ఏం సంబంధం లేదు. యదా ఖం సవితా అనిలః. ఆకాశము సూర్యుడు అలాగే అనిలః వాయువు. వైశారద్యేక్షయా సంగచితయా విశారద అంటే గురుముఖతః రభించినటువంటి విద్యతోటి అసంగచితయా అసంగం అనేటువంటి ఏమంటారు తైచ్యం అంచు పరిశుద్ధం అలాంటి దానితోటి చిన్న సంశయః అటి అనుకోండి అట్టి. అసంగ్యం అనేటువంటి కత్తితోటి వైశారద్యక్షయ వివేక దృష్టితోటి చిన్న సంశయః అన్ని సంశయాలు తొలగించుకొని ప్రతిబుద్ధైవ స్వప్నాత్ నానాస్వాత్ వినివర్తతే. ఈ పేద బుద్ధి నుంచి తొలగుతారు ఎలాగు ప్రతిబుద్ధైవ స్వప్న కల నుండి మేలుకున్న వాడు ఎలా వాటి నుంచి తొలగిపోతాడో ఈ సంసారం నుంచి వాడు తొలగిపోతాడు. యత్యక్షుహు వీత సంకల్పాః ప్రాణేంద్రియ మనోధీయాం పుత్తయస్త వినిర్ముక్తః దేహస్తోపిహి సద్గుణై ఎవరికైతే సంకల్పము లేదో ప్రాణ ఇంద్రియ మనో బుద్ధి వీటి యొక్క సంకల్పం మరియు తాను విడిగా దూరంగా ఉంటే వాడు అన్నిటి నుండి విరిముక్తుడు అవుతాడు. ఎలాగు దేహస్తోపి శరీరంలో ఉన్న శరీర గుణములతో వారు వినిర్ముక్తుడవుతాడు. ఎప్పుడు దేహ, ఇంద్రియ, మనో, బుద్ధి ఈ ప్రవృత్తులకు తాను దూరంగా ఉంటే. దేహ ప్రవృత్తికి, ఇంద్రియ ప్రవృత్తికి, మన ప్రవృత్తికి, బుద్ధి ప్రవృత్తికి. ఈ నాలుగింటి కంటే తాను దూరంగా ఉంటే అతనికి వినిర్ముక్తః. శరీరంలో ఉన్న లేని వారి కిందే లెక్క యత్యాత్మ కిముచ్యతే హింస్త్రైహి యేన కించిత్ యదృచ్ఛయా అర్చితాపుదిత్తత్ర నవ్యతి కృయతే బుధః పండితుడైన వాడు. హింసైహి హింసా శీలమైన వాటితో హింసించబడ్డా అలాగే ఈ నకించిత్ యదృచ్ఛయా అర్చ్యతేవా కొచితు అంటే మనము కొన్ని చోట్ల కొన్నిటితో బాధించబడతాం.

వినిమిద్దబడతాం, అవమానించబడతాం, మరి కొన్నిటితో పూజించబడతాం. దీనికి మనం ఎంతవరకు కారణం? మనం ఒకవేళ పూజించడానికి తగిన వారమే అయితే అందరూ పూజించాలి కదా. చాలా గొప్ప వాళ్ళండి మహానుభావులు అందరూ పూజిస్తారా మరి? లేదు. పోనీ నిందించబడటం అందరూ పూజిస్తారా? లేదు. కాబట్టి నిందించబడుతున్న పూజించబడుతున్న మనది కాదు. ఆయన అనుకోవాలను ఆ స్వామి ఏర్పాటు చేస్తుంది. అయినప్పుడు వాటితో మనకే సంబంధం అనుకున్నాం అనుకోండి ఏ విచారము లేదు. నన్ను వీడు ఇంత మాట అంటాడా నన్ను అవమానిస్తాడా అని ఓ కోపాలు ద్వేషాలు మత్సరాలు. ఎవరన్నాడు నేను నువ్వు అది చూస్తావా అనటానికి ఇది కదా కాబట్టి హింసించబడుట నిందించబడుట ఆరాధించబడుట మనకే మనకోసమే అనుకుంటే వచ్చేటువంటి బాధ తప్ప అది కాదు అనుకున్నప్పుడు అలాంటి సమస్యే లేదు. ఇలాంటి వారు చాలా స్పష్టంగా ఆ బంధాల నుంచి దూరంగా ఉంటాడు. యస్యాత్మ న సువీత నమింబేత కుర్వతః సాధు అసాధువా చెడు చేసినా మంచి చేసినా స్తోత్రము చేయకూడదు నింద కూడా చేయకూడదు వదతో గుణ జోషాభ్యాం వర్జితః తన దృక్కు మునిహి ముని అంటే గుణదోషాభ్యాం వర్జితః. గుణముతో పనిలేదు దోషముతో పనిలేదు. ఆ రెంటి నుంచి దూరంగా ఉన్నవాడు సమదృక్కు వాడు ముని న కురియాత్ నవదే నించిత్. వాడు ఏది చెప్పడు, ఏది చేయడు. నచ్చాయేత్ తాదు అతాదువా. ఇది చెడు అని, ఇది మంచి అని వాడు ఆలోచించడు కూడా. ఆత్మారామః నయావృత్యా విచరేత్ ఆత్మారాముడై ఇలాంటి వృత్తితో విహరిస్తాడు జడవతు. జడుల్లాగా వాడు విహరిస్తాడు శబ్ద బ్రహ్మణి నిష్ణాతః తనిస్త్రియాత్ పరేయది.

కేవలం పస్తుకాలు మాత్రం చదువుకుంటాడు కానీ పరమాత్మను తెలియలేకపోతే, చూడలేకపోతే శ్రమస్తస్య శ్రమఫలః. అలాంటి వాడు పడ్డ శ్రమకు ఫలితం ఏమిటి? శ్రమే ఫలితం. శ్రమఫలః అధీర్వివ రక్షతః. అదే నువ్వు అంటే ఏమిటి? సంతానము కలగని ఆవును రక్షించినట్టుగా అన్నాడు. అంటే గొడ్రా అని ఉంటుంది కొన్ని ఆవులు ఉంటాయి కదా సంతానం కలగదు. సంతాన యోగం దీని ఆవును పోషిస్తే ఎలా పరిచయం ఉండదో. ఇలాంటి వాడికి కూడా అంటే కొత్తగా చదువుతాడు, అర్ధాలు చెప్తాడు, బాగా విషయం అంతా బాగానే ఉంటుంది. కానీ దాన్ని తాను ఆచరించడు, అనుభవించడు, ఆలోచించడు. శబ్దబ్రహ్మ నిష్ణాతుడు పరబ్రహ్మలో అనిష్ణాతుడు. అలాంటి వాడు పాలివ్వని దూడలు పెట్టని ఆవును పోషిస్తే ఎలా శ్రమ మాత్రమే అని గుర్తుందో వీడికి శ్రమ మాత్రమే అని గుర్తుంది. గాం దుగ్ధదోహం అసతీంచ భార్యం. పారుడికి పోయిన ఆవు, దుష్టుదాలైనటువంటి భార్య, దేహం పరాధీనం, పరాధీనమైనటువంటి శరీరము, అసత్ప్రజాంచ దుష్ట సంతానము, విత్తంతో అతీజీకృతం. యోగ్యమైన వారికి దానము చేయని ధనము అంగవాక్యము దీనాంమయా నా ప్రసంగము లేని వాక్కు రక్షతి దుఃఖ దుఃఖి దుఃఖాన్ని పెంచుకోవటాని కోసమే విధిని కాపాడుకుంటాడు. చిన్న ఇందులో ఒక్కొక్కటి ఏంటి? పాలు ఉడికిన ఆవు, దుష్ట అనేటువంటి భార్య, పరాశీనమైన శరీరము, దుష్ట సంతానము, యోగ్యులకు దానము చేయలేని ధనము. మనం చెప్పినట్టు వినని వాక్కు ఇవన్నీ కాదు హీనాం మయా వాచం నా ప్రసంగముడైనటువంటి వాక్కు దుఃఖ దుఃఖి రక్షతి కేవలం దుఃఖం మాత్రమే కావాలనుకున్నవాడు. అంటే దుఃఖం తోటి దుఃఖాన్ని పొందగోలే కాపాడుతాడు. ఇలాంటి వాటిని పొందినందువల్ల వాడు పొందేటువంటి ప్రత్యేకమైన ఫలితం అంటూ ఏది ఉండదు. దుఃఖ దుఃఖి యత్యామ్రమే పావనమంగ కర్మ స్థిత్యుద్భవ ప్రాణ.

నిరోధమస్య వీరావతారేపి ఇష్టజన్మవాత్యాత్ వన్ధ్యాం గిరంతాం విభృయాత్ నధీరః ఆ పవిత్ర అన్నమే పావన మంగ కర్మ నా విషయంలో పవిత్రమైనటువంటి కర్మను ఆచరించని వాడు స్థితి ఉద్భవ ప్రాణ నిరోధం. పుట్టుక రక్షణము ప్రణయము లీలావతార జన్మ వాక్యాతువంత్యాంగిరంతాం నేను ఆయా అవతారములలో ఆచరించినటువంటి పనులను, లీలలను, జన్మలను ఎవడైతే స్మరించడో వజ్ఞాంగిరం వ్యర్థమైనటువంటి ఆ దాన్ని విభ్రుయాత్ నధీర అంటే నా స్వరూపాన్ని, నా స్వభావాన్ని, నా అవతారమును, నా అవతార కర్మలను. ఎవరు వర్ణించరు ఏ నాలుక ఏ వాక్కు పలకదో అలాంటి వాడిని ఏమంటున్నారు విబ్రీయా అలాంటి వాటిని వారు భరించకూడదు అంటే విడిచిపెట్టాలి భగవంతుని యొక్క నామాన్ని భగవంతుని గుణములను భగవంతుని కర్మలను భగవంతుని అవతారములను ఏనాడు కవర్ణించదో అలాంటి దాన్ని వాడు పోషించకూడదు, ధరించకూడదు. ఏవం జిజ్ఞాసయా పోక్షనానాత్వ భ్రమమాత్మని రీతిగా విచారించి విచారించి ఆత్మలో ఉన్నటువంటి భేద బుద్ధిని తొలగించి ఉపారభేత విరమించాలి అప్పుడు విరజం మన మయ్యత్యత్వర్భగే విరక్తమైనటువంటి మనస్సును అంతగా ఉండేటువంటి నా యందు అర్పించి యద్జనీచా ధారయుతు మన బ్రహ్మని నిశ్చలం ఒకవేళ పరమాత్మ యందు నిశ్చలమైనటువంటి మనస్సును ధరించలేని నాడు నిత్యలం మై సర్వాని కర్మాని నిరపేక్షః సమాచరః. నా యందు అర్పించకుంటే అన్ని పనులు చెయ్యి కానీ నిరపేక్ష. కోరిక లేకుండా చెయ్యి. చేసిన వాటిని నాకైనా అర్పించు, నా వల్ల కాదు అంటే కోరిక లేకుండా వాటిని ఆచరించు. శఠాలు మే గదా సృణులను సుభద్రా లోక పావని. పరమ మంగళకరములు.

సకల లోకములను పవిత్రము చేసేటువంటి నా కథలను శ్రద్ధాళుహు శ్రద్ధతో శృణ్ణువను వింటూ గాయన్ గానం చేస్తూ అనుస్మరణ్ మరిస్తూ కర్మ జన్మచ అభినయన్ ముఖుహు నా అవతారములు అవతారంలోటి నా కర్మలను మాటిమాటికి అభినయం చేస్తూ అంటే గ్రామా వేయొస్తారన్నమాట ఇలా అభినయన్ బుగువు మదర్భే ధర్మ కామార్థాన్ ఆచరణ్ నాకోసమే ధర్మ కామార్థములను ఆచరిస్తూ మదపాత్రయః లభతే నిత్యనాం భక్తిం మయుద్ధవ అలాంటి వారు నిశ్చిమమైనటువంటి భక్తిని నా యందు కలిగి ఉంటారు. సత్సంగ లభ్య భక్తి ఎలా వస్తుంది భక్తి? ఒంటిగా కూర్చుంటే రాదు సత్సంగం. సజ్జనుల యొక్క కలయికతో లభించినటువంటి భక్తి తోటి మైమాం స ఉపాసిత నన్ను వాడు ఉపాసన చేయాలి. సవైమే దర్శితం సద్విధి అంజసా విందతే పదం అలాంటి వాడు. నేను చూపెట్టినటువంటి నా స్థానాన్ని సులభంగా పొందుతాడు. అంటే సాధుస్తవోత్తమ శ్లోక మత కేంద్రుగ్విద ప్రభో స్వామి సాధు సాధు అంటున్నావు ఎవడు సాధు అని. నీ అభిప్రాయం చెప్పు కష్టం వాడు మాకు. తవోత్తమ శ్లోకః కీద్రుజః మతః నీకు నీ అభిప్రాయం ఏంటి? ఎవరిని సాధు అనాలి? భక్తిత్వై భయుజ్యేత కీద్రుచి సద్భీరాకృతః. ప్రజలు అందరూ ఆదరించేటువంటి భక్తి అంటే ఇది. ఎలాంటిది నీ యందు ఉపయోగించేది. నీవు ఒప్పుకునే సాధువు ఎవరు? నీ యందు ఉపయోగించబడేటువంటి భక్తి ఎలా ఉండాలి? ఈతన్మే సురురాధ్యక్ష లోకాధ్యక్ష జగత్ ప్రభో మహానుభావా ఇలాంటి దాన్ని నీవు నాకు వివరించవలసింది లోకాధ్యక్ష. ప్రణతాయ అనురక్తాయ ప్రపన్నాయ చగజ్జతాం ఎవరికి చెప్పాలి? ఎవరిని ప్రణతాయ నీకు వంగి ఉన్నాను అనురక్తాయ నీ మీద ప్రేమ కలిగి ఉన్నాను ప్రపన్నాయ నిన్నే ఆశ్రయించి ఉన్నాను త్వం బ్రహ్మ పరమం వ్యోమ పురుష ప్రకుతే పరా

నీవే పరబ్రహ్మవు, నీవే పరమాకాశానివి, నీవే పరమపురుషుడవు, నీవే ప్రకృతి కంటే విలక్షణుడవు. అవతీర్ణోతి భగవన్ స్వేచ్ఛోపాస్త పృథగ్వః భూవం. నీ సంకల్ప అనుగుణముగా ఆయా శరీరములను ధరించి నీవు భూలోకంలో అవతరిస్తున్నావు ఇప్పుడు కూడా అవతరించి ఉన్నావు. అడిగితే కృపాలుహు అకృతద్రోహిహి తితుక్షు సర్వదీసినాం దయ కలవాడు కావాలి. ఏ ప్రాణులకు ద్రోహము చేయని వాడు కావాలి. ఎదుటి వారు చేసినటువంటి ద్రోహాన్ని క్షమించగలవాడు కావాలి. సత్యసారః సత్యము యందే తన బలాన్ని కలిగి ఉన్నవాడు కావాలి. అనవధ్యాత్మ. నిందించబడని మనస్సు కలవాడు కావాలి. సమః సర్వోపకారక అందరికీ ఉపకారం చేసే బుద్ధి కలవాడు కావాలి. కామైహి అహతతీహి. కోరికలతో పుట్టబడని మనస్సు కలవాడు కావాలి. దాన్సః ఇంద్రియ నిగ్రహము కలవాడు కావాలి. మృదుహు మెత్తని వాడు అంటే మెత్తని స్వభావం కలవాడు. సుచిది పవిత్రుడు అకించనః దేనిని కోరనివాడు అనిహః ఏది లేనివాడు దేనిని కోరనివాడు మితబుకు. వితముగా భుజించేవాడు శాంతః గుణరహితుడు స్థిరః మత్సరణః నాయందు మాత్రమే తథకత్వ బుద్ధి ఉన్నటువంటివాడు మునిని అప్రమత్తః పొరపడనివాడు గభీరాత్మ తనలో కలిగేటువంటి గుణములను దూర వేయించే వారికి తెలుపని వాడు కావాలి. ధృతిమాన్ ధైర్యం కలవాడు కావాలి. జిత షడ్గుణః కామక్రోధాలులను గెలిచినవాడు కావాలి. అమాని అహంకారం లేనివాడు, మానదః ఎదుటివాడిని గౌరవించేవాడు, కల్పః సమర్థుడు, మైత్రః స్నేహము కలవాడు, కారుణికః దయగలవాడు, కవిహి జ్ఞానము కలవాడు.

ఆ ఆజ్ఞాయ ఏవం గుణాన్ దోషాన్ ఈ రీతిలో గుణదోషములను బాగా తెలుసుకొని మయాధిష్టానపి స్వకాన్ నేను బోధించినటువంటి తన గుణములను కూడా తెలుసుకొని ధర్మాన్ సంత్యజ్య స్వకాన్ ధర్మాన్ తన ధర్మాలను అంటూ విడిచిపెట్టి య సర్వానుమాం భజతే నన్ను మాత్రమే సేవించేవారు సాధువు. నేను ఫలానా, నేను వైష్ణవుడిని, నేను బ్రాహ్మణుడిని, నేను మనిషిని ఇవి నా ధర్మాలు నేను వీటిని ఆచరిస్తాను భగవంతుడు నాకెందుకు. నా యందు మనస్సు లగ్నం చేసి నా సేవ కోసం తన ధర్మాలను కూడా ఎవడు విడిచి పెడతాడో వాడు సాధువుడు. మనకు శాస్త్రం ఒకటి ఉంది కదా అయ్యా ఇవాళ ఏకాదశి ఏకాదశి అయింది. మనం ఏదో ప్రయాణంలో ఉన్నాం. ఏ యాత్రలో వెళ్ళినా ఒక క్షేత్రానికి వెళ్ళాం. శ్రీలంకం వెళ్ళాం. దర్శనానికి వెళ్ళాం. పొంగ ప్రసాదం పెట్టాం. ఇది ఇవాళ ఏకాడసి అంటే మీరు ప్రసాదం తీసుకోరు నువ్వు. ఏం చేద్దాం? రావు రావు నరకం వస్తుంది ఇవాళ మోసం రాదు. భగవత్ ప్రసాదాన్ని ఉపవాసమనో, వ్రతమనో, నియమమనో, ధర్మమనో బుద్ధితో పరిత్యజిస్తే కుంపీపాత నరకం వస్తుంది అని కాదు. భగవత్ ధర్మం ముందర తన ధర్మాన్ని పరిత్యజ్య. వాడు నువ్వు వాడు అంటే నువ్వే వాడు. నిన్ను వాడు అక్కడ తీసుకొని వచ్చాడు నా దగ్గర రమ్మన్నాడు వాడు వెళ్లి వెళ్ళావు దర్శించావు కృషించావు గిర్జం తీసుకున్నావు ప్రసాదం పారేసి వస్తావా? ఏమైంది? అదే అంటున్నారు ఇలా వదిలి పెట్టినటువంటి వాడు జ్ఞాత్వ అజ్ఞాత్వాదయేవైమాం యావాన్ యత్యాస్మి యాద్రుచ ఈయన ఎవరు? ఎంతటి వాడిని ఎలాంటి వాడిని భయంతి అనన్య భావేన ఎవరు అనన్య భావంతో జీవిస్తారో తేమే భక్త సమామతా అలాంటి వారే నాకు అత్యుత్తమమైనటువంటి భక్తులు మల్లింగ మద్భక్తజన దర్శన స్పర్శనార్జనం నా గుర్తులు గల నా గుర్తులను కానీ నా గుర్తులు కడ నా భక్తులను దర్శించుట, స్తుతించుట, పూజించుట, పరిచర్య సేవించుట, స్తుతి స్తోత్రం చేయుట, ప్రక్వ గుణ కర్మానుకీర్తనం వినయంగా వారి గుణాలను వారి కర్మలను తీర్పించుట.

నన్ను కావాల్సింది ఇటు బాదలేదు కానీ నా భక్తులను స్తోత్రం చెయ్యి. నా భక్తుల పనులు ఉంటాయి అబ్బా వారండి మహానుభావులు ఎంత బాగా ఉపాయం చేయిస్తారో ఎంత బాగా కూడా వర్ణించు. నా భక్తులు ఆచరించే వాటిని కీర్తించు. మత్గదా శ్రవణే శ్రద్ధ. నా కథలు వినటంలో శ్రద్ధ గలవాడు కావాలి. మదను ధ్యానం. నన్ను ఎప్పుడు ధ్యానం చేస్తూ ఉండాలి. సర్వలాభోపహరణం. అన్నిటిని పొందిన వాటిని మొత్తాన్ని నాకు అర్పించుట. దాస్యే అనా దాస్యేన ఆత్మ నివేదనం. ఆశ్రయం కూడా తనను తాను నాకు నివేదన చేయుట గీత తాండవ వాదిత్ర గోష్టిభి మద్గృహోత్సవః నా ఇష్టం అంటే దేవాలయంలో గానములు అలాగే వాయిద్యములు తాండవములు ఇలాంటి వాటితోటి పండుగ చేసుకొనుట యాత్ర భరించాలంట ఇప్పుడే అత్రలు పూజ సర్వ వార్షిక పర్వసు ఎప్పుడు వార్షిక పర్వలు అంటే ఏమిటి పండుగలు ఉన్నాయి సంవత్సరాది సంక్రాంతి అనుకుంటాం గ్రహణములు. ఏకాదశి ఇలా ఉంటాయి కదా ఇలాంటి అన్ని పరవలలోనూ పూజించుట వైదికీ తాంత్రికీ దీక్ష మదీయ వ్రత కాలం. విధిక దీక్ష, తంత్ర దీక్ష, అలాగే నా వ్రతాన్ని ధరించుట, మమార్త్యా స్థాపనే శ్రద్ధ, నా విగ్రహాన్ని ప్రతిష్చించడంలో శ్రద్ధ కలిగి ఉండుట, స్వతః సంహర్చిత ఉద్యమః తనకు తానుగా ముందరికి వచ్చి ఉద్యమం చేయుట ఉద్యాన భువన క్రీడ పుర మందిర కర్మణి సమ్మార్జన పురోపాభ్యాం శేఖ మండల వర్తని ఇలాగే మనకు ధ్యానాలు, భవనాలు, పీడా, పురాలు, మందిరాలు ఇలాంటి వాటిలోనూ సమ్మార్జనం, ఊడ్చుట, ఉపలేపం, అలుకుట, శ్రేకం, నీళ్ళు చల్లుట, మండలవర్తనైహి ముగ్గురు వేయుట, గృహ శుశ్రూషణం, ఇంటిలో సేవించుట, మస్యం. దాసవతు యతు అమాయయ కపటం లేకుండా దాసుడిలాగా నాకు సేవ చేయుట అమానిత్వం అదంభిత్వం గర్వం లేకపోవుట కపటం లేకపోవుట కృతస్య అపరికీర్తనం

చేసిన దాన్ని నేనండి ఇవాళ పొద్దున గుడికి పోయాను అంతే. సాయంత్రం దాకా గుడినే ఉన్నానండి. ఇంటికి వస్తే వస్తండి. ఆ అదే అకీర్తనం మీరు చేశారండి. నేను పొద్దున పోయి నా ఇంట్లో గుడిలోనే ఉన్నాను. ఇంకో పనే లేదండి గుడిలోనే ఉన్నాను. ఇలాంటి పనులు ఇహా వాడు చున్నా గుండు చున్నా మాకు రావు నీరు వస్తుంది. కృతస్య అపరికీర్తనం చేసిన దాన్ని చెప్పకూడదు. అపి దీపాలోకం మేనోపయుంజాత్ నివేదితం. నాకు అర్పించిన దాన్ని తాను వాడకూడదు, మనం ఏం చేస్తున్నాం? దీపం పెట్టాం దేవుడికి, ఆ అందులో నెయ్యి వేయాలి, నెయ్యి పేరీ ఉంది, ఆ నెయ్యిని దాని మీద కడగి పెట్టి అందులో వేస్తున్నాం, చాలా మందిని చూశాం, నీ ఊరు పోగా దీపం పెట్టాం, నీకే చూపు బుద్ధి లేదు ఆ దీపం. దేవుడికి రా ఇది కాదు వాడుకో. ఓకే సార్ దాని మీద కాగి పెట్టి అలా కొడుతారు. భగవంతునికి అర్పించినటువంటి దీపాదులను మన కోసం వాడుకోకూడదు. అంటే దీపం ముట్టిద్దాం, చిన్న కరెంటు పోయింది, అగ్గిపేట కావాలి, దాని దివ్యం ఎక్కువ చేసుకోవద్దు, అది పాపం. భగవంతుడికి ఉపయోగించిన దాన్ని నివేదించిన దాన్ని మన కోసం వాడుట పాపమే. అపి దీపాలోకమ్మే నోపయున్జాత్ నివేదితం. ఏది ఇష్టమము లోకే యత్యాతి ప్రియమాత్మనః తత్తన్ నివేదయేన్ మస్యం. ఇప్పుడు భగవంతునికి దేని అర్ఘిము చేయాలి? మనం దేన్ని వాడమో మనకేది పనికిరాదో అచ్చేద్దామా? మనకు ఏది అత్యంతమైన ఇష్టమో దాన్ని స్వామికి నివేదన చేయాలి. అదేం చేస్తాం ఈ మచ్చికున్నట్టు నేను లోడబెట్టండి ఇది అని అడిగింది నువ్వు అవ్వదయ్యా అని నేను చూశాను వాళ్ళ శివాల బిడ్డ నిత్యం ఇలా ఇలాంటి మాటే రేపటి నుంచి వెళ్ళిపోతాయండి వాళ్ళ అరిం ఏంటి అంటారు. అంటే వారి భావనలో ఉన్నారు. వారి భావనలో ఏమొచ్చిందని అడగడా? భగవంతుడు స్వామికి అర్పించాలని కాదు, ఇదో వంతు. పూర్తి చేయాలి. అయ్యేసరికి అది ఏం చేస్తుంది? పుణ్యం అది పక్కకు పెట్టి పాడుపడి పాడుపడుతుంది. కాబట్టి నీకు ఏది అత్యంత ఇష్టతమమో.

నీవు దేని నుంచి ఎక్కువగా ముడిచిపోతావో అలాంటి దాన్ని స్వామి గవర్చించాలి. ఇది నిత్య ధర్మములోకే ఎత్తి ఎత్తి అతి ప్రియం తనకి అతి ప్రియం అంటున్నారు ఆత్మనః తత్తన్వేదియే మస్యం తతు ఆనంత్యాయ కర్పతి అలాంటిదే మోక్షాన్ని ఇస్తుంది లేకుంటే. అంటే నీకు ఇది ఇచ్చాము దానికి అది ఇచ్చామనుకో ఏమవుతుంది తెల్లారి నుంచి నీకు దాని మీద ఇష్టం పోతుంది. రుచిపోతుంది. క్రమక్రమంగా కోలిక ఇవన్నీ తొలగుతాయి కోలికకపోతే ఏమవుతుంది మోసం. నీకు ఇష్టం లేని దాన్ని ఆయనకి పెట్టావనుకో, ఇష్టం ఉన్నది నువ్వు దాచుకున్నావనుకో, నీ ఇష్టం రోజు రోజుకు పెరుగుతూ ఉంటుంది. సంసారము, రుచి, కోరిక, కామము, లోభము, గోణము ఇంకా పూర్తిగా కూడుకుపోతావు. నీకు చాలా బాగా ఇష్టము ఆయనకి ఇచ్చేసేయ్. ఈ భగవంతునికి ఇచ్చామండి మరిపోయింది. తగ్గిపోతాయి దానం ఉద్దేశం అదే. దానం కూడా మీకు ఏది బాగా ఇష్టమో దాన్ని దానం చేయాలి. ఇలా దానం చేస్తూ పోతే దాని మీద రుచి తగ్గుతుంది, కోరిక తగ్గుతుంది, నిరాశక్తి వైరాగ్యం క్రమక్రమంగా మనస్సు యొక్క నిగ్రహం. పరమాత్మకు మనం శీరు అవుతాం. అందుకే తత్సన్వేదియే మధ్యం తదానంత్యాయ కల్పతే సూర్యః అగ్నిహి బ్రాహ్మణః గావః సూర్యుడు అగ్ని బ్రాహ్మణుడు గోవులు వైష్ణవులు ఆకాశం వాయువు జలము భూమి ఆత్మ సర్వభూతాని భద్ర పూజా పదాన్ని ఇవన్నీ నాకు మారుగా పూజించదగినవి అంటే నా పూజా స్థానములు అంటే ఏమిటి ఇంట్లో విగ్రహం లేదు. మనం గుడికి పోయేము, ఇవాళ పూజ బందు. అవసరం లేదు. సూర్యుడు ఉన్నాడు, అక్కడ పూజించు. అగ్ని ఉన్నాడు, బ్రాహ్మణుడు ఉన్నాడు, ఆవులు ఉన్నాయి, విష్ణుభక్తుడు ఉన్నాడు, ఆకాశము, వాయువు, జలము ఎవరూ ఉండవు కదా? పశ్చిమభూతాలు ఉండవా? ఉంటాయి కదా అలాగే భూహు ఆత్మ సర్వభూతాని భద్ర పూజా పదానిమే సూర్యేతు విద్యయా త్రయ సూర్య భగవానుడిని త్రయ విద్యతో అంటే గాయత్రి మంత్రం తోటి అతన్ని ఆరాధించాలి. హవిష అగ్నౌ అగ్నిని హవిష్ సల్పించి అగ్నిని పూజించాలి. ఆతిథ్యేనతు విప్రాధ్యే.

బ్రాహ్మణునికి ఆతిథ్యంతో పూజించాలి. గోషువంగ యవతాదిన గోవులకు తృణాలు పెట్టి గోవులను పూజించాలి. వైష్ణవే బంధు సత్కృత్య విష్ణుభక్తుడిని మన బంధువులాగా సత్కరించాలి. హృదికే ధ్యాన నిశ్చయ. దాహరాకాశంలో ధ్యానంతో స్వామిని ఆరాధించాలి. వాయువు ముఖ్య ధియా వాయువును ముఖ్యం అంటే ప్రాణం. ప్రాణ బుద్ధి తోటి వాయువును పూజించాలి. తోయే ద్రవ్యైహి తోయ పురస్కృతైహి జలమును ఇతర ద్రవ్యాలు పసుపు గుంగో గంధం ఉంటాయి కదా ఇలాంటి వాటితో నీటిని ఆరాధించాలి. తండిలే మంత్ర సండిలం అంటాం అంటే బియ్యము అవన్నీ పోసి మనం పెట్టడానికి పురోహితం అంటాం అలాంటి తండిలంలో ఆయా ద్రవ్యములతోటి మంత్ర హృదయం తోటి భోగైహి ఆత్మానమాత్మని. మనకు అన్ని భోగములు ఇక్కడ ఉన్నటువంటి పరమాత్మ మన బుద్ధితో భోగములతో ఆత్మను క్షేత్రజ్ఞం సర్వభూతే సమత్వేన యజేతుమా. అన్ని ప్రాణుల్లో ఉన్నటువంటి ఆత్మను సమబుద్ధితో నన్ను పూజించాలి. విష్నేషు యేష్విత్ మద్రూపం శంఖ చక్ర గదాంబుజైహి ఇవి కాకుండా. నా ఆలయాలు ఉన్నాయి కదా అక్కడ నా రూపాన్ని శంఖ చక్ర గదా అంబుజైహి యుక్తం చతుర్భుజం శాంతం ఈ రూపంతోటి జాయేతు అర్చేతు సమాహితః సావధాన మనస్కుడై ధ్యానం చేయాలి, అర్చన చేయాలి. ఇష్టా పూర్తి నమామేవం యోయేత ఈ ప్రకారంగా యజ్ఞములతోటి మందిరాది నిర్మాణములతోటి నన్ను ఎవరు పూజిస్తారో లభతి మయి సద్భక్తిం నా యందు భక్తిని పొందుతారు మత్స్మృతిహి. నా సేవయా అర్థమైందా? సజ్జన ఎందుకు జయించాలి? సజ్జన జయం ఎందుకు మత్స్మృతిహి నన్ను మర్చిపోకుండా ఉండాలి. వాళ్ళని చూశామనుకోండి నేను చేస్తా వస్తాను. పరమ పరమాత్మను గుర్తు చేసుకోవటానికే దద్యులను భోజించాలి. చూడండి మస్మృతిహి సాధు సేవయా ప్రాయేన భక్తి యోగేన సత్సంగేన వినా ఉద్ధవానోపాయా విద్యతే సద్వేగు ప్రాయణాం ప్రాయణం హి సతామహం. అదేంటి సత్సంగీన విన సత్సంగముతో అయినటువంటి భక్తి యోగము లేకుండా వేరే ఉపాయం నన్ను పొందటానికి లేదు. నేను సతామహం ప్రాయణం. నేను సత్పురుషులకు సూచికను ముఖాన్ని.

అహం అదైతే పరమం గుహ్యం శృణువతః యదునంద చాలా స్పష్టంగా చెప్పారు సాధువు ఎవరు సజ్జనుడు ఎవరు భక్తుడు ఎవరు. ఏమి అనుమా లేదు కదా సరే స్పష్టమని వివరించారు అందుకే అదే కదా స్వామి చెప్తున్నారు ఎవరెవరు చదువుతున్నారు ఆయన చదువు చూడమని పరమం గుహ్యం సృణ్వతః యదునందన ఇది పరమ రహస్యము. దీన్ని వింటున్నటువంటి వారికి సగోప్యభివక్ష్యామి త్వంమే పృత్యః సుహృతో సఖా. ఇది పరమ రహస్యం అంటున్నావు మరి ఎందుకు చెప్తున్నావయ్యా అంటే నువ్వు నా వాడావు అని చెప్తున్నాను. అతి రహస్యమైనా నేను దీన్ని దాతకుండా చెప్తున్నా ఎందుకు? బొమ్మే పుట్టియా నీవు నాకు నమ్మిన బంటువు సుహృతు తథా ఇలా చెప్పి నరోధేచిమాం యోగః న సాంఖ్యం ధర్మ ఏవచ న శ్వాసప త్యాగః నేష్టా పూర్తం న దక్షిణ వ్రతాని యజ్ఞః ఛందాంసి తీర్థాని నియమో యమః యధావరుంభే సత్సంగః సర్వ సంఘా సత్సంగము నన్ను మీ వశంలో ఉంచేటట్టు ఇవేవీ ఉంచవు నన్ను చేరాలంటే నా మీద భక్తి జరగాలంటే, నన్ను ఆరాధించాలంటే పైన చెప్పినవన్నీ ఉపాయములు కావు. ఒక్క సత్సంగమే ఉపాయము. చెప్తున్నాడు చూడండి. ఏది యోగము కానీ, సాంఖ్యము, ధర్మము, స్వాధ్యాయము, తపము, త్యాగము, ఇష్టాపూర్తములు, దక్షిణా వ్రతములు, యజ్ఞము, ఛందస్సు, తీర్థాలు, నియమాలు, యమాలు. ఇవన్నీ నన్ను మీ హృదయంలో ఉంచలేవు. సత్సంగః అదొక్కటే ఉంటుంది ఎందుకంటే సర్వ సంగాపః సత్సంగం అంటే ఏమిటి అన్ని ఇతర సంఘములను తొలగించేది సత్సంగం. అంటే ఒకసారి మనం సజ్జనులతో స్నేహం చేశామంటే మనకిక వేటి యందు మనస్సు, కోరిక, బుద్ధి, ఇచ్ఛ, సంకల్పము. ప్రీతి ఉండవు. అన్ని రకముల సంఘములను తొలగించే సత్సంగముతో నేను ఎలా మీకు వశమవుతానో యజ్ఞదాన దక్షిణాదులతో నేను వశం కాను. సత్సంగేనహి దైతేయాహ యాసుదానా మృగాహ సగాహ.

ఏరా నాయనా ఎలాంటి యోగ్యత లేని వారు కూడా సత్సంగంతో మోక్షాన్ని పొందినారు. ఎవరు రాకదులు పొందారు. మృగాలు, పక్షులు, గంధర్వులు, అప్సరసులు, నాగులు, సిద్దులు, చారణులు, గుక్ష్యపులు, విద్యాధరులు, మనుష్యులు, వైశ్యులు, శూద్రులు. స్త్రీలు, అంత్యజులు, రజస్తమ ప్రకృతయ, రజోగుణం వాళ్ళు, తమోగుణం వాళ్ళు, తత్మిన్ తత్మిన్ యుగే. ఒక యుగంలో కాదు, ఆయా యుగాలలో వీరందరూ బహవహ మత్పదం ప్రాప్తాః త్వాశ్ల కాయాభవయః. ఉదాహరణ ఇవ్వాలా? ఒకటి ఉత్తరాసురుడు బలపడతారు ఎవరు? సాక్షసురే కదా? ఉత్తరాసురుడు ఎవరు? సాక్షసురే తగలాదులు సాక్షసురే ఎలా మోసం పోతారు? ఏం వల్ల సత్సంగం కదా? వాడికి సత్సంగమే వీడికి సత్సంగమే. నారదుడు చెప్తేనే ప్రహ్లాదనుడు ఇంత వాడయ్యాడు. అలాగే అదే నారదుడు చెప్పబట్టే కృత్రాసురుడు ఇంత వాడయ్యాడు. కాబట్టి సత్సంగం వల్లనే అందరూ. ఒకళ్ళు ఏమిటి స్వాస్త్రకాయాసవాదయః వృషపర్వ బాళి చెప్తే చెప్తున్నారు అందరూ లిస్ట్ ఇస్తున్నారు వృషపర్వ బలి బాణ మయ విభీషణ సుగ్రీవ హనుమాన్ జాంబవంతుడు గజము గురుధ్రము, వ్యాపారి, బోయవాడు, కుబ్జ, ఉదయంలో గోపికలు, యజ్ఞపత్నులు. వీళ్ళంతా మూషం పొందారా లేదా? ఏం చేసి పొందారు? వేదం చదువుకున్నారా? యజ్ఞాలు చేశారా అంటున్నాడు అందుకనే తే నాధీత శృతి గణాః వారు వేదములను చదువుకోలేదు నోపాజిత మహత్తమాహం పెద్దలని వారు పెద్దగా ఆరాధించను లేదు అవ్రత అతప్త తపసః ప్రతములు లేవు, తపస్సు లేదు, సత్సంగాన్ మాముపాగతా. ఇదంతా సత్సంగంతోటే నన్ను ఒక వ్యాసం రాయేస్తావు. సత్సంగము పెట్టి ఒక వ్యాసం, ఈ అధ్యాయం పెద్ద వ్యాసం ఉంది. గోపికం అంటే ఓ 50 వెయ్యిలు రాయాలి కదా ఉంది కదా. రాయొచ్చండి 50 పేజీల వ్యాసం బుక్ రాయండి సత్సంగము కబిట్ చేయాలి. ఆ చూడండి. చిన్న చిన్న ఇలా చెప్పాలి మనం లేకపోతే పురాణాలు సత్సంగం ఉండాలి. అర్థం కావు వారికి అర్థం అయ్యే వారైతే అరే కరదాలు మోసం పోయాడురా వృత్రాసురుడు పోయాడురా గోపికలు పోయారు కుబ్జ పోయింది మీరు ఏం చదువుకున్నారు యజ్ఞం చేశారా స్నానం చేశారా తపస్సు చేశారా వ్రతం చేశారా భక్తులతో కలిసి ఉన్నారు మోసం చేశారు

బుర్ర బట్టి శాస్త్రం ఉతారక్క మేధాన్ ద్వాయ బదులు అద్గోతమని ఏ అన్యే మూఢదియః నాగాః సిద్ధాః మామీయు మూర్ఖులు నాగులు వీళ్ళందరూ కూడా సులభంగా నన్ను చేరారు యం నయోగేన సాంఖ్యేన దానవర తపోద్బరైహి వ్యాధ్యా స్వాధ్యాయ సన్యాసై ప్రాప్నుయాత్ యత్నవామిపి. ఎంత ప్రయత్నం చేసినా యోగం తోటి, సాంఖ్యం తోటి, దానము, వ్రతము, తపస్సు, యాగములు అలాగే ఉత్తమ వ్యాఖ్యానాలు, స్వాధ్యాయాలు, సన్యాసాలు ఇలాంటి వాటిని ఆచరించినా నన్ను పొందలేరో. అలాంటి నన్ను నీవేమీ లేకుండా సులభంగా సత్సంగంతో పొందారు. అంటే తక్కిన అన్నిటికంటే నన్ను పొందించే సులభమైన మార్గము సత్సంగము. రామేణ సార్థం మధురాం ప్రణీతే స్వాఫలికినామయే. అనురక్త చిత్తాః విగాధ భావేన నమే వియోగ తీవ్రాదయా అన్యం దంతుః శుఖాయ ఆ మంది విమర్శలకు ఇది సమాధానం. గోపికలు వ్యభిచారం చేశారు. ఎలా చెప్తారు కదా చెప్తున్నారు చూడండి. అక్రూరుడు నన్ను మధురను తీసుకొని పోవటానికి వచ్చి వరరాముడిని నన్ను మధురకు తీసుకొని వెళితే నా యందే మనస్సు ఉంచినటువంటి ఓపికలు నా మీది గాఢమైన ప్రీతితో ప్రేమతో నా వియోగాన్ని మనస్సులో ఉంచుకొని అలాగే కుమిరిపోయారు కానీ వీడు లేకుంటే మా సుఖానికి ఇంటి ఎవరు దొరకరా అని మరెవరిని పొందలేదు. నిజంగా శరీర చర్మాన్ని ఆచరించే వాళ్ళయితే మరి ఇంకొకరు దొరకపోవాలా? చూసుకున్నారా? సుఖాయ నాణ్యం తమ సుఖం కోసం వారు అన్యన్నగదృషువు వేరే వాడిని చూడలేదు వేరే ఉపాయాన్ని కూడా చూడలేదు. సుఖం పొందడానికి, సంతోషం పొందడానికి, బాధను మరిచిపోవడానికి వారు వేరే ఉపాయాన్ని వెతుక్కున్నారా? నేను కనపడేదాకా నన్నే ధ్యానం చేస్తూ ఉన్నారు. ఇంతటి దృఢమైనటువంటి ధ్యానము వారికి ఏ జ్ఞానం వల్ల వచ్చింది? చదువుకున్నారా? వేదాలు, పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, యజ్ఞములు, యాగములు ఏం చేయలేదు మనం. ఎలా వచ్చింది? సత్తం. కాబట్టి తీవ్రాధయ అన్యందదృసుహో సుఖాయ తాస్తాక్షపాహ ప్రేషతమేన నీతాహ మయైవా అంత మంచి రాత్రులు వారికి అత్యంత

ప్రేతతమః నేను ప్రియతముడిని. ఇలాంటి నాతో కలిగినటువంటి వాళ్ళు బృందావన గోచరేణ క్షణార్ధవత్తా అన్ని రాత్రులు అన్ని రోజులు అరక్షణంలా కలిగినటువంటి వాళ్ళు పునరంగతాసాం హీనామయ కల్పతమా భోగుణి. అవే రాత్రులు నేను లేకుండా వారికి ఒక్క క్షణం ఒక కల్పం లాగా బాధ పెట్టి ఉంటాయి. తాను ఆ విధం మై అనుసంగ బత్తా. అంత దీర్ఘమైన రాత్రులు, పగళ్ళు, కాలం అని కూడా వాళ్ళు. తెలియనే లేదు. ఇన్ని రోజులు గడిచాయని వారికి తెలవనే తెలియదు. ఎందువల్ల మై అనుసంఘం బద్దులు. నా అనుసంఘంతో బద్దులైన వాళ్ళై వాళ్ళు. తానావిదన్ దియః త్వమాత్మానం త్వా అదత్ తదేదం తాను కానీ ఇతరులను కానీ ఇంకో దాన్ని కానీ యథా సమాధవు మునయే అభ్యతోయే నద్యత్ర విత్తా ఇవ నామరూపిణీయే. సముద్రంలో భోజించినటువంటి నదులు తమ నామరూపాలను వదులుకున్నట్టుగా నా యందు మనస్సు ఉంచినటువంటి గోపికలు తక్కిన వాటిని మొత్తాన్ని స్వాత్వభావం. ఆమె కూడా మర్చిపోయారు. ఎన్ని రాత్రులు పోయాయి, ఎన్ని పగళ్ళు పోయాయి, ఎన్ని సంవత్సరాలు పోయాయి కూడా వారికి తెలియదు. నద్య ప్రవిష్తా ఇవ నామ రూపే యదా నద్య త్యంతమానాః యదా నద్య త్యంతమానాః సముద్రే స్వామి వేదం యదా నద్య త్యంతమానా సముద్రే నామ రూపే విహాయాత్ ఏంటి నదులు ప్రవహిస్తూ సముద్రంలో చేరినప్పుడు తమ పేరు రూపం వదులుకుంటాయో ఏవం పరమాత్మ నిత్యందమానో జీవః నామ రూపే విహాయ భోగి. చూడు అంతవరకే రామానుజుడు, కమలాచరుడు, ఇంకొకడు, ఇంకొకడు అక్కడికి పోతే అందరూ ఒకరే ఆచరుడు. ఆత్మాభిన్నః కదా అలా. మత్కామ రమణం మత్కామ రమణం జారం అస్వరూప విధః అబలాః నా మీద కోరిక తోటి నేను కేవలం శ్రమింప చేసేటువంటి జారుడిగానే నా స్వరూపాన్ని తెలియకుండా వారు అబలులుగా

ఆవించి కూడా బ్రహ్మమాం పరమం ప్రాపుహు. ఏం పొందారు? పరబ్రహ్మనుడై నన్ను పొందారు. సంఘాత్ శత సహస్రతః. తస్మాత్ త్వం ఉద్ధవ ఉత్సృజ్య సోదనాం ప్రతిసోదనాం నాయనా కాబట్టి వేదము వేద విధి విద్య కర్మ విశుద్ధ కర్మ ఉన్నాయి కదా అవన్నీ వదిలిపెట్టు. ప్రవృత్తం చ నివృత్తం చ క్రోతవ్యం కృత వినదాన్ని వినవర్జనదాన్ని ప్రవృత్తిని నివృత్తిని అన్నీ వదిలిపెట్టి మామేకమేవ శరణం ఆత్మానం సర్వదేవినాం అంటే సర్వ ధర్మాన్ పరిత్యజ్య మామే అది చెప్తున్నాను మామేకమేవ. సర్వ మాత్రం అంటే అన్ని ధర్మాలను వదిలిపెట్టి మామేకమేవ చరణం. సర్వ దేహులకు ఆత్మగా ఉన్నటువంటి నన్ను మాత్రమే చరణముగా యాతి ఎలా సర్వాత్మ భావేన ఒకటి రెండు కాదు. సర్వాత్మ భావముతో నన్నే మయాస్య అపుతో భయవా నాతోటే ఉంటావ్. నాతోటే ఉంటే ఇంక భయమే ఏమో. భయ ఎక్కడిది? అపుతో భయః ఎలాంటి భయము లేని వాడవై నాతోటే ఉంటావు. సంశయః తృణ్వతో వాచం ఉద్ధవుడు అంటున్నాడు. తవ యోగేశ్వరేశ్వర చెప్పినవి అన్నీ బాగానే ఉన్నాయి. వింటున్నప్పుడు బాగానే అర్థమవుతుందంటే కనబడుతున్నది. కానీ ఇన్ని వింటున్నా నాకు సందేహం మాత్రం తొలగిపోవటం లేదు. సంశయ తృణతో వాచ్యం తవ యోగీశ్వరేశ్వర ననివర్తతే ఆత్మస్తః యేన భ్రామ్యతి మేమః నా మనస్సులో సంశయం అలాగే ఉంటున్నది నా మనస్సు భ్రమ పొందుతో ఉన్నది తిరుగుతున్నది అంటే సయేష జీవ వివర ప్రసూతిహి ప్రాణేన కోటేన గుహాం ప్రవిష్తః నాయనా అందులో ఉన్నంతవరకు ఈ సమస్య ఉండదు అంటున్నాడు. జీవుడు గుహలో ఉన్నంతవరకు నీకు ఈ సమస్య పోయేది కాదు. గుహాం ప్రవిష్త అన్నారు మీరందరూ చూడండి మళ్ళీ మనిషిగానే పుడతామా అని. అవుతే ఉంటుంది అంటే అందులో తప్పు కాదు మళ్ళా పుడతాం కదా పుడితే మనిషే పుడతాం కదా జ్ఞానం ఉంటుంది కదా ఉద్దేశం మంచిదే కానీ మళ్ళీ పుట్టుక తప్పు అనేది ఎప్పుడు తెలుస్తుంది కొన్ని లక్షల ఏమంటే తెలుస్తుంది.

ఆశయం మంచిదే కానీ మంచి ఆశయం వెనక ఉన్నటువంటి మోహం ఉందే. పుడతాం మనిషిగానే పుడతాం కదా అంటే జ్ఞానం ఉంటుంది అంతవరకు తెచ్చినే కానీ మళ్ళా పుడితే సంవత్సరమే. అమ్మో అప్పుడు అవునండి ఇది అప్పుడు వస్తుంది మనకు. ఇది మీకు నాకేం కాదు ఇందులో జీవుడు అంతవరకు అందరికీ ఉంటుంది స్వామి చెప్తున్నారు. సర్టిఫైడ్ అన్నారు ప్రశ్నే లేదు. తయేత జీవః వివర ప్రదూతి ప్రాణేన కోటేన గుహాం ప్రవిష్తః అలా ప్రవేశించి మనోమయం సూక్ష్మం ఉపేత్య రూపం మనోమయ రూపాన్ని పొంది మాత్ర స్వరః వర్ణ ఇతి ప్రవిష్తః బల రూపంలో, వర్ణ రూపంలో, మాత్రా రూపంలో, సూక్ష్మంగా, స్థూలంగా ఈ దారాకాశంలో ప్రవేశించినటువంటి జీవుడు యథా అనలహ కే అనిల బంధుహు కదా? ఆకాశంలో అగ్నికి ఎవరు బంధువు? వాయువే యథా అనలః కే అనిల బంధుహు ఊష్మ బరేన దారుణి అధిమద్యమానః అదే అగ్ని పచెలో బాగా పథనం చేస్తే అణుప్రజాతః చిన్నగా అవుతుంది. అసలు ఆకాశంలో ఏం కనబడదు. ఆలోచించండి. ఎక్కడ ఉంటుంది అగ్ని? ఆకాశంలో లేదా? ఉంది. ఆకాశంలో ఉంది. ఆకాశంలో ఉన్నదే అరణిలో వసిస్తే బయలుదేరుతుంది. అక్కడ అది కనబడదు. ఇక్కడ అణువు కనబడుతుంది. అదే కుండంలో పెద్దగా అవుతుంది. అవి చేస్తే ఇంకా పెద్దగా అవుతుంది. ఇప్పుడు అణువే పెద్దగా అయింది కదా. అలాగే ఇక్కడ ఉన్నవాడు కూడా. దహరాకాశంలో ఉన్నవారు అణువు. శరీరంలోకి వచ్చి భావనకు మాయ పశాకర బృహత్. అనుభవిస్తున్న కొద్ది ఇంకా బలుస్తారు. ఏంటి వాడు బలవాడు నా కోరిక బలుస్తుంది. నా జ్ఞానం బలుస్తుంది. కాబట్టి అనుప్రజాత హవిష సమిధ్యతే కొద్దిగా పుట్టి హవిష్సు తోటి సమిధ్యతే బాగా పెరుగుతాడు తదైవమే వ్యక్తిన్ యంగివాని అలాగే నేను కూడా మొదలు హృదయంలో దమరాకాశంలో నవ్వుతా ఉంటాను. అదే వాకుతో వింటే కొంచెం పెద్దగా అవుతారు, అదే అర్చారూపంలోకి వస్తే మరీ పెద్దగా అవుతారు, అదే ధ్యానంలో భక్తితో అందరిని అమ్మే చూస్తే విశ్వాసం.

హృదయంలో దహరాకాశంలో అతి సూక్ష్మంగా ఉండే నేనే నా నామకీర్తన సురాణ శ్రవణం కథా శ్రవణం తోటి ఆవిర్భవిస్తాను. ఇదే అర్చారూపంలో అనంతం ఉంటాను. భక్తి జ్ఞానంలో విశ్వరూపం. ఇక్కడ అణువుగా ఉన్నవాడే విశ్వవ్యాధి. ఆకాశం అక్కడ అణువుగా ఉన్న అన్నట్లు అగ్ని యజ్ఞగుండంలో సంచిస్తుంది. అంతే. ఒక ది కావా రెండు? అక్కడ అది అనువు ఇక్కడ ఇది అనువు. దాహరాకాశంలో అంతర్యామిగా ఉన్నటువంటి స్వామి ధ్యానంతోటి, కీర్తనం తోటి, శ్రవణం తోటి, మనమందంతోటి ఆవిర్భవిస్తున్నాడు. అతను అర్చారూపం. అర్చారూప నిరంతరం మనం సేవిస్తూ ధ్యానిస్తూ ఉంటే ఉత్తరు అది రెండిటికీ పోలిక. కొత్తంగా చెప్పి అనుప్రజాతాది తదైవమే వ్యక్తిరియంబి వాని ఏవం గదిహి కర్మ గతిహి విసర్గః పలుకుట పని వెళ్ళుట వదులుట అలాగే. గ్రాణః రసః గంధము రుచి చూపు రూపము స్పర్శ వినటము సంకల్ప విజ్ఞానం సంకల్పము ఆలోచన అభిమానము ఇవన్నీ సూత్రం రజ సత్వ సమో ఉద్ధారః ఇవన్నీ అయంపి జీవః త్రివృత్తు ఇవన్నీ జీవుడు జీవుడు అంటే తప్ప అంటే ఈ మూడుగులంటే అయ్యో అభ్యయోనిహి అవ్యక్త ఇతనే అభ్యయోని ఆయనే బ్రహ్మ చతుర్ముఖ బ్రహ్మ సూత్రాత్మయం అంటాం కదా విరాట్ పురుషుడు. ఇలా అవ్యక్త ఏకః అవ్యక్తా స అని అతను అవ్యక్తుడు అతను ఒక్కడే అతనే మొదటి జీవుడు. విశ్రిష్ట శక్తిహి బహుదేవ భాటి ఆ సూత్రాత్మే ఆ బ్రహ్మే ఆ విరాది రూపుడే బహురూపములుగా మనకు విశ్లిష్ట శక్తి వ్యాప్తమైనటువంటి గలవాడై పౌరభూములుగా పాసిస్తారు బీజాని జోని ప్రతి పద్ధతి యశ్వత్వం. భూమి మీద విత్తనం పడితే ఎలా అది తన రూపాన్ని పెంచుకొని పెద్దగా వ్యాపిస్తుందో. నా రూపం అలాగే తెలుస్తుంది. యస్మిన్నిదం ప్రోతం అశేషమోతం ఈ సకల జగత్తు ఏ పరమాత్మ పరమాత్మ యందు బాగా పొదగబడినదో నిలుపబడినదో పటోయధా సంతుభిసానసంతః వస్త్రం అంటే ఏమిటి? దారముల కూర్పు కదు? దారముల కూర్పే వస్త్రము. కదా సంతుమితాన సంగా యయేష సంసార తరుహు పురాణః.

ఈ సంసార వృక్షం ఉండే పురాణం ఏంటి? కర్మాత్మక పుష్పఫలే కష్మి వృక్షము పుష్పారిస్తుంది, ఫలము వస్తుంది. ఫలము నుంచి మళ్ళీ బీజము, బీజము నుంచి మళ్ళీ. ప్రసూతి ద్వేయస్య బీజే శతం శతమూలః త్రినారః దీనికి బీజములు రెండు అంటున్నాడు అంటే పుణ్యాపుణ్యములు అన్నమాట. పుణ్య పాపములు ద్వే అత్యమూలే బీజే శతమూలః త్రినాలః దానికి మూలము మాత్రం నూరు నూరు వేళ్ళు దానికి నాళములు మూడు తత్వము రజస్సు తమస్సు. ఆ శ్రీనారా పంచస్కంధః పంచరస ప్రసూతిహి జ్ఞానేంద్రియములు ఐదు కర్మేంద్రియములు ఐదు అంటే కొమ్మలు ఐదు ప్రసవించేటువంటి ఫలములు ఐదు దసైక శాఖః ఇదే పది ఏ అంటే 11 11 ఇంద్రియాలు కలుపుకుంటారు దసైక శాఖః ద్వితుపర్ణ వీరః త్రివల్కలః విఫలః అస్తం ప్రవిష్టః రెండు పక్షలు జీవాత్మ పరమత్మ దానికి నిజం త్రివల్కలః విఫలః అస్తం ప్రవిష్టః మూడు ప్రధానమైనటువంటి ఇక్కడ మనకు మొదలు తత్వము, రజస్సు, తామస్సు అనేటువంటి మూడు గుణములు చెప్పుకున్నాం. ఈ మూడు గుణములు కాకుండా అర్ధ, దశార్ధ, పూర్ణార్ధం అనేటువంటి పుణ్య పాప ఫలములు చెప్పుకుంటాం. ఆ మూడు తీసుకొని. విపదః అర్కం ప్రవిష్తః స్వర్గము నరకము అనేటువంటి దాన్ని ప్రవేశిస్తాం. అదంతి చైకం పరమస్య బుద్ధ్రాః ఇలాంటి మహా వృషము యొక్క ఫలాన్ని కొన్ని పక్షులు తింటాయి. ఏవి గ్రామేచరాః. గ్రామంలో తిరిగే పశులే తింటాయి. అరణ్యంలో తిరిగేటువంటివి అవి తినవు. హంసలు వీటిని తినవు. అర్థమైందా? గ్రామ్య సుఖం అని దేనిదంటాం? సంసారంలో ఉండేటువంటి సుఖ దుఃఖాలు వాటి మీద చేపి గ్రామ సుఖములని పేరు. కాబట్టి ఈ గ్రామంలో ఉండేటువంటి పచ్చలు దీన్ని తింటాయి కానీ అరణ్యంలో ఉండే హంసలు వీటిని అనుభవించవు. హంసా ఇలీకం బహురూప విద్యై మాయామయం వేద సవేద వేదం. ఎవరైతే ఇలాంటి నా మాయామయ స్వరూపాన్ని తెలుసుకుంటారో వాడే నన్ను పరమాత్మను తెలుసుకునేవారు. ఏవం.

గురు గురు ఉపాసనయా ఏక భక్త్యా ఈ రీతిలో గురువు గారి యొక్క ఉపాసన తోటి ప్రధాన భక్తి తోటి విద్యా సుఖారేన విద్య అనేటువంటి గొడ్డలి ఎలాంటిది తిషేన. దీక్షణంగా ఉండేటువంటి గురువు పాదం యొక్క కొట్టలి తోటి ఈ వృక్షాన్ని వివృశ్చ్య చేదించాలి నలికి పారేయాలి సౌతార వృక్షాన్ని. జీవాశయం అప్రమత్తః సంపద్య చాత్మానం అధ త్యజాస్త్రం. గొడ్డలి తీసుకోవాలి దేని కోసం? చెట్టు నరికేయడానికి. చెట్టు నరికేసిన తర్వాత గొడ్డలి పట్టుకుంటే ఏమైతది? మనం నరికేసుకోవాలి. చెట్టు పోయిన తర్వాత గొడ్డలిని కూడా వదిలి పెట్టాలి. అంటే భగవంతుడిని తెలుసుకునేంత వరకే జ్ఞానాన్ని పట్టుకోవాలి. భగవంతుడు తెలుసుకున్నాం, సంసారం పోయింది, జ్ఞానాన్ని కూడా వదిలిపోయాడు. మళ్ళీ జ్ఞానం ఇంకా దగ్గర ఉందనుకోండి, అహం జ్ఞాత. అది పుట్టి మళ్ళీ ముద్దుతుంది. చెట్టును కొట్టేసేంతవరకే గొడ్డలి చేతిలో ఉండాలి. చెట్టు కొట్టేసాం, గొడ్డలి పారేయాలి. సంసారాన్ని తొలగించేంతవరకే జ్ఞానం దగ్గర ఉండాలి. సంసారం తొలగించుకున్నాం, ఆ జ్ఞానం కూడా సంసారం తోటే వదిలి పెట్టాలి. లేదా అంటే కంటకే లేదా కంటకం. అడవిలో వెళ్తున్నాం. ఒక ముల్లు పుచ్చుకుంది. కాళ్ళలో కొంత భాగం కాళ్ళ లోపల ఇగిపోయింది. మన దగ్గర ఏ ఆయసాలు లేదు ఎడ ఎడ తీస్తాం. ఇంకో ముల్లు తీసుకొని దాన్ని తీస్తాం. దాన్ని తీసినాక ఈ ముల్లు ఉంది పక్కన ఆ దగ్గరే. ఆ ముల్లు పారేస్తాం, ఈ ముల్లు పారేస్తాం. అలాగే చెట్టు కొట్టినాక గోడల్ని పారేయాలి. పరమ అద్భుతం తర్వాత జ్ఞానాన్ని వదిలిపెట్టాలి. మళ్ళీ జ్ఞానం దాచుకున్నాము. ఆత్మాన నవత్య ధ్యాన్కనే అస్త్రాన్ని కూడా వదిలి పెట్టాలి అంటున్నాడు. ఇలాగే సత్వమలజస్తమైతి గుణాః బుద్ధేహ నచాత్మనః అదే భావం చెప్తున్నాడు. ఈ గుణాలు ఉన్నాయే ఇవి దేనికి? బుద్ధికే కానీ ఆత్మకు కావు నచాత్మనః. సత్వే నాణ్యతమో హన్యాత్ సత్వం సత్వేనపీ సత్వం తోటి ప్రజత్వం తో వదిలిపెట్టాలి. సత్వాన్ని సత్వం తోటి వదిలిపెట్టాలి. అది ఉండదు మళ్ళా నిర్గుణుడు కావాలి కదా ఊడిపోవాలి. సత్వాత్ ధర్మో భవేత్ వృద్ధాత్ పుంసః మద్భక్తి లక్షణ కాబట్టి సత్వం నుంచి ధర్మం వస్తుంది. ఈ ధర్మం పెరిగితే ఆ ధర్మం వలన నా భక్తి కలుగుతుంది. అదే సాత్విక ఉపాశయ తత్వం.

తాత్విక ఉపాసన తోటి తత్వము తతో ధర్మః దాని నుండి ధర్మం కలుగుతుంది. ధర్మః రజస్తమోహన్యాత్ స్పష్టంగా ఉంది. తత్వం వలన కలిగిన ధర్మం తోటి రజస్సమస్సులు నశిస్తాయి. అన్యాత్ సత్వాతు బుద్ధిహి అనుత్తమః సత్వ ఉద్యుద్ధి ఉంది దీనితో సత్వము బాగా పెరుగుతుంది. ఆసు నశ్యతి తన్మూలః అధర్మః సత్వం బాగా పెరుగుట వలన అధర్మము నశిస్తుంది. ఈ రెండు పోయిన తర్వాత ఆగమః, అపః, ప్రజాః, దీశాః, కాలః, కర్మ, జనము, ధ్యానము, మంత్రము, సంస్కారము అనేటువంటి ఈ పది గుణకేతవా. అన్ని గుణములకు ఇదే మనకు. ప్రధానమైనటువంటి కారణములు తత్తతో సాత్వికమైవేచాం యద్యతు వృద్ధా ప్రచర్క్షతే ఏది సాత్వికం అంటే వృద్ధులు చెప్పినదంతా సాత్వికం. వాళ్ళకి వేరే ఆలోచన అది కదా అందుకే యజ్జదు వృఠా ప్రచర్చతే నిందంతి తామసం తత్తదు ఉర్ధులు నిందించింది తామసం. ఉర్ధులు చెప్పింది సాత్వికము ఉర్ధులు నింది తామసము తత్తదు రాజసం తదుపేక్షితం ఉర్ధులు దేన్ని ఉపేక్షించారో అది రాజసం. అది రజోగుణము. సాత్వికాన్యేవ సేవేత పుమాన్ సత్వ వివృద్ధయే. సత్వం పెరగటానికి జీవుడు సాత్వికములనే ఉపయోగించాలి. తతో ధర్మః దాని వలన ధర్మము తతో జ్ఞానం. ధర్మం తోటి జ్ఞానము యావత్ స్మృతి అపోహనం. ఈ జ్ఞానం తోటి అపోహనం అన్నీ ఊపు తొలిగిపోతాయి. వేణు సంఘర్ష యో వన్ని దగ్ధ్వా సామ్యతి తధ్వనం చెప్పాను కదా వెదురు బొంగుల యొక్క వరిపిడితో పుట్టినటువంటి అగ్ని. వాటిని కాల్చి తాను కూడా తన్నారినట్టుగా ఏవం గుణవ్యత్యేజో దేహః గుణముల యొక్క వ్యక్తి యొక్క దేహము శామ్యతి సంక్రియః వాటిని కాల్చేస్తుంది ఎవరికి తాను కూడా పల్లారిపోతుంది. అంటే విదంతి మత్యాహ ప్రాయేన విషయాన్ పదమాపదాం తదాపి గుంజతే కృష్ణ తత్కథం స్వకర అజవతు ఏమండీ ఇన్ని చెప్పారు బానే ఉంది నాకు చిన్న డౌటు. ఏమిటి అంటే మానవులు ఆపదలు కలుగుతాయని తెలిసి కూడా వాటిని ఎందుకు ఆచరిస్తున్నారు అనుభవిస్తున్నారు.

పెళ్లి చేసుకున్నప్పటినుంచి చచ్చేదాకా నిత్య దుఃఖమే అందరికీ తెలుపుతుంది. చచ్చుకుంటూ అప్పు చేసి మళ్ళీ పెళ్లి చేసుకున్నారు. వారు చేసుకుంటున్నారు ఎందుకు చేస్తున్నారు అంటున్నారు. చూడండి విదంతి మర్త్యాః ప్రాయేణ విషయాన్ పదం ఆపదం. విజయములు ఆపదలకు మూలమని మనసులకు తెలుసు. అయినా సదా భుజియతే. అయినా వీరు ఆ విషయాలనే అనుభవిస్తున్నారు తత్కదం ఎలాగయ్యా. ఎలా అంటున్నాడు స్వా తర అజవతు కుక్కలు గాడిదలు మేకల్లాగా దొంగతనం చేస్తే కొడతారని తెలుసు కుక్కకు కానీ మళ్ళీ దొంగతనాన్ని పోయి చించునే ఉంటుంది గాడిదలు అంతే మేకలు అంతే. అవి ఎలా తెలిసి కూడా తప్పే చేస్తాయో, మానవులు కూడా తెలిసే విషయములను సేవిస్తున్నారు. ఏం తెలిసి? ఆపదలకు మూలమని తెలిసి. ఎందుకు అంటే అహనిత్యన్యదా బుద్ధిహి ప్రమత్సత్య యదా బుద్ధి ఉత్సప్పతి రజోభోరం తతో వైకారితం మనః అయినా సేవించేవి ఎక్కడి నుంచి పుట్టాయో తెలుసుకోరా అంటున్నారు. ఏది సేవిస్తాం దేనితోటి మనస్సుతోటి ఇంద్రియములతోటి. ఎక్కడి నుంచి పుట్టాయి ఇంద్రియాలు రాజస అహంకారంతో పుట్టాయి. అది పుట్టినయే అహంకారం అండి. అందులో కూడా రాజత అహంకారం ఉంది. కాబట్టి కోరికాలో మరి ఏముంది? కర్మేంద్రియాలు ఉన్నాయి కదా మనకు. జ్ఞానేంద్రియాలు, కర్మేంద్రియాలు ఈ రెండు రాజత అహంకారం వత్తులో ఉన్నాయి పుట్టాయి. మనస్సు సాత్వికము. కానీ అహంకారమే దానికే భావం ఉంటుంది. అందుకోసమని అహమిత్యన్యదా బుద్ధిహి ప్రమత్తస్య యథాపురుతి మదించిన పొరపడిన వాడికి నేనే శరీరము యందే ఆత్మబుద్ధి ఉంటుంది. ఉత్సర్పతి రజో ఘోరం తతో వైకారికం మనః మొదలు రజోగుణం బయలుదేరుస్తుంది దాని నుంచి సాత్వికమైనటువంటి మనస్సు రజోయుక్తస్య మనసః సంకల్పక సవికల్పకః భజస్సుతో ఉన్నటువంటి మనస్సుకు వికల్పాతో ఉన్నటువంటి సంకల్పం కలుగుతుంది తత కామః సంకల్పం నుంచి కామము ఎలాంటిది కామము గుణధ్యానం.

ఆయా గుణములను ధ్యానం చేయడం వలన కామం కలుగుతుంది. దుస్సహః శ్యాద్వి దుర్మతే. ఈ కలిగిన కోరిక దుష్ట బుద్ధికి దుస్సహం సహించలేము తీరకుండా ఆ లడ్డు తినాలి అది తినేదాకా వాళ్ళు ఉండిపోతారు. అదే బుద్ధిమంతులైతే ఏ అందులో ఏముంది ఇది కదా దాని తర్వాత నాకేం వస్తుంది ఒళ్ళు పాడైపోతుంది వీడు మానేస్తాడు. బుద్ధిమంతులు మానేస్తాడు. చూసా బుద్ధి ఆ దేవుడి ఎట్లా ఉంటాదని ఏమేం జరిగినాయి. ఇలా అనుభవించేదాకా దుష్ట బుద్ధి అయినవాడు ఊరుకోలేడు. దుస్సహత్యాతి దుర్మతే కరోతి కామవశగా కర్మాని అవ్యతేంద్రియః. కామానికి భజమై ఇంద్రియములు జయించలేక వాటిని కోరికలను తీర్చుకునే తీర్చుకోవడానికి సాధారణమైనటువంటి పనులు చేస్తాడు. అలాంటివి దుఃఖోదర్కాని సంపత్యన్. తాను చేసిన పనుల వలన దుఃఖములే కలుగుతాయని తెలిసి కూడా రజోవేగ విమోహితః. రజోవేగం తోటి పూర్తిగా మోహించబడి రజస్తమోభ్యాం యదపి విద్వాన్ విక్షిప్తదీహి తెలిసినవాడైనా జ్ఞాని అయినా సరే రజోత్తమో గుణములతోటి విక్షిప్తుడై కట్టబడి కట్టబడి అతంత్రితః మనోయుంజన్ దోష దృష్టిహి నసజ్యతే ఇక్కడ దూర దృష్టి గలవాడై దానిలో వీడు మునిగిపోతాడు. అదే జ్ఞానం ఉన్నవాడైతే ఇది తప్పు అనుకుంటే అందులో వాడు తత్వుడు కానసజ్యతే తత్వుడు కాదు. అప్రమత్తాహ అందుకే. పొరపాటు లేకుండా జాగ్రత్తగా వాటిని సేవించాలి. అంటే ఏం చేయాలి? మనస్సును నా యందుంచి వాటిని సేవిస్తే కోరికలు నా మీద ఉంటాయి కానీ. వాడి మీద గంధం కావాలి. పసువు బాగుంది, కుంకుమ బాగుంది, ఆహా పూలు ఎంత బాగా ఉన్నాయి, ఎంత భయమరంగా పూలు ఉన్నాయి, ఎంత కమ్మగా గంధం ఉంది, ఎంత మంచిగా లడ్డూలు ఉన్నాయి, ఎంత మంచిగా ఏదో పానకం ఉంది అనుకుంటే అవన్నీ తయారు చేసి నా కార్యం చేసి అందరిని పండు. ఏమంటుంది అప్పుడు? కోరిక పెరగదు. అబ్బా బాగున్నాయి ఇలా తిన అలా తినాలని అమాంతం చేసుకొని ఒక్కడే తిన్నావనుకో తెల్లారికి తినడానికి నువ్వే ఉండవు.

కోరుకో ఇబ్బంది లేదు. నువ్వు వద్దన్నా కోరికలు ఆగవు. కానీ కలిగిన కోరికల వల్ల అనుభవించే అనుభవ ఫలితం ఏదైతే ఉందో అది నాకు అర్పించావంటే కోరికలంతా తగ్గిపోతుంది. నువ్వే ఆలోచిస్తానంటే పోయి కనుక్కో పతనం చేస్తుంది. అప్రమత్త అనుజున్ చేత మనః మహ్యర్పయన్ మనస్సును నా యందు అర్పించి మెలమెల్లగా ఒకే దాని కాదు ఇవాళ ఒక రడ్డు ఉంది ఒక రడ్డు స్వామికి పెట్టేసింది. అమ్మా లడ్డు అంతా ఆయనకే అంటే సగం వే పెట్టు. పక్కవాడు చెప్తాడు పిచ్చివాడా ఆ లడ్డు ఆయన ముందు పెట్టడం వేరా ఆయన తినరా నువ్వే తిన్నావురా. ఆయన మీద పెట్టరా పో నేనే తిన్నానా అదే పెట్టా. అంటే అది మళ్ళా నాకే వస్తుందని నమ్మకం కొద్ది తిన్నాక ముందరే పెట్టాలన్నమాట అమ్మవారి సంగతి అది మనం చెప్పాను తర్వాత చెప్పాను. తొందరగా మొహమానుభావులు వాడతారు. అసలైన విష్ణువులు వంటి పెద్ద పెద్ద వాని జ్ఞానులు కూడా ఎట్లా మాట్లాడతారంటే అరే తొందరగా కొట్టురా చెట్టి చేసుకోవాలని అంటాడు. అంటే ఆరింపు గేయమని మర్చిపోతాడు. పో తొందరగా కొట్టు చెట్టి చేసుకోవాలని. కొట్టి ఆరింపు చేయు ఎందుకు ఆరింపు అంటే కొబ్బరి చట్నీ చేయకూడదు. కొబ్బరికాయ కొట్టేసి పరమాత్మకు నివేదనకు అన్న భావానికి గంగలో పోయింది. చట్నీ చేసుకోవాలంటే అవసరం లేదు అనుభవించు కానీ భగవ దర్పణం కనబడుతుంది. పోయి జెడ్డీ చేసుకో. అప్పటిదాకా అనకు. ఆరు వేసేదాకా స్వామి స్వామి నీకు నీకు అనకు. ఆరు వేసేదానికి అవసరమైన గుంజుకో. పోయి జెడ్డీ చేసుకో తిను. ఎవడు వద్దనదు. ఇది ఏం జరుగుతుంది మనకు? మనవి అన్న బుద్ధిని తగ్గిస్తుంది. మన కోసం దీన్ని నాడుతున్నాము. ఈ వస్తువులు, ఈ భోగాలన్నీ మన అనుభవాని కన్నా చాలా తగ్గితే స్నేహం తగ్గుతుంది. తగ్గి ఆదరి తగ్గుతుంది. నాకే నాకే అంటే పెరుగుతుంది. ఇలా ఏతావాన్ దుఃఖోదర్కాణి సంపత్యన్ రిపేయ దృష్టిన్ నసజ్యతే అనిర్భిన్నః యథాకాలం ఇతస్వాతః జితాసనః దేని యందు మనస్సు ఉంచుకోకుండా సమయానుగుణంగా దానాయామాదులు అలాగే ఆతనం. ఒకసారి కూర్చున్నారంటే అటు ఇటు కదలకుండా అయ్యో కాడు నొప్పులు, మోకాడు నొప్పులు, నడుము నొప్పులు ఇంకేమో నొప్పులు విడి తిరిగి అటు తిరిగి ముందరకు వంగి వెనక్కి వంగి మనసంతా అక్కడే ఉంటుంది ఇంకా అక్కడ ఏం పెట్టావ్. కాబట్టి ఆసన విజయం కావాలి. ప్రాణాయామం అంటాం కదా ప్రాణాయామ నియమం కావాలి. ఇవి చేసుకొని ఏతావాన్ యోగ ఆవితః. ఇదేలా నాయనా నా శిక్షి వినియోగి యోగ విధి ఎవరు వీళ్ళు మత్సి క్షయితి తనకాదివి అబ్బే నేను చెప్పలేదు.

నా శిష్యుడైనటువంటి సనకా చెప్పినటువంటి యోగం ఇది. సర్వతః మనః ఆకృష్య మయ్యద్ధ ఆవేచ్ఛతే. మనసును అన్ని విషయముల నుండి లాక్కొచ్చి నా యందు ఉంచుతాది. దీన్నే యోగం అంటారు. యోగం అంటే ఏమిటి? ఉంచుట. కూర్చుట ఎక్కడ కూర్చుట నా యందు కూర్చుట ఎక్కడ ఉన్నదాన్ని బయట ఉన్నదాన్ని విషయములలో ఆసక్తమై ఉన్నటువంటి మనస్సును నా యందు కూర్చుటే యోగము ఆ వ్యత్యతే యదా యదా త్వం తనకాదిభ్యః యేన రూపేన కేశవ యోగమాదిష్టవానే తత్ రూపమిచ్చామి వేగితుం అయ్యా. సనకాదులు చెప్పారంటున్నారు, సనకాదులే చెప్పారా? సనకాదులకు మీరు చెప్పారా? మీరే చెప్పుకుంటారు కదా? కాబట్టి సనకాదులకు మీరు ఏ యోగాన్ని చెప్పారో. దాన్ని నాకు చెప్పాలని కోరుకుంటున్నాను. ఏతత్ రూపమిచ్చామి వేనుతు అంటే పుత్రాధిరణ్య గర్భత్య మానసాః కనకాదయః బ్రహ్మ యొక్క పుత్రులు. తన కాగులు పప్రత్యోపిదరం సూక్ష్మాం యోగస్య ఏకాంతికీం గటిం. పరమ సూక్ష్మమైనటువంటి యోగ మార్గాన్ని తండ్రిని వారు అడిగారు. గుణే స్వాభిశతి చేతః గుణాః చతుర్థి ప్రభో కదా గుణములలో మనస్సు ఉంటుంది మనస్సులో గుణాలు ఉంటాయి అయినప్పుడు కథం అన్యోన్య సంత్యాగ మీరేమో గుణాలు పెట్టండి అంటారు మనస్సును మార్చండి అంటారు గుణాలను గుణాల నుండి మనస్సును మార్చాలనా మన నుండి గుణాలు పడతారు. అవి ఇక్కడ ఇవి అక్కడే ఉంటాయి ఎంత మాస్తారో. అది అయ్యే పనే కాదు ముముక్షోహో అతిథి తీర్షోహో. సంసారాన్ని దాటాలని కోరిక ఉన్నా ఈ గుణములను మనస్సును ఒకదాని నుంచి ఇంకోదాన్ని వీరి చేయలేము కదా మరి ఎలా చేయాలి స్వామి చెప్పు. అని బ్రహ్మను అడిగితే ఏవం పుష్టో మహాదేవః ఇలా అడగబడి స్వయంభూహు భూతభావనః ధ్యాయమానః ప్రశ్న బీజం నాభ్య పద్యత కర్మజీహి ఈ ప్రశ్నకు అర్థం ఏమిటి?

పిల్లలకి ఎలా చెప్పాలి అని శరీర సమాధానాన్ని ఆలోచిస్తూ ధ్యానం చేస్తూ ఉన్నాడు ఎందుకంటే కర్మ జీవి ఆ బ్రహ్మ కూడా. కర్మల యందే మనస్సు ఉన్నవాడు కాబట్టి అంటే అతని మనస్సు కూడా మన దగ్గర ఉంది. మరి ఆయన ఏం చెప్తాడు ఇంకా? కదా? గుణముల దాచి వాడి మనస్సు ఉంటే మనం చెప్తాం ఆయన అక్కడే ఉన్నాడు మనం ఏం చేస్తాం? మనం ఏ బురుజులో ఉన్నామో ఆ బురుజులో ఆయన ఉన్నాడు. అదే బురదలో ఉంటే పొద్దున్న కడుక్కుంటాం? తెలియకుంటే సమామచింతయతు దేవః దీన్నే మనకు అంటారు. హంస గీత అంటాం ముందుకు వస్తుంది భావం. సమాం ఈ మన అచింతయతు దేవః ప్రశ్న పారతి తీర్షయత్. ఆ విషయాన్ని తెలియటానికి కోసం. ఆ స్వామి నన్ను ధ్యానం చేశాడు. సత్యాహం హంస రూపేణ ప్రకాశం ఇదే హంస గీత అని. అలాంటి బ్రహ్మ దగ్గరికి నేను హంస రూపంలో ఆవిర్భవించాను వెళ్ళాను. ధృత్వామాం త ఉపగ్రజ్య కృత్వా పాదాభివందనం. వారందరూ నన్ను చూసి పిలిచి నాకు పాదాభివందనం చేసి బ్రహ్మాండమగ్రత కృత్వా సప్రచ్యుహు కోభవానితి. బ్రహ్మాది బ్రహ్మను ముందర పెట్టుకుని అందరూ కలిసి అనగాదులు అయ్యా మీరెవరండి అని నన్ను అడిగారు. ఇత్యహం మునిభి పుష్టః తత్ప జిజ్ఞాసుభి తదా యదవోచ మహం పేత్యః తదుర్ధవ నిబోధ. అలాంటి వారికి నేను ఏం చెప్పానో దాన్ని తెలుసుకోవయ్యా, వస్తునః యది అనానాత్వం ఆత్మనః ప్రశ్న ఈదృశః కసంగతేః ఏమయ్యా మీరెవరు అంటున్నారు? నువ్వు ఒకటానా కాదా? వేరు వేరుగా ఉన్నాయా ఒకటి ఉందా? ఆత్మ అనేది ఒకటా వేరు వేరా? ఒకటి అయితే ప్రశ్నే కదండీ, మీరెవరో నిన్న లేదు. వేరే అయితే ప్రశ్న వస్తుంది. ఒకవేళ వస్తువు ఒకటే అయినప్పుడు వస్తువున అది అనానాత్వం ఆత్మానాత్వ ఈ దృశ్య ఇలా ప్రశ్న ఎలా పు ప్రధం గడేత ఓ విప్రా స్వక్తురు వామే కాశ్రయః ఎలా పోతుంది అయినా చెప్పాలంటే చెప్పే నాకు వినే మీకు ఆశ్రయం ఒకరా వేరే ఒకరే అయితే చెప్పడం లేదు వినండి.

వేరు వేరైతే ప్రశ్నే పోదు. ఇలా కై దృశః పంచాత్మకేచు భూతేషు సమానేచు త్య వస్తుతః కదా అన్ని ప్రాణులు పంచభూతాత్మకములే కదా. ప్రతి శరీరంలో పుృధి, వాయువు, ఆకాశము, జలము అవి ఇవే ఉంటాయి. మనిషి కావచ్చు, ఋషి కావచ్చు, పశువు, పక్షి, క్రిమి, కీటకము. ప్రతి దానితోను పంచభూతాత్మకమే ఉన్నప్పుడు కోభవాని శివ ప్రచన వాచారంభ అనర్ధకః. అది అయినప్పుడు కోభవాన్ అని అంటున్నావే అది కొత్తగా వాక్యం తప్ప దానికి అర్థం అంటూ ఏమీ లేదు. మనసా వచసా దృష్ట్యా కృచ్ఛతే అన్యైరపి ఇంద్ర్యైహి అహమేవ నమస్తోన్యతో ఇతి బుధ్యధ్వ మన్యతా. అలాగండి మరి ఎట్లా? ఎట్లా ఏమిటి నాయనా? మనస్సు తోటి, వాక్కు తోటి, దృష్టి తోటి, ఇంద్రియములతోటి అన్నిటితోటి నేను మాత్రమే గ్రహించబడతాను. అన్ని లోకములలో, అన్ని భూతములలో, అన్ని ప్రాణులలో ఉన్నటువంటి అన్ని ఇంద్రియములు, మనస్సు, బుద్ధి అన్నీ ఎవరిని గ్రహిస్తాయి? నన్నే గ్రహిస్తాయి. నేను ఒక్కడినే ఇంకోడు ఎవరూ లేరు. భోగం అనేటటువంటి ఉన్నదే ఒకడు. వేరే వాడు ఉంటే వాడు వేరు నువ్వే అయితే గోపవాని. అంతా నేనేనయ్యా అహమేవ. కాబట్టి అహమేవ నమస్తోనితి బుధ్యధ్వం నాకంటే భిన్నమైనది ఇంకొకటి ఏది? లేదు అని మీరు తెలుసుకోండి. గుణేషు ఆవిదతే చేతః గుణాస్యతః ప్రజాః. గుణములయో మనస్సు, మనస్సులో గుణములు అందులో ప్రజలు. జీవస్యతేహ ఉభయం గుణాస్యతః మదాత్మనః జీవుడికి. దేహము ఉండే, దేహము గుణాలు ఈ రెండు మదాత్మ మదాత్మ జీవత్య నావదైనటువంటి జీవుడికి గుణాలు మనస్సు రెండు ఉండేవి. గుణే త్యాగు చిత్తం అభిక్షణం గుణ సేవయా మాటి మాటికి గుణములనే సేవిస్తుంటే ధ్యానం చేస్తుంటే మనస్సు గుణముల యందే లగ్నమై ఉంటుంది గుణాస్త చిత్త ప్రభవ

గడి గుణాలు మనస్సు నుండే పుడతాయి. మద్రూప ఉభయం తెలియదు కాబట్టి నా రూపాన్ని ధ్యానిస్తే దాన్ని దీన్ని వదిలిపెట్టవచ్చు. కదా గుణములని ధ్యానించావు అవే ఉత్పందుతాయి. మనసు అక్కడికే పోతుంది. మనస్సును గుణములలో గుణముల మనస్సులో బదులు నా యందు ఉంచండి ఆ రేటిని. ఓ కోరిక పుట్టింది నా యందు ఉంచండి. ఒక అద్భుతమైనటువంటి సౌందర్యాన్ని చూడాలని బుద్ధి పుట్టింది. ఎక్కడ ఉంది సౌందర్యం? ఎక్కడ ఉంది వారే? పరమాత్మ యొక్క దివ్య మంగళ విగ్రహ సౌందర్యం కంటే అందమైన వస్తువు ఒకరినే ఉంది. నాకు కూడా అండి మీ ఇష్టం అని చెప్పుకోండి బాధే లేదు. హాయిగా అనుభవించండి నేను ఉన్నాను కదా. రసం కావాలా నా భక్తి రసం. ఇంకేం కావాలి? ధూపం జలం కావాలి ఏం కావాలి మీకు శబ్దము నా కడలు గానం చేయు. ఇలా అన్ని గుణములను అన్ని స్వరూపములను అన్ని స్వభావములను నా రూపంలో అనుభవించండి. మత్తః కాబట్టి పంచాత్మకేషు మనసా భజసా దృశ్యా దృశ్యతే అన్యైహి అపీంద్రియైహి అహమేవ నమస్తోన్యతు నాకంటే వేరే ఇంకోటి లేదు. కాబట్టి గుణేడు చిత్త ప్రభవా మద్రూపం ఉభయం త్యజేత్. జాగ్రతు స్వప్నః సుశుప్నంచ గుణతః బుద్ధివృత్తయః. మనకు నిద్రపోతున్నాం అంటాం, కలలు కంటున్నాం అంటాం, మేల్కొని ఉన్నాం అంటున్నాం. ఎక్కడివి ఇవన్నీ? బుద్ధి వల్ల కలిగివి. కదా? ఇవన్నీ బుద్ధి యొక్క ప్రవక్తలు. దేనితో కలుగుతాయి ఇవి? గుణాలతో కలుగుతాయి. సత్వంతో మేలిక, తజస్సు తోటి స్వప్నము, తమస్సుతో నిద్ర. తమోగుణం కలిగితే నిద్ర వస్తుంది. రజోగుణం కలిగితే కళలు వస్తాయి. సత్వగుణంతో మీరు అరిపోవు. ఈ గుణములు దేనివి? బుద్ధివి. గుణములు కలిగేటువంటి జాదోవృత్తులు అనేటువంటి వృత్తులు బుద్ధి వృత్తులు ఇవి. తాసాం వినక్షణో జీవః. అవే జీవుడు కాదు కదా? స్వప్నం జీవుడా? లేక నిద్ర జీవుడా? జాగ్రత్త జీవుడా? కాదు. పోనీ సత్వమా? గుణములు జీవుడు కాదు, వృద్ధులు కూడా జీవుడు కాదు. జీవుడు వాటికంటే విదక్షణుడు. సాక్షిత్వేన వినిశ్చితః. వాడు జరిగిన దాన్ని చూస్తూ ఉంటాడు, నిద్రపోయినా చూస్తాడు, తల విరిగరినా చూస్తాడు, బేగం ఉన్నా చూస్తాడు, అనుభవిస్తున్నా చూస్తుంటాడు, బాధపడుతున్నా చూస్తాడు, వాడికి దేని యందు.

సంబంధం లేదు వినిశ్చితః ఎరికి సంశుద్ధి బంధోయం ఆత్మనః గుణవృత్తిదః గుణముల వృత్తుల వలన జరిగేదే ఆత్మకు సంసార బంధము. అది వేరు, ఆత్మ వేరు, గుణవృత్తులు వేరు. గుణవృత్తుల వలన ఆత్మకు సంసార బంధం జరుగుతున్నది. గుణవృత్తిదః మై దుర్యేస్థితో జిజ్ఞాత్ త్యాగః తత్ గుణసేతః కాబట్టి ఆ బుద్ధిని ఏదో నా యందు ఉంచారు అనుకోండి. గుణములు లేవు, వృత్తులు లేవు, సంసార బంధము కూడా లేదు. అహంకారకుతం బంధం ఆత్మనః అర్ధ విపర్యం స్పష్టంగా చెప్పుకున్నాడు. ఈ బంధం అనేది ఎక్కడిది? అహంకారం వలనే కలుగుతుంది. ఆత్మకు అహంకారం వల్లనే విపర్య అర్ధవిపర్యమైనటువంటి భాగ్యం ఏమిటి? మేరు అవుతుంది అనుకుంటే కీడు జరుగుతుంది. కీడు అనుకుంటే మేరు జరుగుతుంది. ఇలాంటి బంధ విఫలమైనటువంటి బంధము అహంకారం వల్లనే ఏర్పడుతుంది. విద్వాన్ నిర్విద్య సంసార చింతం పండితులైనవాడు జ్ఞాని అయినవాడు సంసార చింతను వదిలిపెట్టి తుర్యే చివరి అయ్యేటువంటి నా యందు హితః ఉన్నవాడై త్యజీత్ ఈ బంధాన్ని గుణములను వృత్తులను విడిచిపెట్టాలి యావన్ నానార్థదేహి పుంసః అనివర్చేత ముక్తిభే నానాత్వ బుద్ధి ఉన్నంత కారం జీవుడికి సంసారము తొలగిపోదు. పృథివి జాగ్రత్తపి స్వపన్నజ్ఞః స్వప్నే జాగరణం యథా కొందరు మేల్కొని ఉంటే కాదు అంటున్నారు. కొందరు మహానుభావులు మేలుకొని ఉండే కలలు కనుక్కుంటారో, కొందరు కలల్లో కూడా మేలుకొంటుంటారు. కదా? ఒక అలవాటు ఉంది, రోగం ఒకటి ఉంది. ఏం అలవాటు అది? నిద్రలో నడుస్తుంటారు. నిద్రపో వాళ్ళు పోయి తిరిగి వస్తారు ఓ సగం ఊరి తిరిగి వస్తారు. ఉన్నారండి నిద్ర వాళ్ళకి రోగం అవుతుంది ఆ రీతి అంటే ఆ విధంగా కొందరు మహానుభావులు స్వప్నంలో మేల్కొని ఉంటారు కొందరు మెలకువ నిద్రపోతుంటారు.

అసత్ తత్వాత్మనః అన్యేచాం ఇది అసత్వం కాబట్టి భావనాం తత్కృతాభిదా ఆయా భావనలు ఆయా గుణములు దాని యొక్క భేదలను గతయాః హేతవః మృషా స్వత్ ఇవన్నీ కూడా మృష అసత్యములే. స్వప్నము లేదు, జాగరణము లేదు, నిద్ర లేదు, గుణములు, చిత్తం ఇవన్నీ కూడా మనము మనస్సుతో సంబంధములు కలిపించినందువల్ల కలిగేటువంటి భేదములే తప్ప. స్వప్నల్లో చూసిన వాచనాలు ఇవి ఏవి వాస్తవములు కావు. యో జాగరే బహిహి అనుక్షణ ధర్మిణః అర్ధానుపుంకే జాగరత వస్తలో ఉన్నప్పుడు సంసారంలో వెలుపల ఏ ఏ అర్ధాలను అంటే విషయాలు రూప రస స్పర్శ ఉన్నాయి కదా. ఇలాంటి విషయాలను భుజిస్తాడో సమః తత్కరణైహి కృతి తత్సదృక్ష్యాను స్వప్నే మెలకువ ఉన్నప్పుడు ఏ విషయాలను అనుభవిస్తాడో ఆ విషయాలను అనుభవించినప్పుడు దానిని వాటిని తాను అనుకున్నంత అనుభవించనందువలన అనుభవించిన తరువాత మిగిలిన వాటిని స్నానం చేస్తుంటాడు. అంటే వాటినే తలుచుకుంటుంటాడు. అంటే ఇంకా ఏ భాగం మిగిలిందో 10 లడ్డూలు ఉన్నాయి. వాడు రెండే తిన్నాడు. ఇంకా అక్కడ ఎనిమిది ఉన్నాయి. ఎప్పుడు తింటా, ఎప్పుడు తింటా, ఎప్పుడు తింటా ఆలోచిస్తుంటాడు. ఆ ఎనిమిది లడ్డూలను కన్నులో తింటాడు. అదే కలెంటే ఇంకోటి ఏం లేదు. అంటే మేలుకొని ఉన్నప్పుడు అనుభవించిన వాటిని అనుభవించవలసినంత అనుభవించకుంటే మిగిలిన వాటిని ధ్యానిస్తుంటే ఆ ధ్యానమే స్వప్నముగా మారుతుంది. సగం అంటే అది. తీరని కోరిక. మన తీరని కాదు సగం తీరనే కోరిక తీరకుండే కోరిక అక్కడ. సగం తీరింది 10 లడ్డూలు ఉన్నాయి రెండు తిన్నావ్ ఎనిమిది తినలేదు. అసలు తీరకుంటే సమస్య లేదు నీకు దాన్ని ఆలోచించావ్. తింటే రుచి తెలిసేనండి, కొంచెం తింటే అబ్బా బాగుంది మొత్తం అది కాకుండా ఏం తెలుస్తుంది నీకు. అది చేదో తీపో కారం మనకే తెలుస్తుంది. కాబట్టి అనుభవించగా మిగిలినవి ఆలోచించినవే కళా రూపంలో వస్తావి. తత్ శరణై కృతి తత్ సదృక్షాను స్వప్నే సుషుక్తౌ వసంవరతే సయేకః దాన్నే మరి చర వచ్చిన తర్వాత అమ్మ ఆ కోరిక తీరింది కదా ఇక ఫికర్ లేదు ఆ ఏదో చెప్పొచ్చు అప్పుడు చెప్పొచ్చు.

అంటే ఏమర్థము? నిద్ర పట్టడం లేదు అంటే అర్థం ఏమిటో తెలుసా? అనుకున్న వాటిని పూర్తిగా లేదా అనుభవించిన వాటి యందు తృప్తి కలగలేదు అన్న మాట. నిరంతరం ఆలోచన ఉంటేనే నిద్ర పట్టదు. ఏ ఆలోచన లేదు వాడు ఇస్తే ఇస్తాడు కాకపోతే మనకు ఎందుకు వచ్చిన బాధ ఇచ్చింది తీసుకుందాం. నాయనా ఇది నీవిరా అంటే తీసుకుందాం. అబ్బే కాదు అనుకుందాం మనకెందుకు వాని కర్మ. కర్మ నాది కాదు వాడిదే అని మొత్తం భారం భగవంతుని అని జరిపించిన వాడికి నిద్రే నిద్ర. లేదా నేలతో వే మేలుకో కల మాత్రం కాదు. ఈ విధంగా ఈ రీతిలో ఏవం గుణతః మనసః యవస్థాన్ ఇలా గుణముతోటి మనసుతోటి అవస్థాత్రయం అంటే జాగ్రత్త స్వప్న సుకృతి అవసరం తీసుకొని యన్ మాయయా మయీకృతాహితి నిశ్చితార్ధాః ఇవన్నీ మాయతోటి నాలోనే ఏర్పడ్డవి కొత్తవి కావు అని నిశ్చయించుకొని సైతిధ్య ఆర్ధం అనుమాన సదుక్తి తీసిన జ్ఞానాసినా తదుక్తి తీక్షణ జ్ఞానాసిన సజ్జనుల ఉపధేజం అనేటువంటి తీక్షమైనటువంటి కత్తితో ఇలాంటి హృదయ బంధాన్ని ఛేదించి భజతమా నన్ను భజించండి సరే నన్ను నన్ను అంటే ఆయన నిర్గుణ మరియు వృద్ధ గారి నిరంజనుడు అంటే ఎవరు? చెప్పేది ఎవరికి? చెప్పేది ఎవరికి? చెప్పేది ఎవరికి? ప్రపంచం అంటేనే గుణమయం. గుణమైన ప్రపంచంలో గుణంతో ఏర్పడినటువంటి దేహంలో ఉపాధిగా ఉన్నటువంటి జీవునికి ఈ ఉపాధి, ఈ దేహము, ఈ మనస్సు, ఈ వృత్తులు వదిలిపెట్టి అవి లేకుండా ఉండేటువంటి నా స్వరూపాన్ని సేవించుకోండి. చెప్పించారనక పో వెనక పో ఇద్దరుంగా ఉపాధి ఉండాలి కదా దాని కోసం ఉండాలి. ఇలా విజ్ఞానమేకం గురుదేవ విపాతి మాయ అతర్ జ్ఞానం ఒక్కటే. ఇది మాయ. పలురూపాలుగా మనకు భాసిస్తుంది స్వప్నః త్రితః గుణ విసర్గ కృతః వికల్పః ఈ స్వప్నం అనేటువంటిది జాగ్రత్త సుషుప్తి స్వప్నం అంటాం కదా ఇది ఒకటే గుణ విసర్గాలను బట్టి సత్వ తజ తమో

గుణాలు తోటి వికర్పాలు ఏర్పడతాయి దృష్టిన్ తతః ప్రతినివృత్య అలాంటి ప్రకృతి నుంచి అవసరం ఉంది దృష్టిని మరలిచి నివృత్త కృష్ణః ఆచరన్ని తినిన వారై తూర్ణీం భవేత్. ఉదాసీనంగా ఉండాలి. ఎలా నిజ సుఖానుభవః నిరీహః. ఆత్మారాముడై ఏ కోరికలు లేకుండా ఉదాసీనంగా ఉండాలి. సందృశ్యతే ఖజ యదీదం అవస్తు పుజ్యాత్యక్తం ప్రమాయ నభవేత్. మూర్తిహి ఆనిపాతాత్ శరీరం పడిపోయేంతవరకు శరీరం వచ్చినప్పటినుంచి పొలగిపోయేంతవరకు కరిగేటువంటి ఈ అవస్తువులన్నీ వస్తువుల్లా కనపడతాయి వాటిని భ్రమాయత్యక్తం నభవేదంత భ్రమ అని వాటిని విడిచిపెట్టాలి. ఎప్పటి వరకు ఆరిపాతం శరీరపాతం వరకు దేహంచ నశ్వరం అవస్థితం ఉద్ధితం వా? పోయేదైనా, పుట్టేదైనా, పెరిగేదైనా శరీరం ఎప్పుడు నశ్వరమే. సిద్ధో నపశ్యతి యతః అధ్యగమ స్వరూపం. జ్ఞాన సిద్ధుడు ఈ శరీరాన్ని చూడడు. ఈ శరీరం ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో ఆ స్వరూపాన్ని చూస్తాడు. దైవాదపేతం ఉత దైవవశాదుపేతం. శరీరం అనేది ఎలాంటిది? దైవాదపేతం. దైవా రూపం అంతే కాదు పరమాత్మ సంకల్పం తోటే వస్తుంది శరీరం పోయేది కూడా కానీ మనకెందుకండి వచ్చా వాడు ఇస్తున్నాడు వాడు తీసుకుంటాడు నీకెందుకు? భగవంతుడు ఇచ్చిన భగవంతుడు తీసుకున్నా ఇలాంటి దేహ సంబంధాన్ని జ్ఞాని అయిన వాడు తెలియడు. ఎలాగయ్యా అంటే వాగోయత పరికృతం మదిరా మదాంతః. ఎలా అంటే బాగా మద్యపానం చేసి మత్తులో ఉన్నవాడు తాను కట్టుకున్న బట్ట ఉంటున్నదో జారిపోతున్నదో తెలియనట్లు. ఎవరు అర్థం కావాలి మనం అందుకే బాగా అర్థం కావాలని అందరి అనుభవం అందానిస్తున్నారు. మద్యపానం చేసిన వాడి మత్తులో తట్టుకున్న బత్త ఊడుతున్నదో ఊడుతున్నదో తెలియనట్టు జ్ఞానమదంలో ఉన్నవారికి శరీరం వస్తున్నదో పోతున్నదో కూడా తెలియదు.

శ్రీరామదాంతః దేహోపి దైవవచకః కరు కర్మ యావతో ఈ శరీరం కూడా దైవవచంతో వస్తుంది కర్మ ఉన్నంతవరకు స్వారంభకం ప్రతిసమీత్యత ఏవ శాశ్వతం. కర్మల చేత ఆరంభించబడినటువంటి ఈ శరీరాన్ని ప్రాణం ఉన్నంతవరకు అది చూస్తూ ఉంటుంది. తం సప్రపంచం అధిర్గూఢ సమాధి యోగః ఇలాంటి దేహ విస్తారాన్ని ఈ కర్మాదులను సమాధి యోగంలో ఉన్నటువంటి వాడు స్వాప్నం పునః నభజతే. ఒకసారి మెలకువ వచ్చిన తర్వాత కలలో కలిగే పదార్థాలు కలిగించే భ్రమను తెలిసిన వాడు మళ్ళీ కల అంటాడా? అలాగే పరమాత్మ స్వరూపాన్ని జ్ఞాన స్వరూపాన్ని తెలిసినవాడు మళ్ళీ దేహాన్ని కానీ దేహ సంబంధాన్ని కానీ కోరుకోడు తెలియడు. మయా ఏదదుక్తం ఓ విప్రాహ గుహ్యం యత్ సాంఖ్య యోగ యోహ నాయనా బ్రాహ్మణోత్తములారా నేను సాంఖ్య యోగ రహస్యాన్ని మీకు చెప్పాను అని చెప్పాను. ఇప్పుడు వచ్చిన నేను యజ్ఞం యుష్మ ధర్మ వివర్చయ మీకు ధర్మమును బోధించ కోరి వచ్చిన యజ్ఞ పురుషుడిగా నన్ను మీరు తెలుసుకోండి. అహం యోగత్య సాంఖ్యత్య సత్యత్య రుతస్య తేజసః పరాయణం. అడిగారు కదా మీరెవరని చెప్తున్నాను మీరెవరంటే యోగము సాంఖ్యము సత్యము రుతము తేజస్సు అన్నిటికీ నేనే మూలాధారము. శ్రియః కీర్తే తమస్తిత. శ్రీకి కీర్తికి నిగ్రహమునకు నేనే మాం భజంతి గుణాస్సర్వే నిర్గుణం నిరపేక్షకం. నేను నిర్గుణుడిని నాకు ఎలాంటి అపేక్ష లేదు కానీ నన్ను అన్ని చేపించాడు. అన్ని గుణాలు నన్ను సేవిస్తాయి. సుహృదం ప్రియమాత్మ అని ఎందుకంటే నేను అందరికీ ప్రియుడిని. నేను అందరికీ ఆత్మను. నేను అందరికీ సుహృత్తును. ఆ వచ్చేసింది అదే వచ్చేసింది అదే వచ్చేసింది సామ్య సంఘాదయః గుణ సామ్యములు సంఘాది గుణములు అన్నీ నన్ను చేయించారు. ఈయన అందరికీ ప్రియుడు మీ అందరికీ ఇతిమే భిన్న సందేహాః మునయః ఇలా నా నుండి సందేహాలన్నీ తొలగి ఎవరు తన కాదు.

తనకాదయః సభాజయిత్వా బలయా భక్త్యా అగృణత సంస్థవయు పరభక్తి తోటి స్తోత్రములను స్తోత్రములతోటి నన్ను పూజించారు కైరహం పూజిత సమ్యకు సంస్తుతః పరమర్షిభి అలాంటి పరమర్షి నన్ను పూజించారు. స్తోత్రం చేశారు. ప్రత్యయాయ స్వగంధామ పశ్యతః పరమేశ్వర బ్రహ్మ చూస్తూ ఉండగా నేను నా వైకుంఠానికి వెడలిపోయాను. ఇలా మనకు 13 అధ్యాయాలు. ముగించాయి స్వస్తి ప్రజాభ్య పరిపాలయంతాం న్యాయేన మాత్యేన మహీ మహీశా ఓ బ్రాహ్మణేత్య సుభమస్తు నిత్యం లోకాత్ సమస్తాః సుఖినో భవంతు అస్మద్ గురు ప్రియో నమః నిర్గుణ రైతు ఇది సహస్రనామా పరమాత్మ నిర్గుణ రైతు కాదయ్యా ఉన్నారే అందుకనే మనకి సహస్రనామాలు ఇవన్నీ కూడా నిర్గుణ అంటే ఏమిటయ్యా అంటే వీటికి అతీతంగా తత్వ గుణం లేని వారు ప్రకృతి గుణ రహితుడు కళ్యాణం కూడా ఆ కళ్యాణం కూడా రహితుడు నిర్గుణ రైతు ఏంటి అంతా కూడా పరమాత్మ

The verse says: the sky, the sun, the wind - "yasada kham savita anilah" - all these exist in perfect freedom. "Vaisharadyekshaya sangachitaya" - with the discriminative vision obtained through the guru, with the sword of non-attachment (asanga), all doubts are cut. Just as the sky, sun, and wind move freely through everything - unattached to anything they pass through - so the wise person cuts through all bondage with the sword of viveka (discrimination) obtained from the guru.

We are praised by some and criticized by others. If we were truly praiseworthy, should not everyone praise us? Great people are not praised by everyone - and criticized people are not criticized by everyone. Therefore, praise and blame are not about us - they are about the beholders. "Nindishbadapujaishbadapi manadi" - praise and blame, honor and dishonor - none of these are truly ours. They belong to the recipients and givers respectively, not to the Atman.

The verse says: "Kevalam pastukalu matram" - one who merely studies texts but cannot perceive or know the Paramatman - "shramas tasya shramaphalah" - for such a person, the fruit of all that labor is just the labor itself. "Adhirva rakshah" - like protecting a barren cow. Some cows do not give birth. Protecting and feeding such a cow costs effort and resources but yields no milk. Similarly, study without Self-knowledge bears no real fruit.

The verse continues: "Nirodhamas ya viravatare api ishtajanma vatyat" - the auspicious holy karmas done in My honor - one who does not practice them, who does not perform pure karma in My name, and who does not narrate, contemplate, or enact My births, avatars, and divine deeds - "vandhyam girantam vibhriyad na dhirah" - the wise person would not sustain such a useless life, like sustaining a barren womb.

The verse says: "Sadhushraddhaluh" - with full faith, hearing My stories, "gayana" - singing, "anusmarana" - remembering, "karma janma cha abhiyan mukhuh" - enacting My avatara karmas and births through drama and performance - "mad arthe dharma kamartan acharana" - and practicing dharma, kama, and artha all for My sake - such a person attains the highest goal. The Lord describes here the complete devotional life as a path to liberation.

The devotees exclaim to the Lord: "You are the Supreme Brahman, You are the Supreme Akasha (ether), You are the Supreme Purusha, You are beyond Prakriti. "Avatirnoti bhagavan svecchopasta prithagvah bhumam" - by Your own free will, taking different bodies, You have descended to this earth. Even now You are here, incarnate. "Kripaluh akritadrohihi" - You are compassionate, You bear no malice - what other qualities does a devotee need to emulate?"

The verse says: "Ajnaya evam gunan doshan" - having thus properly understood the qualities and faults of worldly life, "mayadhishthanapi svakan" - and having understood one's own qualities too, "dharman santyajya svakan dhaman" - giving up one's own dharmas and identifying labels - "ya sarvanuamam bhajate" - whoever worships Me alone without clinging to "I am a Vaishnava, I am a Brahmin, I am this, I am that" - that person is truly a sadhu (saint).

The Lord says: "Do not praise Me - praise My devotees. My devotees are the ones worthy of your praise and glorification. Describe their wonderful qualities and their deeds - how beautifully they guide others, how well they conduct themselves. "Matgada shravane shraddha" - cultivate faith in hearing My stories. "Madanu dhyanam" - meditate on Me always. This is the path. Not mere lip service, but genuine inner transformation through devotion and remembrance."

The speaker gives a contemporary example: "I went to the temple in the morning and stayed there all day - I came home only at night." This is what people call "akirtanam" - glorifying themselves instead of the Lord. "I spent the whole day in the temple" - this is not devotion, it is self-advertisement. True devotion is inner - not about how long you stayed in the temple or how many rituals you performed, but about how deeply your heart was engaged with the Lord.

The Lord says: "Whatever you are most attached to - that is what you must offer to Me. This is the highest of daily dharmas - take whatever is most dear to you and offer it to Me." "Atmanah tat tanvediye masyanam" - that very offering leads to liberation. If you give everything else but withhold the thing most dear to you, what is the offering? True surrender means offering precisely the thing you hold most tightly - that is what transforms the devotee.

The worship of Vishnu in various forms is described: "Brahmanaya atithyena" - worship the Brahmin with hospitality. "Goshu vanga yavatadinah" - feed the cows with grass and worship them. "Vaishnave bandhu satkritya" - treat Vaishnavas as your own family members and honor them. "Hridike dhyana nischaya" - fix the mind in dhyana (meditation) in the cave of the heart (daharakasha). "Vayumu mukhya dhiya" - worship Vayu (Prana) as the primary deity with full understanding.

The Lord says: "Aham adaite paramam guhyam shrinuvatah yadunanda" - this is the supreme secret. "Paraman guhyam srinvatah" - for those who hear this, this is the highest mystery. "Sagopyam" - it is to be protected and shared carefully. The Lord has spoken with complete clarity about who is a sadhu, who is a true devotee. "Param guhyam" - these are the deepest teachings, meant only for the qualified and the sincere seeker.

The verse says: "Era nayana" - even those without any special qualification - animals, birds, gandharvas, apsaras, nagas, siddhas, charanas, humans, vaishyas, shudras, women, antyajas (lowest born), those of rajasic and tamasic nature - "tatmin tatmin" - each in their own way, by the power of satsanga (good company) and devotion, attained liberation. Even creatures ordinarily considered unqualified for liberation have reached it through devotion.

The verse continues: "Anyemudhudiyah nagah siddhah mamiyuh" - even fools, nagas, and siddhas reached Me easily. "Yam na yogena sankhyena danavrata tapodbaraih vyadhya svadhyaya sanyasaih prapnuyat yatnaami pi" - what even intense effort through yoga, samkhya, charity, vows, austerities, study, and renunciation cannot achieve, that same goal is easily attained through devotion and satsanga. This is the power of bhakti - it surpasses all other paths.

The verse says about the Gopikas: "Priyatamah" - I am their most beloved. Those who were with Me in Vrindavana - "kshanardhat" - for them, even half a moment spent with Me made all other nights and days fly by like a flash. But the same nights without Me - those very nights were like a kalpa (eon) of agony. "Anusanga batta" - that is the depth of love. Such separation-love, such intense longing for the Divine - this itself becomes the supreme spiritual practice.

The verse says: "Avivishya cha brahmam param prapuhu" - having merged with Me, they attained the Supreme Brahman. "Sanghat shatam sahasratah" - even hundreds and thousands of such souls were liberated through association. "Tasmat tvam uddhava utsrijya sodanam pratisodanam" - therefore, O Uddhava, give up all Vedic study, all ritual observances, all "do this, don't do that" - "pravritam cha nivritam cha" - both engagement and renunciation - and simply come to Me.

The verse says: "Ashayam manchide kani" - the intention is good, but behind the good intention lies a subtle attachment (moha). Even if we are born as humans - we carry our accumulated impressions. The Lord certifies that even with the best intentions, the subtle selfishness of wishing to be reborn as a human (rather than seeking final liberation) is itself a kind of bondage. True surrender means not even wishing to come back - even as a virtuous human.

The verse says: "Hridayam daharakasham ati sukshman" - I who am infinitely subtle in the daharakasha (the cave of the heart) become manifest through the hearing of My names, My glories, My stories. I dwell in the Archa form (deity form) in infinite detail. In bhakti jnana: the cosmic (Viswarupa) form. He who is a single atom here is also the all-pervading reality. Just as space is simultaneously in the finest point and everywhere - so am I.

The verse describes this samsara vriksha (tree of worldly existence): this tree flowers and fruits, and from the fruit comes seed, from the seed again the tree - an endless cycle. "Prasuti dveyasya bije shatam shatamulah trinara" - the seeds of this tree are two: punya (merit) and papa (sin). From these two seeds grow hundreds of roots and three trunks (the three gunas). This is the structure of samsara - rooted in karma, branching endlessly.

The verse says: "Guru guru upasanaya eka bhaktya" - through devoted service to the guru with single-pointed devotion, "vidya sukharena" - with the axe of knowledge which is sharp - "dikshena" - honed by the guru's grace at the guru's feet - "vivrishcya" - cut down this samsara vriksha (the tree of worldly existence). "Jivashayam apramattah sampadya chatmanam" - alert and aware, establish yourself in the Atman. Renounce this tree of samsara completely.

The verse says: from tattva (true knowledge) comes dharma. "Dharmah rajastamohanyat" - through the dharma that arises from tattva, rajas and tamas are destroyed. "Anyat sattvattu buddhihi anuttamah" - from sattva arises the highest intelligence. "Asu nashyati tanmulah adharmah" - as sattva grows, adharma is destroyed at its very root. This is the progression: correct philosophy leads to right dharma, right dharma cultivates sattva, sattva destroys ignorance and adharma.

The verse says: "Vidanti martyah prayena vishayan padam apadam" - people know that sense pleasures are the abode of calamities (apadam). Yet "sada bhujiyate" - they continue to enjoy them anyway. Why? Because knowing something intellectually and being free from it are two different things. We know the food is harmful but eat it anyway. We know the relationship will cause pain but pursue it anyway. Knowledge without detachment (vairagya) is not enough to break the cycle.

The verse says: "Ayaya gunani dhyanam kamat dussahah shyadvidu durmate" - through contemplation of the gunas, desire arises. For the foolish (durmate), this desire becomes unbearable - they cannot rest until they satisfy it. But for the wise - "etu buddhimantah" - the intelligent ones think: "What is in this? What comes after? It will only ruin the body." The wise can stop; the unwise cannot. The difference is not in willpower but in wisdom.

The verse says: "Koruko ibhanda leda" - you need not suppress desires completely. Desires will arise even without your choosing. But take whatever experience results from those desires and offer it to Me. "Apramatta anujun chetah manah mahyarpayan" - alertly, gradually offer the mind to Me. Start with one desire today, offer its fruit to Me. Tomorrow another. Slowly the mind transfers its center of gravity from worldly objects to the Divine.

The verse describes sanaka's yoga: "Sarvatah manah akrishya maye adha aveshhate" - drawing the mind from all objects and fixing it in Me - this is yoga. What is yoga? "Yoga" means union, connection, placing. From all the places where the mind is scattered - in all the objects of the senses - draw it back and place it in Me. That is the definition. The mind that wanders into sense objects must be retrieved and redirected to the Lord.

The verse tells about Brahma: he was meditating deeply on how to create the world and populate it with beings. His mind was absorbed in the task of creation - contemplating the bodies, the relationships, how to explain things to his children. Because Brahma's mind was still engaged in the realm of karma, he could not give a complete answer beyond that realm. Even the great creator's mind has limits when it is focused on creation rather than the Creator.

The verse says: "Kai drishaha panchatmakechu bhuteshu samanechatya vastutah" - all beings are made of the same five elements. In every body - whether human, sage, animal, bird, insect, worm - the same five elements are present. When the content is the same in all, "kobhavani shiva pravena vacharambha" - what is the meaningful difference? The apparent diversity of the world is superimposed on an underlying unity. The names and forms differ; the substance is one.

The verse says: "Gadigunalu manassu nundey pudatai" - all qualities and impulses arise from the mind. "Madrupa ubhayam" - because My true nature is beyond both - if you meditate on My form, you can let go of the pull of the gunas. When you meditate on the gunas themselves, the mind follows the gunas. But when you place the mind in Me, who transcends all gunas - the mind is freed from the guna-cycle. This is the supreme method.

The verse says: "Vinishchitah eri kshuddhi bandhoyam atmana gunavrittidah" - it is now established with certainty: the bondage of the Atman comes from the vrittis (fluctuations) of the gunas. The Atman is one thing, the guna-vrittis are another. It is because of the guna-vrittis that the Atman experiences samsara. "Gunavrittiduhu" - the actions arising from the gunas. "Mai duryestihtho jijnat" - having placed the intellect in Me, know this truth and be free.

The verse says: "Asat tattvat manah anyecham" - because these are all unreal (asat), the associated ideas and distinctions are also unreal. "Bhavana tatkritabhida" - the names and forms created by these ideas - "gatayah hetavah mrisha svat" - all these causes and effects are ultimately false. Dream, waking, deep sleep - gunas, chitta - all these are relationships created by the mind's identification. In dreams something appears real; upon waking, it dissolves.

The verse says: "Nidrapat leda" - when one cannot sleep, what does it mean? It means: the things one hoped to experience have not been fully experienced, or satisfaction has not been reached in what was experienced. When the mind is still running after incompleteness - sleep does not come. But one who has surrendered - "ittisthe ittshu kaduchideva" - accepts whatever comes and does not chase completion. Such a person sleeps peacefully, having surrendered the management of outcomes to the Lord.

The verse says: "Gunaih toto vikalpa" - vikalpas (mental alternatives and doubts) arise from the gunas. "Drishtin tatah prativinivritya" - withdrawing the gaze from such Prakriti-born projections - "nivritta krishna aacharann" - the one who has turned away and is no longer engaged with them - "toornam bhavet udasinam" - should immediately rest in equanimity. "Nija sukhanubhavah nirehah" - as a self-sufficient, desireless Atmarama, remain indifferent.

The verse says: "Shriramadantah dehopi daivavachakah karu karma yavato" - even this body comes by divine dispensation and lasts only as long as the karma sustains it. "Svarambhakam pratisametyata eva shashvatam" - the body begun by karmas is sustained by karma until its end. "Tam sa prapancham adhirgudha samadhi yogah" - but the one who is established in samadhi yoga looks upon this entire bodily drama with complete detachment, seeing through it to the eternal truth.

The concluding verse: "Tanakadhayah sabhajaytva balaya bhaktya agrinihat samstavayu" - receiving the Lord's teachings, all the sages and devotees worshipped the Lord with supreme devotion and sang His praises. "Kairaham pujita samyaku samstutah paramarshhibhih" - thus honored and praised by the great rishis, the Lord accepted their worship. "Pratyayayaya svagandhamam pashyatah parameshvara" - while Brahma watched, the Lord departed to His divine abode Vaikuntha.