముట్టుకోవు వీళ్ళు.

ఎందుకు ముట్టుకో ఇక్కడే చెప్పావు నువ్వు క్షేమ స్థైర్య ధైర్య విజయ అభయా ఆరోగ్య ఐశ్వర్యాభిభుజ్జర్థం మా విద్యా ప్రాప్త్యర్ధం ఏదో ఉత్తమ ప్రతి లాభార్ధం లేదా పత్ని లాభార్ధం శీఘ్రమేవ వాణిగ్రహణాధికార సిజ్జర్థం అది అక్కడికే పోతాయి ఎక్కడికైనా పోతాయి. బ్రేక్ వచ్చేసింది. అప్పుడు ఏం చెడిపోతాది? ఆయన దగ్గర పోవు. అస్పృష్ట వస్తువులు అసలు వస్తువులు తాకవు. నువ్వు మంచి మంచి పదాలు ఇవి. ఇవన్నీ ఒక్కొక్క పదం అభినవ పదాలు అన్నమాట ఇవి. నీవు ఏ భగవంతుని గూర్చి ఇవన్నీ చేస్తున్నావో వాటి దాకా చేరావు ఇవి. మధ్యన బ్రేక్. అలాంటి వాటి కోసం ఎందుకు పరిశోధిస్తావురా? అర్ధకాశిషు, శ్రోత్రస్పరిశు, అస్పృష్ట వస్తుషు, కర్మసు. అంటే మనం చేసే పనులు ఇలాంటివి చూడటానికి ప్రయోజనాన్ని కలిగిస్తాయేమో అన్నట్టు అనిపిస్తుంది. చెవి దాకా మాత్రమే వస్తాయి. అసలు విషయాన్ని అసలు వస్తువును ముట్టుకోవు. అందుకే అస్పృష్ట వస్తుషు స్వంలోకం నవిదుస్తేవయి యత్ర దేవో జనార్ధనః. ఇలాంటి విహితమైనటువంటి కామ్యమైన కర్మలను వేద పురాణ ఇతిహాసం విని ఆచరించేవారు వారికి తమలోకం ఏమిటో తెలియదు. అంటే అసలు మన ఊరేది తెలియదు. స్వములోకం నవిదుహు తే యత్ర దేవో జనార్ధన మన లోకం ఏది? మన కేదాప వర్డరస్ ఏమిటి? కేదాప నారాయణ. అంటే కానీ కేరా భార్యయో, కేరా భర్తో, కేరా కొడుకో కాడో. ఎందుకంటే వీలంటే అక్కడికే పోవాలి. ఉండేవాడు గొప్పవాడండి, లేవాడిని గొప్పవాడిని అంటారు. అందుకే అసలు లోకం మనది అది. మన లోకము మనం తెలుసుకోలేం. మన లోకం ఏది? ఎత్ర దేవో జనార్ధనః. పరమాత్మ ఎక్కడ ఉంటారో అది మన లోకం. దాన్ని వదిలిపెట్టి పరమాత్మ వదిలిపెట్టిచ్చి అని పంపించిన రోజు మనం పోయి ఉండి ఇది మా లోకం అంటే ఎలాంటి వాళ్ళం అంటే ఉచ్చిష్ట భోజనః అంటాడు. మనం భోజనం చేస్తాం. ఏదో ఒక నమ్మ పైకి రాదు. కొంత పాచిపోయి చెడిపోతుంది పాచిపోతుంది. ఆ ఇతర తీసి అందులో పారేస్తాం. ఎప్పుడో చివరికి పారేస్తారని కూడా అక్కడ ఉంటాయి రెడీగా ఎదురు చూసుకుంటూ తినటానికి. అంటే మనము పనికిరాదని వదిలిపెట్టి పారేసిన వాటిని.

తినేవి ఎలాంటివో జ్ఞానులు, యోగులు, బుద్ధిమంతులు వీటిని పనికిరాన వలతల పారేశారో మనం వాటితో బొంతుతున్నాం. మన గతి ఏమన్నట్టు? మనం ఏమయ్యాం? మనం బాగా భుజించి రుచిని ఆ ఎంగిలిస్తది పారేస్తే వచ్చే వేరుకోని తిన్నట్టుగా. యోగులు, మునులు, ఋషులు, జ్ఞానులు ఏవి మనకు పనికి రావని ఇసిరి అవతల పారేశారో కామ్య కర్మలు. వాటిని మనం చేస్తున్నాం. మన గట్టి ఏంటి మరి అదే స్వరూపం. అందుకే ఆ పని చేయవద్దు అంటున్నాడు. ఇక్కడ దేవో జనార్ధనః ఆహుహు. ధూమ్రదియః అలాంటి వారికి స్వామి ఒక పేరు పెట్టాడు. ఏంటది? ధూమ్రదియః పొగ పారిన బుద్ధి అట. వారి బుద్ధికి ఏం పారింది? మస్క పారిన బుద్ధి అంటాం కదా, ఈ మస్క పారిన బుద్ధి ఇది. ధూమ్ర ధీయః వారి బుద్ధి అంతా పొగ పారిందట. అంటే ఏమి తోచదు అంతా సున్నా. ధూమ్ర ధీయః వేదం సకర్మకం అతద్విదః వేదము యొక్క అంతరార్థము తెలియని వారు వేదాన్ని సకర్మకం అంటారు. అంటే విహితమైనటువంటి మనము ఆచరించవలసినటువంటి కర్మలను బోధించేదే వేదము అంటారు. ఒప్పుకున్నామా? దాని వెయ్యి ఎందుకు మనం చేసుకోలేము వాళ్ళు? వ్యాస్తుడిని ఏమన్నాడు నారదుడు? నువ్వు ఎందుకు రాశావయ్యా భారతం? భారతం రాయాలా? ఏం చెప్పావు భారతంలో? నీ ఆస్తి నువ్వు సంపాదించుకో. నీ హక్కు అయి నువ్వు పోరాడు, వాడు ఉంచుకుంటే చంపి అయినా తీసుకో. ఇది నువ్వు చెప్పాలి వాడికి జరగదు. నువ్వు వద్దని నా పని చేస్తాడు వాడు. నువ్వు భారతం రాయకున్నా తనకి కావాల్సింది వాడిని చంపి మీరు ఆ తీసుకుంటాడు. అది నువ్వు రాయాలి అదే. ఇంకా నువ్వు రాయేసరికి ఏమైపోయింది ఓహో ఇది కలాకుతున్నట్టు ఉంది మనం ఇలా చేద్దాం అంటారు. జ్ఞానాన్ని పోగొట్టి అహంకారం కలిగించే భారతం రాస్తే బుద్ధి ఎక్కడ నుంచి వస్తుంది? భాగవతం రాయరాదు అన్నారు. ఓ అలాగా అయితే రాస్తాను. మళ్ళా పోయే ముందు నిజం అనుకునేవు ఈ మాట వాళ్ళ కోసం చెప్పారని నీ కోసం కాదు. భారతం వేదమే ఎవరు కాదనడు. కానీ అంత లోతుగా రాస్తే ఎవరికి అర్థమవుతుందయ్యా? తత్వాన్ని లోపల పెట్టి పై కథ చెప్పావు. వినివాడి దేన్ని వింటాడు? కథ వింటాడు. కథ వినగానే ఏం అర్థమవుతుంది? అన్నదమ్ములు అంటే కొడాడుకొని చావాలి అని అర్థమవుతుంది.

ఇది కరె ఇది భగవంతుడు. కాబట్టి ఏ విధంగా చెప్పినా హింసా కామం అనేది నిషిద్ధమే. కాబట్టి మార్చుకొని భగవత్ తత్వం చెప్పు. నిజంగా భారతం గొప్పది కదా అంటే భారతం చాలా గొప్పది. భారత పంచమో వేద. అన్ని అందులో ఉన్నాయి. కానీ పైన ఏం కనబడింది? రాజ్యం కోసం కొట్లాడు, యుద్ధం చెయ్యి, ఎదురు వరకు ఉంచుకుంటే ఊరుకోకు, వాడిని చంపి అయినా తీసుకో, వాడికి ఇవే అర్థం అవుతాయి. తేనె బాగా తాగడానికి అవుతుంది కానీ తేనెలో మందు వేసుకొని తాగుకుంటే ఆ మందు వారం వినరాదు వాడికి. తేనెలో మందు వేసుకొని తింటా అన్నాడు. మందు వినలే తేనె తాగుతున్నాను. ఏమవుతుంది భోగం వస్తుంది. మరి తత్వాన్ని చెప్పేటువంటి విధానంలో సంసారులకు, పామరులకు ఈ వ్యంగ్యం అర్థమవుతుందా? ప్రత్యక్షంగా నారాయణ తత్వాన్ని చెప్పు. అది నారదుని యొక్క బోధ. ఇది అందుకే అందుకే మీకు భాగవతంలో ఎక్కడికి వెళ్ళండి కర్మను నిందిస్తూ వస్తాడు. పని చేయకు పని చేయకు పని చేయకు పొరపాటున పని చేస్తే పరమాత్మార్పణంగా చెయ్యి నాకు కావాలని చెయ్యకు. ధర్మాన్ని కానీ, అర్థాన్ని కానీ, కామాన్ని కానీ చివరికి మోక్షాన్ని కోరి కూడా పని చేయకు. ఎందుకంటే మోక్ష నువ్వు కోరితే వచ్చేది కాదు, నేను చెప్పుకున్నాను కదా. యమయ వేష రుణితే తేన లభ్య. పరమాత్మ ఎవరిని వరిస్తాడో వాడికి దొరుకుతుంది తప్ప నువ్వు అనుకుంటే రాదు మోర్షం. ప్రతి చోట భాగవతంలో అదే మాట చెప్తాడు. కోరకు కోరకు కోరకు కోరి చేయకు కోరి చేయకు కోరి చేయకు. నైష్కర్మమపి అచ్యుత భావవర్జితం. కోరకుండా చేసిన పరమాత్మ యందు భక్తి లేకుంటే చేయరు. నాకేం కోరిక వద్దు చేస్తున్నా పరమాత్మ కూడా వద్దు అంటావు. అందుకే ప్రత్యేయం చెప్తున్నాడు మనకు ఆవో ధూమ్రతీయః వేదం సకర్మకం అతద్విధః అతద్విధ అంటే వేదము యొక్క తత్వము బాగా తెలియని వారు. వేదము యొక్క తత్వాన్ని తెలియని వారు వేదం సకర్మకం ఆగు. వేదము కర్మలను బోధిస్తున్నదని చెప్తారు. అలాంటి

వారికి ఓ బిరుదు ఇస్తున్నాను నేను ధూమ్రదియః. వాళ్ళ బుద్ధులు మతకబారాయి, పొగబారిన బుద్ధులు. పొగమాయిన బుద్ధులు కలవారే వేదమును సకర్మకమని చెప్తారు. వేదము నైష్కర్మ్యం. భార్యాకామః, పుత్రకామః, ధనకామః, వసుక ఎందుకు చెప్పాడు? ఇవన్నీ పోయేవే. పోయేవి కావాలా, ఉండేవి కావాలా? చెప్పుకున్నాం కదా? దాస భగవానుడు ఎలా భోజనం చేయాలి, ఎంత భోజనం చేయాలి, భోజనంతో ఎంత లాభం పొందాలి అని చెప్తాడు. రోజు న్యాయంగా 15 ముద్దలు తినాలి. పంచదశ కవల శాస్త్రం. 15 ముద్దలు అంటే చెప్పుకున్నాం కదా, ఈ మాత్రం కాదు. ఇంత ముద్ద కాదు. కుక్కుటాండ ప్రమాణంతు కవళం పరికీర్తి దమ్మని. కుక్కుటాండం అంటే ఏంటి? కోడిగుడ్డు ఆకారం ఉంటుందే అంత ముద్దలు 15 తినాలి. అలా తింటే ఓ 100 ఏళ్ళు బదుగుతావు. గ్యారెంటీ ఇస్తాడు. కానీ 15 బదులు 61 తిన్నామనుకో. అంటే నాలుగు రెట్లు 25 ఏళ్ల బగుతాడు. 120 తిన్నావు 12 ఏళ్ల బగుతాడు. అంటే రోజు కొద్దిగా తిని కించిత కించిత గుణన్ మర్త్య బహుకాలం సజీవతి. కొద్ది కొద్దిగా తింటే ఎక్కువ కాలం బగుతాడు. అధికం అధికం యహ గృణాతి అల్పకాలం సజీవతి. ఎక్కువ తింటే తక్కువ కాలం బతకుతాడు. అంటే నువ్వు ఎక్కువ కాలం బతకాలా ఎక్కువ తినాలా తెలుసుకో. నాలుగు రోజులు ఎక్కువ బతుకు కానీ ఆ ముందు తక్కువ తిను. ఆ బకాయి ఎందుకండీ ఉన్న తిన్నప్పుడు తినే చాలు ఇప్పుడే తిను రేపే తాగకూడదు అన్నాడు. ఇందులో తక్కువ తిని ఎక్కువ కాలం బతుకుతావా ఎక్కువ తిని తక్కువ కాలం బతుకుతావా? అన్నట్టుగా కర్మలను కోరికలు తీర్చే కర్మలు చేస్తూ దుఃఖాన్ని కొని తెచ్చుకుంటావా? ఏ కోరిక కోరని కర్మలు చేస్తూ దుఃఖాన్ని తొలగించుకుంటావా? కోరుకున్నామంటే అర్థం దుఃఖాన్ని కోరుకున్నట్టే. భార్య కానివ్వండి, భర్త కానివ్వండి, పుత్రులు కానివ్వండి, సంసారం కానివ్వండి, ఇల్లు కానివ్వండి, బంధువులు కానివ్వండి, సంపద కానివ్వండి. వేదిని కోరిన మరుక్షణం కరిగేది ఏమిటి? దుఃఖమే క్వశ్చన్ లేదు. ఎంత ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్నా భర్తను భార్య, భార్యను భర్త ఏ ఒక్కనాడైనా బుజ్జి తక్కువే చేసుకున్నారా పొరపాటున ఈ మళ్ళీ జన్మ ఉంటే పెళ్లి చేసుకోమనకుండా అనుకోకుండా.

ఒక్కసారి అనుకోకుండా ఊరుకోరు. సరే కోపం అంటారా, విసుగు అంటారా మీ కర్మ వేరు సంగతి. అంటే ఇప్పుడు ఏమైంది డబ్బు సంపాదించావు, అనవసరంగా సంపాదించావు అంటా అన్ని బాధలే ఏడుస్తాడు. ఇల్లు కట్టాడు పొద్దుపో కట్టామండి గుడిచే బాగుండేది. కోరి తెచ్చుకున్నవి నీకేమిస్తున్నాయి? దుఃఖాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. మరి దుఃఖాన్ని కలిగించే కర్మలను వేదం చెబుతుందా? వేదం ఏమిస్తుంది? ఆనందాన్నిస్తుంది. ఎవరు ఆనందము? ఆనందో బ్రహ్మేతి ఇది పరమాత్మానందం. ఆనంద రూపుడైనటువంటి పరమాత్మను అందించే వేదము సంసారాన్ని, దుఃఖాన్ని అందించే కర్మలు చెప్తుందండి. నమ్మాలా? మరి మనం వేదము కర్మలు చెప్తున్నది అంటే అలా అన్నవాడు ఏమవుతాడు? దూమ్రదీవ. అందుకే వాడు వాడి బుద్ధి కాస్త మచ్చగా బారింది, పొగ బారింది. వేదము కామ్య క్రమలను చెప్పదు. పరమాత్మను మాత్రమే చెబుతుంది. కామ కమలం చెప్పినది పరమాత్మ యందు నమ్మకం కాదా అని చెప్పింది తప్ప ఇవి చేయమని కాదు. కేవలం ఆట పిల్లలు పిల్లవాడు అడిగాడు వస్తువు కావాలని పడరా ఆడుకో. తల్లి బాగా పనిలో ఉంది పిల్లవాడు పట్టి లాగుతున్నాడు పాలు ఇవ్వమని. పాడిస్తే తల్లి పని ఆగిపోతుంది. ఏం చేస్తుంది? ఓ బొమ్మ ఇస్తుంది. వాడు దాన్ని తీసుకొని మర్చిపోయి ఆడుకుంటాడు. మనం పరమాత్మ స్వామి స్వామిని పిలుస్తుంటే పని ఉంది ఆగురా అని బొమ్మ పడేస్తాడు. ఏం బొమ్మ? అబ్బాయికి అయితే అమ్మాయి బొమ్మ, అమ్మాయికి అయితే అబ్బాయి బొమ్మ. వీడే బొమ్మతో ఆడుకుంటాడు ఆయన మర్చిపోతాడు. అంతే బొమ్మ రా అది. ఇంకోటి ఏం లేదు అక్కడ. కాబట్టి తెలియని వాళ్లే కర్మ అంటారు. తెలిసిన వాళ్ళు దీన్ని కర్మ అనరు. చెప్పుకుంటూ సకర్మకం మతద్విదః ఆస్తీయ దర్భైహి ప్రాగగ్రహి కార్ష్ణేన చితిమండలం స్తబ్దః ఏం చేస్తున్నాం మనం? ఆవేద మార్గం చెప్పి ఆ మాటలను పట్టుకొని యజ్ఞములు చేయాలని మొత్తం భూమండలం అంతా సర్బరు పరిచి నేను ఇన్ని యజ్ఞాలు చేశాను. ఎవరికీ పేరు వాడికే నేను చెప్పుకున్నాను. వాడి పేరేమిటి? ప్రాచీన వర్హి కదా? ఏమర్థం? అతను మొత్తం భూమండలం అంతా అతను దర్భము పరిచి యజ్ఞము చేయని భూమి లేదట ఆ మహారాజు. అందుకే వాడికి వేరేది వచ్చింది ప్రాచీన బలికి. అంటే ప్రాముఖ దర్భా నాస్తీర్య అంటాం కదా ఆ ప్రాముఖ దర్భాలు పరతని ప్రవేశం లేదు వాడికి. మొత్తం మువ్వండం ఇక ఏం చేశాడు.

వాని దెబ్బకొడుతున్నాడు. భూమండలం అంతా దర్భ జజ్ఞ చేస్తే పరమాత్మ అంటున్నారు. దానివల్ల కోరికలు పొందుతారు, అజ్ఞానం ఎక్కువవుతుంది, ఆశ పెరుగుతుంది, గర్వం పెరుగుతుంది. పరమాత్ముని ఆరాధిస్తే ఇవన్నీ పోతాయి. అందుకే ప్రాచీన చూడండి ఆస్తి జదభైహి ప్రాగగ్రహి కాశ్నీయ నక్షితి మండలం మొత్తం భూమండల దర్భాలు పరిచి స్తబ్దః బృహత్ వధాతుమాని కర్మనావేషియత్పరం. ఏమవుతుంది వీడు స్తబ్ధుడు అవుతాడు. అంటే జ్ఞానమును కోల్పోతాడు. యాక్టివ్ కాదు మొద్దుబారిపోతాడు. వాడైతే దబబబా రే ఏం చేయాలి అంటే. ఎందుకంటే స్తబ్దః బృహత్ వధాత్ వాడు ఏం పని చేస్తున్నాడో ఆలోచించండి యజ్ఞం యజ్ఞం అంటే ఏం చేస్తున్నాడు వాడు బృహత్ వధ కాదు అశ్వమేధము ఇంకేదో మేధము అజమేధము ఏదో గోర్లెలో మేకలో గురురాలో మరొకటో మరొకటో ఇలా రకరకాల జంతువులను వధించి యజ్ఞంలో చేస్తున్నారు. ఇన్ని వంద లక్షల కోట్ల జంతువులను వధించి చేసిన పని వల్ల పుణ్యం వస్తుంది. నీకు సంపద వస్తుంది. వాటిని చంపితే నీకేం వస్తుంది? దుఃఖం వస్తుంది. ఆ విషయం తెలియక బృహద్వసాత్ మాని పైనుంచి వాడు నేను ఇన్ని యజ్ఞాలు చేశానండి. రేపు కూడా నేను సోమయాజిని ఒకడు పౌండరీకుడు రేపు కూడా కదా రకరకాలుగా ఇవన్నీ అర్థం ఏంటంటే నేను ఇన్నిటి దబ్బా అని చెప్పుకోవడం అన్నమాట. అందుకే శాస్త్రంలో వేదంలో విధానం ఉంది. వైదిక విధానం యజ్ఞ యజ్ఞాల్లో ఒక యజ్ఞం ఉంది ఏదో యజ్ఞ పేరు చెప్తాడు. ఆ యజ్ఞంలో యజ్ఞం చేసి సంకల్పం యజ్ఞం అని అనుకుంటాను. యజ్ఞం చేసే ముందు విజయమానులు భార్యాభర్తలు సంకల్పం చెప్పాలి. ఈ సంకల్పం చెప్పినప్పుడు భర్త తాను చేసిన అన్ని పాపాలు చెప్పాలి. పేరు చెప్పాలి. ఈ పాపాలు దొరగడానికి ఇంకేం చేస్తున్నాను. భార్య కూడా తాను చేసిన పొరపాటలన్నీ చెప్పాలి. పొరపాటు లేదా అభిచారం చేసి ఉంటే వాడి పేరు చెప్పి అభిచారం కూడా చెప్పాలి. అందుకే ఒక సాంగత్యం ఉందంటే యజ్ఞం చేసి రంకు బయట పెట్టాను ఎందుకు వచ్చిన పద రా. ఇప్పుడు ఇది పుణ్య పాపం. అంటే అలాంటి వాటిని బహిష్కరించాలి పని చేయాలి కానీ వాటిని ప్రకటించి ఆశను పెంచే పని ఎందుకు చేస్తావు నీవు అదే చెప్తున్నాను. బృహత్ వధాతు మాని ఎన్నో వాటిని చంపి మాని దర్పం అహంకారంతో ఉండి మా వీడు మాని కర్మ నావేశి యత్పరం ఈ కర్మలు చేయడం అలవాటు అవుతుంది తప్ప యత్పరం కర్మ నావేశి.

పరమాత్మను చేర్చే కర్మ గురించి నీవు తెలుసుకో తెలుసుకోలేవు కర్మ నావేచియత్ పదం తత్కర్మ మరి అయ్యా ఇంత చెప్తున్నావు కానీ నాకు కొంచెం చెప్పు నాయనా అసలు ఆ కర్మ అంటే ఏమిటి? చేసినవన్నీ క్రమలు కాదన్నావు. ఇవన్నీ పనికిరావన్నావు కదా, మరి ఏది మగోచిత్రం చెప్పు. అని చెప్తున్నాడు ఈ శ్లోకం బాగా రోజు అనుకుంటే మనం మంచిది రాసుకున్నా కానీ తత్కర్మ హరితోషం యత్. చూడండి సా విద్యా తన్మతిరియయా పరమాత్మకు సంతోషం కలిగించేది పని పరమాత్మను తెలిపేది చదువు చదువు తండ్రి కుంభినీ సౌఖ్యర్చెడి గురువు గురువు తండ్రి హరి చేదు మనేడు తండ్రి తండ్రి అంటాడు పోతన ప్రహ్లాద చరిత్రలో ఎవరయ్యా తండ్రి అంటే ఎవరు గురువు కుంభునీధవ కూర్చెడి గురువు గురువు తండ్రి హరి చేరి మనేడు తండ్రి తండ్రి. పరమాత్మను తేల్చే విద్య చెప్పే గురువే గురువు. భగవంతుడిని పొందురా అని చెప్పిన తండ్రి తండ్రి అన్నాడు ప్రసాద్ తండ్రితోటి. ఇప్పుడు వాడు ఏమైనాడు ప్రసాద్ కు ఇక్కడ ఉండు ఇప్పుడు. మర్యాదగా నువ్వు నాన్న అవ్వమని చెప్పాడు. అందుకే కర్మ అంటే సత్కర్మ హరితోషం యద్ ఏది పరమాత్మకు సంతోషం కలిగిస్తుందో అది పని. స విద్య తన్మతిర్యయ. విద్య అంటే అది ఏది? దేనితో పరమాత్మ యందు బుద్ధి నిలుస్తుందో. పరమాత్మ యందు బుద్ధి నిలిపే చదువు చదువు. పరమాత్మ అనుభవేటువంటి పని పని. సత్కర్మ హరితో సమ్యతో సా విద్యా తన్మతిర్యయా హరిహి దేహ బృతామాత్మ స్వయం ప్రకృతిహి ఈశ్వరః ఎందుకు ఆయన్నే పట్టుకుంటున్నావయ్యా ఇంకెవరు లేరా అంటే పరమాత్మ దేహ హృతాం ఆత్మ. ఆత్మ కదా ఆత్మ కదా. ఈ శరీరానికి జీవాత్మ ఆత్మ అయితే ఆ జీవాత్మకి ఆత్మ ఎవరు? పరమాత్మ. కాబట్టి శరీరధారమైనటువంటి జీవాత్మలకు ఆత్మైన వారు పరమాత్మ. అతను స్వయం ప్రకృతిహి ఈశ్వరః అతనే ప్రధానమైనటువంటి కారణం.

అంటే జగత్తంతా అతని నుండే వెలువడింది. జగత్తు మొత్తాన్ని అతనే శాసిస్తాడు. ప్రభు ఎవరు పరిష్కారిస్తున్నారు ప్రపంచాన్ని? పరమాత్మే పరిపాలిస్తున్నాడు. ఎవరు యగత్తుకు కారణం అవుతున్నారు అంటే పరమాత్మే కారణము. హరిహి దేహ హృతామాత్మ స్వయం ప్రకృతిహి ఈశ్వర ఆయనే శాసకుడు. ఈశ్వర అంటే శాసకుడు. ప్రకృతిహి అంటే కారణం. మనందరికీ ఆయనే కారణం. మనందరినీ ఆయనే శాసిస్తున్నాడు. తత్పాదమూలం చరణం యతక్షేమః నృణామిహ. మనకెవరు రక్షకం తత్పాదముగా. ఆ పరమాత్మ యొక్క పాద మూలమే రక్షకము. యతక్షేమః నృణః పరమాత్మ పాదములను చేరితే మనకు క్షేమం. అంటేగా ఆపద ఉండదు. మనకు వాస్తవంగా ఆపద గలగని ప్రాంతం ఏది అంటే శ్రీమన్నారాయణ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే పరమాత్మ పాదములే మనకు రక్షకము. సవై ప్రియతమస్యాత్మ యతోనో యతోన భయమన్వపి. చాలామంది ప్రపంచంలో పెళ్లి చేసుకున్న తర్వాత భార్య భయపడతారు. భార్య అంటే భయపడేవాళ్ళు కొందరు ఉన్నారు. భక్తులు భయపడేవాళ్ళు కొందరు ఉన్నారు. తక్కిన వాళ్ళు పిల్లలంటే భయం. భయం లేనిది ఎవరంటే? ఇల్లు కట్టినా భయమే, భార్య అయినా భయమే, భర్త అయినా భయమే, పిల్లలైనా భయమే, బంధువులైనా భయమే, మిత్రులైనా భయమే. మరి భయం లేనిది ఎవరితోటి? ఒక్క పరమాత్మతో. పరమాత్మను ఆశ్రయిస్తే అణుమాత్రం భయం కూడా ఉండదు. యతోనో భయం అణువపి చెప్తున్నాడు చూడండి. సవై ప్రియతమః నిజమైన ప్రియుడు ఆయనే. ప్రియుడు కాదు ప్రియతమ్ముడు. అంటే ప్రియుడు, ప్రియతరుడు, ప్రియతమ్ముడు. మూడవది ఇది బెస్ట్ అంటాం కదా అదనమాత. అంటే అది నిజమైపోయింది పరమాత్మే ప్రియతమస్యాత్మ యతః నా భయం అణ్వపి అలాంటి వాని వలన కొద్ది భయం కూడా మనకు కలగదు. ఇతివేద సవై విద్వాన్.

ఎవడు ఈ విషయాన్ని తెలుసుకుంటాడో వాడు మాత్రమే పండితుడు. చూడండి చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాడు ఎవరు పండితుడు. ఎవరి విషయాన్ని తెలుసుకుంటారో వాడు పని చేస్తుంది. ఏ విషయాన్ని పరమాత్మే ప్రియుడు. అతని వల్ల ఎలాంటి భయము లేదు అని ఎవరు తెలుసుకుంటాడో అలాంటి వాడు విద్వాన్. యో విద్వాన్ స గురుహు. ఎవరు పండితుడో అతనే మన గురువు. ఆ గురువే మనకు హరి. పరమాత్మ కదా గురుర్ బ్రహ్మ గురుర్ విష్ణు గురుర్ దేవో మహేశ్వరః అందరూ ఆయనే కాబట్టి బ్రహ్మ కానీ విష్ణువు కానీ అందరూ అతనే కాబట్టి ఆ పరమాత్మే గురువు. మరి ఆ గురువు ఎవరయ్యా? ఎవరు మనకి ఈ విషయాన్ని తెలుసుకుంటాడో వాడు. పండితుడే గురువు, గురువే పరమంత్రి. ఎవరు పండితుడు? ఈ విషయం తెలిసిన వాడు. చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాను మీ ఎదురు లేకుండా పరమాత్మ ప్రియుడు. పరమాత్మకి ఎలాంటి భయము లేదు. అదనోభయంగతో భవతి. ఏదో వాక్యం ఉందా లేదా ఎవరు? కదా అధసః అభయం గతో భవతి. అలాంటి వాడే అభయాన్ని పొందిన వాడు అవుతాడు కోక్షేవాన్యాత్ కప్రాన్యాత్ చెప్తాం మనం. ఏష ఆకాశ ఆనందో నస్యాత్. ఆనందు రూపమైనటువంటి ఆకాశ వాప్యమైనటువంటి పరమాత్మ ఒకవేళ లేకుంటే కహాన్యాత్ కహా ప్రాణ్యాత్ ఎవడు బతుకుతాడు ఎవడు కదులుతాడు. చలనం కావాలన్నా, బ్రతకాలన్నా ఎవరు కావాలి? పరమాత్మ ఉండాలి. ఎలా పరమాత్మ? ఆనందోనస్య. ఆనందోన పరమాత్మ ఈ నాడు బతికేది ఎవడు అన్నాడు. ఎవరైతే ఉదరమంతరం కురుతే అధ తస్య భయం భవతి. పక్కనే అన్నాడు. పొరపాటున కొంచెమైనా తేడా వచ్చిందో వాడికి భయం కలుగుతుంది. అంటే ఏమిటి? భగవంతుడి కంటే భిన్నమైనటువంటి దాన్ని ప్రపంచాన్ని చూసిన వాడికి భయం కలుగుతుంది. ప్రపంచమంతా పరమాత్మి అనుకునే వాడికి అభయం లభిస్తుంది.

కాబట్టి ఇలా తెలుసుకున్న వాడే విద్వాంసుడు, వాడే గురువు, వాడే మనకు పరమాత్మ. ఇలా చెప్పిన తర్వాత నారదులు అంటున్నాడు ప్రశ్నేవంహి సంచిన్నః భవతః పురుష సభ అత్రమే వదతో గుహ్యం నిశామయ సునిశ్చితం. మళ్ళీ ఇంకొక పరమ రహస్యాన్ని చెప్పదలుచుకున్న నారదుడు ఓ చిన్న బ్రేక్ ఇచ్చాడు అక్కడ మనకు మన వాక్యంలో బ్రేక్ అంటాం కదా ఓ చిన్న బ్రేక్ ఇచ్చి విషయం ఆపి. ఏదో అడిగావు కదు? ఏదో కావాలన్నావు కదా తెలుసుకోవాలని అడిగావు కదా? చెప్తున్నాను. నేను చెప్పిన ఈ మాట వింటే నీ అన్ని సందేహాలు పోతాయి. ఏ ఒక్క దయ నీకు ఉండదు. అన్నీ పోతాయి. కొంచెం మనస్సును ఏకాగ్రంగా పెట్టుకొని విను. అతి రహస్యం చెప్తున్నాను విను అని ఎత్తరించేడు. వాడు అడగలేదు. చూడు అడగలేదు. నువ్వు అడగలేదంటే అడగానంటే తెలుసు కదా మొదలు. గురువు గారు చెప్తున్నారు ఇన్ని రోజులు కూర్చున్నాడు చెప్తుంది తలకాయ కుడుతున్నాడు. కానీ ఈ మొత్తానికి ఏది సారమో అది చెప్పాలి. అంటే ముఖ్య విషయం చెప్పాలనుకున్నప్పుడు జాగ్రత్తగా విను అని గురువు ఏం చేస్తాడు ఇస్తాడు కదా. అలాగే నారదుడు నేను పరమ రహస్యాన్ని చెప్తున్నాను. జాగ్రత్తగా విను. అంటే ఇప్పుడు చెప్పబోయే విషయం చాలా ప్రధానమైన విషయం. చెప్తున్నాను. గురుం ప్రశ్నేవంబి సంఖ్యన్నే భవతః పురుషర్షభ అత్రమే వదతా గుహ్యం నిశామయ సునిశ్చితం. ఇది సునిశ్చితం అంటే పరమ సిద్ధాంతం. పరమ రహస్యం గుహ్యం అన్నాడు పరమ రహస్యం. అంటే ఏమిటి? సకల వేదాంత సిద్ధాంత సమ్మతమైన అతి రహస్యమైన విషయం చెబుతున్నాను. నిశామయ శ్రద్ధగా విను జాగ్రత్తగా విను. అది సునిశ్చితం. ఏంటది అంటే మొత్తం ఒక శ్లోకం చెప్పాడు. ఈ శ్లోకం చాలా అద్భుత శ్లోకం. ఆరు శాస్త్రాలు పదహార శ్లోకం అర్థమవుతుందట. ఆరు శాస్త్రాలను 16 సార్లు తిప్పేయాలి. తిప్పేస్తే 16 కి అర్థం అవుతుంది. అందా శ్లోకం అర్థం కాదు. రాసిన వ్యాస భగవానుడికే డౌట్ వచ్చి అర్థం అవుతుందో లేదో అని మళ్ళా దాని కింద వ్యాఖ్యానం రాశారు.

మొత్తం ఎక్కడ భాగవతంలో ఏ శ్లోకానికి ఈ విధానం లేదు గమనించండి ఎక్కడ లేదు. వ్యాసుడు ఏ శ్లోకానికి వ్యాఖ్యానం రాయడు. రాగు చెప్పుకుపోతాడు ఏదో కింద రాగు ఉంటుంది. తన శ్లోకానికి తాను అర్థం చేసే శ్లోకం ఇది ఒక్కటే. అంటే ఎంత క్లిష్టము. ఎంత నిగూఢమైన రహస్యం అందులో ఉంది. మామూలు విషయమే కావచ్చు. కానీ అంటే వేదాంత తత్వజ్ఞానం ఉన్నవాడు. తప్పకుండా తెలియదగిన విషయం ఇది. మనము ఆనందము, సంతోషము, పండుగ, ఉత్సవం, విభూతి, సంపద. అది దేన్ని అనుకుంటున్నామో అందులో ఎన్ని రకముల ఆపదలు భయాలు ఉన్నాయో భయాలను ఆపదలను పండుగగా భావిస్తున్న వారు మానవులు. ఆ ఇందులో ఒక దృష్టాంతంతో చెప్పుతాడు. శ్లోకం చదవగానే కింది వివరణ అవసరం లేకుండా అర్థమైతే కాస్త చదువుకున్న వాళ్ళని ఒప్పుకోవచ్చు. అది కాలేదు. చదువుకున్నవాడు అనుకోవాలి. మాకు రెండు ఉన్నాయి కదా. ఒకడు చదువుకున్నవాడు, ఇంకోడు చదువుకున్నవాడు. మరి చదువుకున్నవాడా, చదువుకున్నవాడా గమనించాలి. ఇప్పుడు క్షుద్రం చరం సుమనసాం సరణే మిధిత్వ రక్తం సదంగ్రిగణం సామసు లుబ్ధ కరణం. అగ్రే వృకాన్ అసుత్రుపః అవిగణయ్యయాంతం పృష్టే మృగం మృగయ లుబ్ధక బాణ భిన్నం. ఎలా ఉంది పరిస్థితి అంటే ఒక లేడీ కథ చెప్తాను తారం కథ మొత్తం. ఒక లేడీ తనకు కావాల్సినటువంటి పచ్చిక బయలు బాగా ఉంటాయి గనుక పచ్చగా ఉంటుంది. దాన్ని తిందామని వెళుతూ ఉంది. దూరంగా పచ్చిక కనబడింది. అబ్బా! చాలా పచ్చగా ఉంది అక్కడ వెళ్లి తింటాను అని పరిగెత్తింది. పచ్చిక ఉంది. ఈ గడ్డి ఉన్న ప్రాంతంలో కొంచెం ముందరలో ముందర పోయేసరికి అక్కడ నాలుగు తోడేళ్ళు రెడీగా ఉన్నాయి.

అక్కడికి పోయావనుకో అవి తినేస్తాయి. అనవసరంగా తెలియకుండా వచ్చాను వెనక్కి పోదాము అని వెనక్కి తిరగబోయింది. వెనక వేటగాడు రెడీగా ఉన్నాడు బాణం పట్టుకొని. ముందర ఏదో గడ్డి పరక ఉన్నది పచ్చ గడ్డి ఉంది తిందామని వెనకకు ముందు చూడకుండా పరిగెత్తేసరికి ఈ పరిగెత్తే చప్పుడుకు అలజడికి ఎక్కడో దాక్కున్న వేటగాడికి మెలుకో వచ్చింది. వాడు చూశాడు లేడీ కనబడింది అమ్మ అని వెంటపడ్డాడు ఇది చూడలేదు పాపం పరిగెత్తుతున్నది అక్కడ పచ్చిగడ్డి ఉంది ముందర ఏదో సంపద ఉందనుకో చూడకుండా పరిగెత్తితే వెనక నుంచి మనకేం వస్తాయి? ఆపదలు వస్తాయి. అది చూడక ఎప్పుడు చూసేది అన్నది ఈ ముందర పెద్ద ఆపద ఉంది. తొడేళ్ళు నాలుగు ఉన్నాయి. నాలుగు తొడేళ్ళను చూసి అమ్మో ఇది పోకూడదు వెనక తిరుగుదాం వెడగాడు రెడీగా ఉంది. ముందర తొడేళ్ళు వెనక వేరే ఎలాంటివి తొడేళ్ళు చెప్తున్నా చూడండి అగ్రే వృకాన్ అసుతృపః అవిగణయ్యయాంతం అగ్రే అంటే ముందర వృకములు అంటే తొడేళ్ళు ఎలాంటి వృకములు అసుతృపములు అసు అంటే ప్రాణం వాటితో ఆడుకునేవి, ప్రాణాలతో బతికేవి, ఇప్పుడు ప్రాణాలు కాదు, ఎదుటివారి ప్రాణాలు. ఎదుటివారిని చంపి బతికేవి అన్నమాట అస్తురుపహా మనమందరం అంతే. మనందరం న్యాయంగా ఏదో గొప్పగా చెప్పుకుంటున్నాం కానీ మనందరికీ ఏం బిరుదండి? మనం చంపి పోతున్నాం కదా? చంపడం అంటే మాంస ఆహారం తినే వాళ్ళే కాదు. ఏంటి అయినా చంపడమే పంచ మనం చెప్పుకున్నాం పంచసూనా గృహస్తస్య ఎదుటి వారిని చంపే మనం పోతున్నాం. అస్తృపహారి పేరు ప్రాణాలతో ప్రాణాల కోసం ప్రాణాలను తీసేవాళ్ళు అన్నమాట. ప్రాణాల కోసం ప్రాణాలు తీసేవాళ్ళు అస్తృపహారి. అవేమిటి తొడేలు. ప్రాణాలు తీసేసి బతికేటువంటి తొడేళ్ళను ముందర చూశారో అవిగనయ్యే అంతం వాటిని చూడకుండా మొదలు ఆ ఇవేమంటాయిలే అవి కాకుండా వచ్చులే అని పరిగెత్తారు. ఇవే పరిగెత్తింది చూస్తే తొడేళ్ళవి. అమ్మ బాబోయ్ ఏ కుడిగే చూశారా కదా ఏమైంది ముందర పుష్టే మృగం మృగయ లుబ్ధక బాణభిన్నం.

వెనక వెడగాడు రెడీగా ఉన్నాడు ఎక్కు పెట్టి. వెనక నుంచి వెడగాడి బాణాలు తగులుతున్నాయి. ముందర నుంచి తొడియాడి యొక్క కోరలు వచ్చి తగులుతున్నాయి. అలాంటి వాడి స్థితి మనకు ఉంది కదా. ఏవో సంపదలు వస్తాయి, ఏవో వస్తాయి అని పరిగెత్తుకుంటూ పోతే సంపదల బదులు ముందర యముడు రెడీగా ఉంటాడు. కాలపాశం. వెనక కారం సిద్ధంగా ఉంటుంది. ఎవరు వేటగాడు? కారం వేటగాడు యముడు తొడి. వాడి పని ఏమిటి? అసుత్రుపు. యముడు పని ఏమిటంటే ప్రాణాలు తీయడం కదా. వీడేమో అసుత్రుపు ప్రాణాలతో ఆడుకునేవాడు వాడేమో వేటగాడు. వాడు రెడీగా వేస్తాడు. ధనువును బాణం ఎక్కుపెట్టి జరిగే ఎట్లా ఉంది? ఏమిటి బాణము మన ఆశలే. ఏది పాశం? మనకు మనముగా వెయ్యి వెళ్ళి వలవ పడుతున్నామండి. పచ్చులు ఉంటాయి వెయ్యి వాడు ఏం చేస్తాడు ఇన్ని గింజలు చలువుతాడు ఏదో జొన్నలు వదులులు. అవి తిందామని పోతాయి. ఎక్కడ వెళ్తాడు ఇది పక్కనే వల ఉంటుంది. అక్కడ వాలగానే వలలో పడతాం. స్వామి కూడా ఓ అందమైన అమ్మాయిని చూపెడతాడు. ఏదో అందమైన అబ్బాయిని చూపెడతాడు. అమాంతం పోగానే వల పట్టి లాగుతాడు. ఉత్తు బిగుసుకుంటుంది. ముందరికి పోతే యముడు వెనక్కి పోతే కాలం. ఇది మన బ్రతుకు దీని తెగ మురుస్తున్నారు మీరు పురుషార్తిని మీరు సంపాదిస్తారు నేను గనుడిని ఏం సంపాదిస్తున్నావ్ అయితే యముడిని సంపాదిస్తున్నావ్ లేకుంటే కాలాన్ని సంపాదిస్తున్నాం అదే చలండి ఎందుకంటే క్షుద్రంచరం సుమనసాం శరణే విధిత్వ రక్తం చూడండి సుమనసాం సుమనసాం శరణే క్షుద్రంచరం అయ్యా ఎలాంటి వాడు జీవుడు అంటే క్షుద్రంచరం. క్షుద్రమైన, అల్పమైన, నిజమైన దానితో సంచరించేవాడు. ఏమిటది ఈ భూమి? సంసారమే. ఈ లోకం ఉందే, ఎలాంటిది భూలోకం న్యాయంగా మోక్షం దాధించేది భూలోకమే. సత్కర్మలు ఆచరించి పరమాత్మ అర్పణం చేస్తే మోక్షం కలుగుతుంది. కదా అది కాకుండా ఆశలతో మనం వ్యవహరిస్తే పతనం అవుతాం. కాబట్టి అల్పమైనటువంటి క్షుద్రమైనటువంటి కోరికలను మనస్సులో పెట్టుకొని తిరుగుతున్నాం. ఎందుకు తిరుగుతున్నామయ్యా అంటే సుమనసాం శరణే. మనం మంచివాళ్ళమేనట పాపం నింద పడేస్తున్నారు ఆడవాళ్ళ మీద. సుమనసాం శరణే ఎవరు సుమనస్సులో సుమనః అంటే పుష్పం.

పూల వంటి సుకుమారమైన శరీరము కదా స్త్రీల యొక్క ఆశ్రయాన్ని పొందిన వాళ్ళు. కదా ప్రేమించాం కామించాం మోహించాం అంటారు కదా ఇలాంటివని వారిని శరణుగా వారిని ఆశ్రయించి మిధిత్వ వారితో కలిసి. అంటే అర్థం ఏమిటి? అబ్బాయిలైతే అమ్మాయిలతోటి, అమ్మాయిలైతే అబ్బాయిలతోటి పరస్పరం వారు మిధిత్వా కలిసి రక్తం. రక్తం అంటే ఏమిటి? కోరిక పెంచుకున్న వారై. ఇది షడంగి గణ సామసు లుబ్ధ కరణం. షడంగి గణమట. ఆరు కాళ్ళు గమనించండి. చాలా వింజ్ఞార్థం. మొదలె ఏమన్నాడు సుమనః అంటే పుష్పాలు. కదా పౌకుతాన్లో ఇదిగోండి పుష్పం. పుష్పాల మీద ఏవి పాలుతాయి? తుమ్మిదల పాలుతాయి. తుమ్మిదలకి ఎన్ని కాళ్ళు? ఆరు కాళ్ళు. పదం అండి. భూలోకానికి వచ్చి వాసన బాగా వెదల్లుతున్నటువంటి పుష్పాల మీద వాడినటువంటి తుమ్మిలాలు ఉన్నాయి అవి. అవి వారు ఏం చేస్తాయి? ఘన సామసు. అవి తుమ్మిదలు వాలి జంకారం చేస్తాయి. కదా? పూల మీద వాలి వాలే ముందు తుమ్మిదలు జంకారం నాదం చేస్తాయి. గమనించండి మంచి మంచి భావం. పుష్పాల మీద వాలి జంకారం చేస్తాయి. అవి చేయుతున్నటువంటి జంకారానికి మోజు పడి, మోహ పడి ఆగత మైదలు వచ్చి అందులో చేరుతాయి. అంటే ఆడ ముగ రెండు తుమ్మెదలు మకరందాన్ని ఆస్వాదించడానికి పద్మంలో వచ్చి చేరిస్తాయి. కదా? చేరితే పద్మము యొక్క మకరందాన్ని ఆస్వాదించడంలో పడి సూర్యాస్తమయం అని కూడా గుర్తించకుండా ఉంటే ఆ పద్మం ముక్కలిస్తుంది, ఇద్దరు బంధించబడతారు. దీనికి ఏమిటి కారణం? పువ్వుల యొక్క వాసన, పరిమళం కారణం. కదా? పరిమళానికి లోవపడి ఆ తమ్మిదలతో కలిసి అవి చేసేటువంటి నాదమును విని వాటితో కలిసి వచ్చి పూలలో బంధించబడేవారు. పడేవి మగ తమ్మిదలు. పేరు ఇది. రెండవది.

మన స్థితి ఎలా ఉంది అంటే లేడి పచ్చికను మేయటానికి ముందరకు వెళ్ళినటువంటి లేడి ముందర వేటగాళ్ళు వెనక్కు. చెప్పుకున్నాం కదా మనకు. వెనక వేటగాడు, ముందర తోడి ఇల్లు. ఇద్దరి మధ్యన ఉన్న మృగం లాగా పద్మములో మకదందాన్ని ఆస్వాదించ గోరిన తుమ్మెద లాగా ఈ సంసారంలో మన పరిస్థితి. అంటే చాలా స్పష్టంగా చెప్పాడు. చక్కని దృష్టాంతంతో చెప్పాడు. పద్మం మీదికి మగ తుమ్మి తనకు తానుగా రాదు రహస్యంగా గమనించాలి. మగ తుమ్మి పద్మం మీదకి ఎప్పుడు వస్తుంది? ముందు ఆడ తుమ్మి మీద వెళ్లి జంకారం చేస్తుంది. ఆ... ఆడతున్నది యొక్క నాదాన్ని గీతాన్ని పాటను విని ఇది పరిగెత్తుకొని వస్తుంది. అదే కదా. ఆడతున్నది యొక్క గానమునకు ఆశపడి లోలుపోయి మొగతిమ్మద వచ్చి పద్మంలో వాలుతున్నట్టు ప్రియురాళ్ళు పలికేటువంటి ప్రేమ సంపాదనల్లో మోజుపడి వచ్చి ఈ సంసారంలో వీడు కూడా బంధించబడుతున్నాడు. అక్కడ అందుకే లుబ్ధక చెప్పా చూడండి లుబ్ధకరణం అంటే ఆశపడిన చెవులు కలవాడు లుబ్ధకరణం. దేనియందు ఆశ పాటయం. చక్కని సంగీతాన్ని వినాలి అని ఆశపడేటువంటి చెవులు కలవాడు పద్మములో బంధించబడుతున్నాడు. పచ్చిక మీద గడ్డి మీద మోదుతో అడవికి వెళితే లేడి పిల్ల తొడియెళ్ళకో బెడగానికో బలి అవుతున్నది. జరు దాని మీద ఇప్పుడు ఈ భావాన్ని వ్యాఖ్యానం చేస్తున్నారు చూడండి అస్యార్థః అని సుమనః సధర్మనాం స్త్రీనాం శరణః చూసారా పూల వంటి సుకుమానమైనటువంటి స్త్రీల యొక్క శరణం. ఆశ్రయాన్ని పొందినవాడు ఆశ్రయమే పుష్ప మధు గంధవతు క్షుద్రతమం పుష్పముల యొక్క తేనె సుగంధము లాంటి క్షుద్రమైనటువంటి కామ్య కర్మ విపాసయం కామ్య కర్మల వలన వచ్చేటువంటి దాన్ని కామ సుఖలవం కోరిక లాంటి సుఖము లాంటి చిన్న భాగాన్ని అరువ భాగాన్ని జైస్వ ఓ ఔపస్యాది విచిన్వంతం మన ప్రమాదాలు రెండే కదా.

రుచి కోరేవి రెండే ఒకటి నాలుక జిహ్వ మరి ఒకటి ఉపస్థ. ఈ జైశ్వ ఔపస్త్య ధర్మాల యందు పడి వాటిని వెతుకుతూ విచిన్వంతం మిధునీభూత పదవి నివేశత మనసం. దంతగా చేరి దంత యొక్క అంటే పరస్పర సమాజం యందే మనస్సు లగ్నం చేసి సడన్గా గణసామ గీత వాదం చెప్పాను చూడండి ఆరు చరణాలు అంటే తుమ్మెదలు మనకు కూడా ఆరు కాళ్ళు ఉన్నాయట తెలుసా ఏమంటే ఆరు కాళ్ళు ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, ఒకటి మనస్సు. ఎన్ని అయి? ఆరు. మనందరం కూడా షట్పదములమే. ఈ సడంగి ఘన సామగీత వతు అతి మనోహర వనితాది జన ఆలాపేషు సుందరమైనటువంటి దాన్ని ఏమంటారు ప్రేమ కురిపించేటువంటి ప్రియురాళ్ళ మాటల మోజులో పడి సంసారంలో బంధించబడి అతి తరం అతి ప్రలోభిత కరణం చెప్పు చెప్పు ఇంక నాలుగు మాటలు ఇంక నాలుగు మాటలు అని వాడొద్దు అనిపించి మనం వాటిని విని అబ్బా నా ప్రియుదారు నా మీద చాలా ప్రేమ ఉన్నది ఎంతగా మాట్లాడుతున్నది ఎంతగా ప్రేమిస్తూ ఉంది అంటారు కదా అలా వాటి యందు మనస్సు పడి అలాగే అగ్రే వృకయుధవతు ఆత్మన ఆయురుహరతః అహోరాత్రాన్ ముందర ఏమున్నాయి? తొడేళ్ళు ఏమిటవి అహోరాత్రములు. రాత్రింబగాళ్ళు తొడేళ్ళు కాదా? తొడేళ్ళు ఏం చేస్తాయి? మన ప్రాణాలను హరిస్తాయి కదా. రాత్రింబగాళ్ళు ఏం చేస్తాయి? ఆ ఇష్టు వారి ఒక రాత్రి అయిపోయింది, తెల్లవారింది, ఒక రోజు అయిపోయిందంటే ఏమైపోయినట్టు? మన లైఫ్ లో ఒక డే కట్ కౌంట్ డౌన్. నూరేళ్ళు, తొమ్మిది తొమ్మిది ఏళ్ళు, తొంభై ఎనిమిది ఏళ్ళు, తొంభై ఏళ్ళు, తొంభై ఆరు ఏళ్ళు. నేను చెప్పుకున్నాను కదా, ఇవన్నీ తోడేళ్ళు. వెనక సంవత్సరాత్మక కాలః వాడు వేటగాడు. వెనక వేడగాడు ఉన్నాడు, ముందర తొడియలు ఉన్నాయి. ఇలా ఆయుర హరత హరతః అహోరాత్రాన్ తాన్ కాలలవ విశేష విశేషానవిగనై అంటే నిమిషాలు, గంటలు, పూటలు, రోజులు.

వారములు, పక్షములు, నెలలు, సంవత్సరములు గడిచిపోతుంటే మనం అవిగణ అయ్యా కదా. లెక్కపెట్టాం. ఏమనుకుంటాం అబ్బా నాకు యవ్వనం వచ్చేస్తుంది 25 ఏళ్ళు వచ్చాయి అంటే మంచి యవ్వనం వచ్చేసింది యవ్వనవంతులని గంతులేస్తాం. కానీ వాస్తవంగా నీ అసలు అకౌంట్లో 25 ఏమయ్యాయి? డెబిట్ ఆ ఏమంటారు? డెబిట్ అయిపోయాయి. ఇప్పుడు ఇంక ఎంత ఉంది? 75. పొరపాటున 60 అని అనుకున్నారు అనుకోండి, ఎన్ని వేయయ్యాయి ఇంకా? 40 ఏ దాన్ని గమనించాం. ఇన్ని సంవత్సరాలు అయిపోయాయి గమనించాం ఇన్ని వచ్చాయి అంటాం. నాకు 25 వచ్చాయండి. అంటే 25 వచ్చాయి లేదు పోయాయి. 25 వచ్చాయి కాదు ఏం చెప్పాలి 25 పోయాయి. నాకు 60 పోయాయి. ఇంకా 40 ఏ ఉన్నాయి. అదే వాడు ఉండదలుచుకుంటే. ఒక మంది 15 ఉన్నాయి, వాళ్ళు ఉండదలుచుకుంటే 5 ఉన్నాయో. కాబట్టి ఎన్ని పోయావో చెప్పాలి కానీ ఎన్ని వచ్చావో చెప్తే ఏమనుకోవాలి వాడిని. అందుకే ఇలాంటి ఆపదను అవిగనయ్య. గృహేషు విహరంతం గడుస్తున్న కాలాన్ని సంవత్సరాలను లెక్కించకుండా గృహసాక్రమంలో విహరించేటువంటి వాడిని పుస్తతైన పరోక్షం అనుప్రవృత్త లుబ్ధకః వేడగాడు వెనక ఉంటాడు ఎవడయ్యాడు కృతాంతః అంటే యముడు కారము అలాంటివాడు అంతస్వరీయ యముల పరావిద్యతి బాణం లోపల పెట్టి గురి పెట్టి కొడతాడట. వెరగాడి బాణం పైకి కనపడుతుంది. ఈ వెరగాడి బాణం మనకు కనపడదు. కొడతాడు, తగిలినాక తెరుస్తుంది ఇది బాణం. పూలు వేస్తున్నాడో, పండ్లు వేస్తున్నాడో అనుకుంటాం. వాడు వేసేది బాణాలు. ఇలా యమిహ పరావిద్యతి కృతాంత అంతశ్చరేణ యమిహ పరావిద్యతి తయం ఆత్మానం అహో రాజన్ భిన్న హృదయం ద్రష్టుమర్హసి ఆ బాణం తగిలితే హృదయం భిన్నమైపోతుంది ఆ విషయం తెలుసుకోరా? వేటగాడు వాడు, వాడు బాణం వేస్తున్నాడు అది మనకు భిన్నమవుతుంది. సత్వం విచక్ష్య మృగచేత్తితమాత్మనోంతః చిత్తం నియచ్ఛ వృధి కరణధునించ చిత్తే. యహి అంగనాశ్రమం అసప్తమ యూధ యూధం ప్రీణిహి హంస చరణం విరమ క్రమేణ ఇలాగ స్వామి విరమ అంటున్నాడు కాబట్టి ఈ అర్థాన్ని రేపు చెప్పుకుందాం ఇక్కడికి మనం విషయాన్ని విరమిద్దాం.

స్వస్తి ప్రజాభ్య పరిపాలయంతాం న్యాయేనమాగ్యేనమహీం మహీశాః గోబ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకాస్సమస్తాః సుఖినో భవంతు అస్మద్ గురుభ్యో నమః ఇది పూర్తి తత్వం అన్నమాట. డెప్త్ బాగుంటుంది. కానీ అర్థమైతే ఆనందం ఉంటుంది. అర్థమవుతుంది సులభంగా పెద్ద విషయంలో తీవ్రత లేదు. చెప్పే విధానంలో తీవ్రత ఉంది. అది విద్యదే బాగా వస్తుంది మాట్లాడి గాలి చేస్తే ఉంటుంది.

Benedictory verse (mangalacharana): 'I salute Lakshminatha (Vishnu), Bhamadevi, those who dance in joy, and the entire lineage of acharyas up to our own teacher. To one who daily remembers the feet of Achyuta (the infallible Lord) - undisturbed, filled with devotion - I salute. I take refuge at the feet of our guru, the ocean of grace, Ramanujacharya. Mother, father, youth, wealth, everything of my lineage according to the ordained rule - the feet of the founder of our kula, who is the ornament of the lineage...'

'Salutations to our teachers (asmad gurubhyo namah).' - 'Bhagavati bhakti-yoga-samahitah - sadrichinenah - vairagyam jnanam cha janayichchhati' - What is the primary means of attaining Paramatma? Paramatma alone is the means. There is no other means besides Him. This is what we call 'ananya-upayatva' in our tradition - meaning: to attain the Lord, the Lord Himself is the means. This is the primary siddantha (doctrine).

Therefore, if even one of the three obstacles is present, all the rest become worthless. Even if only one of the three opponents remains, the result is the same as if all opponents were present. That is why it is said: 'Vasudeve bhagavat bhakti-yoga-samahitah - sadrichenenah manasa' - with an attentive mind fully focused on Paramatma, with exclusive devotion - one who is truly absorbed in bhakti to Paramatma.

It was said: 'vairagyam jnanam cha janayishyati' - this will produce (true) vairagya (detachment) and jnana (knowledge). How does one recognize that such jnana and vairagya have truly arisen? Must one shave one's head? 'I have attained vairagya, I have become a jnani.' If someone shaved by mistake, what does that mean? It means those two (jnana and vairagya) have not yet truly come. The sign of them is: 'achirad eva raja-rishe syat - achyuta-kathashraya...'

A desire arises to hear the stories (katha) of Paramatma. When the desire to hear about Paramatma arises, the devotees of Bhagavan who can narrate those stories will be brought to one's presence without one's even asking. Through the katha they explain: 'piyusha-asena harita-parita sravanti - taye bibanti - avitripta nripa - gadha-karanaih - tan na sprishanti - ashana - trit - bhaya - shoka - moha' - Those who thus drink Hari's story-nectar are untouched by hunger, thirst, fear, grief, and delusion.

Thinking 'those people are mine' is moha (delusion). That is exactly what it is. Ashana (hunger), trit (thirst), bhaya (fear), shoka (grief), moha (delusion) - these five surround us and make us dance to their tune. For those who listen to the stories of Paramatma, none of these remain. Yet those great souls who themselves suffer from these afflictions - 'na karoti hareh nunam katha-amrita-nidhau ratim' - why do they not find delight in the ocean of nectar that is Hari's katha?

The bond that comes from the body is the most unshakeable of all - before it, all other strengths are stripped away. Who is hungry? The body. Who is thirsty? The body. Who creates kinship? The body creates those bonds too. Death belongs to the body. Fear belongs to the body. But while being naturally overwhelmed by what comes with the body, striving to remove those afflictions - those who listen to Paramatma's stories have those afflictions removed.

We heard this. Let us hear a little more. Let us call upon them. This entire circle comes together - bringing jnana (knowledge), vairagya (detachment), and priti (love) - and this priti naturally draws one into the effort of listening to katha (sacred stories). That is why naturally: 'na karoti hareh nunam katha-amrita-nidhau ratim' - hunger, thirst, fear, grief, delusion - these five afflictions do not touch those immersed in Hari's katha.

What is the path, one asks? 'Yada yam anugrahnati bhagavan atma-bhavitah' - this statement was spoken earlier. Who does Paramatma bestow grace upon? Here it is: the person upon whom Paramatma bestows grace - such a person lets go of attachment to the worldly. What does that mean? There is no meaning in grieving 'I have not attained vairagya, I have not attained bhakti.' Rather, one should engage in katha-shravana (hearing sacred stories).

[ASR unclear - likely an illustrative story about buying a lifelong travel ticket] Is there any airplane on which, once you board, no more tickets are needed for life? We need the airplane (of grace) to carry us throughout our entire life. One ticket must be bought. Now there is some bus service - someone is selling tickets - what if you buy or don't buy it? Once you buy one ticket, you never need to buy another ticket (for moksha - once surrendered, the journey is complete).

[ASR unclear - illustrative story about appearances and reality] Good-looking as a young man. 'Will you bring it? Will you bring it?' If the eyes roll (in madness or agitation), what becomes of the beauty? The eyes become goggle-like. It is fine to have beauty like Kamal or Padma - but puffed up? 'Oh, I thought you were beautiful - goodness!' he goes. That is why these persons are called 'shrotra-spari-shishavah' (those who are merely tickled by ear-pleasing words). 'Kamya-karma...'

All of those are anarthas (worthless pursuits) - know that, dear one - 'savinantam' (their end) will come, he said. Not knowing this, (the kamya-karmas) seem to offer purusharthas (life's highest aims) and genuine benefit. Which are these? The karmas (ritual actions) we perform - we do vratas (vows) and fasts. Various devotees asked - 'there is Lakshmi-vratam, isn't there? We do it every day...'

Lakshmi-Narayana must be worshipped together, my dear. 'No one told us that' - what others haven't said, don't you say it either. That is why these are called 'shrotra-sparishi-shishus' (those who are misled by hearsay and ear-tickling words). They say such things - why? They say them to create bhakti (devotion), to generate faith (nammakam). 'What you desire, Mother (Lakshmi) will grant you' - so devotion to the Mother arises.

[ASR unclear - likely about the dangers of approaching the Lord with petty desires] Why did you say 'don't touch it' here - (one goes to the Lord for) 'kshema, sthairya, dhairya, vijaya, abhaya, arogya, aishvarya' (protection, steadiness, courage, victory, fearlessness, health, wealth), for the attainment of supreme wisdom, for profit, for attaining a wife, or for quickly becoming qualified for marriage - all those petty requests go here or there. A break comes. Then what gets ruined? Don't go to Him for those purposes.

What the jnanis (wise ones), yogis, and the truly intelligent have discarded as useless and thrown away - we are wallowing in those very things. What is our state then? What have we become? Like someone who ate well and enjoyed the taste, and then another comes and eats what was discarded as leavings. The yogis, munis, rishis, and jnanis - whatever they threw away as worthless - the kamya-karmas (desire-motivated rituals). Those things...

This is indeed Bhagavan (the Lord). Therefore, in whatever way it is said - violence and desire-driven action (himsa-kama) are prohibited. So transform (your understanding) and speak of Bhagavat-tattva (the truth about the Lord). The Mahabharata is indeed a great work - very great. The Bharata is the fifth Veda. Everything is in it. But what appears on the surface? Fight for the kingdom, wage war, do not be quiet if the enemy faces you - destroy him...

To them I give the title 'dhumra-dhiyah' - those whose intellects have become smoke-darkened, mist-fogged. Only those with smoke-filled intellects say that the Veda is 'sakarmaka' (promoting desire-driven action). The Veda teaches naishkarmya (desireless action, action without ego and desire for results). 'Bharyakamah, putrakamah, dhanakamah' - why did he mention these desires? All of these will pass away. Do you want what is impermanent, or what is eternal? We have discussed this before.

[ASR unclear - likely a story illustrating the futility of worldly desires] Even once, they will not leave it alone. Whether you call it anger or irritation - that is your karma, a different matter. So what has happened now - you earned money, you earned unnecessarily, he says - all it brings is suffering. 'He built a house - oh, how much better it was when we lived in a hut!' What you desired and brought upon yourself - what is it giving you? Only duhkha (suffering). Yet while giving suffering...

[ASR unclear - likely commentary on ritual sacrifices vs. devotion to Paramatma] He is striking at this point. Performing darbha-yajna (ritual sacrifices) for the entire earth - Paramatma says - from that, your desires may be fulfilled, but ignorance (ajnana) increases, greed increases, pride increases. By contrast, worshipping Paramatma removes all of these. That is why: look at Prachinabarhis - he had spread darbha grass all over the earth and sat immovably (in yajna-performance)...

Know about the karma that leads to Paramatma - that cannot be determined by you alone - 'karma navechiyat padam tat karma.' 'Well, you have explained so much - but please tell me, O dear one - what exactly is that karma? You said not all actions are genuine karma. You said all of these (desire-driven karmas) are useless. Then what is the truly worthy karma?' - he says this, and this shloka, if thought upon daily, leads one to goodness.

Meaning: the entire universe has come forth from Him alone. He alone governs the entire universe. Who is managing and resolving the affairs of the world? Paramatma alone is the ruler. Who is the cause of the universe? Paramatma alone is the cause. 'Harih deha-hritam atma - svayam prakritihi Ishvarah' - He is the Ishvara (ruler and commander). Ishvara means the one who governs. Prakritihi means the material cause. We all...

Only the one who knows this truth is truly a pandita (learned person). See how clearly he states who the pandita is. Whose knowledge actually works and bears fruit? The knowledge of the one who knows: Paramatma is the beloved (priya). One who understands that from Him there is no fear whatsoever - such a person is the vidvan (true wise one). 'Yo vidvan sa guruh' - whoever is the true pandita, he alone is our guru.

Therefore the one who has known this is the vidvamsa (the truly learned), he alone is the guru, he alone is Paramatma (the Supreme in guru-form) for us. After saying this, Narada declares: 'prashna evam hi sanchinnih - bhavatah purusha-sabha - atra me vadato guhyam - nishamaya sunishchitam' - 'Your questions have been well resolved. Now listen very attentively to another supreme secret I am about to tell.' Narada is about to reveal another great mystery - he gives a small pause at that point.

Notice: nowhere else in the entire Bhagavatam does this method appear. Vyasa never writes a commentary-verse on any shloka. He narrates and moves on. But this is the one and only verse where he himself composes a verse to explain his own verse. How profound, how deeply hidden is the secret within it. It may appear to be a straightforward matter - but in terms of Vedantic tattva (philosophical truth)...

[Illustrative story about a deer] If you go there (toward the predator), they will eat you. Not knowing this, thinking 'I came here unnecessarily - let me go back,' it turned to go back. But behind it the hunter was already poised with an arrow ready. In front was green grass - it wanted to eat the green grass. It ran forward without looking back. With the noise and commotion of its running, the hunter who was hiding somewhere was alerted...

Behind it, the hunter (archer) was ready with bow drawn. From behind come the hunter's arrows. From in front come the fangs of the predator. Such is our condition too. Running after wealth, thinking 'something good will come, something will come' - instead of wealth, Yama (the god of death) is standing ready in front. The snare of time (kala-pasha) is behind. The condition of that deer caught between two hunters - that is exactly our condition in samsara.

...those who have taken shelter in the delicate, flower-like bodies of women - they loved, desired, and were deluded. Taking such as their shelter and refuge, 'midhitvah' - uniting with them. What does this mean? Boys with girls, girls with boys - mutually, 'midhitvah' (united, coupled). 'Rakta' - what is rakta? Deeply attached, deeply enmeshed in attachment.

Our condition is: like the deer that went forward to graze on green grass - with hunters in front and hunters behind it. We said this applies to us too. Behind is the hunter, in front is the wolf's den. Like the creature caught between the two - like the bee that desires to taste the nectar in the lotus - such is our condition in this samsara (cycle of existence). He stated it very clearly - a vivid and apt illustration.

Only two things crave taste: one is the jivha (tongue), the other is the upastha (generative organ). Falling into the dharmas of jivha (taste-craving) and aupasthya (sensual desire), seeking them - 'vicinvantam - mithuniabhuta-padavi - niveshata manasam' - placing the mind entirely in paired attachment (mithunam), the company of couples - suddenly I mentioned 'gana-sama-gita-vadam' (harmonious musical discourse of a group) - a bee has six legs, and we also have six parts (of sensory engagement), they say.

Weeks, fortnights, months, years passing by - we are unmindful of them, not counting them. What do we think? 'Oh, youth is arriving! 25 years have come - fine youth has arrived!' We leap about calling ourselves young. But in truth, in your actual account (the ledger of lifespan) - what has happened to those 25 years? They are debited (gone). What is left now? How much remains in the account?

Closing benediction: 'Svasti prajabhya pari-palayantam - nyayena margena mahi mahishah - go-brahmanebhya shubham astu nityam - lokah samastah sukhino bhavantu - asmad gurubhyo namah' (May the rulers protect the people by the path of righteousness; may good always come to the cows and brahmanas; may all worlds be happy; salutations to our teachers). This is the complete tattva (philosophical teaching) of this session. The depth is profound. But when understood, there is joy. It can be understood without difficulty - the content itself does not need to be intense. The intensity lies in the manner of its delivery. That is what true learning accomplishes.