భక్తాంగిరేవ పరకాల యతీంద్ర మిశ్రాన్ శ్రీమత్పాం ముజ ముని భవ శరణతోస్మి నిత్యం వసుదేవ సుకందేవం కంస కామోర మర్ధనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందే జగద్గురుం అతి ఉత్ప సంకారం భార నూపుర యోగితం రథ చంకల కేయూరం కృష్ణం వందే జగద్గురుం ఉత్పుల్ల పద్మ పత్రాక్షం నీర దీమోద సంలిపం యాదవానాం శిరో రత్నం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కుటిలారగ సంయుక్తం పూర్ణచంద్ర విభాననం విరపత్ కుందన ధరం దేవం కృష్ణం వందే జగత్గురుం శ్రీవత్సాంచలం మహోరస్తం మనమాలా విరాజితం చంద్ర చంద్ర ధరం దేవం కృష్ణం వందే జగత్గురుం మందార సంయుక్తం చారుభాసం సుసోచితం బరిహి పించాల చూడాంగం కృష్ణం వందే జగద్గురుం రుక్మిణీ కేళి సంయుక్తం పీతాం పర సుసోచితం అవాస్త తులసీ గంధం కృష్ణం వందే జగద్గురుం గోపితానాం కుంకుమాం శత్రు నికేతం మహేశ్వాతం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కృష్ణాష్టకవిదం పుణ్యం ప్రాత బుద్ధాయ స్పథేత్ ఓ జన్మ కృతం పాపం స్మరణేన విలచ్ఛతి శ్రీ కృష్ణపర పరిమహణే నమః యాసం వశిష్ట రద్ధా శిక్షే స్వ ఉత్తమ కన్మకం పరాజరాత్మయం మకే స్వతానంద బోనిధిం ధ్యాసాయ విష్ణురూపాయ ధ్యాసరూపాయ విష్ణువే నమో మై బ్రహ్మనిశయే వాశిష్టాయ నమో నమః యం ప్రవ్రజంత మనుసేత ముపేత నృత్యం స్వైపాయనో విరహ జాతర ఆదిభావ పుత్రేతి తన్మయతయా సరోపినేతుః తం సర్వభూత హృదయం మునిమానతోస్మి శ్రీ సుకబ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వాదూల కుల భూషణం శ్రీ జంగ అహ్య గురు పుత్రం శఠ గోపమనం భజే అస్మత్ గురుభ్యో నమః హలో కాళీయుడిని యమున హథము నుండి సముద్రమునకు తన పరివారముతో కలిసి వెళ్ళమని స్వామి ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. స్వామి ఆజ్ఞకు అనుగుణముగా కాళీయుడు తన వారిని తీసుకొని సముద్రమునకు.

హృదయం అంటే చాలా చిన్నది అని సముద్రం చాలా పెద్దది యంగ్య అంటే స్వాపదేశార్థంలో సముద్రము అంటే ద్విపాద్వి భూమి పరమపదం. ఈ హృదయము ఏకపాత మన సంసారం. సంసారంలో ఉండి తోటి వారికి అందరికీ విషాన్ని పంచి అంటే విషయ వ్యామోహాలలో నుంచి. అనేక జన్మల కర్మల చక్రంలో తిప్పుట కంటే పరమాత్మను చేదటానికి సహకరించున్నాడు స్వామి వారికి అలాంటి తానే స్వయంగా వచ్చి తమ అందుకనే శతం అన్నాడు. 100 100 పడగల అన్నాం, ఈ 100 పడగలలో విషం ఉంది, చాలాసార్లు మనం చెప్పుకున్నాం పరమాత్మ జీవాత్మ ప్రకృతి. పరమాత్మను గుర్తించనినాడు, తెలుసుకొనినాడు, అతని తత్పను అంగీకరించనినాడు ఆ రెండు సున్నాలు సున్నాలే అయిపోయాయి. అందులో మొత్తం విషయములు నిండి అది విషముగా మనను పాద పెడుతుంది. ఇలా మనలో నిండినటువంటి సాంసారిక విషయ వ్యామోహం అనేటువంటి విషయాన్ని పరమాత్మ తన పాద స్పర్శ తోటే తొలగిస్తాడు. తన తొలగించి పరమపదాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. అందుకే చమత్కారంగా సముద్రంలో ఇతను ఉండేటువంటి తన ఒరిజినల్ ప్లేస్ ఏది? ఈయన ద్వీపం ఏది? రామాణాచార్య ద్వీపం. నిరంతరం రమింపజేసేటువంటి జీవితం. రమణః అత్ర అస్తీతి రమణకః. రమణకం ఉంటే రమణుడు ఉన్నచోటు అని అన్నాడు. ఎవరు రమణుడు? మనం నిరంతరం ఆనందింపజేసేవాడిని ఆనందో బ్రహ్మేతి జీజానాత చెప్పుకుంటాం. పరమాత్మే రమణకుడు. ఇప్పుడు మనమందరము స్త్రీలము పరమాత్మ పురుషుడు. మనందరం రమింపజేసేవాడు ఎవరు? పరమాత్మే. రమణకము అంటే వెళ్ళిపోవచ్చు. అక్కడికి వెళ్ళవయ్యా అని చెప్పాడు. ఇందులో నీవు మొదలు అక్కడే ఉండేవాడవు. గరుడుని భయంతో దాన్ని వదిలిపెట్టి ఇక్కడికి వచ్చావు.

దారా చమత్సారం అనేటువంటి వ్యాఖ్యానం. సిద్ధాంతంలో పక్షి అన్నా, గరుడు అన్నా, చందోమయేన గరుడేన సముఖ్యమానః. దరువుడు అంటే వేదాస్మ విహనేశ్వరః అతను వేద స్వరూపుడు. మరి అలాంటి వానితో అక్కడ ఉండే వారికి భయమేముంది? అతనికి అర్పించవలసిన భాగాన్ని మన ముందర వస్తుంది. గరుణునికి అర్పించవలసిన భాగాన్ని గరుణునికి అర్పించనందువలన అతను కోపించి ఒక రెక్కతో కొడితే ఆచార్య ద్రోహం చేసిన వారు, ఆచార్యునికి అపకారం అపచారం చేసినటువంటి వాళ్ళు వైకుంఠంలో నుంచి కూడా సంసారంలో పడతారు. పోతే అది కదా హిరణ్యాక్ష హిరణ్య గత్యపుడు అలా వచ్చిన వాడే కదా తనకాదులకు అపచారం జరిగింది వల్లనే తనకాదుల శాపంతోటి వైకుంఠాన్ని వెలిగిపెట్టి సంసారంలో పడ్డారు. ఇలా గురుద్రోహం, భాగవతాపచారం, ఆచార్య అపరాధం ఇలాంటి వాటి వలన పరమాత్మ సన్నిధి నుండి సంసారంలో పడ్డ వారిని పరమాత్మ అపారమైనటువంటి కారుణ్యమూర్తి కాబట్టి తారస్వయంగా వచ్చి తన పాద స్పర్శతోటి ఆ విషాన్నంతా పూగొట్టి అంటే భగవత్ భాగవత ఆచార్య అపరాధాన్ని తీర్చి ఇటువంటి బుద్ధిని తొలగించి వారి యందు భక్తిని కలిగించి మళ్ళీ తన దగ్గరికి తన వారిని పరమాత్మ తీసుకొని వెళ్తాడు, ఇది కాళీ మర్దనంలోని అంతరార్థం. పాప దేశం అంటాం, యంగ్యార్ధం అంటాం. ఇది ప్రధానం. అనుగ్రహాత్ భగవతః శ్రీరామానుష రూపిణ తదైవ సాముస జలాయనినా. ఎప్పుడైతే కాళీయుడు అతని పరివారము. ప్రదములు ఖాళీ చేసి వెళ్ళిపోయారో వెంటనే అంతవరకు ఉన్నటువంటి విషమంతా పోయి అమృతం.

అమూర్త జలం అయిపోయింది. ఎలా అయిందయ్యా అంటే అనుగ్రహాత్ భగవతం. పరమాత్మ యొక్క అనుగ్రహం తోటి అదంతా అమూర్త జలం అయింది. ఇప్పుడు చెప్తున్నాడు నాగాలయం రమణకం కస్మాత్ తత్యాయ కాళీయః కుతం కింవా సుపర్ణస్యతే నైత్యేనా. సమన్ వేయటం ప్రశ్న అడుగుతున్నాడు. అది ఏదో చెప్పారు మీరు ఇదివరకు కాళీయుడిని రమణక ద్వీపంలోనని గరుత్మంతుని భయంతో వదిలిపెట్టి ఇక్కడికి వచ్చారంటున్నారు. ఆ గరుత్మంతుడికి ఈ కాళీయుడు చేసినటువంటి అపచారం ఏమిటి? ఎందుకు అని పెట్టారు అడిగితే ఉపహార్యై సర్పజనై మాసి మాసిహయోబలి వానత్పత్యః మహాబాహో నాగానాం ప్రాణ్ నిరూపితః గరుడుడు నాగాశనుడు పన్నగాశనుడుగా వారికి ఆహారం ఏంటి కడుపుతుడికి అదే ఆహారం అలా అలా వచ్చి సర్ప దగ్గరికి వచ్చి రోజు వందో రెండో వందో తింటుంటే అక్కడ ఏముంటాయి బయటికి మోసం కదా. అందరూ కలిసి స్వామి మీకు ఏం కావాలో మేము ముందు మీరే ఇచ్చేస్తాం. కానీ ఎవ్వరు నన్ను చంపకండి. కావాలంటే రోజు ఒకరు నెలకు ఒకరు మీకు ఏమైనా ఇంపాక్ట్ చేస్తాం. అందరూ కలిసి గరుడికి కావలసినటువంటి ఆహారాన్ని నెలకు ఒకరు తీసుకొచ్చి ఒక వనస్పతి మహావృక్షం ఉంది అశ్వత్థం అంటాం. ఆ చెట్టు దగ్గర ఆహారాన్ని పెట్టి వాళ్ళు ఎండిపోతారు. గరువుడు వచ్చి ఆహారాన్ని తీసుకొని పోతాడు. ఇలా ఏ రోజు ఏ నెల ఎవరు తీసుకురావాలో వారు అది తీసుకొచ్చి ఇలా పెట్టి పోతుంటారు. అదే వరుసలో సంసం. గోపీసాయాత్మన సర్వే సుపరణాయ మహాత్మన విషవీర్యమదావిష్ఠః కాదువేవీర్యస్తు కాళీయః ఇది అందరూ చేశారు కానీ కాళీయుడు నేను చాలా బలార్జుని కదా వాళ్ళంటే పిలిచి వాడు బలహీనుడు నేనెందుకు పెట్టాలి దేవుడు ఏం చేస్తాడు తల్లి అని అతనికి ఆహారం పెట్టకపోగా అతనికి పెట్టవలసిన ఆహారాన్ని తానే భుజించేశాడు. రెండు రకాల శరణాలు. అర్పించవలసింది అర్పించకపోగా అర్పించవలసిన దాన్ని హరించేశాడు.

ఇది వారికి విషమదం ఈ మదంతో అచ్యుత్వాకుహితో రాజన్ భగవాన్ భగవత్ ప్రియః విధిగాంసుహు నాకు పోయి ద్రోహం చేస్తారా అని ధరువుడు చంపాలనుకొని మహా వేగంగా సముద్రం ఈ సముద్రం దగ్గరికి వచ్చాడు. పడిగే నా తప్పు తెలుసుకోక ఆ నన్ను ఏం చేస్తాడు తను అదే ఇంత విషం ఉంది కదా అని తన నోరు పడగెన తోటి గరుణుని ఇష్టం వచ్చినట్టుగా కాటి వేయటానికి ప్రయత్నించాడు, కాటి వేశాడు కూడా. కానీ జరుడునికి సర్పముల యొక్క విషం ఏమి పని చేయలేదు. పాపం పాటి ఇస్తే ఎడమ యొక్క కొత్త భాగం తోటి ఒక్కసారి అలా అన్నాడు, అమాంతం అక్కడి నుంచి దగ్గరికి వెళ్ళాడు. అది ఎలా జరుగుతుందో కదా రెక్క కొనభాగంతో ఒక్కసారి అలా అంటే అది గరువుని మనం చెప్పుకున్నాం కదా గరుత్వంతుడి బలం అంటే సాక్షాత్ శ్రీనారాయణ సంతోషించి మొదటి రోజుల్లో అమృత మృతాహరణ సందర్భంలో సద్యానికొచ్చి అమృతాన్ని తీసుకొని వస్తున్న వారు ఇంద్రుడు కూడా ఆపలేకపోయారు. ఇంద్రుడి వజ్రాయుధం ప్రయోగిస్తే మరీ వజ్రాయుధం వ్యర్థం కాకూడదు కదా ఓ ఈక ఇస్తా అని చెప్పాడు. అక్కడ నుండి ఒక ఈక నాకు రాలేదు అది. ఆ బలాన్ని చూసే విష్ణువు సంతోషించి నిన్ను మెచ్చుకున్నారో నాయనా నీకేం వరం కావాలో కోరుకో అని అడిగాడు సృష్టం. అది అప్పుడు కొత్త కొత్తగా బలవంతం మాదిరి విలోకుడు ఆయన. ఆ గోడ నువ్వు ఈ టైంకి నేనే దిగువ అని ఇస్తా నేను కావాలని కోరుకుంటున్నాను. పెద్దోడు నాయనా ఇప్పటినుంచి నాకు ఆనందం లేదు. తప్పదు కదా అప్పుడు చెప్పాడు శక్తిని తెలుసుకోకుండా వార దగ్గరికి పో నీకు హాని జరిగి వ్రతం నువ్వే ఇచ్చుకున్నావు ఈనాటికి నా రూపం అటు నుంచి స్వామికి అతను విష్ణు రతః అని అంటాడు. గరుత్ అంటే ఏమర్థం? గరుత్ అంటే రెక్క. గరుత్మాన్ అంటే రెక్క గలవాడు, రెక్కలు గలవాడు అని అంటాడు. రెక్కలు అన్నిటికీ ఉంటాయి కదా, బస్సులు రెక్కలు ఉన్నావా?

అందరూ తెలుసు కదా ఎలా తినే అక్క బలీయమైన ధన వస్తులు ఉంటే ఏమనుకుంటాం ధనం ఇంట్లో అంతా మన దగ్గరే ఉంటుంది కదా రూపాయి ఎంత అడుగుతున్నావా ఉంటాయి. అలాగే బుద్ధివంతుడు బుద్ధి లేదు ఎవరికీ? మంచి బుద్ధి కావాలి కానీ చెడు బుద్ధి ఆ బుద్ధి అందరికీ ఉంటుంది అందరం బుద్ధివంతులమే అందరం గుణవంతులమే అందరం ధనవంతులమే కామ్. ప్రశక్తమైన బుద్ధి ఉన్నవాడిని బుద్ధివంతుడు అంటారు. అనంతమైన బాగా తన ఉన్నవాడిని బలీయమైన రెక్కలు ఉన్నవాడు ఇలా గరుత్వంతుడు రెక్కతో అలా కొడితే ఆ దెబ్బకు కట్టుకోలేక కాళీయుడు వచ్చి ఈ హృదయంలో మనకు కరాల విపోస్తుత ఉగ్రలేపనః తం తాల్స్య పుత్రః స నిరత్య మన్యుమాన్ ప్రచండ వేగః మధుసూదనాతనః పక్షేన సవ్యేన హిరణ్య రోచిచ ఎడమరెక్క తోటి అది కూడా జఘాన కద్రూసుతం ఉగ్ర విక్రమః ఇలా కొట్టాడు. సుపర్ణ పక్షాభిహతః కాళీయః అతీవ విక్కులః. మొత్తం నవనాడులు కుర్గిపోయి హృదం వివేశ కారిన్త్యా తడగమ్యం దురాసదం. ఇక్కడ వచ్చి ఈ హృదంలో వచ్చి దాక్కున్నాడు. మరి హృదంలోకి వస్తే ఈ హృదంలోకి హరుస్పంతుడు రాడా? అంటే మొత్తం అన్ని లోకాల్లో గరుత్మంతుడు రావడానికి వీల్లేని మరుగు ఇది ఒక్కడేనట. ఏమిటి కారణం అంటే ఈ ఒకసారి గరుత్మంతుడు అలా గరుత్మంతుడు అలా పైకి పోతూ ఈ హృదయంలో పెద్ద చేప ఏదో కనపడింది. ఆహారంగా బాగున్నట్టు ఉంది వచ్చి తినడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆ మడుగులో సౌబరి మన పేరు చెప్పుకున్నాం జ్ఞాపకం మహాశి అతను ఉంటాడు. వీళ్ళందరూ వెళ్లి ఆ పౌబారిని చరువు వేయడం చరువు వేయడం చరువు వేస్తున్నాడు అంటే చెప్పారు నాన్న వద్దు ఇక్కడికి రాకు ఇది ముని ఆశ్రమము అతను చెప్పినా వినకుండా తీసుకొని పోయాడు ఆ కోపించిన సౌబరి ఈనాటి నుంచి ఈ మడుగులో గరుణుడు ప్రవేశిస్తే శతథా మూర్థా భవిష్యతి ఇన్ని తల నెరువ కలం సత్తావురా అని సౌబరి గరుణుడికి శాపం ఇచ్చాడు. ఆ సౌబరి శాప భయంతోటి గరుడుడు ఈ మడుగుకి రాడు. మరి ఎక్కడికైనా పోవాలంటే పోతాడు. ఆ రహస్యం తెలిసిన కాళీయుడు ఇందులో వచ్చి రాసుకున్నాడు. ఇవాళ రాడు కదా.

ఇప్పుడు స్వామి ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు కాబట్టి ఇతని ఆజ్ఞ ప్రకారం మళ్ళీ కాళీయుడు తన కమళక ద్వీపంలోకి వెళ్ళాడు అన్నమాట. అవాస్కీతి గరుడాది భీతః కృష్ణేనచ వివాసితః కృష్ణం రదాది వినిష్కాంతం దివ్యస్త్ర గ్రంథ వాససం ఈ విధంగా కాళేయుని పూర్వ జాథ. కాళీయుడు కాళీయ పత్నుడు సమర్పించిన వజ్ర మణి మాలిత్య వస్త్ర ఆభరణాలు ఇచ్చాడు కదా సంతలు అవన్నీ ధరించి స్వామి వదం నుండి పైకి వచ్చాడు. ఇలా మడుగు నుంచి పైకి నిలిచినటువంటి కృష్ణ పరమాత్మను మహామణి గణాకీర్ణం జాంబూనత పరిష్కృతం ఉపలబ్ధ్యోస్థితా సర్వే లబ్ధ ప్రాణాయువాసవః అలా కాడానికి పోయిన ప్రాణాలు తిరిగి వచ్చినంతగా అందరూ దుష్టుని చూసి సంతోషంతో దగ్గర ప్రమోద నిహృతాత్మానః గోపాః ప్రీత్యాప్తిని అతన్ని దగ్గర తీసుకొని గట్టిగా సౌకరించుకున్నారు యశోదా రోఘిని నందా గోప్యః గోపాస్య కౌరవ కృష్ణం సమేత్య లభ్యయః ఆసన్ లబ్ధ మనోరధాః స్వామి వచ్చేసాడు ఇప్పటికి మా మనస్సు పుద్దుట పడింది మా కోరిక తీరింది వీళ్ళందరూ సంతోషించారు రామశ్చత్యుతమాలింగ యహాత అత్య అనుభావవితు అందరూ కౌగలించుకొని విడిచిపెట్టిన తర్వాత గాని ఛాన్స్ చివరి ఛాన్స్ ఎవరికి వచ్చింది అయితే బలరాముడు అప్పుడు చూశాడు. బలరాముడు అక్కడ దూరంగా ఉన్నాడు కానీ బాగా మాట్లాడలేదు. అదంతా అయిపోయింది మాట్లాడలేదు. అందరూ వదిలిపెడితే అప్పుడు బలరాముడు దెబ్బ తీసుకొని గట్టిగా తొలగించుకొని చిన్న చిరునవ్వు నవ్వాడు. ఎంత నాతక మాట్లాడావయ్యా అని. నేను నాతో వస్తే వద్దంటాను అనుకున్నాను కదా. నాటకం పని అయ్యాడు అనుకున్నాను అంతే కదా. సరళ మనం ఎందుకు చేయలేదు? చేయవలసింది ఎవరిని ఖాళీ లేదు. అది ఏ జాతి? ధన జాతి కదా. ఆ మా వాడిని ఏమన్నా చేస్తావా ఎక్కడ వద్దంటారో అని చెప్పకుండా వచ్చేసాడు. ఇప్పుడు పాము కట్టేసింది. స్వామి ఆజ్ఞ ఇవ్వాలా వద్దా? అందుకే ఆ కారియో అయ్యా అన్నాడు. ఆయన చెప్పకుండా ఇప్పుడు పైకి వస్తాడు మీరే ఏదో పని చెప్పారు కదా సంకేతం అనిపించారు రా అన్నాడు. అంటే అన్నగారి ఆజ్ఞ తీసుకునే కారియోని.

మర్చించాడు అన్నమాట. ఇది కోడి లాంగ్వేజ్ మానవానికి ఇంకోటి కూడా అలా అన్నాడు. అందుకే యహాస అత్య అనుభావ విత్. ఈ మహానుభావుడి ప్రభావం తెలిసిన బలరాముడు చిన్నగా ఒక చిరునవ్వు నవ్వాడు. అలాగే నగాహ జావహ వృషాహ వృత్సాహ లేపిరే పరమాం ముదాం గోపికలు గోపాలులు మాత్రమే కాదు గోవులు దూడలు. చెట్లు, పర్వతములు, శిలలు, పక్షులు కూడా పైకి వచ్చిన కృష్ణ పరమాత్మను చూసి పరమానందాన్ని పొందారు. నగా జావా ఉషా వస్తా నందం విప్రా సమాగత్య గురవా సకల స్వకా ఉసుస్తే కార్యతి రత్తా దిత్య ముక్తస్తవా స్మజః బ్రాహ్మణులు గురువులందరూ వచ్చిన అందుడి చోటు నందా నీవు చాలా అధుష్ఠవంతుడవు నాన్న ఎందుకంటే కింద వాడు ఉంటే పైనుంచి పోతుంటే పడి చస్తున్నారు అలాంటిది అందులో పడి వాడితో అన్ని కాచుకుని కాళీయుడి చేత ఇంచుమించు మింగబడినంత పని చేసినటువంటి నీ కుమారుడు మళ్ళీ విడుదలై బయటికి వచ్చాడంటే చాలా గొప్ప ప్రభావం కల మహానుభావుడు దేహి దానంతి జాసిన కృష్ణ నిర్ముక్తి హేటవి మనకొక సంతోషం జరిగింది అంటే, ఓ శుభం జరిగింది అంటే, ఒక ఆపద తొలగింది అంటే ఏం చేయాలి? మనం ఇంట్లో కూర్చొని పప్పు అన్నం చేసుకొని తినటం కాదు. గోబ్రాహ్మణులకు దక్షిణ అలాగే ఆహారం ఇవ్వాలి, భోజనం పెట్టాలి, గోవులకు భోజనం పెట్టాలి, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి, అలాగే వాళ్ళకు వస్త్రములు, ఆభరణములు, దక్షిణలు. అదేమిటండీ మీ కష్టపడి సంపాదించి వాళ్ళకి ఇవ్వటం ఏంటి? ఏదో మీ కష్టపడి ఆ పని మీరు తప్పించుకున్నావు కదా అంటే వాళ్ళ ఆశీర్వచనము అనుగ్రహము లేకుండా నీవు. పెద్ద పెద్ద ఆపదను తప్పించుకోలేవు, పరమాత్మ బ్రహ్మణ్య దేవుడు కదా? అందుకే అంటున్నాడు దేహి దానం విజాతీనాం కృష్ణ నిర్మూల.

ముక్తి చేతవే కృష్ణ పరమాత్మ కాళీయుడి నుండి ముక్తి పొందారు కదా అందరికీ ముక్తి ఇచ్చే స్వామి. కాళీయుడి నుంచి ముక్తి పొందాడు కాబట్టి అతను ముక్తిని పొందిన శుభ సందర్భంలో బ్రాహ్మణోత్తములకు దానధర్మాదులు చేయవలసింది అని చెప్తే అంతకంటే ఏం కావాలి? నందుడు మహా సంతోషంతో గాహ సువర్ణం తదా అభిచతు. గోవులను బంగారాన్ని వస్త్రాలను ఇవన్నీ దానం తిని అవి మహా బాగా నాష్టదంత ప్రజాస్పతి పరిష్కృత్యాంత మరోప్య ముమోచ. ఆసురు కలాం తల్లి కూడా పిల్లవాని దగ్గరికి తీసుకొని తన ఒడిలో కూర్చుని పెట్టుకొని అమ్మ బతికి వచ్చారు కదా మా పిల్లవాని అని ఒక్కసారి ఇప్పటిదాకా హృదయంలో ఆవేగం ఉంటుంది కదా అదంతా బయటికి వచ్చేసింది నీటి ధారలు. తన్ని తడిపేసేయ్. ఇలా పరిష్పజ్ఞాంకమారోప్యతాం రాత్రిం తత్రం నారేంద్ర క్షుత్రుడిభ్యాం శ్రమకర్చితః ఊషువర్జ ఉపసోగావః కాలింద్య ఉపకూలతః ప్రమాదం లేదు కాబట్టి. మనకు అలవాటు ఉంటుంది. ఏ ప్రాంతానికి వెళ్లకూడదు వెళ్లకూడదు వెళ్లకూడదు అని ఆశ్చర్య పెడతారు వాళ్ళు. ఆశ్చర్య తీసేయగానే ఒక్కసారి అక్కడే పోయి రెండు రోజులు ఉందాం అనిపిస్తుంది కదా. సాయం అలాగే ఇప్పటిదాకా కాలేయుని. విషంతో ఆ ప్రాంతం తొక్కి చూడని వాళ్ళంతా వారు పోయారు కదా. రేయ్ పోదాం నీ ఇంటికి ఇక్కడే ఉండు. ఇక్కడే పడుకుందాం. అని లేదు కదా. మరి గమనించారో లేదో రామాయణంలో కూడా తాటక సంహారం అయిన తర్వాత విశ్వామిత్రుడు రామ దష్టంలో ఆ రాత్రి. తాటకా వనం ద్వారా విశ్వమిస్తాడు. విశ్వామిత్రుడు రామలక్ష్మణుడు తాటకా వనంలో ప్రవేశించేంతవరకు ఒక చీమ కూడా లేను అన్నారు. మరో ప్రాణి లేదు కాటగా పోయాడు, అది అడుగుతాడు రాముడు ఇంత హాయిగా ఉంది, ఇంత అంత ఇంత పెద్ద వనము, ఇన్ని చెట్లు, ఇన్ని తోటలు, ఇంత సుందరంగా ఉంది, ఒక్క ప్రాణి మీద ఏంటి అని. ఆయన ఇవన్నీ ఎందుకు బాగున్నాయి అనుకున్నావ్ అని అలా తాలక సంహారం అయిన తర్వాత ఇక్కడే ఉన్నాం అంటే అంత అర్థం కాదు.

కాడ నమర్ అంతా ముందు అందరూ వచ్చేస్తారు. అందరూ కలిసి కాడ గవర్నమెంట్ అలా వచ్చేస్తారు నిర్భయం కదా అనుకుంటున్నాం. అదే రీతిలో ఇక్కడ కూడా కాళీయుని యొక్క ఫలం భయం పోయింది కాబట్టి అందరూ ఇక్కడే ఉన్నారు. అందులో ఆకలి, జక్తి, అలసత, దుఃఖం, బాధ, ఆవేది ఇవన్నీ వచ్చాయి కదా. బాగా అలిసిపోయారు. రేపు పోదామండి. చనిపోదాం. ఆ రాత్రి అక్కడే పడుకుందాం. అయితే ధర్మశాస్త్రం ఏం చెప్తుందంటే ఆపదలకు నిలయంగా ఉన్న ప్రదేశంలో ఆపదలు తొలగించిన వెంటనే ఇక ఏ ఆపదలు ఉండవు రావు. ఆయన ధైర్యం చేసి సాఘత చేసి అజాగ్రత్తగా అలాంటి ప్రాంతంలో ఉండకూడదు. ఎలాగైతే సంపదలు, ప్రాణులు ఇక్కడికి రావాలని చూస్తుంటారో కొందరు ఇతర శత్రువులు కూడా చుట్టుపక్కలనే ఉంటాయి అతని కోసం. వాడు ఉన్నాడు పైన తో రాకపోవచ్చు. లేదు కాళీయుడు విన్నటువంటి అగ్ని గనమంతా నిండి ఉంటుంది. ఏ సమయంలో కార్చితో ఏదో అయితే ఏం చేస్తాం మనం? ఉండకూడదు. కానీ పరమాత్మ నేను లోపల ఏం చేశానో మీకేం తెలుసు? బయట ఉంటే తెలుస్తుంది నేను ఏం చేస్తున్నానో చూపెడతాను అనుకున్నాడు పరమాత్మ. అందుకే అందరూ అట్లనే పడుకున్నారు. అందరూ పడుకుంటే అర్ధరాత్రి కాగానే ఆ వనమంతా కార్చిస్తూ యాగింది. చుట్టూ పడుకున్నారు. దా లేక సుప్తం నిశీన ఆవృత్య ప్రదద్ధోపచక్రని తదా శుచి వనోద్భూతః దావాగ్నిహి ఆ ఆగి మొత్తం అరణ్యాన్ని చుట్టుముట్టింది. తత ఉత్తరాయ సంభ్రాంతా దత్యమాన కాలిపోతున్నారు. మంటలు వేడి తెగ అందరూ పరిగెత్తుకొని వచ్చి కృష్ణం వేయస్తే శరణం. కృష్ణ వంటలు వస్తున్నాయి వంటలు వస్తున్నాయి కాపాడవయ్యా అని కృష్ణ కృష్ణ మహాభాగ ఏ రామ అమిత విక్రమ ఏట ఘోర తమ్ము వన్ని కావకాన్ జగతిహినః మమ్ములను మింగుతుంది అనలేదు నీ వారిని మింగుతుంది.

తావకాన్ మహాదృష్టి మీ వారవే నొమ్మల నింపుచున్నదయ్యా. మమ్మల్ని మింగితే వదిలెట్టవచ్చు కానీ మీరు ఎవరు మీ వార మీ వారిని నువ్వు వదిలెట్టావా కాపాడాలి కదా అని అందరూ ప్రార్థిస్తే స్వామి సుదుస్తరాంగ స్వాన్ పాహిత్ కాలాగ్నే సుహృద ప్రభు. జజ కుమత్వ చరణం సంక్షేప్తుమప్తో భయం. ఇలాంటి ఆపదలో ఎలాంటి ఆపదలో అయినా అందరికీ దిక్కు ఎవరు? నీ పాదములే దిక్కు నాయనా. అక్కడ ఉంటేనే ఏ భయం ఉండదు. ఎలాంటి భయము లేని నీ పాదములను మాత్రమే శరణంగా స్వీకరించాం. కాపాడవలసింది మీరందరూ ఒకేసారి ఏకకంఠంలో ప్రార్థన చేస్తే. ఇంత భజన వైచర్యం నిరీక్షి జగదీశ్వరః తమగ్ని మావిభర్ తీవ్రం అనంతః అనంత శక్తి సుత్ ఇంతమంది ఒక్కసారి బతిలాడికి పాపం అయ్యో మీ బాధలు చేయాయా సరే మీరేం భయపడకండి నేను ఉన్నాను కదా వాళ్ళు ఒక్కసారి అది వినండి ఆ ఈ పూలు ఉంచు లాగా ఒకసారి పీల్ చేశారు మొత్తం తాగేశారు అందులో ఇంతేం లేదు ఇప్పుడు ముఖమపి దాహనః రమ అది వస్తువు ఎవరు? ఆయన మొక్క అని నువ్వే అని నువ్వు అంటున్నావ్. ఆ రోజు అది ఇచ్చాడు ఆయన దాని మీద అని ఇచ్చాడు నువ్వు పోయి నీ చేత ఉండు దగ్గరికి నువ్వు వచ్చావ్ తర్వాత అది వచ్చావా? మళ్ళీ ఇంత పడేది అవును అని వా దాటిస్తున్నారు. ఈ రీతిలో అభిబత్ అనంత శక్తి జరువు కాబట్టి ఆ అభిమూత్రాన్ని రా చేశారు. ఇలా అక్కడ కృష్ణః పరివృతః జ్ఞాతి విరువ వితాస్మతి అని తీయమానో జవిశతు ప్రజన్ గోకుల మండితం. ఇలా అన్ని బాధలు అయిపోయాయి కాబట్టి మళ్ళీ అందరూ కలిసి గోవులు, గోతితలు, గోపాలులు, వర్షలు అందరూ ప్రజానికి అంటే తమ నివాసానికి మళ్ళీ వెళ్లారు. ఈ గోపాల గోపాల క్షద్మ మాయయా గ్రీష్మో నామ నామర్త్రభవతు నాతి ప్రేయాన్ శరీరినాం ఇలా వీళ్ళందరూ ఆడుతూ పాడుతూ ఉన్న సమయంలో ఎవరికీ అంత ఎక్కువగా ఇష్టము కాని గ్రీష్మ ఋతువు వచ్చినదట. కదా అందరికీ ఇబ్బంది ఉండవు కదా ఆడుతూ వచ్చేసింది సచ వృందావన గణై వసంతైవ రక్షితాయత్రాస్తే భగవాన్ సాక్షాత్ రామేన సహ శేశవా.

మామూలుగా అయితే విశ్వ ఋతువు కాస్త అందరికీ ఇబ్బంది పెట్టేదే కానీ వృందావనంలో మాత్రం అది వసంత ఋతువులా ఉండడు. ముందుకున్నది అంటే బలరా అనుకుతున్నారు కదా. ఇద్దరు చల్లటి వారు ఉన్నారు కాబట్టి అంత వేడి కూడా చల్లగానే ఉంటుంది. మరీ చల్లగా కాకుండా వస్తుంటారు మనం కోరుకునేంత వేడి అన్నమాట. ఇలా యత్రాస్తే భగవాన్ యత్ర నిత్య నిరసాదు నిభూత స్వర చిల్లికాం కారణం చెప్తున్నాడు. వృందావనంలో కొండల నుంచి పారేటువంటి శరయేళ్ళు చాలా ఉన్నాయి. తల ఏడు చుట్టూ ఉంటే ఎంత ఏడు ఉంటే మాత్రం ఏమిటి? తల ఏడు ఉంటుంది కదా. మరీ పుష్పుడు రాముడే ఉండి తలబడినట్టే మరి లో ఉన్నదే కదా తను పగుచ్చి పడ్డాడు కాబట్టి అనేకమైనటువంటి నిర్జర నిరకరాగ నిర్వృత్త. స్వర చిల్లికా ఇక్కడ కీసురాళ్ళు అంటాం మనం అరణ్యంలో ఉంటాయి అటు అటు అడుగు అడుగు వెడుతుంటే కీసురాళ్ళ ధ్వని విని వస్తుంది. ఒక రకమైనటువంటి పురుగులే కానీ మనకు కనపడదు. ధ్వని మాత్రం కనపడదు. అంత పెద్దగా ఉండే కీచురాళ్ళ ధ్వని కూడా చెలయేళ్ళ ప్రవాహం వల్ల కలుగుతున్న ధ్వనితో. మరుగున పడి అది వినిరావటం లేదు ఇదే వినపడుతుంది తెలుగు ఏళ్ళతోనే వినపడుతుంది అంటే తల్లగా ఉంది అన్నమాట తత్పత్ శీకరార్జిత ద్రుమ మండల మండితం తత్పత్ తత్శీకరార్జిత ద్రుమ మండల మండితం ఆ చెర ఏళ్ళు కొండల నుంచి ప్రవహిస్తూ ఉన్నాయి, పారుతున్నాయి. అంత పై నుంచి వస్తున్నందువల్ల ఎగిరి పడుతుంటే అన్నీ తీకరాలు తుమ్ములు అంటాం కదా అలా అలా వచ్చి పడతాయి చుట్టూ పై ప్రాంతంలో పడుతుంటాయి. అక్కడున్న చెట్లకు మొత్తానికి అవి. పడి చల్లగా తీసేయడం అన్నమాట మనం నీళ్ళు చల్లుకొని విపరీక గాలిలో చేసుకుంటాం కదా అలా ప్రకృతి వారందరూ చల్ల చల్లగా పడుతున్నారు తుంపర్లన్నీ వచ్చి చెట్ల మీద పడి చల్లటి గాలితో మనందరికీ వేదిని తగ్గించి ఆహ్లాదం కలిగిస్తున్నాయి. సరిత్తర ప్రసవన అబివాయిన సకల రకం జొత్తల వేను వారినార విసితి జొత్తల ప్రసాంతవా నిదాన వన్యర్జగనవి అసిత్తాత్వరీ. గ్రీష్మ ఋతువులో

అరుగులో ఉండేవారికి భయం ఏమి ఉంది అంటే చవాకి భయం. అంటే చెట్లు చెట్లు రాస్తుంటాయి అగ్ని పుడుతుంది ఆ అరణ్యాలు కాలిపోతుంటాయి. కానీ బృందావనంలో ఆ భయం లేదు. ఎందుకు లేదో ఎంత కార్చిస్తూ ఉందో అంతకు రెట్టింపు చదవ నీళ్ళు ఉన్నాయి, నిరంతరం అవి ప్రవహిస్తూ ఉన్నాయి, నీళ్ళు చదువుతూ ఉన్నాయి. అంటే అగ్ని పుట్టి అగ్ని మండే అంత ఛాన్స్ ఇవ్వగలం లేదు. అందువల్ల ఈ చలయేళ్ల యొక్క నిదాన వన్యర్క భవః అతి సాధ్వరే చక్కగా పత్రిక ఉన్నాయి పత్రిక బాగా అంటాం కదా పత్రిక అన్నీ బాగా ఉంది చలయేళ్లు ఉన్నాయి ప్రవాహాలు ఉన్నాయి అందువల్ల ప్రవాహ లేదు. అగాధ తోయ ప్రజనీ తటోన్ విరీధ వత్పురీష్య పులినేహి సమంతతః అయత్ర చండాంసు తరాది చోర్బనాభో రసం సాద్బలి సంచ దూంధతే సూర్య భగవానుని కిరణములు కూడా ఏల ఏళ్ల వల్ల పచ్చగా ఈపుగా పెరిగినటువంటి గడ్డితో చల్లగా ఉన్నటువంటి ఈ ప్రాంతాన్ని వేడి వేయలేక పోయాడు. అతను కూడా కొంచెం దూరంగానే ఉన్నాడు. దా అప్పుడు ఎక్కువ లేదు అన్నమాట వనం కుసుమితం శ్రీమత్ అలా రచ్చిత్ర మృగద్విజం గాయన్ మయూర ధమరం కూజత్ కోకిల సారసం అరణ్యం కుసుమితం కదా వసంత ఋతువులో చిగురు ఆకులు వచ్చేస్తాయి, ఆకులు దారిపోతాయి, కొత్త ఆకులు వస్తాయి. కొత్త పిందెలు, కొత్త పువ్వులు, రకరకాల మృదుములు, పక్షులు నెముళ్ళాడుతున్నాయి, కోకిలలు పాడుతున్నాయి. ఇలాంటి సుందరమైనటువంటి ఆ ప్రదేశంలో కృష్ణ పరమాత్మ తన గోపాల బాతులతో కలిసి వేణుం విరణయన్ గోపైహి గోధనైహి సంవృతః అవిచ్చేతు ఆవులతో కలిసి. పిల్లలతో కలిసి వేణుగానము చేస్తూ ఈ వనములోకి ఆ మహానుభావుడు ప్రవేశించాడు. ప్రవాలబలహస్తవక శ్రద్ధాతు కృష్ణ కృతభూషణా రామకృష్ణాదయో గోపా నానృతుహు యుయుధుహు జగుహు. వాళ్ళు చెప్పుకున్నారు కదా రకరకాలైనటువంటి ఆభరణములు చిగురుటాకులు పుష్పములు పిందెలు కాయలు పండ్లు ఇవన్నీ అలంకారాలుగా పెట్టుకున్నారు గొల్లలకు అన్నీ ఆభరణాలే చిగురుటాకులు మరుచుకుంటారు నాలుగు కాయలే ఎలా చేసుకుంటారు పండ్లు ఎలా చేసుకుంటారు

పూలు పెట్టుకుంటారు, హారాలు పెట్టుకుంటారు. ఇలాంటి వాటితో అలంకరించుకొని గోపాలకులు రామకృష్ణులు కూడా సుందవులు అనుకృత్యాలు నాట్యం చేస్తున్నారు, పరస్పరం గానం పాటలు పాడుకుంటున్నారు. అప్పుడప్పుడు యుధువు మల్ల యుద్ధం అంటాం కదా ఆట. సరదాగా వాళ్ళ వాళ్ళు మళ్ళా యుద్ధము చేస్తున్నారు. ఇలా కృష్ణుడు గానం చేస్తుంటే కొందరు, కృష్ణుడు నాట్యం చేస్తుంటే కొందరు గానం చేశారు, కొందరు మంగళ వాద్యాలను వాయించారు. వేణువుతో చేతులతో వేణువును మ్రోగిస్తూ శృంగై ప్రసాదం సహు కొమ్ములను ఊదుతూ కృష్ణుని యొక్క నాస్యాన్ని వాళ్ళు మెచ్చుకున్నారు సంతోషించారు అన్నమాట. కేజిదవాదయన్ గోపజాతి ప్రచ్ఛిన్నౌ దేవాహ గోపాలరూపినః ఈడిదే కృష్ణరామౌచ నటాయివ నటన్ దృపా ఇంకో చంపేష్ ఏంటంటే ఇలా పరమాత్మ. అట్లాంటి చూస్తుంటే తోటి వాళ్ళు కొందరు పాటలు పాడుతుంటే కొందరు ఆటలాడుతుంటే మరి కొందరు చూసి మెచ్చుకుంటుంటే ఇలాంటి ఛాన్స్ మళ్ళీ రాదని చాలా మంది దేవతలు కూడా గోపాల వేషం వేసుకొని ఇక్కడికే వచ్చి అతని నాట్యాన్ని చూసుకుంటూ పుష్క పరమాత్మను స్తోత్రం చేయడం మొదలుపెట్టారు బద్దోదలు దానస్మరి. అది పోతే నాట్యం చూపోడే లేదు ఉంటాడు. అందుకే దేవాహా. ఈడిరే నటాయువ చూడండి. గోపజాతి పరిచ్ఛిన్నాః దేవాః గోపాల రూపిణః దేవతలు కూడా గోపాల రూపంలో అక్కడికి వచ్చి ఈడిరే కృష్ణరావు అని స్తోత్రం చేశారు ఎలాగంటే నటాయువ నటం. తోటి నటుడిని నటులు మెచ్చుకున్నట్టుగా ఇద్దరు నటులే కదా, నువ్వు బాగా నటించావా నువ్వు బాగా నటించావా మెచ్చుకుంటావా అని నాటకాల స్టేజి మీద విన్నప్పుడు పెద్ద నటుడేమో కృష్ణుడు పాత్యాలయం కూడా నటువేయాలి గురు జవతన్ని కూడా ఆ బాగుంది నాట్యం బాగుంది అంటే ఆయన ఆ నటు బాగానే ఆడుతున్నారు కానీ అని ఆయన అంటాడు. పరస్పరం నటులు నటుల్ని మెచ్చుకున్నట్టుగా దేవతలు స్వామిని స్తోత్రం చేశారు. బ్రాహ్మణైహి లంఘనైహి క్షేపైహి ఆస్ఫోటన వికర్షణైహి దూకుతున్నారు, తిరుగుతున్నారు, తిప్పుతున్నారు, చిరేస్తున్నారు. అలాగే గర్జిస్తున్నారు, లాగుతున్నారు, రకరకాల మల్ల యుద్ధం చేస్తున్నారు. ఇలా చిన్న వయసులో వీళ్ళు కొంచెం నృత్యస్తు చాన్యేతు గాయక ఉవాదక స్వయం కొందరు నాట్యం చేస్తుంటే కొందరు పాడుతున్నారు. మరి కొందరు విశ్వం చూస్తున్నారు.

ఈ పాడుతున్న వాళ్ళు నాట్యం వదిలిపోతే నాట్యం అది గానం చేస్తారు. కాకేము వారు గొంతులు అన్నమాట. మీరు ఆడుతున్నారా మేము పాడ పాడుతాం. సరే కాదు మేము ఆడుతాం మీరు పాడండి. అదే వారు కాకే పువ్వు పరస్పరం సాధు సాద్వితి వాదినవు బాగా నాట్యం చేస్తుంటే ఓహో చాలా బాగా చేస్తున్నావురా నువ్వు చాలా బాగుందిరా అలా వాడిని చూసి వినియోగించాలని పరస్పరం మెచ్చుకుంటున్నారు. అస్పురుచన్ నేత్రబంధాద్యై భజన మృగ ఖగేహయా కనులు మూసుకొని దౌర్ముద్ర అంటాం దౌర్ముద్ర అలా కళ్ళకు కళ్ళకు గుడ్డలు కట్టేస్తారు పట్టుకోమంటారు అలా పట్టుకున్న వారు దొరికితే దొరికిన వారు అవుతారు మరి వానికి కళ్ళకు కట్టి వీరంతా పరిగెస్తాడు ఇలా నేత్ర బంధాదులతోటి కొందరికి ఏం చేస్తారంటే చేతులు కాళ్ళు కట్టేస్తారు. కాళ్ళు కట్టేసి చెలువు కట్టేస్తారు ఆట రెండు కట్టేసి పడుకుంటాడు వాడు. వాడి పక్క నుంచి మనుషులు పరిగెత్తుకుంటారు. అందులో ఎవడో వచ్చి కొడుతా ఉంటాడు. ఆ తాగిన వాడి పేరు ఊరికే చెప్పాలి. కరెక్ట్ గా చెప్తే వాడు అవుట్. ఇది బంధ బంధ సీలా అంటారు మనకు ఆటలు. ఇలాంటి రకరకాల ఆటలన్నీ అస్పృశ్యం నేత్ర బంధాద్యేహి కొద్ది మురుగ మురుగ చదేహయా. నీళ్ళలాగా, పచ్చుల్లాగా, జిం జిల్లాగా జదా విడా జూరి ఆటలాడుకుంటూ కొతిత్య దద్దు దద్దుర ప్రావైహి సువిధైహి ఉపహాసకై జదాచితు స్పంద స్పంద జదాచితు స్పంద ఓరికయ తరిగెను. దుర్పచేష్టయా నేను రాజును మీరంతా నా పటులు అందరూ అలా కూర్చోండి మీరు మంత్రులు నువ్వు సేనాపతి కసేపు రాజులట కసేపు వ్యాపారమాట కసేపు పాములట కసేపు పక్షులట ఇలా రకరకాలైనటువంటి లోక సిద్ధాభిని క్రీడాభిని లోకంలో ద్వారా ప్రసిద్ధి పొందినటువంటి ఆటలతోటి వీళ్ళందరూ నద్యద్రిద్రోణి కుంజేసు, నద్యద్రిద్రోణి కుంజేసు, కాణమేసు, సరస్సు చనదులలో, పర్వత ప్రాంతాల్లో, గుహలలో, అడవులలో, సరస్సులో. పశులను తిప్పుతూ, తాము కూడా తిరుగుతూ, ఆడుతూ, పాడుతూ అంటే వీళ్ళందరూ అన్నీ మరిచిపోయిన సమయం చూసి ఒక పెద్ద రాక్షసుడు. వాడు వాడు ప్రలంబాసురుడు అంటారు వాడు ఇతను ప్రలంబః గోపరూపి ప్రలంబో అగాదు అసురః తజ్జిహీర్షయ వీడు చంపు చంపుదామంటే వీడు జరగడం లేదు కాబట్టి చంపే ప్రయత్నం కంటే

ఎత్తకపోయి వీడిని కిడ్నాప్ అంటాం కదా అలా కిడ్నాప్ చేసేసి ఇక్కడ గుహలో పడేసి తాళం వేసేది పెద్ద రాయి వేస్తే బయటికి రాదు కదా పట్టుకున్నా ఏం బాధ లేదని. వీరిద్దరిని హరిద్దామనే ఉద్దేశంతోటి అతను గోపాల రూపంలో వచ్చాడు. తం విద్వానపిదాచార్యః భగవాన్ సర్వదర్శనః. పరమాత్మకు బిరుదు ఉంది కదా పేరు ఉంది. శాస్త్ర నామాల్లో పేరు ఏంటి? సర్వ దర్శనం అంటే అన్నిటిని చూచేవాడు అన్నిటిని తెలిసినవాడు అలాంటివాడు ఓహో వీడు వచ్చాడా తం విద్వాన్ తెలిసి కూడా అన్వమోద సఖ్యం వదంతస్య విచింతయన్ మరి వాడిని నమ్మితేనే వాడు పని చేసేది. ఎదుటి వాడి మనస్సులో ఉన్న చర్య భావం క్రియగా రూపుదారి దాల్చాలంటే వాడిని మనం నమ్మాలి. ముందే ఆపేసి వాడు ఈ మెసేజ్ చేస్తూ వాడు ఏం చేస్తాడు? వాడు ఏం చేస్తాడో చూసి అప్పుడు వాడిని అందరికీ చూడాలి కదా ముందు చూస్తే కదా. కాబట్టి సరే నాయనా దారా బాబు అరే వీడు కొత్తగా వచ్చాడు రా గొప్ప పిల్లవాడు కొత్తపల్లి వాడా బాగున్నాడు రా వీడు. మనం ఈరోజు ఈరోజు మనకు వీడే లీడర్. ఇప్పుడు మనకు ప్రాణమిత్రుడు రా అని వాడిని ముందరికి పిలిచి వాడితో స్నేహం చేశారు. కుష్ణుడు స్నేహం చేసి ఎవడు కాదంటాడో ఆ మా దరిపు రండి ఆ దరిపు రండి. ఎందుకు స్నేహం చేశాడయ్యా అంటే పెద్ద పులి కానీ చిన్న పులి కానీ ఒక మృగాన్ని పట్టాలి అనుకుంటే ఏం చేస్తుంది? ముందు కాపు కాస్తుంది. దానికి నమ్మకం కలిగిస్తుంది. అరే ఇక్కడ ఏం లేదు మనం ధైర్యంగా పోవచ్చు పక్కనే ఉంటుంది అది. కానీ గడ్డి పోతే కదులుతుందేమో కానీ ఇంటి కదులుతుంది. ఏమి లేకుండా ఈ ప్రమాదం మాత్రం దగ్గరికి వస్తుంది అప్పుడు పాటి వస్తుంది. అందుకే ఏమంటున్నాడు మనకు తత్ వధం తస్య విచింతయం వానిని వధించడానికి గురించి ఆలోచించినటువంటి స్వామి అనుభవమో తత్ సఖ్యం అతనితో స్నేహాన్ని ఆమోదించాడు. తత్ర ఉపాహూయ గోపాల కృష్ణః ప్రాహ దిగ అప్పటిదాకా ఊరుకున్న కృష్ణుడు వాడు రాగానే అరే అందరూ రండిరా మనం కొత్త ఆట ఆడుదాం. అని అందరిని పిలిచి పరివృఢౌ గోపా రామజనార్ధనౌ కుర్తదన్ కచ్చినా కిచిదాసన్ రామస్వ చాపరే రెండు గ్రూపులు.

ఒకడు ఒక గ్రూప్ కి లీడర్ కుట్టుకోడు, ఇంకో గ్రూప్ కి లీడర్ రాముడు ఇద్దరు అన్నాడు. ఏంటది చేయాలి? గ్రూపు ఆడతాడు. ఓడిపోయిన వారు గెలిచిన వారిని భుజా మీద ఎత్తుకొని చంపవాలి, ఒకట చెట్టు ఏదో ఉప్పి కూడా ఒకట చెట్టు ఇక్కడ చెట్టు. వీడు మోసుకొని పేషెంట్ దాకా తీసుకపోవాలి అన్నమాట. అట్లా ఓడిపోయే వాడిని వేసిన వాడిని మోయాలి అది ఒక వాళ్ళ ఆట. అలా ఇటు రాముడి పక్కన అటు కృష్ణుడి పక్కన రెండు గ్రూపులు తయారైంది. తలంబాతుడు ఏం చేశాడో కృష్ణుని దగ్గర చాలా మంది పోతే పట్టారు, నువ్వు లేవు నువ్వు వదులు లేదు అది అమాయకంగా ఉన్నావు రామగారు నేను ఈ గ్రూప్ కి ఉంటానని కృష్ణుని వదిలిపెట్టి బరదా వద్దులు పోయారు. నేను ఎందుకు చెప్పాలి వాళ్ళకి ఎలా చూడడానికి చిన్నవాడు చిన్నవాడు తక్కువ వాడు కాదు చెప్తా నన్ను జాగ్రత్తగా సామాన్యంగా లోకంలో పెద్దబ్బాయి కంటే చిన్నబ్బాయి కంటే జాగ్రత్తగా ఉంటారు పెద్దబ్బాయి అమాయక గుడిగా ఉంటారు చిన్నవాడు కష్టంగా ఉంటాడు అని చెప్తా ఉంటారు. చెప్పండి చెప్పండి అప్పటినుంచి కృష్ణుడికి చదవ అది బలరాముడే ప్రశాంతంగా ఉంటాడు కృష్ణుడు కూడా దుమ్ము దుక్కాడు ఈ ఈ గురువు మనకెందుకు అని పార్తీ మార్చి ఈ రాఠోసుడు బలరాముడు వైపు వచ్చాడు ఆ చేరు విధా స్త్రీడా వాక్య వాహక లక్షణా మోయబడేవారు మోసేవారు. ఇలా యత్రారోహంతి జేతారః వహంతి చ పరాజితాః ఓడిపోయిన వాళ్ళు మోస్తారు గెలిచిన వాళ్ళు మోయబడతారు. ఇలా భాండీరకం నామ వటం జగ్ముహు కృష్ణపురువ అక్కడ పెద్ద వటవృక్షం ఉంది భాండీరక మహావృక్షం అని నిరంతరమాది వృక్షులకు దేవతలకు నివాసం. ఆ చెట్టు దగ్గరికి వెళ్లారు రామ సంగితిన హయరిహి శ్రీ దామ వృషభాదయః ఇలా క్రీడాయాం జైనస్తానుహుహు. కృష్ణాదయో శ్రీరాముడు ఇలా వీళ్ళంతా కృష్ణుడు భక్తులు ఉన్నారు. అప్పుడు ఎప్పుడు కృష్ణుడు ఓడిపోయేవాడు. ఎందుకు ఓడిపోయాడు అంటే శ్రీరాముడు మోయడం కోసం అయితే భక్తుడిని మోయాలి కదా అందుకోసం కృష్ణుడు ఓడిపోయి శ్రీరాముడు భుజం మీద ఎక్కో తీసుకొని పోయేవాడు. అలవాటు భక్త ఫలాచినుడు కదా ఇలా. శ్రీ ద కృష్ణాదయో నృప హువాహ కృష్ణః భగవాన్ శ్రీ దామానం పరాజితః ఓడిపోయిన కృష్ణుడు శ్రీదాముని అలా మోసేసుకొని పోయాడు. రుళబం భద్ర జైనస్తు ప్రలంబః రోహిణి సుఖం ప్రలంబాసురుడు.

ఓడిపోయాడు బలరాముడిని మోసుకొని చూపించాడు. అవిశక్యం మన్యమానః కృష్ణం దానవ పుంగవః వహన్దుత్తరం ప్రాగాత్ అవరోహణతః పరం. పుష్పుడుతో పెట్టుకుంటే మనం దగ్గరే ఉండుకొని బలరాముడిని తీసుకొని పోయాలి. ఎలా చదువుతున్నాడు అవరోహణ తస్పరం అంటే ఇక్కడ మోసుకొని ఇక్కడ ఎత్తుకొని అక్కడ దింపాలి ఒక ఏదో చెట్టు పెడతారు గుర్తు. అక్కడికి పోయి దింపేసేయాలి. కానీ వీడు పోతున్నాడు దానికి. బింపవజ్రుడు కూడా దాటి అవతలికి పోయాడు. తముద్వహన్ ధరుణ ధరేంద్ర గౌరవం మహాసురః విగతరయో నిజంబు పుహుస ఆస్తితః సురట పరిచ్ఛదో భౌ తడిద్యుమాన్ కుడుపతివాత్. ఇవా అమ్ముదా బదావుని అయితే మోసేసాడు ఇలా నిప్పుకున్నాడు కొంచెం దూరం పోయాడు దాటేసరికి అది దాటాడు ఎందుకు వీడు దాటాడు ఏంటిరా ఇది అరే ఏంటి? సరే సంగతి చూస్తాంలే అనుకున్నాడు బరువు. కాస్త బరువు అయితాడు. ఓ వీడు బరువు అయితున్నాడు ఏంటి వీడు కూడా వాళ్ళలా ఉన్నాడా ఏం బాధ? అబ్బో మనం ఈ ఆకారం సరిపోదని వాడు కూడా ఆ నిజ ఆకారం చూపించాడు. కాస్త తొడిగా కొంచెం బలం బాగా ఉంటుంది పెద్దగా ఉంటాడు వీడు. అలా ఉండి ఆ ఆకారంతో వారు మనల్ని చూశారు. అప్పుడు ప్రదీప్ నిరీక్షిత వపుహు అలమంబరి చరతు ప్రదీప్త దృతు భృకుటి తతోగ్ర దౌశ్రం కనుబొమ్మలు కోరలు మహా భయంగుణ ఆచారాన్ని చూసి జరస్తికం కతక కిరీట కుండల పిటాద్భుతం హరధర ఈషదత్ర సత్ పాపం పూర్తిగా మాయ కను కాబట్టి కిరీటము ఏ కుండలాలు ఏ ఆభరణాలు కోరలు పెద్ద కళ్ళు చూసి ఓ బలరాముడు కొద్దిగా అత్ర సత్ భయపడాడు. అలా భయపడి అధాగత స్మృతిహి అభయహారిపుం బలః విహాయ సార్ధమివ హరంతమాత్మనః గుషాహన స్థిరపి జుడేన గుష్టిన సురాసిపోబిరిమివ వృద్రరహ్మః కొద్దిగా మొదలు భయపడ్డాడు. వెంటనే తానెవరో గుర్తు చేసుకున్నాడు. చాలు కదా. అగాగత స్మృతి అరె అరె నేను రాసియకుడి కదా వీడి బడ అని అనుకున్నాడు. ఆ మాత్రం తగ్గిపోయింది. అనుకో ఎవ్వరే విహాయ తానిలో వీడు. కొద్దిగా ఉన్న దగ్గర చిన్నగా అడిగాడు తర్వాత ఆరాధన చేయలేదు పై వైపు కొడుకుతాడు ఓహో ఇప్పుడు మనం ఊరుకుంటే పోదాం కానీ కాస్త చెయ్యి కాస్త ముట్టి పిడికిని బిగించి నెత్తి మీద చిన్నగా దెబ్బ కొట్టాడు అంటే చిన్నగా అంటే ఆగిపోయేటువంటి జ్ఞాపకం చేసుకొని కొట్టాడు ఎంత ఉంటుంది అది

అని చెప్తాడు రామాయణంలో దేవుడు రామా నాయుడు శక్తి ప్రయోగిస్తారు అట్మణ స్వామి శక్తి ప్రయోగిస్తే మూర్తిపోతారు మూర్ఛపోయినటువంటి రక్షణ స్వామిని ఎత్తుకొని పోదామని రావణ అశ్వర్ ప్రయత్నం చేస్తాడు. హిమవాన్ మందరః శైలః ఉద్ధత్తుం శత్యతే సదా నతు లక్ష్మణ సౌవిత్రిహి ఆదిశేష స్వరూపః అని సర్వాన్ని. అజైను బలం ఉన్నటువంటి రక్తములు ఎందుకు ఎక్కువ కదా? ఎందుకయిందయ్యా అంటే శక్తి దెబ్బ తిని పడబోయే ముందు విష్ణుహో భాగం అమీమాంస్యం అధ అమనుత అంటారు. పోయే ముందు ఓహో ఇది చూడు తల భాగం కదా అనుకోని పడతాడు, ఇదిగో అనేవాడిని చెప్పాలి సరే ఓ. వాళ్ళు ఆమల తోడు కూడా ప్రయత్నం చేసిన వాళ్ళే ఎంత ఆవరేజం కదా ఎంత ప్రయత్నించినా హనుమంతుడు చూసి ఇరు తాలా రాస్తున్నారు. స్వామి పడిపోయాడు మరి చూస్తున్న అమాంతం వచ్చి ఎనభై ఎనభై పీతి గట్టిగా బిగించి ఓ బూతు చూపించాడు రావణాసురుడు వెళ్ళాక కాబట్టి రక్షణ కాపుకున్నాడు నువ్వు తావు అట్లే ఉండు అని చెప్పి మళ్ళీ కొట్టి వస్తావు నువ్వు నిన్ను మా స్వామి చంపాలి కదా సరే పలు ఉందని చెప్పి పెట్రోల్ ఫ్యాన్ తీసుకోవడానికి వెళ్ళాడు అంటాడు వాళ్ళు మీకు శత్రూనామపి అకంప్యోపి లఘుత్వం అగమత్ అను స్వామి శత్రువుల కథలు తాని వారు కానీ భక్తులకు హనుమంతుడు అవజీవగా ఎత్తుకొని పోయాడు అటు దగ్గర భక్తులు దింపారు అదే రావణాసురుడు. అదే రీతిలో ఇక్కడ మనకు బలరాముడు తన స్వరూపాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకొని అలా ఒక ముష్టి ఘాతం శిరస్సున కొడితే ఉపాహన శిరసి దృఢేన ముష్టినా సురాతిపహా గిరిమివ వజ్ర బ్రహ్మ ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో పర్వతాన్ని కొట్టినట్టుగా స ఆహతాహ తపది విసీర్ణ మస్తకః తాలు కదా ఆ దెబ్బకు తలకాయ తగిలిపోయింది రక్తం చక్కుకుంటూ రుధిరం అపస్మృతః అపస్మాదంలో పడిపోయి మహారవం యసుహు అపస్మృత పెద్దగా అరిచి ప్రాణాలు తోలిపోయి కింద పడ్డాడు సమీరయన్ విరిరియత

మా జవత ఆ ఆయు సాహత పెద్ద గాలి పుట్టిన వాక్యం పట్టే ఆ ధ్వని ఇలా పడిపోతే దృష్ట్వా ప్రలంబం నియతం బలేన బలచాలిన గోపా సువిస్మిత ఆసన్ సాధు సాధు వందరాక్ష బ్రహ్మ కూడా కాదు ఈయన కూడా మనల్ని కాపాడేవాళ్ళని కృష్ణు మాదిరి చేసేవాళ్ళని అంటే కాసేపు కాసేపు భగవానుడు అన్నీ కుటుర్ చెప్పింది అనగాదని చెప్పొద్దా ఒక రెండు సార్లు అరిగి ఇక్కడ నువ్వు కూడా చేయడమే నాయనా. ఇందులో ఉన్న వాళ్ళ మీద ఇప్పుడు ఇలా బలరాముని యొక్క మహాత్మ అన్నమాట. అందరూ చూసిన వాళ్ళు బలరామునికి ఆసితః అభివృణన్ తస్తః అదే సమస్యకు సదరతరం. ఆ అనుభవులని చాలా గొప్పవాడని స్పష్టం చేస్తూ ఉత్సాహం చేశారు. బ్రాహ్మణులు పెద్దలు ఆశీర్వాదం చేశారు. ప్రేత్యాగతమివా లింగ ప్రేమ విప్వర చేత చనిపోయినవాడు మళ్ళీ వచ్చినట్లుగా భావించారు అంతే కదా అలా పైకి నిసరపోయాడు. మనవాడు బలం లేకుండా ఏమని చేస్తాడు అంతే కదా. అయ్యో చనిపోయే వలెనే అదృష్టం బాబుడు బతికాడు కూడా ఎదురు తీసుకొని అతన్ని ఆలంగన చేసుకొని సంతోషించారు. పాపే ప్రరంభే నిహతే దేవాః పరమ నిరూతాః. పాపి దలంబాసురుడు మరణిస్తే దేవతలందరూ పరమానందాన్ని పొందారు అభ్యవర్కం బలం మాల్యే ధనుసు సాధు సాధు కృప వర్షాలతోటి. సంతోషింపజేశారు బాగా చేశారు మహానుభావ బాగు బాగు అని మలరాముడిని మెచ్చుకున్నారు అంటాడు తిరిదాతక్తేషు గోపీషు తద్గావహ దూరచారిణీ స్వైరంచరంచారి విసో తృణలోభేన గహ్వరం కాళీయ హృదయం తీరంలో దావాగ్ని కృద్ధిగానే వచ్చింది. మనకు భాగవతం మొత్తంలో ఒక 2 కట్టములు మాత్రమే 2 సార్లు చూస్తాడు, ఒకటి చిత్త పరమాత్మ తన నోట్లో సగల ప్రపంచాన్ని యచోదమ్మకు 2 సార్లు చూశాడు, అదే మొదలేమో పాలిస్తూ ఉన్నప్పుడు పాలిచ్చి అదన్నీ కాస్త మొఖాన్ని ఇలా తుడుస్తూ ముద్దాడుతుంటే ఆవదించి చూపెట్టాడు. ఒకసారి గుర్తు పట్టండి మట్టి తిన్నాడు మట్టి తిన్నాడు అని చెప్తే పరీక్షింత పోయి చూపించారు. అది రెండు సార్లు జరిగింది. అలాగే దావాగ్ని వృత్తాంతం కూడా రెండు సార్లు జరిగింది.

ఒక టైం రోజులో కొంచెం జరిగింది అన్నమాట. రాత్రి పూట కాబట్టి అందరూ కూడా లేదు వాంత కూర్చుని తాగేశారు అయిపోయింది. ఇప్పుడు పగటి పూటే తాగే వస్తుంది. ఇప్పుడు అందరూ చూడకుండా ఉండటాని కోసమని మీరందరూ కళ్ళు మూసుకుంటే మీరు బయట ఉంటారు అని చెప్తాడు. అది నేను తాగుతాను అన్నాడు. మీరు కళ్ళు మూసుకొని ఉండండి. అది నుంచి అవతల ఉంటారు ఆ బడ బొట్ట నడుస్తాడు స్వామి. మరి చెప్తారా మనకి అది చూడండి స్వైరం శరం ధ్యామి అంతా పశువులతోటి పిల్లలతోటి. ఆవుల తొలగిపోయింది కాబట్టి హాయిగా విహరిస్తుంటే ఆవులన్నీ గడ్డి ఎక్కడ బాగా పోతాయి కదా వాటికి దూరం దగ్గర ఏముంది చాలా దూరం వెళ్ళాయి అజాహ గావహ మహిష్యేత్య మేకలు గోవులు గేదెలు ఇవన్నీ ఈ వనం నుంచి ఆ వనానికి ఆ వనం నుంచి ఆ వనానికి ఇలా రకరకాల త్రిణైహి తత్పురదచ్చిన్నైహి గోర్పదైహి అంకితైహి గవాం మార్గమనోగమన సర్వే నష్టా జీవ్యా విచేతుసా జాతానుతావతే వత్యంత పశువున్ గోపా కృష్ణ రామాదయః చాలా దూరం వెళ్ళాయి. కలబారి ఎక్కడ పోయాయో. పోనీ చూతామంటే గోవుల యొక్క అడుగుల దార ఉంటే చూడొచ్చు. అంతా గడ్డి ఉంది పెద్ద గడ్డి. గడ్డి మీద ఆవుల అడుగులు ఏం పడతాయి? అరుజాల లేవు గుర్తుపడలేదు వెళ్ళిపోయాను కదా లేవు. కేవలము ఇటు బయట పోయి ఉంటారని ఊహతో వెలవలసిందే. అరుజాల కూడా లేవు జాతానుతాపాహన విదు విచిన్వంతాగవాన్ అయ్యో ఆవులని పోయాయే ఎక్కడికి పోయాయి ఏ ప్రాంతం పోయాయి ఎలా వెతికారే. తవల తాము పరితాపం పొందుతూ మార్గ మనోగమనం నదల్వే నష్ట జీవియా నష్టాజీవియా చేత ప్రాణాలు పుణ్యవాది లాగా ఇప్పుడు వాళ్ళ గులగు ఆవులే ప్రాణాలు పుణ్యవాది కదా వాటిని వెతుక్కుంటూ సంప్రాపి తుష్టితాహ ప్రాంతాంతస్తే సన్యవర్తయం ముంజాటవియాం ప్రష్ట మార్గం క్రందమానం సగోధనం అవి కూడా ఆవులు కూడా దారి తప్పాయి. గోపాలకులు దారి తప్పారు. దారి తప్పిన గోవులు అంబా పెద్దగా అరుస్తూ ఉన్నాయి. ఆ అరుపులు వినుస్తున్నాయి వీళ్ళకి. అలా అంతా పసుపులు ఉంటున్నాయి. పోదామంటే ఆ రాత్రి పోయింది వెతికి వెతికి వెతికి తిరిగి తిరిగి ఆట అవుతున్నది అరట అవుతున్నది ఇలా తా ఆహుతాహా సంప్రాపితుంటే తా రాత్రి వస్తే దాన్ని మా వల్ల కాదు ఎత్తులేమని.

నాకు తిరిగి వచ్చారు. పుట్టినితో స్వామి ఆవులన్నీ పోయాయి, దొరకడం లేదు, అర్ధమాత్రులు వస్తున్నాయి, వెళ్ళలేకపోతున్నాను. ఎందుకంత అవస్థ పడతారు, నాకు చెప్తే నేను పిలుస్తాను కదా వాటిని. వెతకాలా? అని స్వామి స్వరం స్వరం ననం కృత్వ ప్రతినేదుహు ప్రహర్చితా భూతా భగవతా మేఘ గంభీరయా గంగా కావేరి గాలింది సీత రా రండి రండి రండి అని స్వామి మేఘ గంభీర నానంతో ఒక్కొక్క ఆవు పేరు పెట్టి పిలుస్తూ ఉంటే ఎవరి పేరు వినవస్తే అవి పరిగెత్తుకొని వచ్చేసాయి స్వామి. స్వ నామమున నిదంకృత్వ అవి కూడా అంబారావంలో తమ పేరు పలుకుతూ వచ్చాయి. అంటే వేస్తారంటా కదా స్కూల్లో అటెండెన్స్ తీసుకుంటే పరాయణం వేస్తారంటా కదా అండి. అది కృష్ణుడు పేరు చెప్పగానే బాగా గుండె వచ్చి ఆ పేరు చెప్పుకుంటాడు. సీత అంటే అది ఆరు గురువునే సీత. నేను వచ్చాను. అటెండెంట్ సార్ ఏదో అంటారా స్కూల్లో అలా మొత్తం అవన్నీ అటెండెంట్ చేశారు. అన్నీ దగ్గరికి వచ్చేసాయి స్వనామునామి నదం తృత్వ ప్రతినిధుహు ప్రహర్షితాః. చవర మాత్రం పేరు పెట్టి పిలిస్తే రాని వారు రాని వాడు ఎవరండీ అందరూ పరిగెత్తుకొని వచ్చారు అరపతః సమంతాత్ వనభూమకేతు ఎదురుచ్ఛయాభూతు క్షయకృత్ వనౌకతాం వీళ్ళమ్మ ఆవులు వచ్చేసాయి, జొడలు వచ్చేసాయి, ఇవాళ వెళ్ళొచ్చు అనుకుంటుంటే వాటితో పాటే ఆవుల వెంట, గోవుల వెంట, పశువుల వెంటనే దావాద్ని కూడా తరుముకుంటూ తరుముకుంటూ అక్కడికి వచ్చేసింది. సమీరి సహా తారధనోల్బనోల్ముఖై విదేరిగాన స్థిర జంగమాన్ మహాన్ గారిజాన్ని స్వస్థ చేసుకుంటే మహా మహా వృక్షాలను వెదురు అంటాం కదా వెదురు బొంగులను వాటినన్నిటిని నాకుతూ అంటే కాలి వేస్తూ మహా వేగంగా వచ్చి తమ అపతంతం పరితః దవాగ్నిం గోపాస్య గావః ప్రసమీక్ష్య భీతాః గోవులు గోపులు మహా భయంకరంగా వస్తోంది అందరూ భయపడి పూజిత్య కృష్ణం తవదం తపన్నాః యథా హరిన్ మృత్యు భయార్జితాః జనాః మృత్యుభయం ఆవరించిన మానవులు పరమాత్ముని ఎలా ఎరుగెత్తి పిలుస్తారో వీళ్ళందరూ కృష్ణ కృష్ణ పాహి కాపాడు కాపాడు మహావీర

ఏ రామమిత విక్రమాదా వాగ్నా దత్యమానాన్ ప్రపన్నాన్ రాకుమాల హఠా అందరినీ కాపాడవయ్యా నిన్నే మేము శరణ్య యోజనము అందరం మీకు బంధువులము. నీ బంధువులకు అబద్ధ రావచ్చునా? వేరే వాళ్ళకి వస్తే వస్తాయేమో కానీ నూనం త్వత్బాంధవా కృష్ణ నచారహంతి అవతీదితుం. నీ బంధువులు బాధ ఫలం తగిన వారు అవుతారా? వాళ్ళకి రాకూడదు. భయం సర్వ సన్మజ్ఞ త్వన్నాధా త్వత్పరాయ. నీవంతా. నిన్నే దిక్కుగా భావించాం, నీవే మాకు శరణ్యము, మమ్మల్ని నీవు కాపాడవయ్యా అని అడిగితే కుచోండి. సమ్య కృష్ణః బంధువునాం భగవాన్ హరి నిమిరయతమాభయిష్ట యోచనా రీతి అపాస్తాయే భయపడకండి. అందరూ మీ కన్నులు మూసుకోండి ఇది మీ రయత. తపేటి పీరిత చేటి భగవాన్ ఎలా ఇప్పుడు చెప్పినట్టు వింటారు కదా. మనం ఏం చేస్తాం మామూలు రోజుల్లో అయితే ఏం వినం. పొరపాటున ఫలానా వ్రతం చేయాలి. ఇలా ఇలా ఉన్నా అలాగే ఉంటామండి అంటారు. ఎందుకంటే తొందర కావాలి. పెద్ద మూడ వానికి రావాలి. వ్రతం చేస్తే ఒక కోటి రూపాయలకు వస్తాయి అంటే ఆహా అని ఎట్లా చెప్తే అట్లా వింటాడు అన్నమాట. అలా అంటే ఇది ఆపద వస్తేనే భగవంతుడి మాటను పెద్దల మాటను వింటాం. సంపద వస్తే వాళ్ళెవరు మనం చెప్పడానికి అంటాం. అలాగే పరమాత్మ చెప్పగా అందరూ కళ్ళు గట్టిగా మూసుకున్నారు. పీత్వా ముఖే రసాను కృచ్ఛాత్ యోగా దీశ్చా వ్యమో చేతు మళ్ళీ హాయిగా అగ్నిని పానం చేసేసి వాళ్ళను అవనందించి అవతలికి దాటించేశాడు. ప్రదచ్యతే అక్షీణి ఉమిల్య పునః భాండైరమాగతా మళ్ళీ కళ్ళు తెరిచారు, మళ్ళీ ఆ భాండియ మనం చెప్పాం కదా అతడికి మళ్ళీ అందరూ చేరారు, నిశ్చిత విస్మితా అతన్ ఆత్మానం గాస్య మోచితామిమో. ఆపు ఆపర తప్పింది ఆవులకు కూడా ఆపర తప్పిందని విని చూచి పరమాశ్చర్యం ఉంటుంది కృష్ణస్య యోగ వీర్యం తతో యోగమాయానుభావితం పరమాత్మ యొక్క యోగ బలనం.

పరమాత్మ యొక్క యోగమాయ ప్రభావం ఎంతో దావాగ్ని ఆత్మ రక్షేమం వీక్షతి నేనిదే అమరం ఇంత పెద్ద దావాగ్ని వచ్చినా మామూలు సురక్షితంగా ఉంచాలంటే ఈమె ఏదో మామూలు మా లాంటి కొల్ల పిల్లవాడు కాదు అమరం అని చెప్పి. అని చెప్పారు గావ సన్నివసి సాయాన్ని సహరామః జనార్ధనః వేణుం విణయన్ గోష్టమ్ గాత్ గోపైహి అధిష్టుతాయ ఆవులను పిల్లలను తీసుకొని సాయంకాలం అయ్యేసరికి మళ్ళీ తమ నివాసానికి వెళ్లారు. గోపీనాం పరమానందం ఆసీత్ గోవింద దర్శనే క్షణం వివహత వివ యాసాం యేన వినాభవతు. కృష్ణ పరమాత్మ పుజ్యాలు అంటే గోపికలకు పరమ ఆనందం కలిగింది. ఆ మహానుభావుడు ఒక్క క్షణకాలం లేకుంటే వారికి యుగం కాదు యుగం కాదు ఒక యుగం కాదు నూరు యుగాల్లా ఒక్క క్షణం నూరు యుగాల్లా వారికి కనిపించింది అలాంటి గోటికలకు ఇశపరమా రావటం పరమానం దాన్ని ప్రసాదించింది. ఇలా అద్భుతం కర్మ దావాగ్నేహ మోక్షమాత్మనః గోపాత్రిఖ్యా సమాజస్యో ప్రరంభవధమేవ చైల ఇది గురించిన పిల్లలు. మామ జోల జోల వెళ్ళిని తలంబా ఒక ద్రాకులతో వచ్చాడు, మరణి బళ్ల అమ్మ సక్కీశాడు. అదే ఆపద అనుకుంటే ఆవులన్నీ ఎక్కడికో పాడిపోయాయి. ఈ వెటిక అమ్మ జట కాలేదు. ఇప్పుడు పిలిస్తే అన్నీ వచ్చేసాయి. ఈ రెండు కాదు దావాకిని వచ్చేసింది ఆ చుట్టు ముట్టేసింది మేమంతా పోయామనుకున్నాం. కళ్ళు మూసేసుకుంటే కృష్ణుడు మనల్ని కాపాడాడు. ఇలా అడవిలో ఆ రోజంతా మన పిల్లలు చెప్పుకుంటారు కదా ఏం జరిగిందో ఇలా జరిగిందంతా కూడా పిల్లలు తమ తమ తల్లులకు చెప్పుకున్నారు. మేదిరే దేవ ప్రవరౌ కృష్ణ రాము ఉరజంగ కవలం తాగినటువంటి గోపాలులు, గోపవృద్ధులు, గోపికలు. వీళ్ళెవరో మామూలు వాళ్ళు కాదు దేవ ప్రవరవు.

బలరామకృష్ణుడు ఉత్తమ దేవతయే మానవు నా లాంటి మానవుడు కాదు అని తలచారు తర్వాత ప్రావర్తిత ప్రావృటం సర్వ తత్వ సముద్భవ అన్ని ప్రాణుల పుట్టుకకు అన్ని వృక్షముల పుట్టుకకు మూల కారణమైన వర్ష ఋతువు వచ్చేసింది. గుర్తుకుంటున్నాం కదా హేమంతం ఇప్పుడు రాదా హేమంతం వస్తుంది ఆ వర్షలో. గ్రీష్మం అయిపోయింది ఇప్పుడు అన్ని ఉత్తగా రుతువుల వండి పోతారు ఇలా సముద్భవ విద్యోతమాన పరితిహి విస్ఫూర్చిత నభస్థలా ఆకాశమంతా గర్జిస్తూ ఉన్నది. ఇటుపక్కలంతా బాగా మెరుస్తూ ఉంది. నల్లని మేఘాలతో మెరుపులతో ఆకాశమంతా అస్పష్ట జ్యోతి స్పన్నం. వెలుసులు ఉండి లేనట్టుగా అంటే మెరుపు వచ్చినప్పుడు నలగబడుతుంది అది. మెరుపు లేనప్పుడు అంతా చిదిరి ఉంటుంది. ఎలాగంటే... మనకి ఈ వరరుజువు చాలా చమత్సాహ ఉంది. వర్ణన ఇలాంటి వర్ణన వాల్మీకి ఒకటి రెండు శ్లోకాల్లో చేశాడు. వ్యాసుడు ప్రకృతిని ఎలా మనం చూడాలో చెబుతాడు. విశ్వం విశ్వము కదా ప్రపంచమంతా పరమాత్మే. ప్రకృతిలోని ప్రతి లీల పరమాత్మనే స్ఫురింప చేయాలి. భగవంతుడినే దర్శించగలిగితేనే మనకు పరమాత్మ యందు నిష్ట ఉన్నట్టు గుర్తు. ఈ వరుతు మొత్తము అక్కడ ఉన్న వారందరికీ పరమాత్మనే చూపిస్తుంది. ఎలాగ చెప్తున్నాడో అస్పర్శ జ్యోతి సాక్షన్నం బ్రహ్మేవ సగుణం భభో. మెరుపులు మెరిచినప్పుడు కనబడుతున్నట్టు ఉంటుంది. మెరుపులు పోగానే మళ్ళీ మట్టి కట్టిద్ది. కనపడి కనబడనట్టు ఉంటది. ఎలాగయ్యా అంటే బ్రహ్మేవ సగుణం. సమాధిలో ఉన్నవాడికి సగుణ బ్రహ్మ కనబడి కనబడనట్టు. అగో స్వామి వచ్చాడు అనిపిస్తుంది కళ్ళు తెలిస్తే ఏం కనబడదు. కళ్ళు మూసుకుంటే మళ్ళీ కనబడదు. సమాధిలో ఉన్నవ సగుణ బ్రహ్మ కనబడి కనబడినట్టు ఎలా ఉంటుందో వర్షాజ్ఞానంలో మెలుకులతో కట్టాలి.

ఇటు పోతే ఆ నాగర్ సమద్ ఎదురు పోగానే మళ్ళీ బ్రహ్మేవ సగుణం బభౌ అష్టవు మాసాన్ని పీతమ్యతు భూమి అష్టోదమయం వసు స్వభోభి మోక్తుమారవే పర్యన్యః కాల ఆగతే తొమ్మిది నెలలు. గర్భము మోచినటువంటి గర్భవతి ఎలాగైతే శిశువును ప్రసగిస్తుందో సూర్య భగవానుడు తనలో 8 నెలలు దాచుకున్న నీటిని విడిచిపెట్టాడు అంటున్నాడు అంతే కదా అరే తిరిగేది. అరే తిరిగేది. తనలో నాకు ఇవ్వకపోతే నేను ఏమి చేయలేను కదా. తన కిరణాలతో సముద్రం నుండి నదుల నుండి దాక్కున్న జలాన్ని తనలో సూర్యుడు ఎనిమిది నెలలు దాచుకుంటాడు. తొమ్మిది నెలలు రాగానే ఇది. ఏ కాలం ఆగటే సమయం వచ్చినప్పుడు గర్భవతి గర్భంలో దాచుకున్న శిశువుని ఎలా ప్రపురిస్తుందో కాలం వచ్చినప్పుడు సూర్యుడు కూడా తాను దాచుకున్నటువంటి జలాన్ని భూమ్మీద విడిచిపెట్టాడు కటిత్వంతః మహామేఘాః చండ స్వతన దేపితా ప్రీణనం జీవనం క్షత్య మూచుహు కరుణాయువ తడిత్వంతః మహావేగా మెరుపుతో ఉన్నటువంటి మేఘాలన్నీ గొప్ప వాయువుతో కదిలించబడి ప్రీణనం జీవనం క్షత్య సకల ప్రాణులకు ప్రీతి కలిగించేటువంటి బ్రతుకు ఇచ్చేటువంటి జలాన్ని దయతో విడిచిపెట్టాయి తపకృషాహ దేవమీణాహ ఆసీత్ వర్షీయతి మహీ ఎండాకాలం. బాగా వేడితో పుషించినటువంటి భూమి వర్షాకాలంలో యథైవ కామ్య తపసః తనుహు సంప్రాప్య తత్ఫలం వర్షించగానే ఒక్కసారి భూమి కూడా సంతోషించి కాస్త ఉబ్బిపోయింది. కదా? వర్షాకాలం ఎండాకాలంలో మొత్తం ఎండిపోయి ఉంటుంది భూమి. పగుళ్ళు పారి ఉంటుంది. వర్షం పడింది అనుకోండి అంత భూమి ఉబ్బుతుంది కదా? ఎలాగయ్యా అంటే. తపస్సు చేసిన వాళ్ళు, వ్రతం చేసిన వాళ్ళు బక్కటిక్కి ఫలం పొందగానే మళ్ళీ పుష్టి పొందినట్టుగా వరుషం రాగానే భూమి మళ్ళీ పుష్టిని పొందినది. నిత్యాముఖేషు కద్యోతాః తమసాభాంతినగ్రహాః యథా పాపేన పాఖండాః. నహి వేదాః కరమ్యుతే గమనించారా ఇచాముఖేషు కద్యోతాః రాత్రి పూట కద్యోతములు తెలుసా విడుగురు గువ్వు అంటారు అలా కనపడతాయి.

ఇవి మెరుస్తూ ఉన్నాయి. ఈ మెరుస్తున్న మిడుగులు పురుగులు కనబడుతున్నాయి కానీ రాష్ట్రపూటముల సంగథంలో నక్షత్రములు కనబడటం లేదు, గ్రహములు కనబడటం లేదు. ఎలాగండీ అంటే కలియుగంలో పాపాత్ముల వాక్కులు వినబడతాయి కానీ వేదములు వినబడవద్దు. అది వేదా చాలా ఉజగులు ఉన్నాయి అని చెప్తున్నాడు. కలియుగంలో దేవుని వినబడకుండా పాపుల మాటలు, పాపుల వాదాలు వినబడుతున్నట్టు పరుషాకాలంలో రాత్రిపూట మెడుగులు కనబడుతున్నాయి కానీ. గ్రహములు కనబడటం లేదు. శృత్వా పర్త్య నదం మండూక అరిజన్ గ్రహ తూష్ణిం శయానాః ప్రాగ్విద్వత్ బ్రాహ్మణాః నియమాత్యయే. వర్షాకాలంలో మేఘములు గర్జిస్తుంటే, మేఘములు గర్జినను విని క్రింద ఉన్నటువంటి కప్పలు ఉంటాయి కదా? అవి కూడా అరుస్తున్నాయి. పడేదాకా మౌనంగా ఉన్నాయి. వేసవి కాలంలో మౌనంగా ఉన్నటువంటి కప్పలు వర్షాకాలంలో అరుస్తున్నాయి. ఎలాగయ్యా అంటే నియమం ఆచరించిన వాళ్ళు. వ్రతంలో ఉన్నంత కాలం మౌనం గురించి వ్రతం కాగానే ఇన్నాళ్ళకి ఒక్కసారి ఇలాగే మాట్లాడుతారో అలా ఈ కప్పలని మాట్లాడుతారు. సూర్య నిమ్ దయానాః ప్రాగ్యేతుత బ్రాహ్మణాః నియమ అత్యయే నియమ పూర్తి అయిన తర్వాత అమ్మ ఇన్నాళ్ళు బిగబడులు పెట్టుకొని ఒక్కసారి ఓ అని అడుగుతాను ఏమయిందిరా బాబు అంటే బెగబెగ అని కప్పులు బెగబెగ బెగ అంటే కప్పలు. ఎంత కాలంలో నోరు మూసుకుంటాయి, తొందరగాళంలో బెకబెక బెకబెక. అలాగే వీళ్ళు కూడా మేము ఉన్నప్పుడు కాముగా ఉండి అయిపోగానే అమ్మ దొరికింది మనకు అని ఇక ఎలా గుణ చేస్తారో ఇలా కప్పడండి. అందుకని ఈ వృద్ధ వలన చాలా అవిరక్షణంగా ఉంటుంది. ఈ రీతిలో మనకు మళ్ళీ అందులో చెప్తాడు. విశ్వపురాణంలో అద్భుతంగా చెప్తాడు అసలు ఇప్పుడు. ఇలా హరితాః ఆసన్ ఉత్పత వాహిన్యః క్షుద్ర నద్యః అనుసూచ్యతీహి.

భూ సహాయ దా స్వతంత్రస్య దేహ ద్రవిణ సంపదః ఆసన్ ఉత్పత వాని శూద్ర నద్య వర్షాలు బాగా పడి వరదలు వచ్చేసి చిన్న చిన్న నదులు కూడా అడ్డదారుల్లో ప్రవరిస్తున్నాయి. మామూలు నదులు చాలా కాళ్ళు ఉంటే ఏదో ఒక దాని దారిలో పోతాయి. బాగా వాన పడింది వరద బాగా వచ్చింది అనుకోండి కట్టలు తెచ్చుకొని అడ్డదారులుగా పోతాయి. అడ్డదారులు ఎలాగయ్యా అంటే. బుద్ధి స్థిరంగా లేని వారికి వచ్చిన సంపదల్లాగా చూడండి. ఎలా అంటే పుంసః యథా అస్వతంత్రస్య దేహ ద్రవిణ సంపదః. నియమము లేని అంటే మనోనియమం లేని మానవుని యొక్క శరీరం యొక్క ప్రవృత్తి ధనము ఇతర సంపదలు ఎలా అడ్డగారుల్లో పోతాయో అంతే కదా. మనోనియమం లేని వారికి నియమం లేని వారికి డబ్బులు వచ్చినాయి అనుకోండి తింటాడు తాగుతాడు తిరుగుతాడు దాంతో రోగం వచ్చి చస్తాడు. కొల్లు పోతుంది, తానము పోతుంది, దానం పోతుంది. స్వాతంత్యము లేని, మనోనిగ్రహము లేని వానికి లభించిన సంపదలు పోయినట్టుగా. బాగా వర్షించి వరద నదులు కూడా అడ్డదారిలో ప్రవహిస్తున్నాయి. దేహ త్రవిణ సంపదః హరితా హరిభిని శర్పైహి ఇంద్ర గోపైస్య లోహితాః ఉచ్చిదీంద్ర కృతక్షాయాః నృణాం శ్రీరివ భూరభూత్. వరుషం పడి మత్తగా మొత్తం ఆ గడ్డి వెలుగడ్డి అంటాం. అలాంటి వాటితోటి ఇంద్రగోప ఇచ్చే ఇంద్రీయ మలలు ఉంటాయే ఆ ఆకారంలో గడ్డి అంతా బాగా పెరిగి ఉచ్చరీంద్ర ఉచ్చరీంద్రము అంటే పుట్టగొడుగులు అంటాం. చాలా మంది తెలుసు ఉంటుంది కదా తెల్లగా ఉంటాయి చిన్న చిన్నగా పుట్టగొడుగులు అంటాం ఆ పుట్టగొడుగులు అంతటా వ్యాపించాయి. పుట్టగొడుగులు వ్యాపించడం కాదట పుట్టగొడుగులు అంతటా వ్యాపిస్తే పుట్టగొడుగుల కింద నీడ ఉంది. అబ్బా ఎంత నీడ ఉంది అని చూసి మురుస్తున్నారు. ఎలాంటిదయ్యా ఈ నీడ అంటే నృణాం స్త్రీ రివ కొంచెం డబ్బు రాగానే అబ్బా నేను ధనవంతునే వాడు ఎట్లా మురుస్తాడో పుట్ట గొడుగు నీడ నిడ ఉండరు పూణం ఎలాంటిది అంటే ధనవంతో ధనమలం లాంటిది అన్నాడు. గుడ్ అయింది ఏరే డబ్బు వస్తుంది అబ్బా డబ్బు వచ్చేసిందండి అది ఎంతసేపు ఉంటుందో తెలీదు. పుట్టవల గుడ్ చేస్తే ఏముంటుంది ఎంత ఉంటుంది. ఆ నీడ ధనవంతుని ధనవదన్ లాగా మీరు దాక అందరికీ అమ్ముతున్నది.

ఇలా పూర్వభూతు క్షేత్రాని సత్య సంపద్భి కర్షకానాం ముదంతదుహు ధనినాం ప్రతాపంచ దైవాధీనం అజానతాం సత్య సంపద్భి కర్షకానాం ముదంతదుహు చక్కగా పైలు తిరిగాయి. అలా పెరిగినటువంటి పైలు రైతులకు సంతోషాన్ని కలిగించాయి ముదంతదు ధనినా ఉపతాపంచ దైవాధీనమజానతాం ధనవంతుల కాస్త ఇబ్బంది కలిగించాయి ఎందుకంటే రైతులకు బాగా పంటలు పండాయి అంటే ధనవంతులకు బాధేదట ఎందుకు వాళ్ళ దగ్గర వడ్డీకి అప్పుకు రాదు కదా. అంత లేకుంటే వస్తాదండి వడ్డీ. పంట బాగా పండితే వీడే వాళ్ళ దగ్గరికి పోవాలి. అరే పంట బాగా పండుతున్నదా మనకి ఎవరు రారే అని. ధనవంతులకు బాధ కలుగుతున్నది, రైతులకు సంతోషం కలుగుతున్నది. జలస్వరోకతః సర్వే నవవారిని సేవయా అభిభ్రత విజలం రూపం యథా హరిని సేవయా. నీరు. ఉన్న చోటు నీరు లేని చోటు వర్షం వచ్చి. నీరు నిండుగా శోభించింది. నీరు తిరుగుతున్న చోటు కూడా వర్షం పడి పచ్చగా అట్ట ఊపి బాగా ఉంది. రెండు కూడా రుచిదంబు రూపం కొత్త రూపాన్ని పొందాయి. ఎలా అవి యథాహరిన్ సేవయా. పరమాత్ముని సేవించిన వారి మనస్సు ఎంత నిత్య ఉత్సాహంగా కొత్త రూపంతో ఉంటుందో, భూమి నీరు కొత్త ఆనందంతో కొత్త రూపంతో ఉంది. అది నిశేవయా అవిభ్రతు తరిత్రిహి సంగతః సింధు సుక్షుపే స్వతనోర్మిమాన్ వరదలు బాగా వచ్చి అదులన్నీ పొంగి అదులన్నీ ప్రవహించి సముద్రంలో కరిచాయి. ఒకసారి నీళ్లు ఉచ్చేస్తే ఎలా సముద్రం ఎక్కడ పెద్ద వాయువుతోటి కాస్త ఉబ్బొంగుతుంది. అపత్వ యోగిన చిత్తం కామాస్తం గుణయిత్యధా. ఎందుకంటే మధుర జలమంతా మహా వేగంగా వచ్చి సముద్రం నిండితే ఆ సముద్రం గాలితోటి ఉప్పొంగుతూ కెరటాలు పైకి తెగిసి పడుతున్నది. ఎలాగయ్యా అంటే పక్వము కాని యోగి యొక్క చిత్తము.

అంటే పూర్తిగా ఇంకా అలవాటు కాయే యోగం. అలా అని ఊరుకోలేదు యోగంలో చేరారు. యోగంలో చేరి ఏం ఆరోచిస్తారు? కామాస్తం. పక్వం కాని యోగి కోరికలతో మనస్సు నిండిపోతుంది. నాకు వాడు చెప్తాడు కలియుగంలో ఏం కోరుతారయ్యా? ఉత్పురాణంలో ఒక 5 6 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. యోగము పూర్తిగా పండనివాడు, యోగం వలన ఎలాంటి ప్రభావం కలుగుతుందో విన్నవాడు, కొత్తగా యోగంలో చేరి ఓహో నేను యోగంలో అయితే నేను అదృశ్య రూపాన్ని పొందుతాను. దూర గమనము, దూర శ్రవణము, దూర దర్శనము ఇవన్నీ కలుగుతాయి. నేను నా ఇంట్లోనే కూర్చొని పక్కన ఆ పక్కన ఆ పక్కన ఎవరెవరు మాట్లాడుతున్నారో ఇక్కడే కూర్చొని వింటాను. ఏ స్త్రీ సౌందర్యంగా ఉంటారో వారి నదుల్లో స్నానం చేసుకుంటే ఇక్కడే ఉండి స్నానం దొరకదు క్షుద్రమైన, క్షుల్లకమైన, జుగుప్సితమైన శరీరానికి, మనస్సుకు, బుద్ధికి పతన కారణమైన కోరికలతో. ఎవరి మనస్సు కొత్తగా యోగంలోకి వెళ్తుంది, అదే యోగం పరిపక్వమైతే ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. హనుమంతుడు లంకలోని ఆడవారందరినీ చూసి గందులేచాడు ఆస్కోడయామా తృసుంభపుచ్చం ననంద చిక్రియ జగ ఉద్యగామ సంభాద విద్వాద ఉదరితేల్ స్వాం ప్రగుటిం కపీనా అని అంటాడు మండోదరిని చూసి ఈమె అనుకొని ఆస్పాట్ ఇస్తాడు, కపాటు ధరించాడు, తోక ముద్దు పెట్టుకున్నాడు, ఆడాడు, పాడాడు, వెగిరాడు, జంతులు వేశాడు, తమ ఎక్కాడు, కిందికి దూకాడు. ఎందుకయ్యా అంటే స్వామి ప్రకృతిని చపినాను. కొద్దిగా ఎట్లా చేశారో భయపడదు. బొద్దు చూస్తే గంతులు ఇచ్చాడు కానీ నిజంగా సీతమ్మ కనబడుతే అబ్బొద్దు చూశాడు ఏమయ్యాడు మౌరం సంజాత భాష్మః పరవీర హంత అలా మళ్ళీ వచ్చి మౌల అన్న ఒక్క మాట వస్తే ఒట్టి ఏం అర్థం అయింది? ఈ గంతులన్నీ కొత్తలోనే ఉంటాయి కదా కాదు అంటాడు ఎలాగయ్యా అంటే వివాహమైన కొత్తలో భార్య భర్తలో తంతురు చేతి ఉంది.

ప్రేమ ఆభాసం ప్రేమ రాదు దాన్ని ప్రేమ అనక ప్రేమ రాదు అసలు ప్రేమ 60 ఏళ్ల కూర్చుంది 60 ఏళ్ల లోపు ఉన్నదంతా ప్రేమ కాదు తన నాటకాని అలాగే పూర్తిగా పక్వం కాని యోగం ఉన్నటువంటి మహానుభావుల చిత్తము ఎలా కోరికలతో నిండిపోతుందో నదుల జలంతో సముద్రములన్నీ కూడా నిండిపోయి ఎలా పొగ్గాయి. పక్వ యోగిన చిత్తం కామాక్తం గుణయుప్యదా ఇరయః వర్డ్రధారాది అన్యమానాః నవివ్యదుహు అభిభూయమానాః వ్యతనీహి వ్యధ అధోత్సజచేతసః పర్వతముల మీద పర్వతముల మీద వర్షధారలు తప్పిచ్చాయి కమ్ముకున్నాయి. ఎలాగ వేయండి ఎలాగా అంటే అవిభూయమానా వ్యసనైయదా అఘోర్షజతేతతా భగవంతుని యందు మనస్సు ఉంచిన భక్తులకు ఆపదలు చుట్టి పుట్టినట్టు. అంతే కదా? విత్యానుగ్రహం ఇచ్చామి సస్య విత్తం హరామ్యహ అని శాస్త్రం కదా? అందువల్ల భగవంతుడిని బాగా సేవిస్తున్న వాళ్ళకి ఏమొస్తాయి? ఆ పదులు వస్తాయి. కాబట్టి నిరంతరం భగవంతుడిని సేవిస్తున్న వారికి ఆపదలు చుట్టుముట్టినట్టుగా అరణ్యంలోని పర్వతాల మీద కొండదారలు కప్పివేశాయి అంటున్నాడు. జటసః మార్గాభువుహు సందిగ్ధాః తృణైహి చన్నాః అసంస్కృతాః నాభ్యస్యమానాకృతయః ద్విజైహి కాళహతాయివ దారులు కూడా పర్సం పడి గడ్డి మొరచి అది తీరి దారి అంతా గడ్డి ముడిచింది. ఎక్కడ దారి ఉందో ఏదో ఊడ అయిపోయింది. మొత్తం గడ్డి తీరింది కానీ దారి గుర్తుపడలేదు. అలా దారి ఎక్కడో తెలియకుండా అయింది అంటున్నాడు. ఎలాగయ్యా అంటే వేదం చదువుకున్న మహానుభావులు కొద్ది రోజులు వేదాన్ని అధ్యయనం చేయడం మానేస్తే ఏ మంత్రం ఆ మంత్రం ఇలా జ్ఞాపకం ఉండలో అలా ఈ దారి నుంచి ఆ దారా ఆ దారి ఈ దారా వినకు అర్థం కాలేదు.

గది గది పెట్టింది దారిని తెలియటం లేదు అంటున్నారు. నాభ్యత్యమానా కృతయః ద్విజైతి కాలహతాయివ బ్రాహ్మణులతో అభ్యసించబడని వేదములు కాలక్రమంగా మర్చిపోయేలాగైతే గుర్తుండవో ఆ రీతిలో కొన్ని అయిపోయాయి క్రదాయివ లోక బంధుషు మేఘేషు విద్యుతః చర సౌహృదాః స్థైర్య చక్రో కామిన్యః పురుషేషు మునిష్వివా మరో మాట చెప్తున్నాడు లోక బంధుషు మేఘేషు విద్యుతః ఇంతమందికి ఎన్నో రకముల ప్రాణులకు, మన మానవులకు, జంతువులకు, పశుపచ్చాదులకు కదా అందరికీ ఆనందాన్ని ప్రసాదించడమే స్వభావముగా గల మేఘముల విషయంలో మెరుపులు. చంచరమైన ప్రీతినే ఉంచుకున్నాను. అర్థమైందా? మెరుపులు ఎంతసేపు ఉంటాయి పేఠం మీద? క్షణకాలంగా. క్షణచారం మాత్రమే ప్రీతి కలిగి ఉంటున్నాయి చల సౌహృదాః ఎలాగయ్యా అంటే గుణవంతులైన పురుషుల యందు వేత్యలు ప్రీతి ఉంటున్నట్టుగా వేస్తే వాళ్ళకి ఎవరు పిలిచి ఉంటుంది? ధనవంతులకు ఉంటుంది. ధనవంతులకు ఉంటుంది. ధనం ఉంటే మేము చూస్తారు వాళ్ళు. గుణాలు అనకండి కానీ అన్నం పెడితే అప్పుడు ఉంటుంది. గుణాలు ఏం చేస్తాయి? గుణవంతులైన పురుషుల యందు వేద్యలు ప్రీతి చూపనట్టుగా లోక బంధువులైన మేఘముల యందు మెరుపులు కూడా ఎక్కువ స్నేహాన్ని చూపలేదు. చల సౌకృత. ధనుర్వ్యతి మాహేంద్రం నిర్గుణం చ గుణ గుణిణ్యపాత్ వ్యక్తే గుణవ్యతి కరే అగుణవాన్ పురుషో యదా ధనుహు వ్యతి మాహేంద్రం నిర్గుణం చ గుణిణే ఆకాశంలో ఇంద్ర ధనస్సు వచ్చేస్తుంది కదా? హరివీలు అంటారు. ఆ ఇంద్రుని ధనస్సు ఆకాశంలో వ్యాపిస్తే న్యాయంగా నిర్గుణం ఆకాశంలో రూపం ఉంటుందా? ధ్వని ఉంటుంది, శబ్దం ఉంటుంది అంతే. కాబట్టి ఎలాంటి గుణము లేని ఆకాశంలో గుణము ఉన్నట్టుగా కనబడుతున్నది.

ఎలాగయ్యా అంటే వ్యక్తే గుణవ్యతికరే అగుణవాన్ పురుషోయతా మనకు సృష్టి కార్యక్రమంలో గుణవ్యతికరే అంటున్నాడు అంటే సృష్టి. గుణములలో వైశల్యం ఏంటి ఇప్పుడు? సృష్టి. సృష్టి జరుగుతున్నప్పుడు ఏ గుణములు లేనటువంటి పరమాత్మ అన్ని గుణములు ఉన్నవానిలా ఎలా కనపడతాడో. అనే కదా సూక్ష్మావస్థలో ఉన్నటువంటి ప్రకృతి తో కూడిన పరమాత్మ స్థూరావస్థను పొందుతాడు. దిగత్తుగా మారుతాడు. గుణములు లేనటువంటి స్వామి అంటే ఏ గుణాలు? ప్రకృతి గుణాలు సత్వ రజత్ తమో గుణాలు లేనటువంటి పరమాత్మ తాను జగత్తుగా మరలనుకున్నప్పుడు ఆ గుణములు కలవానిగా ఎలా భాసిస్తాడో. ఏ రంగు లేనటువంటి ఆకాశంలో 7 రంగులు మనకు కనబడతాయి అన్నమాట. పురుషోయథా నరరాయు ఉత్పచ్చన్న సజ్యోత్స్వనారాభితైహి ఘనైహి పాపం. చంద్రుడు కూడా తన వెన్నెలతో ప్రకాశించలేదు. ఎందుకు? మబ్బులు కమ్ముట వలన చంద్రుడు. తన వెలుగుతో ప్రకాశించలేదు. ఎలాగు అహం మత్యాభాసితయా స్వభాసా పురుషో యథా. అహంకారం కమ్మిన వాడికి ఆత్మ స్వరూపం కనపడనట్టుగా. నేను నేను అని దేహమును ఆత్మ అనుకున్న వాడికి ఆత్మజ్ఞానం కలుగుతుందా? అది కదా కదా. అలాగే మేఘాలు కబ్బినప్పుడు చంద్రుడి వెలుగు కూడా అంతటా ప్రకాశించడం లేదు. మేఘాగమోత్సవా పుష్టాః ప్రత్యనందన్ శిఖండినః గృహేతు తప్తా నిర్విణ్ణాః యథా అచ్యుత జనాగమే మేఘా మేఘాగమోత్సవా పుష్టాః ప్రత్యనందన్ నెముళ్ళు మేఘములు రాగానే వచ్చిన మేఘాలను చూసి నెముళ్ళు ఆనందంతో తాండవం చేశాయి. బాగా సంతోషించాయి. ఎలా?

పరమాత్మను సేవిస్తూ పరమాత్మ యందు భక్తి కలిగి పరమాత్మ ఆరాధిస్తున్నటువంటి భగవంతుని భక్తులకు అలాంటి భక్తులు వస్తే చూస్తే ఎలా సంతోషం కలుగుతుందో. భక్తుల రాకతో భగవంతుడిని ఆరాధించే వారికి సంతోషం కలిగినట్లుగా మేఘముల రాకతో నిల్లులు ఆనందించాయి. జనాగమే పీత్వాపః పాదపాః పద్విహి ఆసన్నానాత్మమూర్తయః ప్రాక్ కామాః తపసాక్రాంతాః యథా కామానుసేవయాత్. వేసావి కాలంలో ఎండిపోయి ఆకులు రారిపోయి ఉన్న వృక్షాలు వర్షం కాగానే తన వేళ్ళతోటి నీళ్లు తాగి పచ్చగా టిగురించి బాగా పుష్టిగా పొందాయట. ఎలాగండి అంటే ప్రాక్షామ. కొంతకాలం ఏడాదో ఆరు నెలల్లో తపస్సు చేసి పువాసాలు చేసి అంతివ్రతాలు చేసి ఎట్టిపోయిన వారు ఆ వ్రతం పూర్తి కాగానే ఇన్నాళ్ళది వారిని తినాలని బాగా వాటికి రెట్టింపు అనుభవించి ఎలా బలుస్తారో, పుష్టిని పొందుతారో అదే రీతిగా వాన నీళ్లు తాగి చెట్లు కూడా కొత్త శోభను తెచ్చుకున్నాయి. సర సరస్వ శాంతరోధాసు న్యూషుహు అంగాటి సారసాః కుహేసు అశాంత కుర్చేసు గ్రహమ్య ఇవ దురాశయాః సరస్సు అచాంత రోధస్సు న్యూషుహు అంగాతి సారసాః సరస్సులు ఉన్నాయి. వర్షం బాగా వచ్చేసింది, వరదలు వచ్చాయి. ఈ వడ్డు ఆ వడ్డు. తగిలేదాకా బాగా నీరు ప్రవహిస్తున్నది. ఇంత బాగా నీరు ప్రవహిస్తే తారసములు మనం కొన్ని పక్షులు అంటాం కదా హంసలు లాంటివి అవి హంసలు కావు. అలాంటి పక్షులు అందులో ఉంటున్నాయి. వెళ్తున్నాయి ఉంటున్నాయి. పూర్తిగా అందులోనే ఉంటామంటే ప్రవాహం వస్తే అవి కూడా పడకపోతాయి. అందులో నీరు ఉన్నాయి కదా. అందువల్ల న్యూషుహు వంగాతి దారసాః గృహే దతాంత కుచ్చే దుగ్రామ్యా ఇవ దురాశయాః.

శాంత కృత్యములు లేని అంటే తమోగుణంతో భయంకరమైనటువంటి ఇళ్లను భాజించి పనులు చేసే ఇళ్లలో గృహస్తులు కాస్త ఉండి కాస్త బయటికి పోయినట్టుగా ఉండాలంటే భయంకరంగా ఉంది. బయటికి వెళ్దామంటే ఇప్పుడు దొరుకు ఉండదు కదా. అలా గృహస్తులు భయంకర కృత్యములు ఉన్న ఇళ్లలో ఉండి లేనట్టుగా. రెండు వడ్డులు వ్యాపించి ఉన్నటువంటి సరస్తుల యందు సారసములు ఉండి లేనట్టుగా వ్యవహరిస్తున్నాయి. జలవుకై నిరభిద్యంత సేతవః వర్షతీశ్వరీ జలప్రవాహం తోటి కట్టిన సేతువులు తెగిపోతున్నాయి. పాకండినాం అసద్వాదైహి వేద మార్గాః కరవు యథః కలియుగంలో నాస్తికుల నాస్తిక వాదములతో వేద మార్గములు భిన్నాభిన్నములు అవుతున్నట్టుగా అందియుగంలో కాదు కలియుగంలో నాస్తి కలియుగంలో నాస్తికుల వాదంతో వేదమార్గాలు కాస్త చిన్నా చిన్నమవుతున్నట్టుగా వర్షములతోటి ప్రవాహంతోటి అన్నీ ఆనకట్టలు. తెగిపోతున్నాయి. వ్యముంచన్ వాయుహి నున్నాః భూతేభ్యాధ అమృతం ఘనాః. ఈ టైంలో ముద్దు చేస్తారే. చండినాం వ్యముంచను వాయు వాయుభిర్నున్నాహ భూతేధ్యాగ అమృతం ఘనాహ యదా ఆసితా విశ్వతయః కాలే కాలే ద్విజీరిత వర్షాకాలంలో మేఘములు కదిలిస్తే మబ్బులు చక్కని అమూర్తము లాంటి జలములను విడుచుకొనుతున్నాయి. బ్రాహ్మణుల చేతిలో పెట్టినటువంటి ఆశీర్వచనములు గృహస్తులకు సంపదలను పంచిపెట్టినట్లుగా. ఏవం వనంతద్వర్షిష్టం పక్వ ఖర్జూరజంబుమతు గోగోపాలయుతోరంతుం సబలః ప్రానిత్య పరివీల హాయిగా వర్షరుతూ సముద్ధముగా వర్షించి చెట్లు గుట్టలు పుట్టలు అలాగే కాయలు పండ్లు చిగుర్లు పుష్టపాలు. అంతా మనం నిత్య కోపతో ఉన్న వనంలో ఆ అవసరాలు కొంచెం తగ్గినట్టు ఉన్నాయి. ఇక రండి మనం విహారిద్దాం అని వృష్ట పరరాములు గోపాలా గురువుతో బయలుదేరి మనం వనంలోకి చేరుకున్నారు.

ఇలా ధేనవః మందగామిన్యః ఊధోపారేణ పూయసా యయుహు భగవతా హూతాః దృతం ప్రీత్యా సునుతస్తనీహి బాగా మేతమేతి బాగా బలిసి ఉన్నాయి ఆవులు. పొదువు కూడా బాగా పెద్దగా ఉన్నాయి. పారబగుతున్నటువంటి పొదువులు గల ఆవులు పరమాత్మ పిలిస్తే పరిగెత్తుకొని వస్తున్నాయి. వనౌకసారముదితాః పునరాజీహిమధుచ్ఛితాః అడిలోని వారు కూడా. తేనెలను, పుష్పాలను ఎవరికి కావ సంపద వారికి లభిస్తుంది కాబట్టి అందరూ ఆనందంగా ఉన్నారు. జలధారా గిరేర్నాదానాసన్నాః సదృశే గుహాః పరవతముల నుండి ప్రవతిస్తున్నటువంటి నీటి ధారలతో గుహలు నిండిన వాయువు యొక్క ధ్వనితోటి ప్రతిధ్వనిస్తూ ఆనందాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. ఊహాయాంచాభివర్చతి నిర్విత్య భగవాను రేమి ఖందమూల ఫలాజన. పరమాత్మకి ఏమిటి ఆహారం అడవిలో ఖండమూలములు ఫలములు వీటిని ఆహారం చేసుకొని పరమాత్మ హాయిగా ఆనందిస్తున్నాడు దధ్యోదనం సమానీతం శిలాయాం శైలాంతికే సంభోజనీయేహి భుభుజే గోపైహి సంకర్షణానితః పరమాత్మ అమ్మా వేడి ఇస్తారు వాళ్ళు పెరుగన్నమే కదా దజ్జోదనం అంటే స్వామికి బాగా ఇష్టం మరి అందులో గొల్లవాడు కదా అందులో ఉన్నాడు అలా అందరి దగ్గర తీసుకొని వస్తే ఆ దజ్జోదనాన్ని అందరూ కలిసి కూర్చొని హాయిగా భుజి సంభోజనీయై భుజి గోపై కలిపి కూర్చొని భోజనం చేయదగిన వారితో కూర్చొని తిన్నాడు. సంభోజనీయై అందరితో కాదు. దగ్గలో కూడా మళ్ళీ కృష్ణ పరమాత్ర తుట్టు పుద్ద పెట్టుకోవాలంటే ఇంత పుణ్యం చేసుకొని ఉండాలండి. ఎవరికైతే ఆ యోగ్యత ఉందో అలాంటి వారితో కలిసి కూర్చొని స్వామి భోజనం చేశాడు. సా సాద్వ లోపరి సంవిత్య సర్వతః మీరితే క్షణాన్ తృప్తాన్ వృషాన్ వత్సతరాన్ గాస్య స్వతోం పరశ్రమా ప్రావృద్ధి యంచుతాం వీక్ష్య ఆవులను. రుణములను, పచ్చిక బయళ్ళను, దూడలను అవన్నీ వర్షాకాలం వలన వచ్చిన సంపదతో తృప్తిగా ఉన్నాయి. ఎవరికి కావలసినవి వారికి లభించాయి. భగవాన్ పూజయా చక్రి ఆత్మ శక్తి గుమ్మితాం. ఇలాంటి వర్షాలు మనం ఇప్పుడు మర్చిపోయాం కానీ అదే రోజులలో ఋతువు మారగానే ఋతు పూజ అని చేస్తారు. ఏ ఋతువు కా ఋతు పూజ. ఋతు పూజ, శరద్ ఋతు పూజ, హేమంత ఋతువు ప్రతి ఋతువులో పూజ చేస్తారు.

అలా వరుడు యొక్క సంపదలు చూసి స్వామి శ్రీ పరమాత్మ తన వాళ్ళందరితో కలిసి ఆ శోభను ఆ వనాన్ని పూజించారు. నమస్కారం ఏంటంటే ఒక పాఠం అంటారా నువ్వు ఆ ఆత్మ శక్తి ఉపబ్రహ్మితాం దానశక్తితో పెంపొందిన పరుషాకాల లక్ష్మిని శిష్య పరమాత్మ పూజించాడు. కానీ తానే పూజ చేసుకున్నాడు తక్కువ మంది ఎవరు రెండు పూజ చేయాలంటే మోజీ లేచి ఇంకోటి వేస్తారు. ఎవరు పూజ చేస్తారు అందుకోసమని ఆ ప్రావుట్కార శోభను ఈ మహానుభావుడు పూజించాడు. ఏవం నివసతో తస్మిన్ రామకేశవ యోర్భజే శరత్ సమవతు జగురా స్వచ్ఛ స్వచ్ఛాంబు పరుషానిలా ఇంతలో స్వర్గతు అయిపోయింది. శరద్ ఋతువు వచ్చేసింది, శారదా నీరజోత్పత్య నీరాణి ప్రకృతిం జయుహు శరత్ కాలంలోని నీరజములు. పద్మములు అవి బాగా విపసించడం వల్ల నీరాని ప్రకృతి జలములన్నీ కూడా తౌత్వమను పొందాయి. భ్రష్టానామివ కేతాంతి పునర్యోగని సేవయా. సంసార వ్యామోహంలో మధ్యన అంటే మొదలు కొన్నాళ్ళు యోగంలో ఉంటారు సౌభరి లాగా అంత మధ్యన సాంసారిక వ్యామోహంతో కళకు చెందిన వారి మనస్సు మళ్ళీ యోగం సేవిస్తే ప్రసన్నమైనట్లుగా వర్షాకాలంతో నిన్నటువంటి ఈ సరస్సులు చరత్కాలం రావటంతో పద్మాది వసించడంతో మళ్ళీ ప్రసన్నతను పొందాయి. వ్యోమ్నోబ్దం భూతశాబలియం భువః పంకమపాంబలం చరజ్యః రాత్రమినాం కృష్ణే భక్తిహి యథాశుభం యథాశుభం యోమ్నోబ్దం భూతశావల్యం భువః సంత్మపాం ఆకాశంలోని మబ్బుల మురికిని భూమిలోని భూమి మీద నీటితో వచ్చినటువంటి బురద మురికిని ఈ రెండింటిని చలదుతూ పోగొట్టింది. కదా తెలుగు సూత్రంలో ఆగాజమారంగా ఉంటుంది భూమి కూడా ప్రసన్నంగా గురద ఉన్నదంతా వాన వండరుగా ఎండిపోతుంది ఇలా భూమి మీది మబ్బు మురికి

ఆకాశాల్లో మబ్బు నిమ్మకి ఈ రెండింటి రెండింటికి చని దుత్తు పోగొట్టింది. ఎలాగయ్యా అంటే ఆశ్రమిణాం కృష్ణే భక్తిహి యథా బ్రహ్మచారి వానప్రస్థ లేదా గృహస్థ ఏదననండి. ఆయా ఆశ్రమాలలో ఉండే వారిలో ఉన్న కర్మశాంతి అశుభాన్ని పరమాత్మ మీద పత్తి పోగొట్టినట్టుగా. తర ధృతువు అన్ని మురుకులను పోగొట్టింది. సర్వస్వం జలదాధిత్వా విరేజుః శుభ్రవత్సతః యథా తృత్యేషనాశ్కాంతాః మునయః ముక్త శిల్పిషాః నాలుగు నెలలు. నిండి నిండి నిండి నింపుకున్నటువంటి నీరును మొత్తం నాలుగు నెలలు విడిచిపెట్టి తన దగ్గర ఉన్నవి మొత్తం విడిచిపెట్టాయి కాబట్టి మా ఊరు ఇప్పుడు ప్రశాంతంగా ఉంది. ఏ ఆరో ఇయ్యాల గురు గారు గురు గుజాయి వేయాల నీళ్ళు ఉంటే గురు గారు అన్నీ వదిపెట్టే దాచుకున్నవన్నీ చేతి మబ్బులు ప్రశాంతతను పొందాయి. ఎలా అంటే అన్ని కోరికలు విడిచిపెట్టిన ఋషులు ఎలా ప్రశాంతంగా ఉంటారో ఎలా? యోగం పొందేదాకా కోరికలతో మనస్తంతా వ్యాకులం ఉంటుంది. అది కాస్త విడిచిపెట్టినా? ప్రశాంతంగా కోరిక కలిగినటువంటి వారిని త్యక్తే జనాః శాంతాః మునయః ముక్త చిత్విష పాపాలన్నీ చదివినట్టుగా ఇక్కడ ఆకాశంలో మేఘాలన్నీ వదిలి ఆకాశం ప్రసన్నంగా అయిపోయింది. గిరయా మృతుస్తోయం కొతిన్ నమోచుహు శివం యథా గహనామృతం కాలే జ్ఞానినః దదతే నవా వర్షాకారం తగ్గిపోయింది కాబట్టి వానలు తగ్గిపోయాయి, వర్షలు తగ్గిపోయాయి, అలాగే తెర వేలు అంటాం అంటే పర్వతాల నుంచి నీరు ప్రవహిస్తుంది కదా, వర్షం బాగా పడుతుంది తెరపాతాలు బాగా ఉంటాయి, వర్షం లేకుంటే రావు. రావంటే అసలు రావా? కొంచెం వస్తాయి. కొన్ని చోట్ల కొన్ని చోట్ల వస్తాయి, కొన్నిసార్లు వస్తాయి, కొన్నిసార్లు రావు.

పర్వతములు నీటిని విడిచిపెడుతున్నాయి విడిచిపెట్టాలి ఒకసారి అది ఒకసారి ఇది ఎలాగయ్యా అంటే యథా జ్ఞానామృతం కారే జ్ఞానినః దదతే నవా జ్ఞానులు వినదలుచుకున్న వారి జ్ఞానామృతాన్ని ఒకసారి చెప్తారు ఒకసారి చెప్తారు. వినేవారి యొక్క ప్రవృత్తిని బట్టి చెప్పేవారు ఉంటారు కదా. సద్దలేదు వీళ్ళకు ఏమి చెప్పాలి ఆపేద్దామయ్యా అనేస్తారు. ఏం చెప్తారు వీళ్ళు? జ్ఞానులు చెప్పి చెప్పనట్టుగా పర్వతములు జలమును విడిచి వేయునట్టుగా ఉన్నాయి. నైవా విద క్రియమానం జలం. గాత జలేచరా యధాయురన్వహం శయ్యం హరా మూఢా కుటుంబినః వర్షాలు వచ్చాయి నీరు జరా చెయ్యాల ఫుల్లుగా ఉన్నాయి. నీరు బాగా ఉంటే జలచేర చేపలు ఉండలేకపోయినాక వచ్చి బాగా చేరుతారు. అందులో అంచరిస్తూ. అందులోని పోతున్నటువంటి ఆ నీర చెరములు తాము ఏ నీటిలో ఉన్నామో ఆ నీరు రోజు రోజుకు తరిగిపోతున్నదని తెలియలేరట. అంటే సంసారంలోని జీవులు తమ ఆయుష్ష చేయడానికి కరిగిపోతున్నారని తెలియనట్టుగా చూడండి యధా యధాయుహు అన్వహం క్షయ్యం మరా మూఢా కుటుంబినా మూఢులైన కుటుంబుల నరులు ప్రతిరోజుకు ఆయువు తరిగిపోతున్నదని తెలియనట్టుగా జనములో ఉండేటువంటి జనములు తమ జలాశయం నీరు రోజురోజుకు తరిగిపోతున్నదని తెలియగలరు. తెలియలేకున్నారు. గాథ వారి చరాహ తాపం అవిందన్ చరదర్కయం యథా దరిద్ర సుగుణ కుటుంబ కుటుంబీ అభిజితేంద్రియః మీరు తగ్గుతున్న కొద్ది. లోతు మనకు తెలుస్తుంది. కదా? నీరు తగ్గుతున్న కొద్దీ నీటి అడుగున ఉన్నటువంటి జలజలములకు సూర్య కిరణముల యొక్క వేడి తగులుతూ ఉంటుంది.

నీరు బాగా ఉంటే తగలదు. నీరు తగ్గుతున్నది వేడి తగ్గుతుంది. ఎలాగయ్యా అంటే యథా దరిద్ర కృపణః కుటుంబీ అవిజితేంద్రియా పెద్ద కుటుంబం ఉన్నటువంటి వాడు. తాను సంపాదించిన ధనం అయిపోతే అందులో అవి బాగా తెలుసుకున్నట్టుగా డబ్బు బాగా ఉందనుకోండి ఆ తీస్తా ఒకే విరు విరు అనుకుందాం. కదా ఇంకో 2 కాళ్ళు కొనుక్కుందాం ఆ కానీ అంటాడు అవన్నీ అయిపోయిన తర్వాత వాడు ఒక్కొక్కడు అమ్ముతుంటాడు కొనాలి అమ్ముతాదా అమ్మ అంటాడు కాబట్టి డబ్బు బాగా ఉన్నప్పుడు భోగాలు అనుభవించిన వ్యక్తి డబ్బు అయిపోతున్న తర్వాత బాధపడుతున్నట్టుగా అలాగే నీరు లోతు తగ్గుతున్న కొద్ది అందులో ఉన్నటువంటి జలాలు సూర్య వేడిని సూర్య భగవ వేడిని తలుచుకుంటున్నాయి. జలయ జహో పంకం ఫలాని ఆమంత్య వీరుసః యధాహ మమతాం తీరాః శరీరాదిసు అనాత్మసు. మొత్తం వంగా వర్షాకాలం పోయి శరత్కాలం వచ్చింది కాబట్టి బురదంతా తగ్గిపోతున్నది చాలా చల అని వీరు సహా అలాగే పంటలు కూడా ఉంటాయి కదా పాన పోయింది ఏడుతున్నది అంటే. చెట్లు మడకలు కూడా పోతాయి. మడకలు పోయాయి, బురదలు పోయాయి. ఎలాగయ్యాయి అంటే మనకు శరీర విధీరులైన వాళ్ళు. ఇంద్రియ నిశ్రనము కలవాళ్ళు శరీర, గృహ, భార్య ఆదుల యందు అహంకారము కాదాలను విడిచిపెట్టినట్టుగా. చెట్లు పట్టి చెట్లు ఇవన్నీ కూడా అవి తన స్వరూపాన్ని మెల్లమెల్లగా వదిలిపెడుతున్నాయి. నిత్యరాంబు అభూత్తూష్ణీం సముద్రః శరరాగమి. శరద్రుతి వచ్చేసిందంటే సముద్రం కూడా. ఎక్కువ తరంగాలు లేకుండా అంటే నీరు తగ్గిపోయింది కదా కొంచెం తగ్గిపోయి ఉన్నది కేదారే ప్లస్ ఓగున్నన్ కరుణగా దృఢసేతుభిహి రైతులు ఏం చేస్తున్నారు నీరు కావాలి కదా చెరువులు నీళ్ళు తీసుకొని వారికి కట్టలు కట్టి తన బలాన్ని కాసిన వాటిని వాళ్ళు ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నారు. యథా ప్రాణైహి స్రవద్ జ్ఞానం తన్నిరోధేన యోగినః

ప్రాణాపాయం ఏదో వ్యాధులు వచ్చాయి, ప్రాణం పోతున్నది ఏమనుకున్నప్పుడు జ్ఞానం కూడా పోతుంటుంది. అలా పోతున్న జ్ఞానాన్ని, పోతున్న ప్రాణాలను చివరి ప్రయత్నంతో ఏవేవో అభ్యర్థాలు గడవ తీసి నిలుపుకోవడానికి మానవులు ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా. ఇక్కడ రైతులు తరిగిపోతున్న నీరును జలదయం తెచ్చుకొని కట్టలు కట్టుకొని ఆపుకుంటున్నారు. శరదాకాశయాం స్థాపాన్ భూతానాం మృగోహరతు దేహాభిమానయం బోధః ముకుందః వ్రజయోషితాం. చరత్కారం ఏం చేసింది? ఆకాశంలో వచ్చేటువంటి సూర్య భగవానం వల్ల వచ్చేటువంటి వేడి వలన కలిగే తాపాన్ని చరత్కారము పొలగించినది. ఎలాగంటే దేహాభిమానజం భూతః ముకుంధః. ప్రజేయోషితాం చిత్త పరమాత్మ రేపళ్ళలో ఉండేటువంటి గోపికనకు దేహాత్మాభిమానాన్ని పోగొట్టినట్టుగా కదా. పరమాత్మ యందు భక్తి ఉన్న వాళ్లకు దేహాత్మాభిమానం ఉంటుందా? జాగ్రత్తగా ఈ వాక్యను గుర్తుపెట్టుకోవాలి. పరమాత్మ దేహాత్మాభిమానాన్ని గోపికలకు విడిపించినట్టుగా శరత్కారము. ఆకాశంలో ఉండే తాపాన్ని పోగొట్టుకున్నాడు, ఎందుకంటే దేహాత్మాభిమానాన్ని విడిచిన గోపికలు మరి కృష్ణ పరమాత్మ. అది రాత క్రీడలో వ్యవహరించిన విధానం ఏంటి? ఎవరిలో ఉంటుంది? సామాన్యమైనటువంటి దైవిక వ్యామోహము ఎవరికి ఉంటుంది? ఎవరికి దేహాత్మాభిమానం ఉంటుందో వారికి ఉంటుంది. దాన్ని పోగొట్టినట్టు అంటున్నారు. ఇదని ముందర వస్తుంది. హేమంత రుతువు, కాత్యావిని వ్రతము, రాసలీల అవన్నీ తర్వాత వస్తాయి కదా. ఏమొస్తాది మరి ఇప్పుడు? దేహాత్మ అభిమానం పోయింది పోగొట్టాడు కృష్ణుడు. కృష్ణ పరమాత్మ తనను సేవించే గోపితలకు జ్ఞానబోధతో దేహాత్మ అభిమానాన్ని పోగొట్టినట్లుగా శరద్ ఋతువు ఆకాశంలోని తాపానం పోగొట్టింది అన్నాడు.

ఏమర్సా అండి? శరీరం మీద శరీరమే ఆత్మ కాదు, శరీరం కంటే వేరే ఆత్మ ఉన్నదని ఆత్మజ్ఞానాన్ని కలిగిన వారు శరీరం కోసం శరీరంతో వ్యవహరిస్తారా? గడుపుస్తారా? సరే కదా? మరి ఈ మాట చెప్పి ముందర రాజు ఎలా ఉంది అంటే దానికి ఏం అర్థం చెప్పుకున్నాం? ఇంతకుముందుగా ముందరి నుంచే ప్లాన్ వేసుకొని వస్తున్నాడు స్వామి భగవానుడు. అందుకే దేహాత్మా అని జాన్ తాపాన్ బోధః ముకుందః హృదేయోషితాం స్వక్రమస్వపద నిర్మేఘం శరద్బిలం అతారకం శరద్విమలం అతారకం శరద్ ఋతువులో ఆకాశం విమల తారకం. స్వచ్ఛమైనటువంటి ఆకాశం కాబట్టి నక్షతాలన్నీ హాయిగా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాయి. సత్వయుక్తం యథా చిత్తం శబ్ద బ్రహ్మార్భ దర్శనం. శబ్ద గుణముతో ఉన్నటువంటి మనస్సు శబ్ద బ్రహ్మ యొక్క స్వరూపాన్ని కూడా కలిగినట్టుగా ఆకాశ నశ తల అన్నిటిని అందరూ స్పష్టంగా చూడగలరు ఎలా అని ఉందా వరం ఎట్లా? ప్రతి శ్లోకం ప్రకృతిలో పరమాత్మ ఎలా చూడాలి? పరమాత్మ లీలని ఎలా ప్రకృతిలో చూడాలి? మబ్బులో ఏం చూడాలి? మెరుపులో ఏం చూడాలి? బురదలో ఏం చూడాలి? నీరులో ఏం చూడాలి? పువ్వులో ఏం చూడాలి? తుమ్మెదలో ఏం చూడాలి? పరమాత్మ విభూతి నాకేం కనపడాలి? రుచులు, యోగులు, సిద్దులు, భక్తులు, మునులు, భగవంతుడు కదా నువ్వు? అదే కవి. ఎలా చూడాలో ఈ ఒక్క అధ్యాయం తోటి స్వామి చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నారు. అఖండ మండలో వ్యోమిని రజా రరాజ ఉరుగడైహి శతి ఆకాశంలో శరత్కాలంలో చంద్రుడు కూడా అఖండ మండలః. బ్రహ్మాండంగా స్వామి ప్రకాశిస్తున్నాడు. యథా యజుపతి కృష్ణః వృష్టి చక్రావృతః. ఇక్కడ శిష్ట పరమాత్మ సకల యాదవులతో కలిసి ఎలా ప్రకాశించాడో ఆకాశంలో చంద్రుడు కూడా. ఆ గ్రంథ తాత్ నుంచి అలాగే ప్రకాశించాడు. ఆశ్లిష్య సమశీతోష్ణం ప్రసూన వనమారుతం జనాః తాపం యహుహు గోప్యః న కృష్ణ కృత చేతసః

ఇందులో ఆత్రిత్య సమశీతోష్ణం ప్రసూన వనమార్గుతం ఎలా ఉంది చల రుతువులో ఎక్కువ వేడి లేదు ఎక్కువ తరి లేదు సమశీతోష్ణం. ఇలాంటి చక్కని వాయువును సేవించి తల్లని గాలిని ఎలాంటి గాలి ప్రసూన వనమారుతం పువ్వుల మీద నుండి వచ్చేటువంటి చక్కని సుగంధమైన గాలిని సేవించి జనాహ తాపం యహుహు ప్రజలందరూ తాపాన్ని విడిచిపెట్టారు. గోపికలు మాత్రం విడిచిపెట్టలేదు. గోప్యః నా ఎందువల్ల అంటే కృష్ణ భృత చేతతః కృష్ణ పరమాత్మ చేత హరించబడిన మనస్సు గల గోపికలు మాత్రం తాపాన్ని విడిచిపెట్టలేకపోయారు. తచ్చిన వారంతా విడిచినగా అసలు అయితే వస్తున్నాడు అన్నమాట. కృత చేతుల సహా గావః మృగాః కగాః నార్యః పుష్పిణ్యః శరదాభవన్. ఆవులు, మృగములు, పక్షులు, స్త్రీలు. అలాగే వృక్షములు ఇవన్నీ కూడా పుష్పిణ్య చమత్కారం అది, అందరూ పుష్పవతులు అయ్యారు అంటున్నారు. చెట్లకు పూలు వచ్చాయి, గావులకు ఆవులకు పూలు వచ్చాయి, ఆవులకు పూలు తాగడం ఏంటి అంటే జూడలు అని అన్నారు, పశులకు పూలు వచ్చాయి అంటే సంతానం జరిగింది ఇలా. అన్వీయమానాః స్వవృషైహి పరి పరిహి ఈచక్రియా ఇవా తమ తమ వృషములతో వృషములతో కూడినటువంటి గోవులు. పళ్ళతో కూడునటువంటి వృక్షములు ఎలా ఫలైహి ఈ క్షత్రియాయువ పరమాత్మ యొక్క వ్యాపారంతో సగల జగత్తు ఎలా ఫలవంతం అవుతుందో. శరత్కాలంలో ఈ రేపల్లి బృందావనం అంతా కూడా పుష్పములు ఫలములు కలిగి ఉన్నాయి. ఉదభృష్యన్ వారిజాని సూర్యోత్సానే కుముద్వినా. సూర్యుడు ఉదయిస్తే కలువలు తప్ప కమలాలన్నీ వికసించి సంతోషించాయి. రాజ్ఞాతు నిర్భయాలోకాః యథా దస్యూన్ వినా నృపా. సూర్య భగవానుడు ఉదయిస్తే పద్మాలు వికసించాయి కలువలు మాత్రం కాదు అన్నాడు. మంచి రాజు మంచి రాజును చూచి ప్రజలు సంతోషిస్తారు దొంగలు కాదు కదా అంటారు.

కదా ధర్మతోనే రాజును చూచి ప్రజలు సంతోషిస్తారు, దొంగలు సంతోషిస్తారు. ఉదయించిన సూర్యుణ్ణి చూచి కమలాలు సంతోషిస్తున్నాయి, కలవరు కాదు ఇలా పురగ్రామేషు ఆద్వేయనైహి అంద్రియైత్య మహోత్సవైహి. భో భో పక్ర సత్యాజ్ఞ కలాభ్యాం ఇతరాం భరేహ ఇలా పురగ్రామీషు నగరములు పల్లెలు గ్రామములు ప్రజములు ఇవన్నీ కూడా సేంద్రియ ఇత్య ఐంద్రియ ఇత్య అందరూ ఇంద్రోత్సవాలు జరుపుతారు వర్షాలు బాగా పడి పంటలు బాగా పండి ఆవులు బాగా పశువులు బాగా పాలించుకుంటే. ఏం చేస్తారు ఇంద్రోత్సవం అని అందరూ చేస్తారు. ఇలా అలా ఉత్సవాలతో చేశారు బహువు తక్కువ సత్యాజ్ఞ కలాధ్యాం ఇంత రాంభరే పరమాత్మ యొక్క కళతో. ఎంత పక్వ సత్యములు అందినటువంటి పంటలతో భూమి శోభిస్తూ ఉంది. వణింగ్ ముని నృపాషనాతాః నిర్గమ్యార్ధాన్ కపీదిరే వశరుద్ధాయ దాసిద్ధాః స్వపిండాన్ కాల ఆగతే వణింగ్ ముని నృపాషనాతాః వ్యాపారులు, మునులు, రాజులు నిర్గమ్యార్ధాన్ చెప్పి ఇరేవారు కరత్కాలం వచ్చింది కాబట్టి పరుషాకాలం నాలుగు నెలలు అందరూ ఎవరి ఇంటిలో వారు ఉంటారు. ఇప్పటికాలం కాదు కదా ఇప్పటికాలం నాలుగు నెలల్లో మూడు కాలం ఆనబడుతుంది. పరుషాకాలం. ఇప్పుడు అట్లా కాదు నాలుగు నెలల్లో మూడు రోజులు వారపడవు. విరంతలం పడుతూనే ఉంటుంది. ఎవరు బయటికి వెళ్లరు. కాబట్టి వర్షాకాలంలో ఆగినటువంటి రాజులు. వ్యాపారులు, మునులు బయటికి వచ్చేసి తమ తమ కార్యక్రమాలు మళ్ళీ ప్రారంభించారు. గొరట రుద్ధా యథా సిద్ధా స్వపిండాన్ కాల ఆగతి సిద్దులు కూడా. వర్షాకాలం వచ్చినప్పుడు తన యొక్క యోగములను శుద్ధములను ఆపుకొని అదే ఇంకా మళ్ళీ ఎలా యోగ మార్గంలో ప్రవర్తిస్తారో వీరాలందరూ ప్రవర్తించారు అంటే మనకు వర్ష ఋతువు అయిపోయింది అన్నమాట శరత్ ఋతువు అయిపోయింది ఇత్తం శరత్ పచ్చ జలం పద్మాకర సుగంధినా జపిచతు వాయునా వాతం సగో గోపాలకః అచ్యుతః ఇంత చల్లని చక్కని వాతావరణంలో వర్షాకాలంలో గోవులు గోపాలకులతోటి కలిసి

అంతా కూడా ఆనందంగా ఉన్నాడు. కుసుమిత వనరాజి సుక్ష్మి భృంగద్వియగుల దుష్ట సరః సరిన్ మహీద్రం మధుపతి రవగాస్య కారయంగా సహపశుపాల బలస్సు కూజ. వేణుం కుసుమిత వనరాజి సుష్మి బృంగ ద్విజ కుల దుప్తరస శరత్ మహీధ్రం ఎలా ఉంది? మనం అంటే పువ్వులు కొత్తగా పుట్టించినటువంటి పువ్వులతో కూడుకొని ఉన్నటువంటి తోటలలో పూసిన పువ్వులయందు మకరందాన్ని ఆస్వాదిస్తున్నటువంటి తుమ్మెదరు. ఫలించినటువంటి పండ్ల యొక్క రుచిని గుంజెటువంటి చిలుకలు, పక్షులు ఇవన్నీ తరిను మహీంద్రం ఇవన్నీ కూడా మధుపతిహి అవగాహ్య చారయం. మధుపతి శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ ఇలాంటి వనాన్ని అంతా సంచరిస్తూ ఆవులను సంచరింపచేస్తూ సహ పశుపాల బలః సుపూజ వేణుము. పశుపాలలతో బలరామునితో కలిసి వేణువును గానం చేశారు. తత్ అజక్రియః ఆశృత్య వేణుగీతము స్మరోదయం కాశ్చిత్ పరోక్షం కృష్ణస్య తతకీభ్యః అన్వవర్ణయన్ మనకు ఈ కృష్ణ పరమాత్మ మ్రోగించినటువంటి వేడుగానాన్ని విన్న గోపికలు, ఎక్కడో ఉన్నటువంటి కృష్ణ పరమాత్మను తమ ఎదురుగా చూడలేనందువల్ల కలిగినటువంటి విరాహ. పాపంతో పరమాత్మను స్తోత్రం చేస్తారు. పరమాత్మ గురించి తమ విన్నపాలు చెప్పుకుంటారు. దీన్ని ఏమంటారు? గోపికా గీతములు అంటారు. అలా అద్భుతమైనటువంటి గీతములు. 10 రోజుల్లో రోజు అధ్యయనం పిలిచేవారు గోపిక గీతములు. పొద్దున్నే లేవగానే ఎందుకంటే మన కళ్ళు ఎందుకున్నాయో, మనకు చెవులు ఎందుకున్నాయో, మనకు నాలుక ఎందుకుందో, మనకు శరీరం ఎందుకుందో, మనకు పాదాలు ఎందుకున్నాయో. మనకు మనస్సు ఎందుకు భగవంతుడు ఇచ్చాడో, న్యాయంగా వాటితో ఏం చేయాలో, అవి చేయకుంటే ఎలాగ మనం బాధపడాలో, అసలు పరమాత్మను ఎలా ప్రేమించాలి?

గురు పరమాత్మను ఎలా ప్రేమించాలో చెబుతారు. అయితే భక్తి, తత్వము, వేదాంతము, ధర్మము, ఒడికుడతము, మోక్షము అంటే సగం మంది వినేవాళ్ళు. అందుకే కృష్ణ పరమాత్మ విరహంతో గోపికలు కామాతురరై ఈ పారారు. అంటే కాస్త వలపు కాస్త ప్రేమ అంటే ఇదంతా మనదే ఉన్నట్టు ఉన్నది అని అందరూ ఊపుకుంటారు. పైకి కేవలం పూత పూచాడు లోకం అంతా ఉన్నది నూటికి 190 పాళ్ళు పరమ భక్తి. పునరు శ్లేష భీరుత్వం పరమా భక్తి ఉచ్ఛితు. ఒకసారి కలిసిన పరమాత్మను విడిపోతామో ఏమో అని భయం ఉంటే దాన్ని పరమ భక్తి అంటారు. అంటే ధ్యానంలో స్మరణలో భగవంతుడిని మన ఎదురుగానే సాక్షాత్కరించుకున్నామన్న అనుభూతి కలుగుతుంది. ఎలాగ అవిచ్ఛిన్న దైర్యతాల అంటాం. నూనె పోస్తూ ఉంటే నీళ్లు పోస్తే వజన ధార కట్ అవుతుంది, నూనె పోస్తే ధార తెగదు తాగుతూ ఉంటుంది, తెగని నూనె ధార లాగా నిరంతరము పరమాత్మ యందు ఉండే స్మృతి. ఏం చేస్తున్నావ్ స్వామి యొక్క దివ్య మంగళ విరాహాన్ని మన ముందర సాక్షాత్ కరి ప్రతిష్ట ఆభాసం అంటావ్. స్వామి చూసేద్దాం. చూడు కదా అన్న కనపడ్డాడు. ఒక్కసారి కనపడ్డ తరువాత మళ్ళీ పోతాడో ఏమో. కనపడ్డ స్వామి ఇలాగే కనపడాలి. మళ్ళీ పోవద్దు. పోతాడో ఏమో పోతాడో ఏమో అని భయపడతాను చూడండి. ఆ భయాన్ని పరమ భక్తి అంటారు. సాక్షాత్కరించబడిన పరమాత్మ యొక్క రూపము మళ్ళీ కనుమరుగవుతుందేమో అనే భయం ఉంటే ఆయనేం కాడు అక్కడే ఉంటాడు. లక్ష్మీదేవి శ్రీమన్నారాయణుడిని అహలగిల్లే నేను విడిచిపోను నేను విడిచిపోను నేను విడిచిపోను నీతోటే ఉంటాను నీతోటే ఉంటాను నీతోటే ఉంటాను నిరంతరం స్మరిస్తూనే ఉంటుంది ఆయన విడిచిపోతాడా స్వామి

పోనీ ఆడ విడిచిపోతుందా? రెండూ జరగవు, అత్యంత ప్రీతి కలిగితే మనకు ఏ వస్తువు మీద ప్రాణాధికమైన ప్రేమ ఉంటుందో. అంత అంత ఎక్కువ భయం అంత ఉంటుంది దూరం అవుతుంది ఏమో ఇంత కాలం ప్రేమించాం ఇంత జాగ్రత్త పడి సంపాదించాం ఉంటుంది ఉంటుంది. ఈ భయం అనేది పోవటానికి గుర్తు కాదు, మనకు దాని మీద ఉన్న ప్రేమ గుర్తు. ఎంత ఎక్కువ ప్రేమ ఉంటే అంత ఎక్కువ భయం కలుగుతుంది. పిల్లవాడే ఉన్నాడు, ఏదో పాలో పిలువటం బయటికి పంపించాము, ఓ బాగుండకు రావాలి అని. గంట తర్వాత అదే ఏమనుకుంటావ్ ఏమంటావ్ ఏమన్నా అయిందో ఏమో తెలుగు జోక వేయడం అంటారు నడిచి వస్తున్నాడు అంటారు బండి అది ఏమన్నా అయిందో ఏమో ఏమన్నా అయిందో ఏమో తెలియవలే ప్రేమ వాడి మీద ఎంత ప్రేమ ఉంటే అంత భయం, అది ఇక్కడైనా అక్కడైనా ప్రభావం. భగవంతుని యందు కూడా అధికమైన ప్రేమ ఉంటే అయ్యో స్వామి పోతావా కాపాడవయ్యా పోకుండా ఇక్కడే ఉండవయ్యా ఎప్పుడు ఇక్కడే ఉండవయ్యా పోకయ్యా పోకయ్యా పది సార్లు వంద సార్లు స్వామి ఉండు స్వామి ఉండు స్వామి ఉండు దాన్ని అంటారు ఈ గోపికా గీతాలలో మనకి ఈనాడు ఆ పరమభక్తి కనపడుతుంది. వీరందరూ నాచకన్ స్మరవేయేన విక్షిప్త మనసా. మన్మధ వేగముతో పారవేసుకోబడిన మనస్సుకైనటువంటి గోపికలు కృష్ణ పరమాత్మ యొక్క విరహాన్ని ఎడబాటును సహించలేకపోయారు. భరతాపీడం ఎందుకంటే స్వామి ఎంత ముద్దుగా ఉన్నాడంటే. తముతో మొగవాళ్ళు కూడా మోజు పడేంత ముద్దుగా ఉన్నారు. పుంసాంభోన రూపా అంటారు కదా స్వామి ఎలా ఉన్నారంటే బరహా పీడం శిరస్సులో నెమిడి పించం ఉంది నకవర వపుహు. నాట్యం చేసే వాడికి ఎంత చక్కగా అమరినటువంటి ఆకారం ఉంటుందో కర్ణయోహో కర్ణికారం రెండు చెవులలో కర్ణికార పుష్పాన్ని ధరించాడు విభ్రత్ వాసః కనక కపిశం

బంగారము లాంటి పచ్చని పట్టు వస్త్రాన్ని ధరించాడు. వయయంతి ఇంచమాల మెళ్ళో వయయంతి మాల మనమాల అంటామే పంచభిహి పంచభి పుష్పైహి పంచధా పంచభద్వి బంధిత. వనమాల అంటే ఐదు రకముల పుష్కములను ఐదు తీరులుగా ఐదు చోట్ల పూడబడిన మాలను వనమాల అంటారు. ఇలా వయయంతి మార్గ కూడుకబడి రంధ్రాను వేణు అధర సుధయా పూరయం. వేణువును ఊదుతున్నాడు. అంటే ఏమర్థం? మురళిలో ఉన్న రంధాలు ఉంటాయే, ఆ రంధాలను తన యొక్క అధరామృతంతో నింపుతున్నాడు. అధరామృతంతోటి వేణు రంధములను నింపుతూ. గోప బృందైహి బృందారణ్యం స్వపద రమణం ప్రావిచతు గీత కీర్తిహి. గోపికల గోపాలుల చేత గుంపులు గుంపులుగా చేరి తన చరితాన్ని గానము చేయబడుతుంటే తన పాదముల పాదముల స్పర్శతో ఆనందం పొందుతున్నటువంటి బృందావనాన్ని ప్రావిక్షత్ స్వామి ప్రవేశించాడు. ప్రావిషతు గీత కీర్తిహి ఇతి వేణురవంబు రాజన్ సర్వభూత మనోహరం కృష్ణ పరమాత్మ వేణురవం చేస్తుంటే గోపికలు మాత్రమే సంతోషించలేదు సర్వభూత మనోహరం సకల ప్రాణులు ఆ ధ్వనిని విని ఆనందించాయి. ఇలా సకల ప్రాణులకు ఆనందాన్ని కలిగించేటువంటి పరమాత్మ యొక్క వేణురావాన్ని శృత్వా వ్రజస్త్రియః విన్నటువంటి గోపితలు సర్వాః వర్ణయంత్యః అభిరేమిరే అతనిని అతని వేణుగానాన్ని బలినిస్తూ గానం. వారు పడారు. క్రీడించారు. వారిలో వారు పరమాత్మ స్వరూపాన్ని పరమాత్మ యొక్క దివ్య మంగళ విజ్ఞాన్ని అలా సాక్షాత్కరింప చేసుకుంటూ ఆనందించారు అంటాడు. అందులో అక్షణ్వతాం పరమిదం అపరం విధానః ఇదామః సత్యం పశునను వివేజయతోహో వయస్యై స్వక్త్రం వ్రజేచ సుతయోహో అణువేణు సుస్తం దైరువాని పీతమ్ అనురక్త కటాక్ష మోక్షం కర్త

సామాన్యులకు అర్థం కాకూడదని ఈ గీతములను వ్యాసుడు చాలా ప్రౌఢంగా రచించారు. సామాన్యుల కంటే సంస్కృతం నాకొచ్చు అన్న వాళ్లకు ఒక్క పాదం కూడా అర్థం కాదు. దైవగా ఉంటుంది. అర్థం చెప్పుకుంటే తెలియదు. ఒక్క మాట తెలుస్తుంది. అక్షణ్వతాం ఫలనిదం న పరం ఇదాం. కృష్ణ పరమాత్మను చూస్తే మాకు ఈ విషయం అర్థమైంది. ఏమిటది? కనులు కలిగి ఉండుటకు ఇదే ఫలము. ఏది ఫలం ఆయనను చూసుటే కృష్ణ పరమాత్మ యొక్క దివ్య మంగళ విగ్రహాన్ని రెప్పవేయకుండా చూసుటే కనులు కరిగి ఉండుటకు ఫలము అంటే కళ్ళు లేని వారి కంటే అంటే కళ్ళున్న వారు అరుష్టవంతులు. అతనికి రావాలి. ఎందుకు? ఆయనను చూడగలుగుతున్నాను కాబట్టి. ఒకవేళ కళ్ళుండి కూడా ఆయన చూడలేదు అనుకోండి. పడే కదా అది లేదు వాళ్ళతో అందుకే అవి ఏమన్నాడు భరతాయుతం భరతాయుతే నయనే ప్రఖలాల చరిత్రలో పరమాత్మ యొక్క దివ్య మంగళ విగ్రహాన్ని చూడలేని కనులు నెమలి కనులు అవి అవి ఇంకా వేరు అవి నయక వస్తాయి అసలు గ్యారెంటీ వస్తుంది ఇవి నెమలి కనులు అన్నారు ఎందుకు ఆయన చూడడానికి అలంకారం ఎందుకు? వాటిని చూడాలి తప్ప ఎవరిని చూడలేవు. అందుకే భరహాయి తీతీ నయనే అంటాడు స్వామి గారు. ఈ రీతిలో నా పరం విదామః సత్యం పసూన్ అనువివేతయతో వయత్యై ఎలాంటి కృష్ణుడిని చూడాలి? చక్కగా టిప్పు టాప్పుగా అలంకరించుకొని వచ్చి ముందర నిలబడ్డ కృష్ణుడిని కాదు ఆయనతో మాట్లాడాలి. తోటి గొల్ల పిల్లలతో, గోవులతో, దూడలతో కలిసి వాటిని తోలుకుంటూ ఆ దుమ్మంతా ఒంటి మీద పడుతుంటే

అడవిలో ప్రవేశిస్తున్న కృష్ణయ్యను చూడడమే తమ్ముడు. సకల చరాచర జగత్తును పరిపాలించే పరమాత్మ. ఆ జగత్తులోని ఒక చిన్న భాగంలో తాను కూడా ఒకడై పరత్వ కౌలబ్యాలను ఒకేసారి చూపించే పరమాత్మను చూడాలి. ఆయన మన చెయ్యి ఎందుకు కొడుకు తాలో ఉన్న మనసు వాడే పొద్దుకోకే ఆ బరి కనపడే ఆయన ఆ కొడుకు ఉన్న మనసు కదా ఇంటి అక్కడ ఉంటే అయ్యా అయ్యా అమరి యాగ హత్తు ఇద్దు టైం చూసేలా పొద్దుకోకే ఎవరిని చూడాలి? మనతో కలిసి ఉండాలి. దుమ్మంతా మీదే పడాలి. మనం లాగేయాలి, మన వస్త్రం మీద వేసుకోవాలి, మనం వెన్న పూయాలి, మనతో ఆడాలి, మనం తన్నే పడాలి, మనం తిడితే పడాలి, మనతో అనుకోవద్దు. ఇంత అందమైన మూర్తి ఇంత ప్రభావ సంపన్నుడు ఇంత పిల్లలతో అంత పశువులతో ఇంత జూడలతో అంత కలిసి మెరిసి ఉన్న పుష్కుడిని చూడటమే కమింగ్ కమింగ్. ప్రపంచం చూడటానికి రాగము, ద్వేషము, మోహము, కపటము, జుగుప్స ఇవి నిండిన వారిని చూడటానికి కనుక్కుంటుంది. ఎందుకు ఈ కన్నులు ఆయనను చూడాలి? ఎలాంటి ఆయనను సకల లోక నాయకుడు. అతి చిన్న పిల్లలతో కలిసి ఉండే ఔలభ్య పరాకాష్ట. ఇతన్లో రెండు ఉంటాయి పరత్వ పరాకాష్ట ఔలభ్య పరాకాష్ట. పరమాత్మ మళ్ళీ కానీ ఔలభ్య పరాకాష్ట. ఇలాంటి స్వామిని చూడటం కంటే నా పరం నిధామః. ఇంతకంటే వేరే ఫలాన్ని మేము తెలియము. సత్యం పశువునను వివేకయత వయక్షై తోటి మిత్రులతో కలిసి పశువుల వెంట ప్రవేశిస్తున్న వాళ్ళని చూడటమే. వస్త్రం వ్రజేచ సుతయోహో అనువేలు జుష్టం యైర్వానిపీతం అనురక్త కటాక్ష మోక్షం ఎలాంటిది అంటే వస్త్రం వ్రజే సృతయోహో అనువేలు జుష్టం ఇద్దరు పరిధాన కుర్రా వాళ్ళు ఒకరినంటే బాగుండదు కదా ప్రభువు అని కలపాలి. కలపకుండా ఆయన ఏమనుకుంటాడు ప్రభువు వాళ్ళు అని అదే స్వామి ఆయనకి ఎందుకు మహానుభావుడు అందువల్ల వాళ్ళిద్దరి యొక్క ముఖము అనువేణు చూస్తాడు.

నిరంతరం వేడువు చేతనే సేవించబడేది. ఓపిక అని అనుకుంటున్నారు మమ్ములను విడిచిపెడతారు కానీ ఆయన వేడువు విడిచిపెట్టడే. నిరంతరం పరమాత్మ యొక్క అధరసుతను విడిచిపెట్టకుండా సేవిస్తున్నది ఏది? వేడు వేడు కదా అదృష్టం ఎవరిది నేనేమో ప్రియురాలన్నమాట పుణ్యమంతునేమో వాళ్ళు అనుకుంటూ అనువేను జుస్తం యైరువాని పీతం అనురక్త కటాక్ష మోక్షం అనురక్ష కటాక్షములు. అలా వస్తున్నటువంటి స్వామి మీద కొన్ని లక్షల చూపులు పడతాయి. ఎలాంటి చూపులు? పగతో ఉన్న చూపులు కావు. అనురక్ష. ప్రేమ నిండిన చూపులు కల ప్రేమ నిండిన లక్షల చూపులు నింపి వేసిన నిరంతరము వేడువు యందు అధరామృతాన్ని అందించిన అందరి చేత ఆస్వాదించబడుతున్న తోటి గోప బాలులతో కలిపి వినిపిస్తున్నా. వృందావనం అడవి నుండి పల్లెలు ప్రవేశిస్తున్న కృష్ణ పరమాత్మను చూడగలుగుతే వస్తున్న వాడు చూడాలి పోతున్న వాడు మన దగ్గర ఉంది. అది ఎందుకు వస్తారండి ఎలా వస్తారు? పొద్దు గోగులు తిరిగి తిరిగి తిరిగి ఎప్పుడు నాన్న గోధూళి గోసరిత కోమల నీరలేశం అని చెప్తున్నారే. మొత్తం ఒళ్ళంతా గోధూళి. దుమ్ము దుమ్ము. కర్మ ఏమిటంటే మన ఒంటి మీద ఇంత మట్టి పడితే అబ్బే అని దూరంగా పోతాం. అదే మన పిల్లల ఒంటి దుమ్ము పడితే మా నాన్న బాబాయ్ ఎంత ముద్దుగా ఉన్నాడు బాబాయ్ ముద్దుగా ఉన్నాడు. కదా? మరి మన పిల్లలేమైనా అంత ముద్దు ఉంటే, మరి ఎంత ముద్దుతోటో అరణ్యంలోని పశువులు, పచ్చులు, గాలి, చెట్టు, కాయలు, ఆకులు, రెమ్మలు నింపిన దుమ్మున్న కుష్ణుని ఒళ్ళు ఎంత ముద్దుగా ఉంటుంది? అందుకే వస్తున్న కుటుంబులు పశువులను తీసుకొని తోటి చెల్లికాళ్ళతో దుమ్ము నిండిన ఒంటితో ములని వెదవల కారించుకొని లక్షల మంది చూపులతో సేవించబడుతున్న కృష్ణ పరమాత్మను చూచుట కంటే కన్నులు కలవారికి వేరే ఫలం లేదు.

ఆ ఆస్తి ఉందో కృష్ణయ్య అనే గోపికలు ఎంతగా ప్రేమికరంగా ఆ మారాలు రావు. ఏం చేస్తున్నారు? ఆరాధిస్తున్నారా? తపిస్తున్నారా? స్మరిస్తున్నారా? కలవరిస్తున్నారా? ఇది ఇది అని మాటల చందని ఒక భావ ఆవేగం ఈ గీటికల్లో మనకు కనపడుతుంది. సూత ప్రవాన బరహ స్తవకోత్పలాద్యమాలాను తుక్త పరిధాన విచిత్ర వేశౌ మధ్యే విరేజుహు హలం పశుపాల గోష్ఠ్యాం రంగేయత నటవరౌ ఎలా ఉన్నారు? సూత ప్రవాణ భరహ తబక ఉత్పల అభ్యమాల అనుకృత పరిధాన విచిత్ర వేషౌ వ్యాసుని కూడా ఉద్వేయం ఉచ్చితి దావేశాడు. మరి దానికి వెలమెల్లగా బదాలు వాడేవాడు ఒక్కదారే పెద్ద సమాసం వాడేవాడు. ఊరుకోలే సాయంక్రమం వరకు ఏం చేస్తావ్. మామిడి పూత అది కాదు మామిడి తిగురాలు. అలా మామిడి చిగురాకులతోటి దండ కూర్చారు. అలాగే బరహ నెమిలి పించెములు అలాగే తబకములు కొన్ని పూల. ఉత్తులు, ఉత్పలములు అంటే కలువలు, అబ్జ పద్మములు వీటి యొక్క మాల చేత అనుకృత కృత్తబడిన పరిధాన విచిత్ర వేషవు వస్త్రములు కలిగి ఉన్నటువంటి అంటే మామిడి చిగుడు ఆకు ఉంది. నిమ్మిడి పిచ్చములు, కలువ పువ్వులు, పద్మములు వాటి మాలలు పద్మముల కలువల మాలలతో పూర్తబడిన వస్త్రములు ధరించాలి. ధరించింది వస్త్రాలా పుష్పాలా అలా అలా అలా విచిత్ర వేషం విచిత్ర వేషవు. మధ్యే విరేచితుహు అలం పశుపాల గోష్ట్యాం ఆ గోపాలకుల సభలో మధ్యన అలం విరేచి తగినంతగా ప్రకాషించారు. ఇంకా అంతకంటే ఎక్కువ ఎవరు ప్రకాషించలేరు ఎలాగయ్యా అంటే రంగేయ తన అటవరం. ఈ మీద ధ్యాన ఎలా ప్రకాశిస్తారో నటులు కొంచెం ధ్యానమా అందరూ ఉత్త కాదు ధ్యానం చేస్తూ వీళ్ళు ప్రకాశిస్తున్నారు గోప్య శివాచరత్ అయం కుశలం స్మ వేణుహు దామోదరాధర సుధామపి గోపికానాం పుంకే స్వయం యదవసిత్తరసం శ్రభిన్యః కృష్యత్వజః అశ్రు ముముచుః తరవః యధా ఆర్యా

గోపికలకు అసూయ ఎవరి మీద? వేడు మీద. గోపికలను చూస్తే వేరే వాళ్ళకు మరి కాస్త అసూయ. ఎందుకు వేణువు నోచిన నోవు మేము నోయలేదే అని వీడ పాట. అయ్యో మాకంటే వాడు నయం ఎప్పుడు కృష్ణుడు వాడి దగ్గరే ఉంటాడే మాట్లాడి మేము తిని వీడ పాట. ఇలా ఒకేసారి ఇద్దరి చాపాన్ని మనకు చెప్పాలి. గోప్యా శిమాచర సయంపు జలం. ఓపికలు ఇంత నేర్పరితనాన్ని సంపాదించడానికి ఎంత పుణ్యం చేశారు? ఎంత పుణ్యం అంటే. దామోదరః అధరసుధామతి దామోదరాధరసుధామతి గోపికానాం పుంకే స్వయం యేతు అవతిశ్చరతం. వేణువు త్రాగగా మిగిలిన అధరామృతాన్ని ఎవరు తాగుతున్నారు? గోపికలు. ఫస్ట్ ఛాన్స్ వారికి. ఎవరికి? వేణువుకే. అబ్బే ఆ వేణువు ఏం కాదనడు. చమత్కారం ఏమిటంటే. బ్రహ్మ వైవర్తంలో కృష్ణ పరమాత్మ దగ్గర విరువు లేదు. భాగవతంలో రాస లేదు. ఎవరో రాగ వేడువే వ్యాసుడు భాగవతంలో రాగను వేడువుగా మరిచాడు. కాబట్టి లక్ష సార్లు కృష్ణ అధరామృతాన్ని బాగా తాగినది, బాగా తాగినది, వేణువు బాగా తాగినది, తర్వాత మిగిలితేనే గోపి గారు తాగినారు అంటున్నారు అంటే ఏమైంది ఎవరైనా చెప్పండి ఆ రూపంలో చెప్తారు. ఈ రహత్యాన్ని మనకు పద్మపురాణంలో భాగవత మహత్యాన్ని చెప్పినప్పుడు చెప్తారు. పద్మపురాణంలో భాగవత మహత్యం మూడు సార్లు చెప్పారు. మనం మొదలు చెప్పుకున్నది ఆ రంగాలతో ఒకేసారి చెప్పినట్టు ఉంది. చివరికి ఇంకోసారి వస్తుంది. అందులో మనకి ఈ గట్టాలనే వస్తుంది. అందువల్ల పరమాత్మ అధరామృతాన్ని వేడు తాగగా మిగిలిన దాన్ని.

గోపికలు కూడా తాగాక నిలిచినటువంటి దాన్ని హృదిన్యః మడుగులు సరస్సులు తాగారట. స్వామి వేడుగానం చేసి చేసి చేసి దప్పికొని ఆ వేడు పక్కన పెట్టి ఆ మడుగులో వంగి తోలు తీసుకొని. తాగుతాడు. అందరూ చూస్తున్నప్పుడు. ఎవ్వరూ లేకుంటే దూడలు మాత్రమే ఉంటే ఈ చేతులు పక్కకు పెట్టేసి నోటితోటే ఒంగి నోటి పైన తాగుతాడు. ఎలా దూడలు తాగుతాయో మీరు తాగుతారు. దూడలకు నీరు తాగటం నేర్పటానికి కృష్ణుడు కూడా రెండు చేతులు వెనకలు కట్టుకొని ఇలా ముందరికి ఒగి పెద్ద ఊరుతో నీళ్ళు తాగేస్తారు ఎందుకయ్యా అంటే ఆ రామ సమంతా వాళ్ళకు వాళ్ళకేనా నాకే లేదా నేను పుట్టాను కదా ఇక్కడ రోజు కోసం పుట్టాను నీ కోసం కాదు నువ్వు రమ్మంటేనే వచ్చాను కదా రోజు చెప్పాను చెట్లు పుట్ట గుట్ట నీరు మరుగు గడ్డి పడక ప్రతిదీ దేవతలు. ప్రతిదీ స్వామిని సేవించడానికి వచ్చారు. మరి స్వామి అందరికీ అందుకే మీరు గమనించండి ఇందులో కూడా చెప్తాడు. అప్పుడప్పుడు స్వామి ఆనందం బాగా పెరిగి విజుల్భించినప్పుడు కింద పడి పొర్లుతూ పత్రికను గడ్డిని భూమిని గుర్తుపెట్టుకున్నాడు. లక్షల సార్లు చూసుకొని తెలుసా ఎందుకు? అంతా వాళ్ళకేనా నాకేం లేదా? ఈయన ఎవరయ్యా? అక్కడ ఆమె ఇక్కడ ఆమె నాకేం ఏంటి? ఇంకెవరైనా చూస్తూ కూర్చోవాలా ఏం కర్మ ఇది? పైకుంఠంలో అన్నది సరే ఊరుకుందాం ఇక్కడికి వచ్చావు కదా నా దగ్గరికి. నా చెట్టు వాళ్ళ మీ పాదాలేనా తెలుగులు నాకు వద్దా ఎందుకు పోరా అని బాబు నేను బుద్ధి పెట్టుకున్నాను చెట్టను గుట్టలను మొగ్గలను పువ్వులను ఇలా అన్నిటినీ తన అధరామృతంతో తడిపేశాడు, అయితే ఫస్ట్ ఛాన్స్ మాత్రం వేణువుకే.

సెకండ్ గోపికలకు తరుడు తతా తను మరుగుల కృష్య తను భుక్తే స్వయం ఏ తవశిష్ట రసం ప్రవిన్యః కృష్య త్వచః అశ్రుముముచుహు తరవః యథ ఆర్య ఇలా కృష్ణ పరమాత్మ యొక్క అఘరామృతాన్ని వారు వారు పానం చేస్తుంటే చూస్తున్న వృక్షాలు వారందరి కంటే ఎక్కువ ఆనందించారండి. అదేమితయ్యా అంటే యథా ఆర్య సజ్జనుల్లాగా. అర్థమైందా? సజ్జనులు తాము సంతోషించాలని కోరుకోరు. లోకా సమస్తాః ఎదుటి వారు ఆనందంగా ఉంటే సంతోషించేవారు సజ్జులు. గోవులు ఆనందిస్తున్నారు, గోవులు ఆనందిస్తున్నాయి, వేలు ఆనందిస్తున్నది, చెట్లు మరుగులు ఇంతరు ఇందరికి పరమాత్మ అధరామృతం అందితే మా రన్య గారు. మాకు ఇంకా ఆనందం అండి. అని ఉత్తముడు లాగా ఆనందిస్తున్నారు. బృందావనం సకి భువః ఇతనోతి కీరి ఇవన్నీ ఎవరు అంటున్నారు? గోద్కాయ్ అంటున్నారు. ఏమి ఇది గొడ్గా బిత్తలు. స్వామి వనంలో ఏం చేస్తున్నాడో గ్రామంలో మొత్తం చెప్తున్నారు. అక్కడ ఉన్న స్వామి ఏమేమి చేస్తూ ఉంటాడో. ఇక్కడ కూర్చున్న గోపికలు మరి పొద్దు పొద్దు సాయంత్రం దాకా ఏం చేయాలి? పొద్దున్నే ఈ మహానుభావుడు పొద్దున్నే వెళ్తాడు. కృష్ణ పరమాత్మను చూడాలని తెల్లవారక ముందే రేపల్లెలో అందరూ లేస్తారు. ఎందుకు అంటారా తెల్లవారగా వాడు దొరుకుతాడు. మొదలు పోతాడు. అంత పొద్దున్నే పోయి తెల్లవారక ముందు పోయి పొద్దు పూజినంక వస్తాడు అంటే వైదికులు ఆచరించే సంధ్యావందనం లాగా కృష్ణుడు అని వర్ణిస్తారు ఉన్నప్పుడు. సూర్యుడు రాకముందు ప్రాతఃకాలం అర్ఘ్య ప్రదానం చేయాలి, నక్షత్రాలను చూసుకుంటూ సాయంత్రం అర్ఘ్య ప్రదానం చేయాలి. ఇప్పుడే వస్తాడు కృష్ణుడు ఇప్పుడే వస్తాడు. ఈ రీతిలో ఇది ఓసిస్ తర సంప్రదిన్యః కృష్యత్వచః అశ్రుమూచుః సరవః యథా ఆర్యాః ఇట్లాంటివి.

ఆనంద పాత్మానంద అధ్యాయి సజ్జనులలాగా బృందావనం సతిభువః వితనోతి కీర్తిం బృందావనం కూడా కీర్తిని వ్యాపింపచేస్తూ ఉన్నది యె దేవకీసుత పదాంభుజ లబ్ధ లక్ష్మి కదికిచ్చే దేవకీ పుత్రుని యొక్క పాద పద్మముల స్పర్శ వల్ల పొందిన సంపద కల బృందావనము కీర్తిని వ్యాపింపచేస్తూ ఉంది. గోవింద వేణుమను మత్త మయూర నృత్యం ప్రేక్ష్యాద్రితాన్ సాన్వపరతాని సమస్త సమస్త తత్వం రేక్ష్య అద్రి సాన్వపరతాన్య సమస్త తత్వం ఇందులో గోవింద వేణుమను మత్త మయూర నృత్యం ఆ నృత్యం చూడాలండి. వృందావనంలో కృష్ణ పరమాత్మ వేడువును ఊదుతున్నాడు. కమ్మని పాట వస్తుంది కదు? నెముళ్ళు హాయిగా నాట్యం చేస్తున్నారు. నెముళ్ళు నాకేం చేస్తున్నాయి? స్వామి వేణువును ఊదుతున్నాడు. ప్రేక్ష అద్రితాన్ను అఫలతాన్య సమస్త తత్వం. ఈ అద్భుతమైనటువంటి దృశ్యాన్ని చూచి పర్వతముల పర్వతముల లోయలలో గుహలలో సానుభాగంలో ఉన్నటువంటి సమస్త ప్రాణిజాతము. అన్ని రకముల జీవులు తమను తాము మరిచిపోయి ఉలకించిపోతున్నారు. మేమే అక్కడ ఉండి చూడలేకపోతున్నాం. వాళ్ళు ఎంత అదృష్టవతులండి? వాళ్ళు అనుకుంటున్నారా? గోపికలు స్వామి అక్కడ ఉన్నాడు. ఆయన వేరువు మోగిస్తున్నాడు, నెముళ్ళు ఆడుతున్నాయి, వాళ్ళంతా చూసి ఆనందిస్తున్నారు. నిరంతరం మా కళ్ళులలో దాచుకోవలసిన స్వామిని ఇందరు చూస్తున్నారు, మాకు దక్కు దొర లేదు. ఇంతటి దుస్సు తగ్గితే మా స్వామి ఏం కావాలి? అయ్యో అందరూ చూసేస్తున్నారు మా స్వామిని అందరూ చూసేస్తున్నారు మా స్వామిని అని వీళ్ళు బాధపడిపోతున్నారు. ధన్యాత్మ మూఢమతయోపి హరిణ్యయేతాః బుద్ధి లేకున్నా జ్ఞానం లేకున్నా ఈ ఆడలేళ్ళు ఉన్నాయే దాన్ని చూడండి. ఎంత అదృష్టం చేసుకున్నాయో యా నందనందనం ఉపాత్ర విచిత్ర వేషం ఆకర్ణ్య వేనురనితం సహ కృష్ణ సారాః పూజాంత భూమి రచితాం గణయావరోతి

ఎంత గొప్పది ఈ వేలు అంటే నందనందన ఉపాస్త విచిత్ర వేషం చెప్పుకున్నాను ఇప్పుడు విభ్రద్వేణువు చెప్పుకోలేదా ఇలాంటి విచిత్ర మహేంద్ర పరమాత్మను అరులారా చూస్తున్నాయి. అతని వేణుగానాన్ని వింటున్నాయి. ఒక్కరే వింటున్నారా వీళ్ళు? హరిణ్యః కాదు సహ కృష్ణతార. సమా ప్రియులైనటువంటి మొగలేళ్లతో కలిసి పరమాత్మను చూస్తున్నాయి, పరమాత్మ వేలు గానమును వింటున్నాయి. తమకు ఇంతటి గొప్ప అదృష్టాన్ని కలిగించిన కృష్ణ పరమాత్మను మరో రకంగా పూజించగల శక్తి లేదు కాబట్టి ప్రణయావలోకైహి ప్రేమ నిండిన చూపులతో పూజిస్తున్నాయి. అంటే దగ్గరికి చేరలేకున్నా ఆనందాన్ని ప్రకటింపజేయకానికి వేరే మార్గం లేకున్నా ప్రేమ రసం తొడిచిసలాడే. చూపులతో పుత్ర పరమాత్మను చూడగలుగుతున్న ఆడిలేళ్ళు ఎలాంటివి? బొగరేళ్ళతో కలిసి ఉన్న ఆడలేళ్ళు నిజంగా ధన్యములు. ఏమర్థం? మేము ఆ మాత్రం కూడా నొచ్చుకోలేదు ఎవరైనా చూస్తున్నారా మేము ఇక్కడ ఊర్లో ఉన్నాం. నువ్వు చూడు వారేమో రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా రా మాకు కనపడకూడదని తిక్కడ లేక వస్తున్నాడా? పగలంతా వాళ్ళకి చూపెట్టి ఇక్కడికి వస్తున్నాడు ఏంటి? మాకంటే ఆ వీళ్లే ఎంతో అదృష్టాన్ని చేసుకుని ఉన్నాయి. ధన్యులు. కృష్ణం విరీక్ష్య వనితోత్సవ రూపశీలం ఎవడు కృష్ణుడు వనిత ఉత్సవ రూపశీలం ఆడవారికి యువతులకు పండుగ కలిగించేటువంటి రూపము కల మహానుభావుడు. కృత్వాచ తత్పణిత వేణు విచిత్ర గీతం పరమాత్మ చేత గానము చేయబడినటువంటి వేణు యొక్క విచిత్ర గీతమును దేవ్యః విమాన గతయః స్మరణ ఉన్న సారాః హృత్య ప్రసూనక పరాః ముముహుః

వినియా మామూలు అంటారా నేను కొంచెం బాగానే ఉన్నాను కానీ ఇలాంటి కృష్ణ పరమాత్ములు అతను గానం చేస్తున్న విని దాన్ని విని ఆకాశంలో విమానాల్లో విహరించేటువంటి దేవతా స్త్రీలు కూడా స్మరణ ఉన్న తారాః మామగుడి చేత తొలగించబడిన తారము అంటే బలము కలవారై భృత్యత్ ప్రసూనక బరాః సిగ ముడులు వీడిపోతున్నాయి. సిగలో పెట్టుకున్నటువంటి పూలు కూడా రాలిపోతున్నాయి. ముముకుహు వాళ్ళు మోహాన్ని చెందుతున్నారు. గావత్య కృష్ణ ముఖ నిర్గత వేణు గీత పీయూష ముత్తభిత కర్ణ పుటైహి పిబంద్యః ఒక్క మీన్ తప్ప అందరికీ భాగ్యమే అంటున్నారు. చెట్లు విడుతున్నాయి, గుట్టలు విడుతున్నాయి, వేళ్ళు విడుతున్నాయి. వేణు గానం అండి, మా జనస్తులగా. ఎవరికి అలో ఉన్నటువంటి గావ ఆవుడు కూడా కృష్ణ ముఖ నిర్గత వేణుగీత చిత్త పరమాత్మ ముఖము నుండి వెలువడినటువంటి వేణుగానము అనే అమృతము చేత నింపబడినటువంటి కర్ణపుటములు చెవులు అనేటువంటి దొప్పలు. తో విబంత్యః తాగుతో శ్యావాః సుతస్తన పయక్త బలాః స్మతస్తుహు గోవిందమాత్మని దృశాస్త్రు కలాః స్పృశంత్యః దూడలు ఆకరై తల్లుల దగ్గరికి పోతున్నాయి. తల్లులు అంటే ఆవులు పరమాత్మ వేడుగానంతో పులహించి పొదుగులు చేపి వాటికి పాలు ఇస్తున్నాయి. భయక బలాత్మతస్తుహు అంటే పాలు చేపినందువల్ల తాగుదామని జోడలు వచ్చాయి. పొదువులో నోరు పెట్టి తాగాయి. పాలు తాగే కాదు పాలు లాగే. ఆ తాగిన పాలు నోట్లోనే పెట్టుకున్నాయి. ఎందుకంటే మింగుదామంటే అవి వినొస్తున్నాయి ఈ ధ్యానం వినొస్తున్నాయి. కృష్ణ పరమాత్మ వేణుగాన అమృతాన్ని వినటంలో మైమరచి నోటిలో ఉన్న పాలను కూడా మింగకుండా దూడలు ఆయన్నే చూస్తున్నాయి.

ఎందుకంటే ఒక చమత్సా పదం వాడాడు. పయక్ బలా పాల ముద్దలు నోట్లో పెట్టుకు పాల ముద్దలు ఉంటాయండి కదా. పారు ఉంటాయి కానీ పారముద్దలు ఏంటి? ముద్దలు అంటే పిత్త పరమాత్మ వేరు గాన అమృత పానంతో వీళ్ళు మై మధ్యలో ఆ గానం సోకి ఈ ద్రవించిన పాలు ధనించే ముగ్గతగటైన పాలు. వేణుగానంతో పాలు గడ్డ కట్టాయి, నీళ్లు మనం ముందే చెప్తారు. కానీ ఇందులో చెప్పడగా పద్మపురాణంలో యమునా నదిలో అందరూ విహరిస్తుంటే కృష్ణుడు వేణుగానాన్ని. వినిపించాడు, ఈ వేడుగాన మాధుర్యంలో వీళ్ళంతా మైమరిచిపోయారు. అలాంటి పరమాత్మ దగ్గరికి వచ్చారు కానీ ఆనందంతో నీళ్లు కూడా చంపించాడు, మంచు గడ్డలైపోయారు వీళ్ళన్నీ గడ్డ కట్టే. గోపిక గారు అయ్యో స్వామి సాంజనం గడ కట్టేయండి ఎలా అవును అన్నారు. అంతే కదా కొంచెం ఉండండి అని దూరంగా పోయారు. అంతేనా అర్థమైందా? కృష్ణుడు దూరంగా పోతే ఆ విరహ వేడి తగిలి గడలన్నీ ఆరిపోయాయి. కరిగిపోయాయి. నాకు ఒక శ్లోకం చెప్తాడు రామాయణం కాదు రామాయణంలోని కథను ఆధారంగా తీసుకొని కపయః కుప్యంతి పవన తనయాయా అని. రాఘవ విరహ జ్వాల సంతాపిత సత్య చైల ఇదో వాకినః అని చెప్పాడు కపయాః సుత్యంతి. హనుమంతుడు వచ్చి లంకలోచితమ్మను చూశాను. ఆమె నిన్నే తలస్తూ ఉంది, క్షేమంగా ఉంది, ప్రాణాలతో తలగా వచ్చేస్తే నువ్వు ఆమె దొరుకుతుంది అని వాస చెప్పేశాడు. ఇది చెప్పిన హనుమంతుడిని చూచి వానరులందరూ మళ్ళు కొరికేశారు దుర్మార్గుడు ఎంత ద్రోహం చేశాడు వీడు. గోపడుతున్నారు, రాళ్ళు వేస్తున్నారు, తిరుగుతున్నారు, గొడవ గొడవ చేస్తున్నారని. ఎందుకయ్యా అంటే ఊడిపోయింది చలికాలంలో. చలికాలంలో బాగా చలి పెడుతుంది అసలే పోతులు వానకేమున్నాయా? ఇంతకాలము రాముని విరహాదినితో తన శరీరాన్ని కాపుకున్నారు కోతులందరు. వేడి తల తలి కాస్తావా? సీతా విరహంతో వేడెక్కిన రాముని వేడి తోటి అందరూ తలి కాస్తున్నారు. వీరు రాస్తావు స్వార్జి చేసేసరికి తలి వేడిపోయింది తల అయిపోయింది వేడి తలి పెట్టాడు. వీరు మాకు తలి పెట్టిస్తావు మాకు?

అది హనుమంతుడు కోప్పట్టారు. రాఘవ విరహ జ్వాల సంతాపిత సక్య తైలసిక రేతు కపయః కుప్యంతి పవన తనయాయ అంటారు. అలాగే ఇక్కడ కూడా ఏం జరిగింది? కృష్ణ పరమాత్మ యొక్క విరహం తోటి కావితాల్లో వేలు గానం తోటి నోటిలో ఉన్న పాలు కాస్త గడగట్టాయి. అందుకే పయక్క బలాహ. పాల ముద్దలు నోట్లో పెట్టుకొని గుడలు కూడా వాడినే చూస్తున్నాయి, పాలిచ్చే గోవులు ఆయన్నే చూస్తున్నాయి, అక్కడ ఉన్న చెట్లు గుట్టలు ఆయన్నే చూస్తున్నాయి, గుడలు ఎవరు? ఈ తాలు సరిగా అని గోపిగారు అది చూడండి ఎంతటి భక్తి ఆవేక్షము నిరంతరం పరమాత్మను చూడాలి చూడాలి చూడాలి ఆ తపన అడిగితే ఆయన కనబడుతుంది ఆ రీతిలో పీయూష కబలాస్పతస్తుహు గోవిందమాత్మని దృశాస్త్రు కలాహ స్పృశంభ్యః ప్రాయోపతాంబ విహగాహ మునయః వనేస్మిన్ కృష్ణేక్షితం తదుజితం కలవేణు గీతం ఆరుష్య ఏద్రువ భుజాన్ రుచిద ప్రవారాన్ శృణ్వంతి అమీర్ తదృశః విగతాన్యవాచః ప్రాయ బతాంబ విహదాః మునయః వనిష్మిన్ కొంచెం జాగ్రత్తగా ఆలోచిస్తే ఈ బృందావనంలో ఉన్న పక్షులన్నీ పక్షులు కావండి మునులే వేయః విహగాహ వనేస్మిన్ ఎందుకంటే కృష్ణేక్షితం తదుదితం కలవేణు గీతం. కృష్ణుని చూపులను చూస్తున్నారు. కృష్ణుని మాటలను వింటున్నారు. కృష్ణుని వేణుగానాన్ని వింటున్నారు. అలాగే ఆరు ఎక్కడ ఆరుక్షయే ద్రుమ భుజాను రుచిర ప్రవాణాను కుణ్వంతి అమీరి సదృశా దూరంగా ఉన్నవాడు కనపడకుంటే చూడాలనుకుంటే ఏం చేస్తారండి? కట్ట ఎత్తు వేయిస్తారు. ఎత్తు ఉంటే అక్కడ ఎక్కి బాగా కనబడతది. అందుకే ఈ పట్టులు కింద ఉంటే కనబడదని చెట్ల కొటారు కొమలకెత్తి ఆయన సరితీరా చూస్తున్నాడు. ఎంత కసి వినదు అసలు మిందురా గుణమా అవి చూస్తున్నాయి ఏంటి మా వాడిని చూస్తున్నాయి ఏంటి తమల బాబు అని ఉంటారా మాకు కాబడతారా లేదా ఎట్లా కొమ్మలెక్కి నిక్కి నిక్కి చూస్తున్నాయి అవి ఆగి కాలం వింటున్నాయి అతని మాటలు వింటున్నాయి అబ్బే ఇవి పచ్చలు కాదండి

మునులు ఎవరు మునులు బృందావనంలో ఇప్పుడు పక్తుల్లాగా వచ్చారు అవునా అది వాస్తవమే కానీ మనకు ఈ రూపంలో చెప్తున్నారు. అందుకే కృష్ణ దృశ్యం ఆరుశ్యయే ద్రువభుజాను రుచిర ప్రవాళాను కృణువంతి అమీలిత దృశః కన్నులు మూచుకోకుండా కన్నులు తెరిచి చూస్తున్నారు విగతాన్యవాచః వాళ్ళ అరుపు అంతా మానేశారు పట్టు అరుస్తాయి కదా మీ మరిస్తే అది వినరాదు. అంత తీయని వేడు నాదానికి ఎక్కడ భంగం వస్తుందో అని పచ్చలన్నీ నోరు మూసుకొని కళ్ళు తెరిచి చూస్తున్నాయి. ఇలా స్వామిని చూస్తున్నాయి. అతాన్యవాచః నద్యస్సదా తదుపధార్య ముకుంద గీతమావస్త లక్షిత మనోభువ భగ్న వేగాః ఆలింగన స్థగితం ఊర్మి భుజైహి మురారేహి గృహ్నంతి పాదవివ్వలం కమలోపహారా అంటే ఏం చెప్పాలి నా కూడా కృష్ణ పరమాత్మ యొక్క వేణుగానాన్ని విని ఆనందిస్తున్నాయి. ఎలాగండీ అంటే తదుపధార్య ముకుంద గీతం ఆవర్త లక్షిత మనోభవ భగ్న వేగా. విని ఆనందిస్తున్నట్టు గుర్తేంటి? ఏం కావాలి? అంటే మనస్సులో ఓ కలత బయలుదేరుతుంది కదా? మనస్సులో కలత బయలుదేరితే, దిగులు బయలుదేరితే ఏమవుతుంది? మన గమనం, మన వేగం తగ్గుతుంది. కదా మనస్సు ఎన్ని రకాల సుడులు తిరుగుతుంటే అంతగా మనం చదువుతాం. నదులు కూడా సుడులు తిరుగుతూ అంటే పరమాత్మ యొక్క వేణుగానం వినటం వలన కలిగినటువంటి మన్మధ వేదన వచనంలో సుడులు తిరిగి వేగాన్ని తగ్గించుకుంటారు. రెండు కారణాలు. వేగం బాగా ఉంటే ఈ ధ్వనికి ఆ ధ్వని విండాలి బాగా. అందుకే పెద్ద స్థలంలో. వేగాన్ని తగ్గించేది. రెండవది సుళ్ళు తిరుగుతూ వస్తూ ఉంది. సుళ్ళు తిరిగిందంటే అక్కడ వేగాన్ని తగ్గింది కదా, నడక ఎందుకు తగ్గింది? మనస్సులో కలవలం అయింది.

ఏ కలవరము కృష్ణ స్వామి మీద వ్యామోహం ఇలాంటి వ్యామోహం తోటి చూడులతోటి మనోభవ భగ్న వేగాః ఆలింగన స్తగితం ఊర్మి భుజైహి మురారేహే ఒకసారి గట్టిగా కౌగలించుకోవటం వలన ఆగిపోయినటువంటి పద్మాలను అంటున్నాడు. పద్మాలు వచ్చేసాయి కదా, పద్మాలు ఉంటాయి అదిగో ఆ విధంగా. వాటిని దగ్గరికి తీసుకుని ఎలా ఊర్మి పుజలి. తరంగా వే దేవులతోటి వాటిని గట్టిగా సౌకరించుకొని అమాంతం తీసుకొని వెళ్లి శ్రీకృష్ణుని పాదవర్మముల మీద కానుకలుగా ఉంచుతున్నాడు. వీటిని పద్మములు. వలనులు, నదులు, పద్మములను వానికి పాదముల యందు కానుకగా ఉంచుతున్నాయి. ఏమిటి లాభం? వాటిని తాము కౌకరించుకొని పాదాల్లో ఉంచుతున్నాయి. ఏం అర్థం అయింది? కుమాలను తాము కౌగరించుకొని స్వామి పాదాల్లో ఉంచాయి. తాము కౌగరించుకున్న పద్మములు స్వామి పాదాలను తాకాయి అంటే తాము కూడా స్వామిని అవదయించుకున్నట్టు అయిందా లేదా? ప్రత్యక్షంగా వెళ్లి ఆలింగనం చేసుకోలేక తాను ఆలింగనం చేసుకున్న పద్మాలను స్వామి పాదంలో ఉంచాడు. ఇంతటి మధుర భావనలు మనకు రామాళంలో చెప్తారు. రాముడు లంక దగ్గరికి వచ్చిన తర్వాత సీత ఇక్కడ ఉంది కదా అని అబ్బే ఇబ్బంది మాకేం లేదు వాతి వాత ఎట కాంత తాం దుష్టువా మామపి స్పురుష సీతమ్మ నేను ఒకరినొకరు తాకుతున్నానండి అన్నాడు అంతేకాదు మా చూపులు కలిశాయి మా తనువులు కూడా కలిశాయి అది రాక ఉంది. ఇది సముద్ర యూతలో ఉంది. ఎలా కలిసి అయి? వాతి వాత యొక్క కాంత సంస్తుత్వా నాయనా వాయువా శాస్త్ర అద్భుత రాక అంటారు. లంకకు వెళ్లి నా ప్రియుల ధర్మను తాకి వచ్చి నన్ను తాకు సరిపోయింది. స్వయమే వ్యాత్ర సంస్పర్శః చంద్రే దృష్టి సమాగమః

చంద్రుడు ఉన్నాడు. ఆ చంద్రుడిని ఆమె చూస్తుంటుంది, నేను చూస్తుంటాను. మా ఇద్దరి తుప్పులు కలిశాయి చంద్రుడిలో కలిశాయి. చంద్రుడిలో మా తుప్పులు కలిశాయి, గాలిలో మా పనుగులు కలిశాయి. రావన అలా కాస్త గౌరవ అలాగే ఇక్కడ నదులు తమ భుజాలతో కరువ్వించుకొని పద్మాలను పరమాత్మ పాదములయందు అర్పించారు అంటే స్వామిని కూడా తాము ఆలింగనం చేసుకున్నటువంటి అనుభూషిని పొందారు అన్నమాట. ఇలా గృహ్నంతి పాదయుగళం కమలోపహారాః దృష్టవాతపే వ్రజపశూను సహరామగోపైహి సంచారయంతం అనువేణుము ధీరయంతం ప్రేమ ప్రవృద్ధ ఉదితః కుసుమావరిభిహి సఖి. ఉరువ్యధాత్ తోపుషాంబుద ఆసపత్రం. మేము చేయలేని సేవలను అరణ్యము వనకాంతే కృష్ణునికి చేస్తూ ఉండుకో. ఆ విరలి వనకాంత అంటాము. ఏమిటది అంటే? దృష్టువా ఆతపే వ్రజపశువును సహరానగోపైహి సంచారయంతం. అప్పుడు బలరామునితో కలిసి కృష్ణుడు గోపాలకులతో కలిసి ఈ ఎండలో గోవులను తిప్పుతూ ఉన్న స్వామిని చూచి అలాగే వేణుముదీరయంతం వేణువును పూజ ఉన్నటువంటి స్వామిని చూచి ప్రేమ ప్రబుద్ధ వృద్ధితః కుసుమావళి దేవి వీళ్ళందరికీ లోపల ప్రేమ బాగా పెరిగి ఈ కాస్త పుట్టింది పెరిగింది పెరిగి కుసుమావలీపి సఖీ ఉరివ్యధాత్ సోవపుతా తన శరీరంతో స్వామి నడిచేటువంటి దారిలో మరీ పుచ్చుకుంటాయని పూలు పరిచే. ఊరు కింద పడిస్తే ఎన్ని లాభాలు? కాళ్ళకు పుచ్చుకో ఒకటి, కాళ్ళతో ఎండ కూడా తాగదు కదా? పువ్వులతో భూమిని, కొమ్మలతో ఆకాశాన్ని చప్పి గుడుగుగా, పాదుకలుగా. వనకాంత కృష్ణుని సేవిస్తుంది. ఎంత దుర్మార్గుగాలో. ఇదిగో మేము చేసుకుని మురియవలసిన సేవలన్నిటిని అది చేస్తుంది. ఎందుకు నీకు మనసు ఊరు కాదు విరహ వస్తావ్ ఇలా ఆతపత్రం పూర్ణాహ పులింద్య పురుగాయ పదాబ్జ రాగ శ్రీ కుంకుమేన దైతాస్తన మండితేన తద్దర్శన స్మరరుజ

రుజ సృణ రుచితేన లింపంత్య హానన కుచేషు జహుహు తదాధిం పూర్ణాహ పులింద్యః పురుగాయ పదాబ్జ రాగ శ్రీ కుంకుమేన దయితాస్తన మండితేన తద్దర్జన స్మర రుజ రుజ తృణ రూషితేనా లింపంతి పురింద్యః అంటారు. పురింద్యః అంటే మామూలుగా తీరములు ఇసుక తిన్నెలు అంటాం. నదుల వడులో ఉండేటువంటి ఇసుక తిమ్మెలు. అలాగే కురింది శబ్దానికి వన అంటే గిరి గిరి గిరి ఏమంటాడు గిరిజనులు గిరిజన స్త్రీలు అన్నమాట. అరణ్యంలో తిరిగేటువంటి పిళ్ళను పురింది అంటారు. నది ఒడ్డున ఉండేటువంటి ఇసుర పిళ్ళలు ఉంటాయి కదా వాటిని కూడా పురింజాల అంటారు. ఇక్కడ రెండు రకాలుగా అర్థం భాసించేలాగా చమత్కారంగా స్వామి చెప్తున్నాడు గోప్తల రీతిలో ఇందులో ఉరుగాయ పదాబ్జ రాగ శ్రీ కుంకుమేనా ఎలాంటిది ఇది? ఉరుగాయుడు ఎవరయ్య పరమాత్మ కదా? పెద్దల చేత నిరంతరము గానము చేయబోయేవారు ఉరుగాయ అంటే ఏమన్నారు ఆయన? ఇలాంటి పరమాత్మ యొక్క పదాబ్జ రాగ శ్రీ కుంకుమేనా? పాదముల పాద పద్మముల యొక్క ఎరుపు అంటే ఇది. అది ఎలాంటిది? కుంకుమ కదా? ఎరుపు అంటే కుంకుమే. అలాంటి కుంకుమ వచ్చి దైతాస్థానం అంటే ఎలాంటి కుంకుమ ఇది? సామాన్యంగా ప్రియురాలు అలంకారం కోసం తన తనముల యందు కుంకుమను అలంకరించుకుంటారు. తనముల యందు అలంకరించుకోదగిన కుంకుమ. ఎందుకు అలంకరించుకుంటారయ్యా అంటే అది ఈ పాదాల కుంకుమ కాబట్టి. పరమాత్మ యొక్క పాదరాగం అనే కుంకుమ కాబట్టి ప్రియుని పాద పద్మములను ప్రియురాలు తన వక్షస్థలంలో అలంకరించుకోవటము అన్నమాట. అలా తద్దరిజన స్మరరుజస్తృణ రూషితేనా లింపంత్యః అననకుచేషు యహుహు తదాదిం. నమస్కారం ఇచ్చేకే స్వామి నడుస్తున్నాడు. దృశ్యం గమనించాలి. ఈ వర్ణనకు దీని వెనక ఏమున్నదో మనకు అర్థం కాదు.

అది తెలుసుకుంటే ఆనందం తెలుస్తుంది. స్వామి ఇసుక తిన్న ఆ ఇసుక మీద నది తీరల్లో ఇసుక మీద నడుస్తున్నాడు. పరమాత్మ నడుస్తూ ఉంటే అడుగు దారలు పడుతున్నాయి. పడుతున్న అడుగు దాడను క్రిందికి వంగిన చెట్లు కొమ్మలు తూడ్చేస్తున్నాయి. ఎందుకట నాకు దక్కకుండా మీరు దక్కించుకుంటారా? మీకు లేకుండా చేస్తాను అని నిన్ను తాచిన పాదాలు మీరు ఎందుకు వదిలిపోతారు? మీరు సొంతం చేసుకుంటారు. పాదము యొక్క పరాగము ఇక్కడ వీరు తమ స్థనములలో దాచుకుందామంటే కొమ్మలు రెమ్మలు ఆకులతో వాటిని తుడిచేసి తన ఆననకు చేతు కొమ్మల యొక్క ఊర్ధ్వభాగంలో వాటిని అంటించుకుంటున్నాయి. పరమాత్మ పాద ధూళిని చెట్లు తన చిరుకొమ్మలలో చిగురు టాకులలో ఎందుకంటే వాళ్ళు చెప్పారు కదా అందరు రుషులు ఏమన్నా ఇలా దింపంచి ఆననకు చేసు జహువు అంటే ఆననము ముఖము యందు కుచముల యందు వాటిని పూసుకొని పరమా స్వయొక్క విరహం వలన వచ్చినటువంటి వేడిని, బాధను, వ్యాధిని తొలగించుకుంటున్నారు. హంతాయ మద్రి లబల హరిదాస వర్యః యతు రామకు చరణ స్పర్శ ప్రమోదః కొంచెం జాగ్రత్తగా చూస్తే ఈ పర్వతం కూడా ఏదో పర్వతం మొగవేలంలా కనబడుతున్నది కానీ ఈమె కూడా ఎవరో యువతేనండి అని అంటున్నారు. అబల. కూడా స్త్రీయే. ఎందుకంటే నిజంగా కాకుంటే అది కూడా ఉత్తమ రకంగా కాదు హరిదాస వర్యః. పరమాత్మకు ఉత్తమ దాసుడే ఇలా స్త్రీగా పుట్టింది. ప్రవక్త లాగా అడిగారు. రామపు చరణ స్పర్శ ప్రమోదః మానం తనోతి సహ గోగణ యోత్త యోర్యతు పానీయ సూయ వస కందర కంద మూలైనిహి.

ఆనందం కరిగితే పులకించ వస్తాది. కదా? రామకృష్ణుల యొక్క పాద స్పర్శతో కలిగినటువంటి ఆనందంతోటి ఎవరి వల్ల ఆనందం కరిగిందో అలాంటి వారికి ప్రత్యుపకారం చేయడానికి వారి వారెవరైనా వస్తే మనం వారిని సత్కరిస్తాం. ఓ మాట చెప్తాడు వేరే సందేశంలో కాళిదాసు. కాంతోదంతః సుహృదుపనతః సంగమాత్ కించిదూనః అంటే ప్రియుని వార్తను తీసుకొచ్చిన ప్రియుని దూత ఉన్నాడే అంటే దూత చేత తేబడిన ప్రియుని వార్త ప్రియుణ్ణి కలియటం కంటే కొంచెం తక్కువ. ఇది మించు ప్రియుని కలిసినంత ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది అంటాడు. అందుకే మనకు సుందరగాథలో కూడా హనుమంతుడు ఉంగరాన్ని తీసుకొస్తే ఏం చెప్పింది? దుష్టువా భర్తుక్కర విభూషణం భర్తారమివ సంప్రాప్తా జానకీ ముదితా భవతు ఇది కాళిదా బాబు వాడి సొంతమా బాబు అని బట్టి బట్టి బట్టి రాశారు కాళిదా కాళిదా పేరు ఈయన కొట్టేసాడు ఆయన మూల కూర్చున్నారు కరివి కల్యాసు అని ఆయన లేదు. ఆ మన ఊరు ఒక్క స్లో కనుక్కోండి. గమనించండి. భర్తు కర విభూషణం భర్తాలివ సంప్రాప్త. స్వామి యొక్క ఉంగరాన్ని చూసి స్వామిని పొందినంత ఆనందం పొందింది. దాన్ని తిప్పి కాళిదాసు కాంతోదంతః సుకృదుపనతః సంగమాస్తించింది. మిత్రుడి యొక్క రాబడినటువంటి శ్రీయుని యొక్క వాక్త శ్రీయుని కలయికతో కొద్దిగా అన్నట్టుగా తాను ఎవరి వల్ల ఆనందం పొందారో అలాంటి వారి వారు వస్తే వారిని దూరం చేస్తారు ఆనందిస్తారు అందుకే కృష్ణ పరమాత్మ యొక్క పాద పల్లవ స్పర్శతో పులకించి ఆనందించినటువంటి ఈ పర్వతము ఆ ప్రమోదః మానం తనోతి గౌరవిస్తున్నది సహ గోగణయో గోవులకు గోపాలకులు లేకపోతే పానీయ సూయ వస కందర కండములై వారికి మంచి నీళ్ళు.

అందములు, మూలములు, పండ్లు, చిగురు కాకులు ఇవన్నీ అందిస్తుంది కానుకారు. భయం చేస్తుందండి, మనం ఇంకా ఒక చేయి చేస్తాం, కాళ్ళు చడుస్తాం కదా కూర్చోడానికి, ఆసరం చేస్తాం కదా, కూర్చోడానికి ఫలహారం చేస్తాం కదా, అలాగే చక్కెర పాపు పండ తీసేస్తాం. వీళ్లతో కళ్ళు కరిగింది, మచ్చెళ్లతో తాగులు చేసింది, మళ్ళీ చేసింది, పూడి చేసింది, తాగి చేసింది, మొగ్గలు చేసింది, కండములు చేసింది. పరవతము ప్రేమ ఉంటే వానికి విడగదిగిస్తాడు. ప్రేమ ఎవరి మీద? కుష్ణి మీద. వాడికి చేయాలి కదా, ఆయన రాడు ఎలా తెలుసు. అతన్ని రక్షించుకోవటానికి వీడు దగ్గరికి ఇస్తుందండి, బాగానే మనం ఏమంటాం మస్కా అంటాం కదా? తర్వాత బాగానే మస్కా కొడుతున్నట్టు ఉన్నది కృష్ణుడిని రక్షించడానికి, మరి ఆయన రావాలంటే విడిపోయి చెప్తారు. అవుతే ఎంతమంది చదువుకున్నావ్ ఆ పండి ఇచ్చింది పూజ ఇచ్చింది కాయలు ఇచ్చింది ఆ తర్వాత మంచి నీళ్ళు ఇచ్చారు బాగా గౌరవిస్తుందయ్యా అలాగా అంటారు అలాగా. కృష్ణుడిని ఆకర్షించడానికే ఇవన్నీ వేటాలు చేస్తున్నారు అని ఉంది చూస్తే ఇది పర్వతం కాదు ఇది కూడా పంపపు చేసే వ్యవహారమే ఇది కూడా మాలాంటి ఒక అబల. అబల అంటున్నారు. హంతాయ మద్రి అబల హరిదాత వర్యః యత్ రామకృష్ణ చరణ స్పరిచ ప్రమోతః మానం తనోతి సహ గోగణయోస్తయోర్యత్ పానీయ సూయ వద చందర. కందం మూలైహి గా గోపకైహి అనువనం నయతోరుద నయతోహో ఉదార వేణుస్త్వనైహి కలపదైహి తనుభృత్సు సఖ్యః అస్పందనం గతిమతాం పులక తరుణం నిర్యోగ పాశకుత లక్షణయోహో విచిత్రం ఆ నృత్యమే కాదు ప్రతి చెట్టు అమ్మాయి ఆయన పాటలు వింటున్నారు కదలితే ఒట్టు చెట్టు కూడా కదలిస్తాది ఆ ఆకు కూడా కదలిస్తాది కొత్త కొత్తగా పూలన్నీ వస్తున్నాయి. అంటే చెరువుల మీద పులకించలన్నీ వస్తున్నాయి. ఎలా? కొత్త చిగురాకు రూపంలో, కొత్త ఆకుల రూపంలో, కొత్త పూల రూపంలో గా గోపకై అనువనం నయతో. గోవులతో కలిసి ఆవులను వనానికి తీసుకొని పోతున్నటువంటి వారి యొక్క ఉదార వేణుస్వనైహి చక్కని వేణుగానాలతోటి కలపదైహి మంచి మంచి పాటలతోటి తనుభృత్సు సఖ్యః

శరీరం దైర్యం కదా ఇలాంటి వాళ్ళ చేత అస్పందనం గతిమతాం పులతః గమనం ఉన్నవాళ్ళు కూడా గమనం మానేశారండి. అలిక లేదు తంపించిపోయారు. ప్రేమ బాగా పెరిగితే శరీరంలో ఒట్టిలో అలిక కనపడదు. అస్పందనం గతిమతాం పులకః తరుణాం నిర్యోగ పాశపుత లక్షణయోహో విచిత్రం ఏమాత్రం. సంబంధం లేకున్నా ఎంత కాలం నుంచో ఏర్పడినటువంటి పాశము తోటి ప్రేమ పాశము అనండి. గుణానుబంధం అంటాం కదా ఇలాంటి వాటితో వచ్చినటువంటి. సంబంధం ఇది కొరకింతలు వాటికి కూడా వస్తున్నాయి. శత్రం అందర అమ్మాయిలే, గుట్టలందర అమ్మాయిలే, నదులందర అమ్మాయిలే ఒక్క మీన్ తప్ప ఇంద్రదశి మా కృష్ణుడిని వాళ్ళనే చూడుకుంటున్నారు. మా కొరకు ఉంచుకొచ్చేసరికి ఆయనే ఏమైనా ఉంటాడో ఏమీ లేదో అని స్వామి యొక్క విరహం తోటి వీళ్ళు. బాధపడుతున్నారు ఏవం విధాః భగవతః యా బృందావన చారిణః వర్ణయంత్యః విధో గోప్యః క్రీడాః తన్మయథాం వ్యక్తు పరమాత్మ యొక్క బృందావనంలో సంచరించేటువంటి పరమాత్మ యొక్క ఇలాంటి రకరకాల క్రీడలను గానం చేస్తూ ఇక్కడ ఇళ్లలో ఉన్నటువంటి గోశికలు కూడా తన్మయులైపోయారు. మరి ఇక్కడే కానీ చూస్తున్నది అక్కడే. వీళ్ళంతా తన్మయాన్ని తన్మయత్వాన్ని పొందారంటే వీళ్ళు కూడా అందరూ కృష్ణులు అయిపోయారు. పేరు పోతుకలు కానీ నిరంతరం కృత పరమాత్మను ధ్యానించడంతోటి వారు కూడా అందరూ కృష్ణులు అయిపోయారు. ఏవం విదాహ భగవతః యా బృందావన చారిణః వర్ణయంత్యో మితో గోప్యః క్రీడాః తన్మయ సామ్యుయు ఎంత అయింది ఆరా అవుదా నేనే ఇంకో అధ్యాయం ఇస్తున్నాను. ఆ రాజా ఇది వస్త్రాపహరణ గోమికా వస్త్రాపహరణ. లేకపోతే ఏమన్నా ఆ రేపు ఏమన్నా చెప్తున్నా నాలుగు అయినా ఐదు అయినా ఐదు అయినా నాలుగు అయినా రెండు అయినా పట్టుకో అది ఒకటి అయినా ఇటు వస్తుంది

శ్రీ ప్రజాభ్య పరిపాలయంతా న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీషా గోబ్రాహ్మయేశ్వే శుభమస్తు నిత్యం లోకాత్ సమస్తా రుఘినో భవంతు అస్మదు గురుభ్యో నమః అనుభూతి ఎప్పుడు ఉంటుంది పరిపదం ఉమ్ ఉమ్ ఉమ్ ఉమ్ సరే అది కూడా ఏదో అది ఉంది చూడు

Opening invocation: Salutations to the sacred feet of Bhaktangireya, Parakala Yateendra, and all the acharyas. I take refuge in the feet of the Lord - "Vasudeva sukandeva" - the Lord Krishna, son of Vasudeva. May their combined grace sustain us in this discourse on the divine dance of the Lord in Vrindavana.

The heart is said to be very small, and the ocean is very large. Yet in the symbolic sense - "svaapadesha" - in the implied meaning, the ocean refers to the heart. The Yamuna became pure again by the Lord's grace. This purification is described both literally and philosophically - the toxic waters of the river became nectar.

"Daara chamatsaaram" - the wonderful commentary. In the philosophical tradition: whether one says "pakshi" (bird) or "Garuda" - "chandoamayena garudena" - by the Garuda who is made of Vedic meters. Garuda represents the Vedas in the deeper meaning. The Vedas themselves carry the Lord - this is the philosophical significance of Garuda as the Lord's vehicle.

The formless water became the purified water of the Yamuna. How did this happen? "Anugrahat bhagavatam" - by the grace of the Lord. By the Lord's grace alone, what had become toxic was transformed back to its original pure state. This is the teaching: the Lord's grace can purify what no human or natural means can cleanse.

This was their intoxication - with this pride, "achyutvaa kuhitoh raajan bhagavaan bhagavat priyah" - O king, the Lord who is dear to His devotees. "Vidhigaansuhu" - those who sing in proper modes. The gopas sang the Lord's glory using the proper musical modes - and through their singing, they demonstrated their intimate devotion.

Everyone knows how the elder one eats. If there are abundant riches, what do we think? "The wealth is all mine, in my house, at my disposal" - this is the natural human tendency. Similarly Kaliya had thought: this river is mine, this territory is mine. Such territorial pride in a borrowed space is the root of all conflict.

Now as per the Lord's command, Kaliya returned to his Ramanaka island. The reason the Lord gave: Garuda is the reason. Garuda had a curse from a sage named Saubhari - that if Garuda ate from the fish in this particular pool of the Yamuna, Garuda would die. So Garuda could not touch Kaliya there - and Kaliya had taken advantage of this protection.

He made him forget - this is the "kodi language" meaning. To the human being it means something else. Therefore - "yahasa atyanta" - this is another mode entirely. The Lord's instructions to Kaliya to go to Ramanaka island also contained a deeper teaching about the nature of territory, ego, and the limits of any being's authority.

By Krishna who gives liberation to all - the Lord who gives liberation to everyone. The Lord who freed them all from Kaliya freed them from a much larger captivity too. The rescue of the boys, calves, cows, and Yamuna river from Kaliya's poison is a metaphor for the liberation the Lord offers from all forms of bondage.

"Kaada namara" - all of them came first. Everyone came together - all of them came fearlessly to the bank of the now-purified Yamuna. With government-like efficiency - all came together. The entire community of Gokula - who had been paralyzed with fear while Krishna was in the poisoned pool - now came joyfully to celebrate.

"Tavaakaan mahaadrishti" - these great eyes of Yours are filling us with joy. "If You swallow us, You can let us go again - but You" - Nanda and the gopas spoke these words of gratitude and wonder to Krishna. Having survived the forest fire episode and Kaliya, they recognized more clearly than ever that this was no ordinary child.

Normally the rainy season causes everyone some difficulty. But in Vrindavana alone, it was as if spring had come. "Mamulavayite vishva ritu kaasta andhariki ibbaandi pettede kaani vrindavanamlo maatram adi vasantamu laga" - even the difficult rainy season, in Vrindavana with the Lord present, became a season of beauty and delight.

Those who are on the raised platforms (arugulu) - what is there to fear for them? The fear is fire. When dry trees rub against each other, fire is produced. The forest fire episode is connected to this: a fire arose from the rubbing of dry bamboo in the Munja forest, and the entire group was suddenly surrounded by raging flames.

They put on flowers, they put on garlands. Adorned with such beautiful things, the gopas were with Ramakrishna in the forest. The description of the Lord adorned with forest flowers and walking with the gopas - this image captures the eternal beauty of Vrindavana, where the Lord wanders freely among His devoted companions.

Those who were singing - when the singing stops, they dance. When the dance stops, they sing. They have neither voice limitations nor dancing limitations. The gopas had no self-consciousness, no artificial divisions between music and dance. They alternated freely between singing and dancing as the mood moved them.

Without lifting (someone) - this person was kidnapped, we would say. Kidnapping them and throwing them in a cave and locking it - the big demon. The Pralamba demon episode is being described. Pralamba disguised himself as a cowherd boy and joined the group, waiting for an opportunity to carry off Balarama or Krishna.

One group's leader is Kutt'u, another group's leader is Ramu - two groups. What would the two groups do? They played team games where the winning team members got to ride on the losers' backs. Pralamba cleverly joined the losing team so that Balarama would have to carry him on his back.

He carried Balarama and showed him - he was carrying Balarama away, thinking himself victorious. "Avishaktyam manyamanan krishnam daanava pungavah" - Pralamba, chief among demons, thinking he could not be stopped by Krishna - carried Balarama northward, intending to escape with his prize. But then Balarama suddenly grew in divine power.

The Ramayana has this parallel - the Lord Rama uses divine shakti (power). The divine weapons and their use, the timing of their deployment - all of this is coordinated by the Lord's wisdom. When Balarama struck Pralamba with his fist, it was with the full force of the divine shakti that destroys evil.

"Maa java ta" - a great wind arose with the sound of the strike. The words of a great wind. The sound like that when it falls - "drishtvaa pralambam niyata" - seeing Pralamba fall, the gopas were astonished. The demon fell like a mountain struck by Indra's thunderbolt - his massive body crashed to the forest floor.

This happened during the day - only a part of the day passed. At night everyone was present - sitting together, eating together. After the various adventures of the day, the evening brought the community together again. The night in Vrindavana after such a day of divine sport was filled with stories and songs about what had happened.

They came back to me. The Lord said all the cows had gone - they couldn't be found - half of them are coming back. The forest fire episode: the Lord had swallowed the forest fire to save the gopas, then returned all the cows. Now the gopas are reflecting on all the extraordinary things that had happened in just this one period.

"O Rama! O wonderful one of great valor! Please protect all of us who have surrendered to You" - they prayed to the Lord. Having seen the series of incredible events - the Kaliya subduing, the forest fire, the Pralamba episode - the gopas recognized more clearly than ever that they were with a divine protector of extraordinary power.

The effect of the Lord's yogamaya (divine illusion) is immeasurable. The forest fire - "daavaagni aatma raksheem veekshati" - those looking for self-protection from the forest fire. This immense fire - the Lord swallowed the entire forest fire to protect His companions. The gopas were standing with eyes closed, and when they opened them, the fire was gone.

Balarama and Krishna are the highest devatas - not ordinary human beings like me - thus they began to think. Then came the rainy season - "pravarshita pravritta" - the rains began to come. After the heat and fire of summer, the rains came to Vrindavana. The Bhagavatam now beautifully describes the arrival of the monsoon season.

Going this way - facing the nagara (city) side and the samad (ocean) - "brahmaiva sagunambabhou" - Brahma himself became manifest as the monsoon clouds. Eight months of yellow garments worn by the earth were now shed. The earth that had been covered in the dry yellow of summer was now being transformed by the first rains.

These things are shining - these shining fireflies are visible. But the connection with the rashtraputa (evening sky) - the lightning in the sky and the fireflies on the ground - both shine, but one shines by its own nature and the other reflects light. This distinction is the philosophical underpinning of the monsoon description.

The earth gives its help independently. The body, wealth, and prosperity - "aasan utpata vaani shuudra nadya" - the rivers of the land swelled with good floods. The rains were falling well, the rivers were full, the earth was fertile. This is the description of a land under proper divine protection - abundance and natural order prevailing.

"These fields of the past - satya sampadbi karshakaanam mudantaduhu" - the properly cultivated fields gave joy to the farmers. "Dhanina prataapancha daivaadheena majanataanaam" - the power of the wealthy is actually controlled by divine providence, though those who don't know this think it is their own doing. The monsoon reveals who is truly in control.

Meaning: a yoga that is not yet fully practiced. But even so, one does not remain idle - one enters yoga. Having entered yoga, what does one contemplate? The philosophical discussion about yoga and its stages is placed here in the context of the monsoon season - the rains themselves become a metaphor for the gradual practice of the spiritual path.

"Prema aabhaasam" - the appearance of love, not real love. For something to be real love, it must meet certain conditions. Otherwise it is only the reflection of love. Sixty years of sitting together - "60 years of sitting" - does not automatically produce real love. True love is something that arises from the depths of genuine recognition.

"Gaadi gaadi pettinadi" - it was established stage by stage. The path of knowledge is not immediately clear. "Naabhyattamaana kritayah dvijaitee" - the prescribed rites are not fully performed by the twice-born. "Kaalahataayiva" - as if struck by time. Those whose spiritual disciplines have been neglected over time find themselves lost and confused.

"Vyakte gunavyatikare agunaavan purushoyathaa" - in the manifest world, the interplay of gunas (qualities of prakriti) - yet the Purusha (the Lord or the atma) remains without qualities. Just as in the process of creation, when the gunas interact, the Purusha who witnesses this remains unaffected - similarly the devotee should remain established in the atma.

Those who serve the Lord, who have devotion to the Lord, who worship the Lord - to such devotees, the Lord's autumn season (sharad ritu) descriptions provide a model of spiritual clarity. Just as the autumn sky is clear and pure after the monsoon clouds depart, so the heart of the devotee is clear and pure after the turbulence of the spiritual journey.

"Shaanta krityamulu" - peaceful activities. Those who are of the terrible nature of tamo guna (inertia and darkness), who perform work in terrible households - "grihasthu" - in such households the occupants live lives of purely material occupation. These are contrasted with the householders who maintain spiritual practice alongside their material duties.

"Dhenuvah mandagaaminnyah" - the cows moving slowly, their udders heavy with milk - "oodhopaarenapuyasa" - their udders bursting with pure milk - "yayuhu bhagavataa hootaah" - called by the Lord - "dritan preetya sunuta staneehi" - with great love offering their milk to their calves who nursed eagerly.

Seeing the abundance of the rainy season, the Lord who is the supreme atma, together with all His companions, worshipped and praised that forest in its monsoon beauty. The Lord walked in the Vrindavana forest celebrating the rain-drenched beauty of the trees, the flowing waters, and the sounds and colors of the monsoon season.

The sky's clouds and the earth below - both their thirst removed. How? "Ashramiye" - by the Lord's grace that extends to the forest. The clouds that had given their rain and the earth that had drunk that rain - both were satisfied. The monsoon season in Vrindavana was experienced as an expression of the Lord's own abundant grace.

The mountains were releasing water - they should release it, sometimes this way, sometimes that. "Yathaa" - in the manner of - the mountains releasing their stored water as streams and waterfalls is like the wise teacher releasing wisdom stored over years. The natural world becomes a metaphor for the relationship between guru and student.

When there is water, the fire cannot reach it. When the water diminishes, the heat rises. "Yathaa daridra krishnaah" - like a miser who is poor - "kupanah" - a poor man. The philosophical comparison: just as water controls fire, and poverty controls the ego of wealth - various natural phenomena are used as philosophical comparisons.

When illness comes and life itself is threatened, even knowledge tends to fade. The capacity for higher thinking diminishes under extreme physical suffering. "Praanaapaayam edo vyaadhulu vachayi pranam potundi emanikunnappudu jnaanam kooda potuntondi" - when the pranas are departing, even accumulated wisdom seems to leave temporarily.

"What did He say?" - the body alone is not the atma. The atma is distinct from the body. The knowledge that the atma exists beyond and separate from the body - "aatmajnaanam" - this self-knowledge. Having this knowledge settled in the heart gives one stability in the face of all circumstances including serious illness and approaching death.

"Atrityaa samasheetoshnam prasoonaa vanamaarutam" - in the autumn season it is neither too cold nor too hot - "chala rutuvulo ekkuva veddi ladu ekkuva chhali ladu" - in the milder season there is neither excessive heat nor excessive cold. The description of the ideal autumn season in Vrindavana - perfectly temperate, fragrant, and beautiful.

By dharma alone - looking at the righteous king, the subjects are happy, and even the thieves are at peace! Even the sunrise is welcomed by everyone - the sun that rises equally over saint and sinner, over rich and poor - this universal welcome of the sunrise becomes a model for the Lord's universal compassion.

Everything was a state of joy. "Kusumita vanaraji sukshmi bhringadviyagula" - the forest blooming with flowers, bees singing in pairs - "dushta saraa sarit maheedram madhur" - the once-foul ponds and rivers now purified and sweet. The transformation of the entire natural environment into beauty is the autumn gift described in the Bhagavatam.

The guru teaches how to love the Supreme Lord. But devotion, philosophy, Vedanta, dharma, discipline - all of these teachings are meant to lead to one place: the heart's direct love for the Lord. All the structures of spiritual teaching ultimately serve the one goal of cultivating genuine love of God.

Will He leave her? Will she leave? Neither can happen. When there is supreme love - "attyanta preeti kaligite maku ye vastu meeda praanaadhikamaina" - when there is something dearer than life itself - neither parting nor abandonment is possible. The gopis' love for Krishna had reached this supreme intensity where separation was literally unthinkable.

He was wearing a golden-green silk garment. The Vaijayanti garland - the "vaijayanti maala" around His neck. This is the divine garland the Lord wears - made of five kinds of flowers representing the five elements. Wearing this garland along with the forest flowers and yellow silk, the Lord was incomparably beautiful in the forest.

Vyasa composed these songs in a very elevated style so that ordinary people would not easily understand them. More than ordinary people - even those with classical training in Sanskrit - these songs have multiple layers of meaning. The Venu Gita (the gopis' song about the Lord's flute) has philosophical depth that takes years to fully appreciate.

Seeing Krishna entering the forest is itself the blessing of fate. He who governs the entire universe of moving and unmoving beings - that supreme Lord - when He is seen entering the forest with the cattle in the morning, the gopis' eyes feast on that vision as if they were seeing the very soul of all existence walking before them.

Constantly served only by warmth - "we think that He will leave us" - but He does not. "Nirantharam veduvuce tane sevabadevadi" - He who is constantly served by warmth alone, served by their longing. The gopis' constant remembrance and longing was itself a form of worship - the Lord was always "being served" by their devotion.

The gopis who love Krishna so deeply - they don't change, those customs do not go away. What are they doing? They worship - "araadhistunnaru" - they are worshipping Krishna. Through their love, through their longing, through their constant thought of Him - the gopis were in a perpetual state of worship of the Lord throughout each day.

Whom are the gopis jealous of? The flute. Other people are jealous of the gopis (because of their closeness to Krishna). Why the flute? "Venugaanamu" - the flute song. The gopis are described as jealous of the flute because the flute rests on Krishna's lips and is always with Him - the most intimate position possible.

The gopis too had drunk and were standing - what had they drunk? "Hridinyah madugulu sarussulu taagaarat" - the ponds and lakes had drunk of the Lord's flute music. Even the rivers and lakes were described as drunk on the Lord's flute song - absorbed in it, unable to flow forward, as if listening with total attention.

"Second group of gopis" - "tata tanu marugula krishna tanu bhukte svayam" - He who Himself enjoys what remains after others have eaten - "ye tava shishtaa rasam pravinya krishna" - whatever remains from the Lord's enjoyment - the gopis speak of desiring even the remnants of the Lord's enjoyment as the most precious thing.

"Aananda paramaananda" - bliss, supreme bliss - "adhyayi sajjanulalaga brinadaavanam satibhuvaha vitanoti keertim" - Vrindavana too spreads its fame like great saints do. Vrindavana itself is a saint - it spreads the Lord's glory by its very existence. Every tree, every river, every stone of Vrindavana participates in the Lord's glory.

"How great is this flute! Nandanandana upaasta vichitra vesham" - the Lord in His wondrously adorned form - "now I am telling about the vibhrad venum" - the flute that He holds. The flute was described earlier; now specifically the flute that the Lord holds while walking in the forest - its beauty, its sound, its effect on all of creation.

"Vininya maamuulu antaaraanuu" - "I am somewhat fine myself, but those people - those Krishna-type beings - when He sings, those who hear Him - " The gopis describe their experience of hearing the Lord's flute: it produces an effect that cannot be adequately described. Those who hear it are transported beyond their ordinary state.

Because He used a clever word - "piyak bala" - milk pellets. Balls of pressed milk - "paala muddalu" - rice balls mixed with milk. The description of the Lord's mouth playing the flute - the way His lips purse and shape the breath into music - is described using the charming image of milk pellets to evoke the fullness and sweetness of His lips.

Hanuman became upset about this. "Raghava viraha jvaala santaapita sakya tailasika retu kapayah kupyanti" - the monkeys who are burned by the fire of separation from Rama are filled with passionate grief. The reference to Hanuman's love of Rama in the context of Vrindavana compares the gopis' love for Krishna with the depth of Hanuman's love for Rama.

Who are the sages (munis)? The sages came to Vrindavana now as birds. Is that really true? Yes, it is true - but what this means for us. The sages who were birds in Vrindavana - this refers to souls who had accumulated great merit and were now present in Vrindavana in bird form, listening to the Lord's flute music.

Whatever disturbance - the infatuation with Krishna, with such an infatuation - looking with those eyes of longing - "manobhava bhagna vegah" - the momentum of the mind broken - "aalingana" - the desire for embrace. The gopis' complete absorption in Krishna was such that all other mental energies were stilled and only the longing for union remained.

The moon is there. She is looking at the moon, and I am also looking at the moon. Our two glances are meeting at the moon. This image - two people separated from each other finding a meeting point through the shared sight of the same moon - is used to describe the gopis' sense that the same Lord is present in the moon's light.

"Ruja sruna ruchitena limpantyaha anana kucheshu jahuhu tadaadhhim" - applying the lotus-hued (reddish) substance from Krishna's footprint on their faces and breasts, the Pulinda women abandoned their grief. The tribals (Pulinda women) who gathered the red powder from the Lord's footprints and applied it to their bodies as a blessing.

When one knows this, joy is known. The Lord walked on the sand of the riverbank - on that sand - "ituka meeda nadusta" - walking on the sand, His feet left marks. Those footprints in the sand of the Yamuna's bank - sacred, precious, sought by all - these signs of the Lord's presence in Vrindavana were treasured by all.

When bliss melts, the body fills with sacred tremors. The joy that comes from the touch of Ramakrishna's feet - "ramakrishnula yokka paada sparshato kaliginate aanandatoti" - with such joy, certain trees also - their flowers bloomed, their fruits ripened. Even the trees responded to the Lord's touch with ecstatic abundance.

The forest trees offered: roots, water, fruits, tender leaves - all of these were offered as gifts to the Lord. "Bhayam chestundandi" - there is fear. "Manam antamu" - with all of us - the trees were full of devotion. The forest of Vrindavana is described as the most devoted forest in all of creation, offering everything to the Lord.

The body gained courage. Through such devotees - "aspandanam gatimataam pulatah gamanam unnavaallu kooda gamanam maaneshaaru" - even those who could move stopped their movement. Even the flowing rivers stopped to listen. Even the birds that were flying landed and became still. The entire universe paused to hear the Lord's flute.

Closing prayer: "Sri prajaabhya paripaalayantaa nyaayena maargena maheem maheesha gobraahmaneshve shubhamastu nityam lokaat" - May the rulers of the land govern the people with righteousness and justice. May auspiciousness always attend the cows, brahmins, and all the people. May all the worlds be happy. May the Lord's grace be upon all.