ఆకే హింతులకు భగవత్ తత్వాన్ని విభజించాడు. అంటే పరమాత్మను ఎలా మనం ధ్యానం చేయాలి. ఆ మంత్రమా ఈ మంత్రమా మీరు ఏ మంత్రమైనా ధ్యానం చేయండి కానీ అసలు పరమాత్మ స్వరూపం మనకు అవగతమైతే చేసే ధ్యానంలో ఏకాగ్రత ఉంటుంది. చెప్పాం కదా అబ్బా అసలు దేవుడు దయ లేదండి మనం వేడుస్తుంటే నవ్వుతుంటాడు. ఇవన్నీ ఏంటి ఆయన ఒక దెయ్యమో భూతంలో భావిస్తున్నారు దేవుడు అంటే భగవంతుడు అంటే ఒక దెయ్యమో భూతమో. మనల్ని బాగా పీడించేవాడు మనల్ని శాసించేవాడు మనల్ని దండించేవాడు అనుకుంటాను తప్ప. అతను మన మీద అపారమైనటువంటి కారుణ్య, వాత్సల్య, ఔదార్య ఇలాంటి గుణాలన్నీ ఉన్నాయి కదా అతనికన్నా సంగతి తెలియదు. ఎందుకంటే అతని దగ్గర ఇవేవీ లేకుంటే మనమే ఉండం. అదే కాలంలో ఏమీ లేకుండా శూన్యం లాగా అతని కాకు నిద్రించినటువంటి మనకు దయాళులు కాబట్టే స్వామి కరచరణాది అవయవాలు ఇచ్చాడు. కదా అలాగే ఇంద్రియములు ఇచ్చాడు. అది కాక మనస్సును ఇచ్చాడు. ఆలోచించడానికి బుద్ధిని ఇచ్చాడు. నిర్ణయించడానికి, నిశ్చయించడానికి అంతఃక్షరణాన్ని ఇచ్చాడు. నిలుపుకోవడానికి చిత్తమును ఇచ్చాడు. ఇన్ని ఇచ్చి వాటితో సరిగ్గా పని చేయటానికి కావలసినటువంటి శబ్దజాతం అంటే వేదములు, ఇతిహాసములు, పురాణములు. ఇవన్నీ ఇచ్చాడు. ఇన్ని ఇచ్చి దారి చూపితే పోయి మనం జారి కింద పడి ఈ భూమి ఆయన సృష్టించాడు కదా. ఇక్కడ జారే భూమి ఎందుకు పెట్టాడు ఆయనకు భయలేదు. అది మన స్థితి. కాబట్టి అసలు పరమాత్మ అంటే ఏమిటి? ఈ జగత్తులో పరమాత్మ కానిదేమీ లేదు. పరమాత్మ లేనిదేమీ లేదు. పరమాత్మ సంకల్పం కాకుండా మనం ఆచరించగలిగేది ఏమీ లేదు. ఒక సమగ్ర స్వరూపం పరమాత్మది పూర్తి అవగాహన అయితే ధ్యానం చేయగలం.

మనస్సు అక్కడ నిలుస్తుంది. అందుకే ఇది సంధిస్య భగవాన్ ఈ ప్రకారంగా రుద్రుడు సంధిస్య అన్నాడు. ఉపదిస్య అనలేదు చూడండి మహానుభావుడు. ఇలా సందేశం ఇచ్చి బర్హిసదైహి అభిపూజితః. ఆ ప్రాచేశ్వరులతోటి పూజించబడి పశ్యతాం రాజపుత్రాణాం వారందరూ చూస్తూ ఉండగా తత్రయు అంతర్దశే హరః ఆ మహానుభావుడు అక్కడే అంతర్ధానం చెందాడు. రుద్రగీతం భగవతః స్తోత్రం సర్వే ప్రచేతసః రుద్రగీతం అంటే ఏమిటి? భగవతః స్తోత్రం. పరమాత్మ యొక్క స్తోత్రం ఇది. రుద్రుని చేత జ్ఞానము చేయబడిన పరమాత్మ యొక్క స్తోత్రమును సర్వే ప్రచేతసః ప్రచేససులందరు కూడా జపంతః చే తపత్తేపుహు. జపం చేస్తూ ఈ పది మంది తపస్సు చేశారు. ఎన్నాళ్ళు వర్షానామయుతం పదివేయుల సంవత్సరాలు తపస్సు చేశారు. ఎక్కడ చేశారు? జలే. చెప్పాం కదా ఏ సరస్సు నుండి పైకి రుద్దుడు వచ్చాడో వారితో విని ఆయన పైకి వెళ్ళిపోయాడు వీరి లోపలికి వెళ్ళాడు. ఇలా అదే జనములో పదివేల సంవత్సర తపస్సు చేశారు. ప్రాచీన పరిక్షితం క్షత్తః కర్మసు ఆసక్త మానసం నారదః అధ్యాత్మ తత్వజ్ఞః కృపాలు ప్రత్యబోధయత్ సామాన్యంగా మనమైతే అసలు ఇలా కొనసాగిస్తాం. ఏదో ప్రాత్య వృత్తులు అట్లాంటి తపస్సు మొదలుపెట్టారు, తపస్సు చేశారు అన్నారు. తర్వాత ఏమైంది తపస్సు గురించి? చెప్పడు ఆపేశాడు. సస్పెన్స్ అన్నమాట. అదే ఉండని. కానీ అసలు వీళ్ళ నాన్న సంగతి ఏంటి? పిల్లలు తపస్సుకు వెళ్ళారండి బాగుంది. మరి వారి సంగతి ఏంటి? ఎందుకంటే అతనికి పేరే ప్రాచీన బరివి. చెప్పాను కదా. తూర్పు వైపు అగ్రములు ఉన్నటువంటి దర్భలు పరస అని ప్రదేశం ఒక అంగుళం కూడా లేదు దిగుమడనం. నిరంతరం అన్ని ప్రదేశాల్లో యజ్ఞ చేశాడు. కొమ్మము తీశాడు జప అంటే మనం కర్మ యోగి అన్నమాట.

నిరంతరం కర్మిస్తులు. వచ్చిన బాధ ఏమిటంటే కాస్త రెండు మూడు నాలుగైదు మంచి చేసే వరకల్లా ఆ మనం కమలం ఇష్టాకులం. మనకి రోకా లేదు. ఇక మనం విడి పడితే మనకేం పని? అని జ్ఞాన భక్తులను మర్చిపోయారు. అది ప్రమాదమే. ఎందుకంటే భగవదారాధన రూపంగా ఆచరిస్తే వాటి వల్ల ప్రయోజనం ఉంటుందేమో కానీ ఇది కర్మ యోగము నేను కర్మిస్తున్నే. నేను జాగ్రత్తగా ఏ ఎలా పొరపాటు లేకుండా అన్ని కర్మలు చేస్తాను అని కర్మలు చేసుకుంటూ పోతే ధ్యానం కాలం ఏమవుతుంది? మనస్సు వచనం తప్పుతుంది. అందులో ఆకారంలో రాజులు చేసేటువంటి యాగముడు అంటే ఏమిటి? బలి పశు శంసే కదా. కొన్ని వందల వేల పశువులు యజ్ఞంలో హవిస్తులు వేయబడతాయి. ఏమవుతున్నది? కర్మ విషయంలో ధర్మం అవుతున్నది. అందుకే అంటున్నాడు ప్రాచీన పరిశిషం కర్మసు ఆసక్త మానసం. అంటే ఆ పాత ఈ విజ్ఞ దేవ విజ్ఞ ఈ యొక్క భావన ప్రార్థన. ఋషుడు చేసేవాడు. ఓన్లీ ఆక్రమాల్లో ఋషుడు మాత్రమే. క్షత్రియుడు వాళ్ళ యజ్ఞం అదే. అందుకోసమే కర్మసు ఆసక్త మానసం. పూర్తిగా కర్మల యందే మనస్సును లగ్నం చేసి ఉన్నాడు. నారదః అధ్యాత్మ తత్వజ్ఞః కృపాలుహు ప్రత్యబోధయత్. ఇతన్ని దారికి తేవాలి. ధర్మ మార్గాన వెడుతున్నాడు. అధర్మం ఏం కాదు. కానీ ఏదైతే యత్ కర్మ నేహ ధర్మాయ. అది విరాగాయ కేవలం అధవా ఇది జ్ఞానాయ నేస్యతే తతురుధా. ధర్మం కోసం కానీ, జ్ఞానానికి కానీ, విరక్తికి కానీ పనికిరాని కర్మ కర్మ కాదు.

ప్రస్తుత అవుతారు. అందుకే ఇతను పూర్తిగా కర్మలలో ఆసక్తుడు అయ్యాడు. ధర్మం ఆచరిస్తున్నట్టు ఉంది కానీ భగవదారాధన రూప ధర్మాన్ని అది ఆచరించడం లేదు. అందుకే కృపానుడు. పరమ దయా అనేయుడు కాబట్టి నాదు అంటే ఆయనే పరమాత్మే కదా. ఈ మహానుభావుడు అధ్యాత్మ తత్వజ్ఞః. నాదు అంటే ఎవరండీ? అధ్యాత్మ తత్వమును చక్కగా తెలిసినటువంటి మహానుభావుడు దయగలవాడు కూడా అయ్యాడు కాబట్టి ప్రత్యబోధయత్ అతనికి బోధించాడు. నాయనా నువ్వు చేస్తున్నావు బానే ఉంది నీవు చేస్తున్న దాని వలన నువ్వేమవుతున్నావ్? నువ్వు అనుకుంటున్నది ఏమిటి? నీకు లభిస్తున్నది ఏమిటి? ఇదా శ్రేయస్త్వం కథమతు రాజన్ కర్మణః కర్మణ ఆత్మనైహసే. మహారాజా, నీవు ఆచరించే కర్మతో నీకు ఎలాంటి శ్రేయస్సు కావాలనుకుంటున్నావు? ఏమో యాగమో ధౌమమో చేస్తే ఫలానా జ్యోతిష్ కోమే సొకే కామో ఏం చేసేదో అంటాం కదా. ఇప్పుడు కోరే పని చేస్తాం. మరి నీవు ఆచరించేటువంటి ఇన్ని యజ్ఞములకు ఈ కర్మల మీదకి ఈ దేన్ని ఆశిస్తున్నావ్ ఏం కోరుతున్నావ్? ఎలాంటి ఫలితాన్ని ఎలాంటి శ్రేయస్సులను నీవు కోరుతున్నావు. కర్మణ ఆత్మన ఇహతి దుఃఖ హానిహి సుఖా వాప్తి. కదా ఇది జనరల్ ఏమంటాం. దుఃఖం తొలగాలి సుఖం కలగాలి. కదా అంతే కదా. నువ్వు అదే కోరి యజ్ఞం చేస్తున్నావా? చేస్తే తతు నేహ చేష్యతే. ఆ పని, ఆ ఫలము, ఆ శ్రేయస్సు నీవు చేస్తున్న ఈ పనుల వల్ల రాదు. యజ్ఞయాగాదుల వల్ల దుఃఖము పోదు, సుఖము రాదు. తెలుసా సంగతి? అంటే అలా మొదలు పెడితే కానీ అయ్యో మేము తప్పు చేస్తున్నామా? అయ్యో స్వామి ఏం చేస్తున్నాం చెప్పండి, దారికి వస్తాం.

మరి వస చేయాలి కదా నువ్వు అనుకున్న ఫలితం నీవు చేస్తున్న పని వల్ల కలుగుట లేదు తెలుసా అంటాడు రాజు నజానామి మహాభాగ పరం కర్మాపవిద్ధసి. మహానుభావా, నా బుద్ధంతా కర్మల చేతనే ఆక్రమించబడినది, తప్పిపుచ్చబడినది. భక్తి, జ్ఞానము, విరక్తి ఇంకో వాటి గురించి ఏమీ తెలియదు. నేను కర్మ అపవిద్ధతి. కర్మము చేత, కర్మల చేత ఆక్రమించబడిన బుద్ధి గలవాడిని కాబట్టి పరం నజానాని. పరకత్వాన్ని తెలియను అని ఇంకో దాన్ని తెలియను. పరం అంటే రెండర్ తరం ఉన్నాయి కదా. ఇంతకంటే వేరు నాకు తెలియదు. కర్మలు ఆచరించటం కంటే వేరే విధానం ఉపాయం నాకు తెలియదు. బ్రూహి విమలం జ్ఞానం ఏనము చేయ కర్మసిరి. స్వామి. పరిశుద్ధమైనటువంటి జ్ఞానాన్ని మాకు ఉపదేశించండి. మీరు ఉపదేశించిన ఆ జ్ఞానముతో నేను కర్మ వినిర్ముక్తుడిని కావాలి. ఈన ముచ్చేయ కర్మభిహి. ఈ క్రమాలు ఆక్రమించాయి ఇంకో విషయం తెలియదు మనమంతే కదా. పొద్దున్న లేస్తే రాత్రి పడుకు ఎక్కడండి క్షణం తీరుకుంటే కొట్టండి. నాలుగింటికి లేస్తున్నావ్ అక్కడికి రాత్రి 12:00 అవుతున్నది తీరనే తీయలేదండి ఏ పని చేయలేము. పక్క వాడితో కూడా మాట్లాడడం లేదండి అట్లా ఉంది పరిస్థితి. అంటే ఇది గర్వమా అది అక్షయమా గొప్పతనమా అజ్ఞానమా ఏమనుకుందాం. మరి వాళ్ళు ఎలా చెప్తున్నారు వాళ్ళు? ఏడుస్తున్నారా? మీరు వెరీ బిజీ మ్యాన్ అని చెప్పుకున్నా చూడండి. అదో గొప్పతనం కింద లెక్క అయింది. కానీ పూర్తిగా మునిగిపోతున్నాం. నిండా మునుగుతున్నాం అని తెలుసా ఎవరికి? బిజీ అండి. ఎక్కడ అండి జీవం వినటం ఏం లేదు. రామకృష్ణ అంటా అంటా ఏం లేదు కూర్చోండి. అందరితో చేస్తున్నాక నాకు టైం ఉండటం లేదు. అదొక ఏడు వాడిది. ఆలోచించండి. అంటే ఆసక్తి అనేది అలా పతనం చేస్తుంది. కాబట్టి నిజముగా నీవు ఆచరిస్తున్న కర్మలు నీవు అనుకున్న ఫలితాన్ని ఇస్తున్నాయా అని ఎన్నడైనా నువ్వు ఆలోచించడం మొదలు పెడితే చేస్తున్న కర్మలన్నీ నిష్ఫలములు, వ్యర్థములు. ఫలం వస్తున్నది ఏదో వస్తుంది.

అనుకున్నది రాదు. అనుకున్నది రాదు అని తెలుసునా? సుఖం కలగదు అని. మరి అనుకున్నది రాకుంటే వచ్చేది ఏమిటి? అనుకోనిదే వస్తుంది. కదా? అదేమిటి? దుఃఖమే. దుఃఖాన్ని తొలగించుకోవాలనుకుని ఆచరించే పని వలన దుఃఖమే కలుగుతుంది. ఈ విషయాన్ని మనం ఎప్పుడైనా కొంచెం ఆలోచించడం మొదలుపెడితే కర్మల నుంచి మన మనస్సు పక్కకు వెళ్తుంది. చాలా కళ కర్మల నుంచి మనం విముక్తులం అవుతాం. మోక్షం అంటే కర్మ వినుముక్తి అన్నారు. ఇది అందుకే స్వామి కర్మల నుండి విముక్తి కావడానికి మార్గమైనటువంటి జ్ఞానాన్ని మాకు మీరు బోధించండి అని అడిగాడు. గృహేషు కూట ధర్మేషు పుత్ర దార ధన అర్భతీ న పరం విందతే మూఢః భ్రామ్యన్ సంసార వత్మసు మహారాజా మీరందరూ ఎక్కడ ఉన్నాం? గృహాలలో ఉన్నాం. అంటే ఇళ్లలో ఉన్నాం. అంటే గృహస్తులములు అన్నారు. అయినప్పుడు ఎలాంటివి గృహములు? కూట ధర్మేటు కపటమైన ధర్మాలు చెప్పేవారు గృహస్తులు. గృహం అంటేనే. గృహస్థాత్వం అంటే అంత కపటమే. ఇవన్నీ అవుతారా? కపడం అంటే ఫలాకం అంటాడండి. గృహస్తుడు ఫలము కోరకుండా ఏ పనైనా చేస్తాడా? లేదే ప్రతి చిన్న పని ఫలం కావాలి వాడికి. అతిథి వచ్చాడు పూజించాడు అంటే ఆ అతిథిని పూజిస్తేనే నేను పరిపుణ్య సక్తునవుతాను. కాబట్టి పూజిస్తున్నాను. దానం చేస్తేనే నరువ జన్మ నడుస్తుంది. విడువులకు దానం చేయాలి. అది ఇది బోధ ఆచారం చెప్పుకుంటాం కదా. ఇవ్వాలి తీసుకోవాలి చెప్పుకున్నాం మనం. యజన యాజన దాన ప్రతిగ్రహ చెప్పుకుంటాం కదా కడికా మన విశ్వాసం అంతా మనం. అధ్యయన, అధ్యాపన, యజన, యాజన, దాన, ప్రతిగ్రహములు. ఇవి షట్క మలం. ఈ ఆరు కర్మలు కూడా ఫలమును కోరే చేస్తాం. కాబట్టి గృహ గృహ గృహత్సాశ్రమము అంటే కపట ధర్మములు. కపటము నిండి ఉండేవి.

రుహేషు కూట ధర్మేషు ఇంతకీ నువ్వేం చేస్తావయ్యా నేను కాదండి ఎవరైనా అంటే పుత్ర దార ధన అర్ధతి. ఎలాంటివి గృహస్థార్థం అవుతుంటే పుత్రులు, భార్య, ధనము. ఈ మూటి యందే పురుషార్ధ బుద్ధి ఉంచుతాం. ఏడు పురుషార్ధం. అయితే పెళ్లి చేసుకోవాలి. పెళ్లి చేసుకున్న రెండు ఏళ్ళు మూడు ఏళ్ళు అయితే ఇంకేం లేదా? ఎలా రా ఏ సంసారం అది అంటాడు సంతానం కలగాయి కూడా. సంతానం కలిగింది. వివాహం అయింది. మరి వాళ్ళను ఉద్యోగం చేస్తున్నావా? అయ్యో ఉద్యోగం లేదా? పెళ్లి ఏం చేస్తున్నావు రా? అన్న అక్కడే బాగా. పిల్లలు లేకుండా పెళ్ళాం చేసుకున్నామని, ఉద్యోగాలకు పెళ్ళాం చేసుకున్నామని అంటే ఏమర్సం? దేనికి అనమాట ఇది? పిల్లలు కావాలి, భార్య కావాలి, ఉద్యోగం కావాలి. ఇవి పురుషార్థాలు. ఈ మూడు వచ్చాయి అనుకోండి మనం సాధించాం. ఎలా సాధించాము? పరిపూర్ణ నరకాన్ని సాధించాము. ఎప్పుడు ఢోకా లేదు, పూర్తిగా అక్కడికే పోతామని అర్థం. అందుకే అంటున్నాడు పుత్రధార ధన అర్ధశీహి. పుత్రుల యందు, భార్య యందు, ధనము యందు పురుషార్ధ బుద్ధి కలవాడై నా పరం విందతి మూఢః. మూర్ఖుడు అవుతాడు. ఇంకో విషయాన్ని పరతత్వాన్ని తెలియజాలడు. ఎందుకు భ్రామ్యన్ సంసార వర్మసు. సంసార మార్గంలో అలా తిరుగుతూనే ఉంటాడు. ఒకే దారి కాదు మాటిమాటికి అదే దారిలో అదే విధానంలో అదే మార్గంలో అవే పనులు చేస్తూ ఇంతకంటే మనం చేయవలసినవి మరేవీ లేవు అన్నట్టుగా నిరంతరం. తిరుగుతుంటాడు. తిరిగి ఉండడం అంటాం కదా గానుగు. ఇదో గానుగే తిరుగు చూడండి. ఎంతవరకే. పెళ్లి, పిల్లలు, సంపాదన. మళ్ళీ నచ్చేయండి, వాడికి పెళ్లి పిల్లలు నంపాలి. మళ్ళీ పెళ్లి అదే గానుగ. ఆ ఆ ఆ గాడి తప్పదు అది. పక్కకు పోతే నడవదు. కాబట్టి అలా మనం తిరుగుతాము. అనంటే భోహో ప్రజాపతే రాజన్ పశూన్ పస్య తయాధ్వరే సౌజ్ఞాపితాన్ జీవ సంఘాన్ నిర్గుణేన సహస్రుతః

ఎన్నడైనా నీవు చేసిన పనిని గురించి కానీ చేస్తున్న పనిని గురించి కానీ ఆలోచించావా? భో భో ప్రజాపతే రాజన్ మహానుభావా ప్రజాపతివి నీవు రాజువు. యజ్ఞముల పేరుతో నీవు త్వయాధ్వరే నీవు యజ్ఞములో సౌజ్ఞాపితాన్ జీవ సంఘాన్ పశువున్ అంటున్నాడు. ప్రాణుల సమూహములు ఎన్ని పశువులను సంజ్ఞాపితాను సంహరించావో చూసావా? ఎలా నిర్ఘృణేన దయ పోనాడి. దయ విడిచిపెట్టి నీవు ఎలా అండి ఒకటి రెండు పది వంద కాదు సహస్ర శహ ఎన్ని వేల పశువులను యజ్ఞంలో దయలేని నీవు సంహరించావో ఒక్కసారి ఆలోచించు. అయితే చాలా తప్పు. మామూలుగా చంపడమే తప్పు. యజ్ఞంలో చంపితే మరీ తప్పు. ఎందుకయ్యా అంటే ఆ యజ్ఞములో మనం వాటిని బలిగా సంభరిస్తే వాటికి ఉత్తమ లోకాలు వస్తాయి. బానే ఉంది స్వర్గానికి పోతాయి. కానీ అవి స్వర్గానికి పోయి నాకు వీళ్ళు మేలు చేయాలి అనుకోవు. ఈ దుర్మార్గుడు నన్ను ఇలా చంపుతాడా? వీడు ఎప్పుడు చచ్చి బయటికి పైకి వస్తాడో చూస్తాము ఇది చూస్తుంటే అంతే. నువ్వు చెప్తా నిలబడ దొరుకుతుంది. ఇది అది అదే ఇక్కడ చెప్పారు స్లోకంలో వస్తుంది. పంచమత్సవంలో చెప్తాడు. మాంసాహారం తీస్తే మహానుభావులు ఏ ఏ జంతువుల యొక్క ఏ ఏ అవయవాలను వాళ్ళు ఖండించి ఇష్టపడి తింటారో. అవి అక్కడ నరకంలో వీడు ఎప్పుడు వస్తాడో అని ఎదురు చూస్తుంటాయి. అలా అక్కడికి వెళ్ళగానే వాడు ఇక్కడ తనకు ఏ అవయవాన్ని తిన్నాడో దాన్ని వాళ్ళు అక్కడ అమాంతం పొడుచుకొని ఆ అవయవాన్ని గుద్దుకుంటాయి. చంపితే స్వర్గం పోతావా మా నాయనే ఎంత అయితే ఇలా పది రోజులు చెప్పినాక స్వర్గానికి పోవడమే వారికి రెండు మన చిత్తు దేవాసాలు రెండు ఉన్నాయి కదా రెండు రూపాయలు ఉన్నాయి కదా ఇబ్బంది ఏం లేదు

పగ తీసుకునేవి వేరు, చేసుకునేవి వేరు. ఏ ఆచారానికి ఆ అవసరం వేరే కదా. కాబట్టి అలా ఏ ఏ అలవాటు తిన్నారో దాని యొక్క ప్రతిరూపం ఇక్కడ ఉంటుంది అమ్మో తప్పదు. చేసి తీస్తాడు. అమాంతం అవయవాన్ని తాక్కొని తింటాడు. అది మన అయో ముక్క. అంటాం. అంటే ఆ దబడాలు ఉంటాయి పెద్ద పెద్దవి అలాంటి మూతులతోటి పొడిచి తింటాయి తీసుకుంటాయి. బ్రతికుండగానే. అంటే మనం బ్రతకడం అంటే అక్కడ తిరగ ఉంది కదా. ఈ ప్రాణం పోదు సచ్చాం ఆల్రెడీ. సచ్చి అక్కడికి పోయాం మళ్ళీ చావం. కడిగి వాళ్లకు. వీటికేమో మనం సంచాం కాబట్టి వాళ్ళు బతకలేవు బతకలేవు. మనం సచ్చి అడిగిపోయాం కాబట్టి ఇక ఆ అవయవాన్ని పొడుచుకొని తింటుంటాయి. ఒకటే ఎన్ని అవయవాన్ని ఉంటే బదులు చేసి తినేవాడు. కారా, ఈనా, ముత్యా, ఈ రోజు ఏం తింటాడో, ముక్కో, మూతో అవన్నీ వాళ్ళు పొడుచుకొని వాళ్ళు తింటారు. మరి గతి ఏంటి? ఈరా ఎదురు చూస్తాయిరా నాయనా. ఎంత నీకు అది ప్రతీకారం చేస్తుంటాయి. పగను పెంచుతాయి. హింసను పెంచుతాయి. ఇందులో నువ్వు అనుకున్నా స్వర్గం ఎక్కడ ఉంది చెప్తున్నాడు. సహస్రక ఏతే త్వాం సంప్రతీక్షంతే అంటున్నాడు. నీవు చంపిన ఆ వేల మృగాలు నీ కోసం ఎదురు చూస్తున్నాయి సంప్రతీక్షంతే. ఎందుకు స్మరతః వైశసంతవ. నీవు చేసిన హింసను తలుచుకుంటూ ఎప్పుడు వస్తాడు వీడు ఎప్పుడు వస్తాడు ఎప్పుడు వస్తాడు ఎప్పుడు వస్తాడు అని ఎదురు చూస్తున్నాయి చూడు. సంపరేతం అయస్కూటైహి చిందంతి ఉత్సితమన్యవః పరవాదన తని అక్కడికి పోగానే వచ్చాడురా దొరికాడు ఇంతకాలానికి. నా పగంతా తీర్చుకుంటానని ఏమంటున్నాడు మనకు ఉత్తిత మన్యవః బాగా కోపం పెండ్లు పుగుతుంది. వెల్లుబికిన కోపంతోటి అయకూటైహి సిద్యంతి ఇనుప ముక్కులతోటి పొడిచి ఖండిస్తాయి నిన్ను ఇది లాభం. నువ్వు ఇన్ని యజ్ఞాలు చేసి ఏం చేయాలంటే చనిపోగానే ఈ పశువులన్నీ అందులో వేరు ఒకడిగా రెండుగా నువ్వు అక్కడికి పోగానే వేరుగా పశువులు నీ చుట్టూ మూగి నీ వయవాలన్నీ లాగేస్తాయి. దేని ఫలం? యజ్ఞ ఫలం. నువ్వు ఇదే కోరావా నాయనా? ఇదేనా చేసింది? ఓకే చిందంతి ఉత్తిత మన్యవః అత్రతే కథయిస్యే అముం ఇతిహాసం పురాతనం.

ఈ విషయం నీకు అర్థం కావాలంటే అంటే యజ్ఞం చేస్తే నరకం వస్తుందా? స్వర్గం అంటారు కదా? మరి స్వర్గం అని వాళ్ళు చెప్తే నువ్వు నరకం పోతాం అంటున్నావ్. పశువులన్నీ నరికేస్తాయి, కొరికేస్తాయి, ఖండిస్తాయి అంటున్నావ్. ఏ యజ్ఞం అంటే ఏం జరిగేది మరి? అర్థం కాదు మనకు. కాబట్టి అసలు యజ్ఞం అంటే ఏమిటి? కర్మాన్ని ఆచరించుట అంటే ఏమిటి? మనము అంటే జీవుడు ఏమిటి? అతని శరీరము, అతని ఇంద్రియములు, అతని మనస్సు, అతని బుద్ధి, అతని చిత్తము, అతని అంతఃకరణము ఈ మొత్తం కూర్పు ఉందే సంఘటన అంటాం. ఏమిటి? ఎలా మనం వ్యామోహంలో పడి చెడిపోతున్నాం. మంచి అనుకొని ఎలా చెడు మనం చేస్తున్నాం. తెలియకుండా మోహంలో పడుతున్నాం. అనే విషయం అర్థం కావడానికి ఒక చక్కని ఇతిహాసాన్ని చెప్తాను నాయనా విను. మంచి కథ. ఏంటది? పురంజనస్య చరితం. దీన్ని అంటారు పురంజన ఉపాఖ్యానము అంటారు. ఇది నిబోధ జగతో మమ నేను జాగ్రత్తగా చెబుతాను. నీవు కూడా అంత జాగ్రత్తగానే వినాలి. అంటే ఏమిటి? కథ వింటుంటే కేవలం కథ మాత్రమే అనిపిస్తుంది. తత్వం ఉన్నదని ఎక్కడ మనకు అనుమానం కూడా రాదు. కానీ అంతా అయిపోయిన తర్వాత మూడో నాలుగో అధ్యాయంలో అసలు ఆ అసరసం చెప్తారు. అప్పటి మనం ఈ కథను మర్చిపోతాం. అందుకే వ్యాఖ్యానకారుడు కూడా ఎప్పటికప్పుడే చెప్తారు. ప్రధానంగా మనం గుర్తించవలసింది పురంజన శబ్దమునకే అర్థాన్ని చూసుకొని మొదలు ఆ మాటకే తెలుసుకుంటే అర్థమైపోతుంది. పురంజనయతి. పురమును అంటే గృహమును ఏర్పాటు చేసేవాడు ఇల్లు కట్టుకునేవాడు అని అర్థం అండి. బాగా చేయాలంటే ఇల్లు కట్టుకునేవాడని అర్థం. ఎవరు ఇల్లు కట్టుకునేవాడు? జీవాత్మ కదా? జీవాత్మకి ఇల్లేమిటి? శరీరం. శరీరం రావటానికి కావలసిన కర్మలు చేసేవాడు. కర్మ అంటే ఒక్కొక్క పని ఒక్కొక్క ఇటుక అన్నమాట.

కొన్ని ఇటుకలు, కొన్ని ఇసుక, కొంత సిమెంటు, కొంత నీళ్లు, కొంత ఐరన్ మనం చేసి అబ్బా గొప్ప పని చేస్తున్నాం కూడా అక్కడ తయారవుతున్నాయి. ఇల్లు రూమో, రెండు రూములో, మూడు గదులో, నాలుగు గదులో, ఎన్ని గదులో ఏం గదులో, చిగురు గదులో, ఎల్జురు గదులో ఇల్లు తయారవుతున్నాయి. అందుకే మనకు వ్యాధ వాక్యం పేరు పురంజనః. పురం శరీరం. దీన్ని ఏర్పరిచేవాడు అనేటువంటిది చెప్తున్నాను అక్కడ నిబోధ జాగ్రత్తగా విను అంటాడు. అంటే ఏమిటి ప్రధానంగా. యజ్ఞములు, యాగములు ఇలాంటివి చేస్తున్న వాడికి ధర్మం చెప్తున్నానండి అంటే నాకు తెలియదా అంటాడు. ధర్మం ఆచరిస్తున్నాను కదా. పోనీ కాదయ్యా వేదాంతం చెప్తాను ఇప్పుడే ఏమవుద్దయ్యా నేను వాడినే ఆరాధిస్తున్నాను నాకు వేదాంతం ఎందుకు అంటాడు. వైరాగ్యాన్ని బోధించేటువంటి విషయాన్ని చెప్పదలుచుకుంటే వాడు చెప్తున్నాడు వినడు. వైరాగ్యం కలగదు కూడా. ఎందుకంటే దేహాత్మాభిమానం ఒకటి ఉంది. మనకేముంది? ఒకటి దేహాత్మాభిమానం, రెండోది స్వతంత్ర స్వాభిమానం. అహం స్వతంత్రః అవునండి నేను అనుకున్న పని చేయగలనా నేను ఎవరు కాదంటారు వాడికేమో వాడి బిరుదులు వేరు సత్యకామః సత్య సంకల్పః అని మనకు ఆ రెండు తప్ప దక్కనేవి ఉన్నాయి. అంటే అన్ని అబద్ధాలు అనుకుంటాం లేని బోధిమే చేస్తుంటాం. మనము చాలా గొప్ప వాళ్ళం. ఆయనకు వ్యతిరేకం అండి. పూర్తి ఆపరేట్ చేయరు తక్కువ వాళ్ళం. భగవంతుడు ఏదో ఉన్నాడు కదా చాలా గొప్ప వాళ్ళం. అందుకే అంటున్నాడు స్వతంత్రత్వాభిమానం. ఇంకోటి దేహాత్మ అభిమానం. ఈ రెండు విధానాలు ఉన్నటువంటి వాడికి ఒక మూడు గురించి ఆలోచించలేం. మనకు మూడు కావాలి కదా తెలుసుకోవాల్సిన మూడు ఏమిటి? తత్వము, హితము, పురుషార్థము. కదా? ఈవుడు ఏం చేయాలి? ఏది తత్వము? ఏది హితము? ఏది మనం పొందవలసిన పురుషార్ధము? తత్వ, కీత, పురుష వీటి కోసమే భక్తం. అన్ని వేదాంతాలు చెప్పేది ఈ మూడే. నాలుగు వేదాలు, వేదాంతాలు, ఉపనిషత్తులు ఇంకొకటి ఇంకొకటి పురాణాలు, ఇథిహాసాలు, ధర్మశాస్త్రాలు ఏం చెప్పినా మూడు గురించే. భగవత్ తత్వము భగవత్ సేవ పరమ పరం. ఇంకా చెప్తా. అందువల్ల ఇలాంటి ఈ తత్వ హిత పురుషార్ధములను సత్యగా తెలియకుండా అహంకారం తోటి

మూర్ఖత్వం తోటి మనం ఆచరించేటువంటి పనులు మనము అనుకోని ఫలితాన్ని ఇస్తాయి కాబట్టి అలాంటి వాడికి ఏం చెప్పాలి మరి వాస్తవంగా అంటే. నిరంతరం మనం ఆచరిస్తున్న పనుల వల్ల వాస్తవంగా మనకు కలిగేటువంటి పరిచయం ఏమిటో చెప్పాలి. మనకు బాగా ఏం తెలుస్తుంది? పెళ్లి అంటే తెలుసు, పిల్లలు అంటే తెలుసు, ఉద్యోగం అంటే తెలుసు, భార్యాభర్తలు కలగించుకోవడం బాగా తెలుసు. అన్నదమ్ములు, భార్యాభర్తలు, తండ్రి కొడుకులు, తల్లి కొడుకులు, మిత్రులు, రాజులు వీళ్ళు కొట్టాడుకున్నారంటే బాగా తెలుసు. యుద్ధం చేస్తున్నారంటే ఇంకా బాగా తెలుసు. పక్క వాడిని నిందిస్తున్నామంటే మరీ బాగా తెలుసు. ఎదుటి వాడిని మోసగించి డబ్బు జొంగిలించామంటే ఇంకా తెలుసు. అంటే నిరంతరం మనం ఆచరించే పనుల వలన. మనం అనుకోని చెడు ఫలితాలు కలుగుతున్నాయని వారికి బోధించగలగాలి. కాబట్టి మొదలు ఏం చెప్పాలి వారి గురించి చెప్పాలి. ఎలా పుట్టాడు, ఎలా పెరిగాడు, ఎలా యవ్వనం వచ్చింది, ఎలా సౌందర్యం వచ్చింది, ఎలా ఆకాంక్ష వచ్చింది, ఎలా వివాహం చేసుకున్నాడు, ఎలా భార్యతో కాపురం చేశాడు, ఎలా పిల్లలు పుట్టాడు, ఎలా రాజ్యం సంపాదించుకున్నాడు. చెట్టు వేసేలా ఆక్రమించారు అని చెప్తుంటే చాలా ఇంట్రెస్ట్ గా వింటుంటారు. ఇవన్నీ మాకు తెలుసు అనుకుంటారు. వాటి వెనకనే తెలియని పక్కకి వస్తుంటాయి. ఓ అవును కదా, ఈ లాభం జరుగుతుంది కదు. ఇది చెప్పు నాయనా. మనం ఇంట్రెస్ట్ గా వినాలంటే ఏం చేయాలి? ఒక భార్య, ఒక భర్త అందరికీ తెలుసు. మనకి ఇంట్రెస్ట్ ఏంటి? ఒక భార్యకి ఐదు భర్తాలు ఉంటే చాలా ఇంట్రెస్ట్ ఉంది. అందుకే భార్యలను జాగ్రత్తగా వింటాం. అవునండి, ఎవరి భార్యతో వారు గాపురం చేస్తే అందరికీ కథ మామూలే. ఒకరి భార్యని ఇంకోటి ఎత్తుకొస్తే అంత జాగ్రత్తగా వింటాం. ఎక్కడ రండి ఒకటి రామాయణ ఒకటి భారత ఇదే మరి ఏం కథలు ఇవి ఎందుకలా చెప్పారు మనకి బాగా రుచి పూడుతుంది ఏదో బాగుంది చెప్పండి చెప్పండి అంటారు అది మనం చేసే పని కానీ మనం ఇలా చేస్తున్నామా అనేది మాకు తెలియదు. దాన్ని చెప్పాడు ఋషి. నిరంతరం మనం ఆచరిస్తున్న పనులు ఇంకో రూపంలో ఎలా ఉంటుందో.

వాళ్ళ గురించి నీ ఆలోచన ఆలోచిస్తావ్. దాని వెనక రెండో రూపం సెకండ్ ఫేజ్ అంటాం కదా అదేమిటి దాన్ని శాస్త్రం చెప్తావ్. అందుకే ఎప్పుడు గర్భ, జన్మ, జర, మరణ, జాగ్రత్త, స్వప్న, సుషుప్తి ఈ ఏడేమిటివి అవస్థలు అంటాం. ప్రతి ప్రాణికి ఏడు అవస్థలు ఉంటాయి. గర్భ, జన్మ, జర, మరణ, జాగ్రత్త, స్వప్న, సుశుబ్ని. అనేటువంటి ఏడు అవస్థలుగా ఉన్నటువంటి సంసారాన్ని. నిరంతరం మనము అనుభవిస్తున్నటువంటి సంసారాన్ని జాగ్రత్తగా వర్ణించి మనము ఆచరిస్తున్న అనుభవిస్తున్న దానిలో ఉన్నటువంటి దోషములు ఏమిటో స్పష్టంగా చెప్పి ఇలాంటి సంసారాన్ని ఆశ్రయం సౌద్ర నాన్న విడిచి పెట్టాలి అని బోధిస్తే ఆ ఉపదేశం మనస్సులో పాదుకుంటుంది నిలుస్తుంది కానీ వేదన చెప్తాను నీ శరీరం అనిత్యం నీ ఇల్లు అనిత్యం నువ్వు బతకవు, నీ భార్య బతకదు, నీ ఇల్లు ఉండదు, తొందరగా చస్తావు, వాడు చంపుతారని మొదలు పెట్టి నువ్వు వద్దు, నువ్వు భయమ వద్దు అని పారిపోతాడు, ఓడింటాడండి. ఓడినాడు. వాడు వినాలంటే వాడు చేసిన దాన్నే పొగడాలి. ఆ సౌకర్యం బాగా చేస్తున్నావురా. సమర్ధులవురా, పిల్లలు బాగా పుట్టారురా, ఈ పద్దేళ్లు కడుక్కున్నావ్, బాగా సంపాదిస్తున్నావ్, ఆ తెలివి ఎక్కడ ఉంది? అబ్బో నువ్వు గొప్పోడే కావచ్చు. ఆ చెప్పు ఆ ఇప్పుడు ఎలా సంపాదించావో చెప్పు. ఎంతమందిని? పోసం చేశావు, ఎంతమందిని పోసం చేశావు, ఎంతమందిని ఏడిపించావు. నువ్వు ఒక ఇల్లు కట్టుకుంటే 10 మందిని బోధించి వారిని కట్టుకుంటే, నువ్వు ఆ ఇంట్లో ఉంటే నీ ఇంటి చుట్టూ వాళ్ళందరూ ఎప్పుడు వీడియోలు లేవు కదా ఆలోచిస్తుంటారు. పది మంది చేపాలతో ఉన్న వీడియో చూస్తుందిరా. అయ్యో తప్పండి అప్పుడు వింటాడు. ఎందుకోసమని బాగా తెలిసిన దాన్ని చక్కగా బోధించడానికి ఈ తత్వ ఉపదేశ్యం చేస్తున్నాడు. ఇప్పుడు మొదలు మనకు ఎవరు ఎవరండీ పురంజనుడు అంటే అతనే జీవుడు. ఈ పురం అనేది శరీరము. ఇతనికి తస్య అవిజ్ఞాత నామాసీతు సఖా అవిజ్ఞాత చేష్టితః. ఈ పురంజోడు అనేటువంటి ఒక మహారాజుకు ఒక బెస్ట్ ఫ్రెండ్ ఉన్నాడు. ఏమంటాం మనం జిగ్గిరి దోస్తా? జిగ్గిరి ఏదో అంటాం కదా ఏదో దోస్తు. గాఢ మిత్రుడు అంటాం.

అయితే వాడు ప్రాణమిత్రుడే కానీ వీడికి వాడి పేరు కూడా తెలవదు. అవిజ్ఞాత నామ. పేరు తెలియని ఒక బెస్ట్ ఫ్రెండ్ ఉన్నాడు. అవిజ్ఞాత నామ పేరే కాదట అవిజ్ఞాత చేష్టితః. వాడు ఏం చేస్తాడో కూడా తెలియదట. అంటే వాడు వాడు ఉద్యోగం గురించి తెలియదు, వాడి పేరు గురించి తెలియదు. వాడు అయినా వీడి గురించి వాడికి అన్నీ తెలుసు. ఫ్రెండ్కు మాత్రం పురంజని గురించి అన్నీ తెలుసు. అర్థమైందా అండి? ఇంకా అనుమానం ఉన్నాయా? ఎవరు? పరమాత్మ. అతను అవిజ్ఞాత నామ కదా అతనికి అనంతమైన పేర్లు ఉన్నాయి ఏ పేరు పిలుద్దాం అలాగే అతను ఫ్రెండ్ గానే ఉంటాడు గుహాయం తత్వస్య సత్వం నిహితం గుహాయం అంటామే మన హృదయంలో ఉన్నాడు మనం పొమ్మన్నా పోడు మనం పిలువకున్నా వస్తాడు. మనకు కావలసినవన్నీ చెబుతాడు. దగ్గరుండి చేయిస్తాడు, వినకుంటే కర్మాన్ని చూస్తాడు. అతను అవిజ్ఞాస చేష్టితః. అతని పనులు తెలియవు, అతని పేరు కూడా తెలియదు. అందుకే మళ్ళీ చెప్తున్నాను సులభంగా అర్థం కావడానికి మనం మొత్తం కథను ఈ పురమే శరీరము. ఇతనే రాజా రంజయతి అంటాం కదా ఆనందింపచేస్తాడు కాబట్టి రాజు అంటే తన కర్మలతో తనకు నివాసంగా ఉన్నటువంటి శరీరాన్ని ఏర్పరచుకునేవాడు. పురంజులు ఈ మహానుభవం ఇతను ఈ స్వరూపాన్ని చెప్పడానికి ఇందులో మనకు ఇతని యొక్క కీర్తి బృహత్వయాః అన్నాడు చూడండి. మొదటి మాట మనకు ఏమన్నాడు? రాజన్ బృహత్స్రవా చాలా పెద్ద పేరు ఉన్నవాడట. చాలా గొప్ప పేరు ఉంది. అంటే ఎంతమందిని చంపాడు, ఎంతమందిని వేడిపించాడు, ఎన్ని ఏళ్ళు కట్టుకున్నాడు, ఎన్నో మందిని ముంచాడు, ఇవన్నీ పేరు కదా. చాలా గొప్ప పేరు ఉన్నాయి మనకు. అందుకే అది చెప్పారు చూడండి. ఇక మనకు ప్రత్యేకించి బృహత్ స్రవాహ వీడికి కీర్తి ఉంది. అపఘాత పాత్మా విజర అభివృత్తి ఓ విశోక విజగిస్తు సత్యగామ అవన్నీ ఈయనకి ఆమె సమానమే కదా.

కీర్తి బాగానే ఉంది. వచ్చి వాడేటంటే ఈ కీర్తి మీద ఒక కప్పు ఓ మసక ఈ మహానుభావుడికి వేయకూడదు అచలోయం సనాతనః అచ్చేద్యోయం అగాప్యోయం అక్లేద్యః అశోక్ష్యః నిత్యః సర్వగతః స్థానుహు అచలః సనాతనః విరుదులే. అవి మనకు తెలియవని ఆ రువందాలు మనం చెప్పుకున్నాం దురుజులు అని వేరే ఉందని మొదలుపెట్టాడు కదా అమర్యాదః క్షుద్రః చిరమతిః అసూయ ప్రసోబు కృతజ్ఞః దుర్మానిః పర పరవచ వంచన పర నృశంస పాపిష్టః మన బిరుదులండి. ఇవి మనం చెప్పుకోవాలంటున్నాం మన కథలు ఉన్నాయేమో అవి అచ్చేద్య అదాస్య అక్షేలిద్య అచోట్య నిత్య కరోగత అవి పూర్తిగా మర్చిపోయాం. ఇలాంటి కీర్తిని మనం పొంది ఇలాంటి వాడికి అవిజ్ఞాత నామ. పేరు కూడా కనీసం తెలియదు ఫ్రెండ్ అని మాత్రం చెప్పుకుంటున్నారు కానీ వాడి పేరు కూడా తెలియదు. ఎందుకంటే జీవస్య మిత్రం పరమాత్మ అభిశ్రూయతే అని శృతి. ఎవరు జీవుడికి మిత్రుడు? పరమాత్మ. పరమాత్మ మాత్రమే మాతా, పితా, భ్రాతా, నివాసః శరణం సుహృత్. చెప్తాం కదా అన్నీ వాడే అతనే తల్లి అతనే తండ్రి అతనే ఇల్లు అతనే ఆశ్రయం అతనే రక్షకుడు అతనే సుహృత్తు ఎవరు? సుహృద్గతస్య నారాయణః మాత, ప్రీత, భ్రాత, నివాస, శరణం, సుహృతు, గతిస్య నారాయణః, అధస్య నారాయణః, ఊర్ధ్వంచ నారాయణః, అంతరస్య నారాయణః. ఇప్పుడు చండి నారాయణ ఇలా అంతగా ఈ మహానుభావుడే ఉన్నాడో. ఎవరు మిత్రుడో ఎవరు హితమును కోరుతాడో ఎవరు హితమును ఆచరిస్తాడో వాడు మిత్రుడు కదా హితమును మాత్రమే కోరేవాడు ప్రియం కోరేవాడు మిత్రుడు కాదు హితం కోరేవాడు మిత్రుడు కాబట్టి మనం అడిగిన దాన్ని ఇవ్వడు ఆయన. అందుకే అసలు దేవుడి యొక్క కోపం. ఏం దేవుడండీ అడిగింది ఒక్కటి ఇవ్వడు. అసలు ఏమని ఇస్తుంటాడు. యాదిగ్రస్తుడికి ఏ మందు వాడితే రోగం తగ్గుతుందో దాతర తెలుసు. నీకేం తెలుసు? నాకు వినుముద్ద పెట్టండి, నాకు పెరిగి ఇవ్వండి, నాకు దుంది పోటే వాడు ఇస్తాడు ఆయన. చేస్తాడు దుంది ఇస్తే వాడు.

డాక్టర్ హితం కోరుతాడు, రోగి ప్రియం కోరుతాడు. బే నోరు బాగాలేదండి ఫలానా తింటాను, సరే తింటే చాస్తావురా. కొంచెం తింటానండి. మీరు ఇంకో ఏంటి మందు, ఏం మందు ఇంజెక్షన్ డోస్ రాస్తే ఎక్కువ ఇయ్యండి. అది తినేయకూడదు తీసుకోండి. ఇదే నరకం అంటే అది రోజు అక్కడ రోజు నరకం మన మందాన అన్నారు. ఇక్కడ తింటాం అక్కడ నరకం అంటాడు స్వామి చేయించాడు ఇక్కడ ఇక్కడ. ఇవి అయ్యక్కు మనిషి చెప్పాను కదా. ఉక్కు మూతులతోటి అవన్నీ చేశాను. అందుకే అలా ప్రియమాచరించేటువంటి మహానుభావుడు అతని ఆజ్ఞను ఉల్లంఘించి సంసారంలో ఉండేటువంటి మనము కనీసం అతని పేరు కూడా తెలుసుకోలేము. పేరు తెలుసుకోని వాళ్ళం అతని స్వరూపం ఏమిటి, అతని గుణములు ఏమిటి, అతని రూపం ఏమిటి, అతని విభూతి తెలుసుకుంటామండి. ఇలాంటివి ఏవి మనకు తెలియక ఉంటామని చెప్పడానికి అవిజ్ఞాత నామ. అంతేకాదు అవిజ్ఞాత చేష్టితః. అతను ఏమి చేస్తున్నాడో కూడా మనకు తెలియదు. ఈ అవిజ్ఞాత ఎందుకు అన్నాడంటే సహస్రనామాల్లో అవిజ్ఞాత గటి సాక్షాత్ స్వామి యొక్క పేరు లేదు. ఏం పేరు అవిజ్ఞాత అంటే తెలియనివాడు. ఏం తెలియనివాడు? వాస్తిత దోస అనభిజ్ఞ. పరాశరుల వారి వ్యాఖ్య ఏమంటారు? భగవద్గుణ దర్పణం అంటాం. అవిజ్ఞాత అంటే ఏమి అవిజ్ఞాత? స్వాతృత దోష అవిజ్ఞాత. తనను ఆశ్రయించిన వారు చేసిన తప్పులు తెలియనివాడు. పొరపాటు అవి తిరిగే అనుకోండి మనకు అది ఎక్కడికి ఇంకా అందుకే ఇక్కడ మనకు అదే అంటున్నారు చూడండి ఇందులో అవిజ్ఞాత శబ్దం తోటి తనను ఆశ్రయించిన వారిని కూడా తనతో సమానంగా భావించి నిరంతరం వారి హితమును కోరుతూ అపారమైనటువంటి దయతోటి ఆశిస దోసాన్ న జానాతి. అని ఆ శబ్దానికి అర్థం చెప్పినట్టుగా ఇలాంటి అనేకమైన అపరాధాలు చాలా ఉన్నా ఆశ్రయించి

వారికి అనుకూలంగా ప్రవర్తించేటువంటి మహానుభావుడు తపసి స్వామి అవిజ్ఞాత నామ. రెండోది అవిజ్ఞాతస్య చేస్థితః. రెండు బాగా చెప్పుకొని అతను ఏం చేస్తున్నాడో. మనకు తెలియదు. అంటే అంతఃప్రవిష్తః శాస్తా జనానాం. పరమాత్మ ఏం చేస్తాడు? మన లోపల ప్రవేశించి మనందరినీ శాసిస్తున్నాడు. నాకు తెలుసా? ఎక్కడున్నాడు ఎవడు అంటున్నాడు. నువ్వు ఎక్కడున్నాడు అనేటువంటి మాట ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో అక్కడే ఉన్నాడు. ఎందుకు వస్తుంది మాట చెప్పుకున్నాం కదా ఆత్మా బుజ్యా సమేత్యార్థాన్ మనోయుంతే వివర్తయా మనః కాయాగ్ని మాహంతి. మనం మాట్లాడే మాటలన్నీ ఎక్కడ నుంచి వస్తాయి? లెప్పరే లివర్ అని అక్కడ నుంచి వస్తాయి. లివర్ గట్టిగా ఉంటే మాటలు వస్తాయి. అంటే లివరుకు కావలసిన ఆహారం సక్రమంగా ఇస్తే గట్టిగా మాట్లాడతాం. ఒక రెండు తిన్లేదు అనుకోండి, మొదలు అయిపోతుంది. మాట రాదు. మనం అంటాం కూడా ఏంటిరా అట్లా మాట్లాడుతున్నావ్ అన్నం తినలేదా అంటాం. పెద్ద మాట్లాడ అన్నం తినలేదా? ఏమర్థం? ఆహారం తీసుకుంటే మాట వస్తుంది లేకుంటే రాదు. అందుకే మనకు భగవత్ రామాయుణుల వారు ఒక విపక్షాన్ని పరమతాన్ని ప్రతిపాదించే మహానుభావుడిని అతను ఏంటంటే దేవుడు లేడు. నేనే దేవుణ్ణి. కర్మలే ఆ దేవుడు, వేరే దేవుడు లేడు. శాస్త్రాలు లేవు. నేను అనుకుంటే అనుకున్న పనులన్నీ చేయగలను. దీన్ని నిరూపించాలి. కాదని ఖండించాలి. మరి వినరు నా చేతిలో నేను చేస్తున్నానండి అని ఎవరు అవకారం? మంచిది నాకు సంతోషం. మహారాజా ఈ తండ్రి రెండు రోజులు కీర్గాలో పెట్టింది కీర్గాలో పెట్టి బండి తిరిగింది ఆహారం వేయండి. ఆ రోజు నీళ్లు ఇస్తే నీళ్లు భక్త సఫరంగా నీళ్లు ఇయ్యండి. అన్నం మాత్రం బంద్. ఓ నాలుగు రోజులు ఐదు రోజులు వారం ముగిలింది. నాలుగు రోజులు అన్నం బంద్ చేశారు నాలుగు రోజులు అయిపోయింది. కడుపు తీసి అమ్మ అన్నాడు. నా నాయన చెప్పు నీ వాదం ఏమిటో. ఏమిటి చెప్పు. నువ్వు కూడా బాగా రాదు. ఏమైంది? ఏమైంది మాట్లాడ మరి. నువ్వు అనుకున్నవన్నీ చేయగలవు కదా. చెయ్యి మాట్లాడు, విరూపించు.

ఇగో రాసేడు ఆహారం లేకుంటే నాకు మాట రావటం లేదు. మరి వాడే కదా దేవుడు అంటే అన్నం బ్రహ్మే దివ్య జానాత్ అన్నాద్వేవ కల్విమాని భూతాని జాయంతి అన్నేన జాతాని జీవంతి. నువ్వు అన్నం తినకుండా కూడా మాట్లాడగలిగితే దేవుడు ఎక్కడ ఒప్పుకుంటాడు? ఏం చేస్తాడు సరే మూలా అది ఏంటి ఎక్కడి నుంచి నీకు మాట వస్తుందో అక్కడే దేవుడు ఉన్నాడు రా. నువ్వు ఏ నోటితో దేవుడు లేదంటున్నావో అది ఏదో వాడే. ఉన్నాడా లేడా? అంతఃప్రవిష్ట శాస్తాజనా. ప్రతి వారి లోపల ఉంటాడు స్వామి. ప్రతి వారిని శాక్షిస్తాడు, మాట్లాడనన్నా తెలియదు. అందుకే స్వామి పేరు అవిజ్ఞాత చేష్టితః అని స్పష్టంగా చెప్పి ఇలాంటి జీవాత్మ పరమాత్మలు పరస్పర మిత్రులు. ద్వా సుపర్ణ సయ్య సఖాయౌ సమానం వృక్షం పర్యస్వజాతే తయోహర్ అన్య పిప్పలం స్వాద్వత్తి అనక్షణన్ అన్య అభిచాకసీతి ఇద్దరు ఫ్రంచే. దోడే ఉంటారు ఒకే చెట్టు ఒకే కొమ్మ ఒకటే ఆకారం. కానీ ఒకడేమో తిండిపోతూ ఇంకోడు ఏది ముట్టడు. తినని వాడు బాగుంటాడు తిన్నవాడు తస్తాడు. ఏముంది? అనస్నన్ అన్యః అభిచాక సీతి దేన్ని తినని వారు హాయిగా ప్రకాశిస్తున్నారు. అన్ని తినేవాడు అడగండి పోతు. ఈ తత్వాన్ని చెప్పడానికి ఈ మహానుభావుడు పురంజనుడు. అతని మిత్రుడు అవిజ్ఞాతః. ఇతను బృహశ్రవః. కీర్తి చాలా ఉంది మహారాజుకు ఇతను సహా అన్వేషమానః శరణం బభ్రామ పృథివీం ప్రభుహు. ఈ రాజు తనకు నివాసాన్ని కోరి అంతటా సంచరిస్తున్నాడు. అదే కదా జీవాత్మ కూడా తాను ఆచరించినటువంటి కర్మల యొక్క ఫలితాన్ని అనుభవించడానికి కావలసిన యోగ్యమైన శరీరాన్ని వెతుక్కుంటూ బయలుదేరాడు అన్నమాట. పైకి మాత్రం సహాన్వేషమానః శరణం బభ్రామ పృథివీం. ఇది ఎందుకంటే శరీరానికి ఏమిటి పేరు? భోగాయతనం అంటాం.

ఇది ఏదో రేడి భోగాయతనం అన్ని రకముల అన్ని రకముల కాదు మనము ఆచరించిన కర్మలకు అనుభవించవలసిన భోగానికి ఇదే ఆధారం. దుఃఖం అనుభవించాలన్నా, సుఖం అనుభవించాలన్నా దేనితోటి? శరీరం లేదు అనుకోండి, రెండు లేవు. ఆత్మకి ఏదీ లేదు. చమత్కారం ఏమిటి అంటే అన్నిటికంటే సృష్టిలోని అద్భుతమైన రహస్యం అదే. తాను తాను ఏదీ కాదో, తనకు ఏదీ అంటదో, తాను దేనిలోనూ లేడు. ఎలాంటి స్మృతి విస్మృతి లాంటివి ఏవి తనకు పట్టవు. తాను ఒక సంచిలో ఉన్నాడు, ఒక బ్యాగులో ఉన్నాడు. బ్యాగ్ లో వచ్చే మార్పులన్నీ తనకే వచ్చాయి అనుకుంటాడు. రావు. ఆత్మకు లేదు. దుఃఖం లేదు, సుఖం లేదు, కష్టం లేదు, బాధ లేదు. ఏమీ లేదు. కానీ ఇది నా సంఖ్య కదా, అయ్యో నా సంఖ్య ఇల్లు పడందే అని అలుస్తాడు. నాకేం కాడదు కాదు, నా సంచికి చెల్లులు పడేయ్. తన ఏలో కారో ఇరిగినా బాధపడడు. తాను జాగ్రత్త కలిగినటువంటి ఇల్లు ఒక ఇటుక కూరిపోయింది అనుకోండి, ఏమైతాది? వెవేలు తాగిపోతుంది. అది అది ఏలిపోయింది అనుకోండి నేను మాట్లాడను కదా వాస వాస అదే ఉంటుంది. కాబట్టి మనకంటే ప్రమాత్మ ప్రధానం ఏది ఇల్లు. మరి మనకి ఇల్లు ఏది చెరి ఇల్లు. అది అన్ని భోగములకు నిలయం. ఆచరించినటువంటి కర్మలకు ఫలితముగా నిర్దేశించినటువంటి భోగమును అనుభవించడానికి కావలసిన యోగ్యమైన శరీరాన్ని వెతుక్కుంటూ ఈ మహానుభావుడు పృథివీం. మొత్తం భూమండలాన్ని సంచరించడానికి దేవ మనుష్య రాక్షస చెప్పుకున్నాం కదా కావర అంటాం చూడండి ఇలాంటి వీటిలో ప్రభు అనానురూపం యదా విందతో అభూత విమన ఇవా ఇంత వెతికిన ఈ మహానువాహి బావుడికి అనురూపమైనటువంటి శరీరం దొరకలేదు, తగిన శరీరం అంటే ఏమిటి? తాను అనుభవించడానికి ఎలాంటి శరీరం కావాలో. ఏదో చెట్లు కనబడ్డాయి, గుట్టలు కనబడ్డాయి, పశువులు కనబడ్డాయి, పాములు కనబడ్డాయి.

అంటే తెలియక స్థావరములు కనబడుతున్నాయి. అవి కూడా శరీరాలే. నమోదించండి. అందులో ఉన్నవాడు జీవుడే. వేరే అవి జీవుడే కదా పామన్నా జీవుడే తేలన్నా జీవుడే గుట్టైనా చెట్టైనా పురుగైనా సింహమైనా అవి జీవుడే. అది దాని శరీరమే. కానీ అందులో కొన్ని అసౌకర్యాలు ఉన్నాయి కదా. ఏమిటది? అనుభవించిన దాన్ని చెప్పలేము. అనుభవించాలనుకున్న దాన్ని చెప్పలేము. కదా? కొన్నిటికి మాటలు లేవు. కొన్నిటికి చూపులు లేవు, కొన్నిటికి చెవులు లేవు. కొన్నిటికి కాళ్ళు లేవు. కొన్నిటికి చేతులు లేవు. ఇన్ని ఉంటేనే పరిపూర్ణంగా ఇన్ని ఉన్న ఈ శరీరంలోనే ఏ చిన్న లోపం వస్తే ఎందుకు ఈ పుటుక అంటున్నాం. పొరపాటున చెయ్యి పొరపాటు ఒక నాలుగు రోజులు పని చేయకుంటే ఏం ఏం బతుకండి బతుకు మరి ఆడి బతుకు అయిపోయింది. అసలు లేని వాడికైతే. ఆలోచించారా? ఒక్క రెండు మూడు రోజులు నీ జీవనం చేయకుంటేనే ఎందుకు అనుకుంటున్నావే? అసలు చెదురే లేవు. కొన్నిటికి కాళ్ళు లేవు. లేవు కదా? సర్పాలు ఉన్నాయి, కాళ్ళు ఎక్కడ లేవు? వాడి పేరే ఉరగం. వృక్షస్థాలు నడుస్తాయి. కొన్నిటికి కాళ్ళు లేవు, కొన్నిటికి చేతులు లేవు. ఇంకా కొన్ని జాగ్రత్తగా కొన్నిటికి చెవులు లేవు, పాములకే చెవులు లేవు. అయితే చెవులు లేకుండా కళ్ళు వాటికి పేరు ఏమిటి? చక్షుస్రవా అని చెప్పి. కనులే చెవులు అవి వింటే చూడలేవు చూస్తే. వినలేదు. అందుకే పాము పట్టాలంటే నాదస్వరంతో పడతారు. ఆ సంగీతం వింటూ చూడలేదు ఎదురుగా ఎవడు వస్తుందో అమాంతం వచ్చి పట్టుకొని పోతారు. ఇలా ఒకటుంటే ఒకటి లేక ఒకటైతే ఇంకోటి కాక ఉండేటువంటి రకరకాల తాను అనుకున్న భోగ అనుభవించడానికి యోగ్యమైన శరీరం కనపడక దొరకక విమనో అయ్యో. ఇలా ఈ నీటి నా పరిస్థితి అని అతను ఆ జీవుడు బాధపడుతున్నాడు. నానురూపం యదా విందత అభూత్త విమనాయువ నతాదుమేనే తాత్పర్వాః భూతలే యావతీః పురాః తాను ఈ భూమండలంలో ఎన్నో పురములను చూశాడట. అవన్నీ తనకు తగినవి కావు అనుకున్నాడు. ఏంటి పురములు అంటే శరీరాలు చెప్పాను కదా. రకరకాల శరీరాలు చూశాడు.

తిరియకు స్థావర జంగమాదులను ఎన్నిటినో చూచి అవేవి నాకు అనుగుణమైనవి కావు. ఎందుకంటే నేను చక్కటి రూపాన్ని చూశాను, చక్కటి పాట విన్నాను. చక్కని భావాన్ని అర్థం చేసుకున్నాను, అనుభవించాను అని చెప్పగలిగాయి. ఆనందం రహస్యం గుర్తుంచుకోవాలి. ఆనందము అనుభవంతో కాదు, అనుభవ వ్యక్తీకరణతో ఆనందం జరుగుతుంది. పెరుగుతుంది. అవి ఆనందాన్ని పొందుతున్నాయి. కానీ అవి ఆనందంగా ఉన్నట్టు మనకు తెలియదు. వాటికి తెలిసిన రోజు మాకు తెలియదు. అదే మనము అబ్బా తీరంగా వెళ్ళామండి ఆ పరమాలుడు ఎంత భోగ్యం ఉన్నాడండి చూసి తీరాలి అని చెప్పుతుంటే చూసిన దానికంటే ఎక్కువ అని అవుతుంది. ఇలా ఎక్కడో ఉంది మనం ఇక్కడ ఉన్నాం చూసామండి సేవించుకొని వచ్చాము ఎంత భోగ్యం అనుకున్నారో పరమానం. అనుభవాన్ని అభివ్యక్తీకరించినప్పుడు కలిగే ఆనందం యొక్క పరాకార్థ వేరు. ఆ శక్తి ఎవరికి ఉంది ఒక్క మానవులకు దేవతాలకు ఉంది. పచ్చే వాటికి లేదు. కాబట్టి ఇంద్రియముల యొక్క విషయములను అనుభవించడం వలన కగిలినటువంటి అనుభూతిని ప్రకటించడానికి పనికిరాని ఇతర శరీరములను చూచిన పురంజనుడు జీవుడు ఇవన్నీ నాకు పనికొచ్చేవి కావనుకున్నాడు. చూడండి. నా సాధుమేనే తా సర్వాః భూతనే యావతీ స్పురః. ఎందుకు కామాన్ కామయమానో సౌ తస్య తస్య ఉపపత్తయే. ఈ మహానుభావుడు ఈ జీవుడు కొన్ని లక్షల కోట్ల కోరికలను కోరుతున్నాడు. ఎన్నో అనుభవాలు కావాలి. అంటే ఏమిటి? తన శరీరంలో ఉన్నటువంటి ప్రతి అవయవము ద్వారా తాను అనుభూతిని పొందాలి. పొందిన అనుభూతిని అనుభూతిని పొందానని చెప్పుకోగలగాలి. ఎదుటివాడికి కూడా ఆనందాన్ని కలిగించాలి. గుంచెం లోచుకుపోతే తాను సంతోషించి ఎదుటి వాడిని ఏడిపించబడితే ఇంకా గొప్ప ఆనందం అవుతుంది. అంటే ఏంటి ఎదుటివాడు పొందలేని ఆనందాన్ని తాను పొందానని చెప్పి.

మీరు పొందారండి, మీరు పొందారా? మీరు పొందగలరా? ఏదైనా అవుతుందా? అడిగితే వారు అయ్యో లేదండి అంటే వీడు ఇంకా సంబరుస్తాడు. తాను ఆనందం పొందటం కంటే ఎదుటి వారి ఆనందాన్ని పొందలేదన్న ఆనందం వీడికి ఎక్కువ. ఈ గుణం వేరే వాడికి లేదు ఒక వీడికే ఉంటుంది. చాలా గొప్పదనం కదండీ. అందుకోసమని ఇలాంటి రకరకముల అనుభూతులను పొందడానికి కావలసిన ఇంద్రియముల యొక్క విషయములను వ్యక్తీకరించడానికి కావలసినటువంటి యోగ్యమైన శరీరాన్ని పొందలేక లభించక అక్కడ ఉన్నవారివన్నీ మంచి అనుకోలేదు కామాను కామయమానో సౌ తస్య తస్య ఉపపత్తయే తాను కోరిన ప్రతి అనుభూతి పొందటానికి కావలసిన శరీరములు ఇవేవీ కావు అని తిరస్కరించుకుంటూ వెళ్ళాడు. మరి ఎక్కడ దొరకాలి అంటే ఇలాంటి శరీరం చాలా చోట్ల ఉంటే ఉండొచ్చు కానీ మానవ శరీరం మానవ శరీరం అందట అంతట ఉన్నది కూడా పనికిరాదు. ప్రేమకుస్తుంది ఆర్యా వర్తః పుణ్యభూమిహి మధ్యం వింధ్య హిమాలయో కదా హిమాలయ పర్వతం యొక్క దక్షిణ ప్రాంతంలో శరీరం ఉంటేనే అది యోగ్యమైంది. అంటే కనీసం చేస్తున్న వాటి గురించి ఆలోచించాలన్న ఇంగితం ఉండడానికి చెడు వాడలేదు. తక్కిన వాళ్ళకి పుట్టాము, పెరిగాము, లేచాము, తిన్నాము, నిద్రపోయాము. సమాధానం సత్యం. ఇంతకంటే ఇంకోటి కనబడనిది ఒకటి ఉంది, వినబడనిది ఒకటి ఉంది, అది నడిపిస్తూ ఉంది, దాన్ని మనం పొందాలి, మనం తప్పులు చాలా చేస్తున్నాం. అని ఆలోచించడానికి యోగ్యమైన సంస్కారాన్ని పెంచే ప్రాంతం ఎక్కడ? చెప్తున్నాడు మనకు దక్షి హివాతః దక్షిణేశ్వధసానుసు. శ్రీమద్ గౌతమ్ యొక్క దక్షిణం అంటే భారతదేశం అన్నమాట. దక్షిణ భాగంలోని శిఖర ప్రాంతములలో దజరుచ ఒక చక్కని పట్టణాన్ని చూశాడు. పఠనం కావాలంటే బాగుందా అని ఎలా నిర్ణయించారే? ద్వారాలు బాగా ఉంటే పఠనం బాగున్నాడు. చెప్తున్నాడు నవభిహి ద్వార్భిహి పురం లక్ష్మిత లక్షణం.

ఆ నగరానికి తొమ్మిది ద్వారములు ఏర్పడి ఉన్నాయి. ఈ తొమ్మిది ద్వారములతోటి లక్ష్యత లక్షణం. అంటే నగరమునకు కావలసినవన్నీ ఎలా రావాలి, అవసరం లేనివి ఎలా పోవాలి. పంపించాలి, రప్పించాలి, నిల్వ ఉంచుకోవాలి. అనుభవించాలి కదా? ఇలాంటి అంటే సరుకు రవాణా, ట్రాన్స్పోర్ట్ ఏమంటాం ఎగుమతి దిగుమతి ఆ? అంటే ఇంపోర్ట్ ఇంకేం పోర్ట్? ఎక్స్పోర్ట్. ఈ ఎక్స్పోర్ట్ ఇంపోర్ట్ బాగా జరగడానికి. యోగ్యమైన నగరం అన్ని దారులు బాగున్నది ఒక ఈ నగరం అంట ఈ నగరం అది తొమ్మిది ద్వారములతో పురం లక్షణ లక్షణం అర్థమైంది అనుకుంటాను ముందు వివరిస్తాను వాటిని ప్రాకార ఉపవన అట్టార పరికైహి పరితోరణం. ఇంకా ఈ నగరానికి ప్రాకారం ఉంది అంటున్నాడు. ఉపవానాలు ఉన్నాయి, కందుకములు ఉన్నాయి. కదా? నగరానికి ఏముండాలి? శత్రువులు రాకుండా చుట్టూ పెద్ద ప్రాకారం అంటే కాంపౌండ్ వాల అంటాం. ప్రాకారం ఎక్కి రాకుండా ఆ ప్రాకారం ముందర గోతులు ఉంటాయి కాలువలు సందుకాలు అంటాం. కాలువలు బాగా తీరుస్తాం అంటే వచ్చినోడు అందులో పడతాడు. ఆ కాలువల మీద కప్పు కప్పుతాడు. శత్రువులు రాగానే అవి ఎంతాలతో తీస్తాయి తిప్పుతారు తిప్పుతాయి పోతాయి అందులో పడతాడు. దాని నిండా నీళ్లు ఉంటాయి. ఎలా నీళ్లు? వేడి నీళ్లు. రాజుల కోటల్లో పది రోజుల్లో మనం కోటల్ గురించి చూస్తే ప్రాకారము, కందుకము, కందుకము నిండా వేడి నీళ్లు. పైన చెక్కలతో కట్టుకుంటారు. శత్రువులు రాగానే అవి తీస్తారు. అందులో పడితే వస్తారు మీరు క్వశ్చన్ లేదు. ఇలా మరి మిత్రులు వస్తే వాళ్ళ వివరాలు కదా ఉపవనాలు పబ్లిక్ గార్డెన్ అంటాం కదా ఉద్యానాలు తోటలు అని చెప్తున్నాడు ప్రాకార ఉపవన అత్తాల పరిఖైహి అలాగే. రక్ష తోరణైహి తోరణములు ఉంటాయి. ఇవన్నీ జాగ్రత్తగా ప్రత్యేకించి ఒక్కొక్క దాన్ని జాగ్రత్తగా అనిపిస్తే ప్రాకారములు ఏమిటి? శరీరమునకు ప్రాకారం ఏది? చర్మం ఉంది కదా పక్కకు. ఈ శరీరము దీనికి ప్రాకారము. అలాగే మరి తొడలు ఉండాలి కదా, తొడలు అంటే చెట్లు ఉండాలి. చెట్లు ఆకులు ఉండాలి కదా, శరీరం మీద ఉండేటువంటి. రోమములు ఉన్నాయి చూడండి అవన్నీ తోటలు. ఉద్యాన అన్నారు అన్నమాట. పళ్ళు ఉంటాయి, కాయలు ఉంటాయి, ఇవన్నీ ఉంటాయి కదా. అందుకే వాటిని మనకు రోమ పంక్తి ఉపవనం. అలాగే స్కంధ ఉపరి భోగ అట్టారః రుధిరౌధః.

మరి అందులో నీళ్లు బాగా మసిలే నీళ్లు కాస్త వేడి ఉండాలి నీళ్లు కావాలి కదా ఏది వేడి నీళ్లు లోపల ఉన్నటువంటి బ్లడ్ ఉందే అది ఎప్పుడు నీళ్లు వేడి ఉంటాయి కదా. రెండు వేలు ఉండాలనే లేకుంటే ఏమో సంగతులు అంతే కాబట్టి ఈ రెజిరాన్ని పరిఖా ఇక నాలం ధ్రాని అక్షాః కిటికీలు కావాలి కదా. కదా ఇల్లు ఎలా కడుకున్నామో మనం ఇంటికి ఇల్లు కాడుకున్నాం. కిటికీలు ఏంటి ఇల్లుకో మనకు కళ్ళు చెవులు ఎలాగైతే ఉన్నాయో అది ఇంటికి కిటికీలు. కాబట్టి ఈ రంధం అయ్యేటువంటివి కిటికీలు. ఇక ఇంకేం కావాలి పోలనాలు కావాలి. ఏమిటి తోరణములు మన అనుభవములు మనకు తోరణం. ఇదిగో తోరణం ఇదిగో తోరణం. ఇక్కడ ఒక స్తంభం ఉంది ఇక్కడ తోరణాలు ఉన్నాయి కిటికీలు ఉన్నాయి ఇంకేం కావాలి ఇల్లండి దిక్కులు. ఇలా ఇలాంటి వాటితో ఇలాంటి అలాగే ఇవన్నీ ఉన్నటువంటి సత్యని మనకి ఇందులో మధ్య మధ్యన అంతఃపురం అని ఇంకో పురం ఒకటి బెడ్ రూమ్ ఒకటి స్టోర్ రూమ్ ఒకటి ఇంకో రూమ్ ఒక రూమ్ అంటాం కదా ఆరు గదులు లేదా ఏమి గదులు ఉండాలి అష్ట కానీ అష్టశాల, చతుశ్శాల, షట్శాల అంటాం కదా. అర్థమైందా ఇంకా? మూలాధారము, అనాహతము, స్వాధిష్టానము, మణిపూరము, ఆజ్ఞా చక్రము, సహస్రవాదం అంటాం చూడండి అష్ట చక్రాలు అవే రూములు గదులు అన్నమాట. ఒకటి బెడ్ రూము, ఒకటి స్టోర్ రూము, ఒకటి రాయింగ్ రూము కదా. ఇలా ఉంటాయి. ఇవి ఈ షట్ చక్రములో మనకు బాగా చెప్పేటువంటి ఈ ఇల్లుగా ఉన్నాయి. ఇందులో మరి వాటి శిఖరాలు ఉండాలి, శిఖరాలు. పైన గోపురా అంటాం కదా ఉండాలి అవేమిటి అంటే రాజస, తామస, సాత్విక గుణములు ఉన్నాయే ఇవి శిఖరములు. అందుకే స్వామి వర్ణ రూప్యాయనైహి శృంగైహి సంకులాణం పర్వతో గృహైహి బంగారు చిఖరాలు వెండి చిఖరాలు పెట్టకాని వాడికి ఇత్తటి చిఖరాలు అసలు డబ్బు లేకుంటే ఇనుముక్కి కదలే పెట్టుకుంటాం ఏం చేస్తాం మరి కదా అందరూ బంగారం పెట్టుకుంటారా కొందరికి బంగారం కొందరికి వెండి కొందరికి ఇత్తడి కొందరికి ఇనుముక్కి ఏం చేస్తే కాదు మట్టి పెట్టి బంగారం చేసుకుంటాం. అది కూడా బంగారం లానే ఉంటుంది. ఏమిటి అంటే ఇవే బంగారం అంటే సాత్వి సమూహం. వెండి అంటే రాజ సమూహం. ఇనుము అంటే తామసం.

గోపురం ఏం చేస్తుంది ఆలోచించండి జాగ్రత్తగా. గోపురం ఏం చేస్తుంది? ఇంటి యొక్క వైభవాన్ని యజమాని యొక్క సంపద చెప్తుంది కదా. యజమాని ఎంత గొప్పవాడో గోపురం చెప్తుంది. మరి ఇందులో ఉన్న జీవుడు వీని మనస్సు సాత్వికమా రాజసమా తామసమా దా చూసి మనం చెప్తాం. గోపురాన్ని చూసి యజమాని వైభవాన్ని చెప్పినట్టుగా ఈ గుణాలను బట్టి జీవుని యొక్క కర్మలను చెబుతాము. అందుకని స్వర్ణ రౌత్య ఆయసైహి శృంగైహి సంకులాం ఒకటే కాదట సర్వతో గృహాం. ఒక ఇల్లే కాదు మన ఇల్లే కాదు నగరం కదా చాలా ఇల్లు ఉంటాయి. అంటే చాలా చాలా ఉపవనాలు ఉన్నాయి కదా నివాసస్థ ఉన్నారు అంటే ఏమిటి ఇంద్రియము ఇంద్రియముగా పని చేయడానికి ప్రతి ఇంద్రియమునకు ప్రతి అవయవానికి ఇంకో అవయవంతో సంబంధం అవగాహన ఉంటుంది. కన్ను కూచి ఉండగా లేదు అనుకోండి ఇది పోతుంది ఇది పోతుంది రెండు పోతాయి. కదా అది ముక్కు కానీ, నోరు కానీ, చెవు కానీ కనుక అన్నీ పరస్పరం సంబద్ధములు. దేనికి అది వేరుగా పని చేస్తున్నా పక్కదాని సహకారం లేకుండా ఇంకోటి పని చేయలేదు. ఇవన్నీ పక్క పక్క చిన్న చిన్న ఇల్లు అన్నమాట. ఇలాంటి వారితో కూడుకొని ఉన్నాడు నీల స్పటిక వైదూర్య ముక్త మరజత అరుణైహి క్లుప్తహర్ణ్య సరీం దీప్తాం శ్రీయా భోగవతీనివా మనకి ఇందులో ఎరుపు తెలుపు, వైడూర్య, ముక్త, మరకత, అరుణై ఏడు ఉన్నాయి మరి నవరత్నాలు కదా. మనలో కూడా సప్త ధాతువులు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు నేను కదా రుధిరమని, మాంసమని, తొక్కని, అస్తి అని, ఒపా, మధ్య ఉన్నాయి చూడండి. ఇందులో కూడా మనకి మన తిరుదంలో కూడా కొన్ని ఎర్రయి ఉన్నాయి. కొన్ని తెల్లయి ఉన్నాయి, కొన్ని నల్లయి ఉన్నాయి, కొన్ని పచ్చయి ఉన్నాయి. ఉన్నాయా తిరుదంలో? తెల్ల కణాలు, ఎర్ర కణాలు, ఇరపట్ట కణాలు ఏమో రకరకాలు ఉన్నాయి. అవే స్పటికములు, వైడూర్యములు, మణులు, నీలములు, గోమేజికములు అన్నీ మణులండి. ఈ పురం అంటే మామూలు పురం. ఇవన్నీ బాగా ఉంటాయి. ఇలాంటి వాటితో బాగా నిండి ఉన్నది. కృప్తహర్ణ్య స్తరీం అవి కూడా ఆయా తెలుపు నరుపు ఎరుపు కూడా ఒక్కొక్క ప్రాంతంలో వాటికి ఒక కేంద్రములు ఉంటాయి నాడీ మండలం అంటాం. నాడీ మండలం అంటాం అంటే కేంద్ర స్థానం జంక్షన్లు అంటాం.

ఆ జంక్షన్ కి వచ్చి అక్కడి నుంచి మళ్ళీ వేరైతుంటాయి. అంటే అన్ని జంక్షన్లకు అన్నీ రావు. ఒక్కొక్క జంక్షన్కు కొన్నే ఉంటాయి. కానీ మొత్తం లింకు మాత్రం ప్రధానమైనటువంటి ద్వారానికి మనకు ఉంటుంది. కదా ఇలాంటి వాటితో కలిపి సభా చత్వర వధ్యాభిహి ఇందులో ఉదరము అంటాం, హృదయము అంటాం, వక్షస్థలము అన్నాం, కంఠము, పాలము అలాగే జఠరము ఇవన్నీ ఏంటి? ఒకటి సభామండపము. ఒకటి రాజవీధి, ఒకటి చతుశ్చార భవనము ఇవే. అన్నీ అన్నీ మనం చిన్న ఎక్కడికి పోతున్నాయి? ఉదరంలోకి కదా ఇది సభా మండపం అన్నమాట. అందరూ సింహాసనాలు ఉన్నాయి వాళ్ళందరూ అక్కడ కూర్చొని సభాలు చేస్తూ ఉంటారు. సభా మండపం ఒకటి హృదయమేమో ఆస్థాన మండపం. అక్కడ రాజుగారు ఉంటారు. ఎవరు ఉంటారు ఎవరు ఉంటారు స్వామి? అది జీవుడు పరమాత్మ ఇది ఇది ఆస్థాన మండపం ఇదేమో సభా మండపం తర్వాత మనకి ఇక్కడ ఇవన్నీ కలిసేది ఈ కంఠనాళం అంటాం అది చౌరస్తాలు చత్వరములు అంటారు తర్వాతకి వచ్చేసరికల్లా మనకు అప్పుడు సింహ ద్వారం ప్రధాన ద్వారం నుంచి బయటికి వెళ్తారు. ఇన్ని ఉన్నాయి మన నగరంలో. పురం అండి పెద్ద నగరం. ఇవన్నీ జాగ్రత్తగా చూసుకొని సధా చత్వర లభ్యాసిహి ఆ క్రీడాయతన ఆపన ఇందులో ఆడుకునే ఉన్నాయి. అంగళ్ళు ఉన్నాయి కదు? రకరకాల వస్తువులు లేవా మనకి ఇందులో? మనం కొన్ని కొనుక్కుంటాం, కొన్ని అమ్ముకుంటాం కదా? మనం ఇంకోళ్ళకి ఇస్తాం, ఇంకోళ్ళకి మనం తీసుకుంటాం. ఇత్తిని పుచ్చుకుడిని ఆపడం బిజినెస్. ఇదే బిజినెస్ మొత్తం భూమి. అందువల్ల ఆ క్రీడ ఆయతన ఆపణ ఇవే క్రీడాతనములు అంటే చట్కురాది ఇంద్రియమురే క్రీడాయతనములు. కన్నులు, చెవులు, ముక్కులు ఉన్నాయే అనుకున్న రూపాన్ని చూస్తాం. పక్క వాడికి చూపెడతాం. ఇష్టం లేదు కళ్ళు మూసుకుంటాం. విడకూడదు చెవులు మూసుకుంటాం. పక్క వాడికి వినిపించాలి అడగదు. మనం వినొద్దు వాళ్ళకి వినిపించాలి. మన చెవులు మూసుకొని వాడి చెవులు బగిలి చేస్తాం గట్టిగా వినిపించాలి. కాబట్టి ఇలా రకరకాల ఆటలు ఉన్నాయి ఇందులో రాజభవనాలు ఉన్నాయి రాజమార్గాలు ఉన్నాయి సుషుమున నాడు ఉంది ఇది మనకు ప్రధానమైనటువంటి ముక్తి మార్గం. ఇది రహ అసదా ఇది. ఆయన అన్నాడు మనం ఓపెన్ చేయం. అంటే మనం నిరంతరం పోయేది ఏ ద్వారం తోటి దిల్లి ద్వారా పోతున్నాం. సింహ ద్వారా అని వాడటం లేదు. ఆ సింహ ద్వారా ని వచ్చి ఆక్రమిస్తే తక్కిన ద్వారా పనిచేస్తాయి అన్నీ బంద్ అయిపోయాయి. అందుకోసం అని చెప్తున్నాం ముక్తి మార్గమైనటువంటి ఈ సుషుమ్న స్థానాన్ని మనకు

అది ఆధారం ములాధారం చెప్పుకున్నామే ఇప్పుడు. సుషుమ్న, విడ, పింగడ నాడులు ఉంటాయి. ములాధారము, మణిపూరము, అనాహతము, స్వాధిష్టానం ఇది మొత్తం సత్యచక్ర చెప్పుకుంటామే ఇలాంటి వాటిని అదే చైతధ్వజ పతాకాభి యుక్తాం. విద్రుమ వేది ఇందులో మనకు ఎముకలు ఉన్నాయి. కొన్ని పెద్ద ఎముకలు, కొన్ని చిన్న ఎముకలు, కొన్ని వంకర, కొన్ని చక్కగా ఉంటాయి కదా. కొన్ని జెండాలు. కొన్ని స్తంభాలు, కొన్ని నాడులు, నరాలు ఉంటాయి చూడండి అవి నరాలు అంటాం. అవి కట్లు. జెండాకు మరి తాడు కావద్దు ఇవన్నీ తాళ్ళు అన్నమాట. ఇందులో తాళ్ళు ఉన్నాయి వైండింగ్ వైరా బైండింగ్ వైరా వైర్ అంటారు చూడండి కడవడానికి. ఆ వైర్లు ఇందులో ఉన్నాయి సిమెంట్ ఉంది ఇసుక ఉంది ఇవన్నీ ఉన్నాయి అన్నమాట. ఇలాంటి వాటితోటి యుక్తాం విద్రుమ వేదివిహి పగడాలు అంటే రక్త బిందువుల మనం ఏమంటాం పగడములు అంటాం ఇలా విద్రుమ వేదివి ఇలాంటి వాటితోటి పురియాత్తు భాస్యోపవనే ఇన్ని తిరిగి తిరిగి పురంజనుడికి ఈ పురం నచ్చింది. అమ్మ ఇది చాలా బాగుంది. అంటే మనకు కావలసినటువంటి అన్ని అనుభవాలను పొందడానికి యోగ్యతగల అన్ని సాధనాలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఇది పనికి వస్తుంది అనుకొని బాస్యోపవనే మనకి ఇందులో ఆ పులము యొక్క వెలుపల ఉన్నటువంటి తోటలో దివ్యద్రుమల కాకులే. ఈ విక్షాలు, తీగలు, పుష్పాలు వీటన్నిటితో ఉన్నటువంటి ఆ తోటలో అదొక విహంగ అలికుల కోలాహల జలాశయే. మనకిక్కడ తుమ్మెదలు ఉన్నాయి, కోకిలలు ఉన్నాయి. అలాగే విహంగములు పస్సులు ఉన్నాయి. అలాగే కొన్ని పస్సులు, కొన్ని తుమ్మెదలు, కొన్ని క్రిములు, కొన్ని కీటకాలు ఇలాంటి వాటి నిరంతరం ధ్వని వస్తున్నదట. కదా మనకి ఇందులో కూడా చాలా త్రిములు ఉన్నాయి కదా, చాలా జంతువులు ఉన్నాయి, చాలా పశులు ఉన్నాయి, చాలా పురుగులు ఉన్నాయి, చాలా తుమ్మెదలు ఉన్నాయి, అవి ఊరుకుంటుంటాయా? ధ్వని చేస్తూనే ఉంటాయి కదా? మనకు ధ్వని వస్తూనే ఉంటుంది. రకరకాల ధ్వనితో ఉన్నటువంటి ఈ ఉద్యానవనాన్ని చూచి అక్కడ హిమనిర్ఘ రధి పురుష్మతో కుసుమాకర వాయున.

హిమోపాతము నుండి వచ్చేటువంటి చెలయేళ్ల మీద నుంచి వచ్చే చల్లని గాలితో ఆ తుంపరలు పడి తోటల్లోని పూలు బాగా నిత్యం వికసించి సుగంధాలు రజలుతూ ఉన్నాయి. అలాంటి వాటిని ఉన్న చోట నానారణ్య మృగవ్రాతైహి దీనితో పాటు ఈ ఉద్యానవనంలో పూలు, తీగలు, పొదలే కాకుండా అడవి మృగాలు కూడా ఉన్నాయి కదా ఇందులో కూడా. లేవా కొన్ని పీక్కొని తినేవి, కొన్ని లాక్కొని తినేవి, కొన్ని కొరికి తినేవి ఉన్నాయి కదా. కొన్ని వేయండి కురుముగానండి. ఇలాంటి వాటితో ఉన్నటువంటి ఆన అరణ్య మృగ వ్రతైహి అనాపాధే మునివ్రతైహి. ఆ ఉన్నాయి కదా అయితే అక్కడే మునులు కూడా ఉన్నారు. ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి. దానివల్ల ఏంటి లాభం అంటే అరణ్య మృగాలు ఉంటాయి కానీ బాధించవు. అందులో కూడా అన్నీ ఉన్నాయి కదా? కాకపోతే అందులో మునులు ఉంటే అంటే మౌనం వహించే వాళ్ళు ఉంటే ఏ ఆరణ్య మృగాలు బాధించవు కదా. ఏంటండీ? ఆసుర్యం, దైవీ సంపద, ఆసురీ సంపద అవును లేదా? ఈ ఆసురీ సంపద దైవ సంపద ముందు ఓడిపోతాయి. తలక ఉంచుకుంటే అరువ వనమ్మ అదే విధంగా అనేకమైన అరణ్య మృగముల చేత బాధించబడని మునివ్రాతముతో కూడుకొని ఉన్నటువంటి ఆశ్రమంలో ఆభూతం మన్యతే పాంధః యత్ర కోకిల కూజితైహి అంటే ఇవన్నీ ఎందుకంటే తోటలు, పూలు, కోకిలలు, హంసలు ఇవన్నీ ఏం చేస్తాయి? సంబంధం లేదు. మేము ఆ పక్కనుంచి పోదాం అనుకుంటే పిలుస్తాయి ఇవన్నీ. కదా కమ్మని సువాసన ఉంది చక్కని పూలు ఉన్నాయి. అది ఒకసారి చూచిపోరాదు అలా పోతావ్ ఎందుకు? కదా ఇత ఇత ఏహి త్యువా తేవ పత్రయత్ర సరావణః అది సార్ వాల్మీకి చెప్తాడు మనం సుందరకాండలో పాపం హనుమంతుడు ఆ పక్క నుంచి పోయాము అనుకుంటే రావణాసురుడు పడుకొని ఉన్న అంతఃపురం శయ్యాగారం ఉంది ఇటు రా అని పిలిచిందట. అన్ని సుగంధాలు ఉన్నాయి. చక్కెరాసవ మాద్వీక పుట్పాసవ ఫలాసవ అని 32 రకాల ఆసవాలు ఉన్నాయి. చక్కెరతో నాశనం చేస్తారట. కొన్ని ఆకరాలు పువ్వులతో చేస్తారట, కొన్ని కాయలతో, కొన్ని చెట్ల మొదటి భాగం నుంచి, కొన్ని చెట్ల అడుగు భాగం నుంచి, కొన్ని తవుడు నుంచి, కొన్ని ఇసుక నుంచి ఇవన్నీ ఆకరాలు వాల్మీకి ఆయన చెప్పారు.

ఆయన కానీ ఇది ఎన్ని కార్యాలు మనకు తెలుస్తుంది ఇది ఇవన్నీ అవన్నీ సుగంధాలు ఇంకేమిటో ఇంకేమిటో ఇంకేమిటో అవన్నీ కర్పయామాత మాతేవ సదా రావణ పాలితా అంటాడు. ఆ లంక తిరిగిన హనుమంతుడిని హనుమంతుడికి తృప్తి కలిగింది అన్నారు. పొరపాటున హనుమంతుడు కూడా భోగాలలో పడి చెడిపోతున్నాడు అంటారేమో అని. అది నీకు మాతే అన్నాడు. కన్న తల్లిలా హనుమంతుడిని తృప్తి పరిచింది అన్నాడు. ఒక్కొక్క పదం అండి ఒక్కో పదం కాదు నాట్యం చేయిస్తే సారస్యం తెలిస్తే అదే వేరే వాడైతే ఏదో ప్రియురాలు అలా అనేవాడు. హనుమంతుడిని మాతే సర్ప అయ్యా అన్నాడు. కన్న తల్లి అంటే కన్న తల్లి యొక్క ఉదయంలో ఏముంటుంది హితాభిరాసం ఉంటుంది. ప్రియాభిరాసం ఉంటుంది. తల్లిలా తృప్తి పరిచింది. ఇక పిలిచింది రమ్మని పిలిచిందట వెళ్లి అప్పుడు చూశాడు. ఆ సుగంధాలు ఆ విభవాలని అక్కడ చూశాడు. అలాగే మనం కూడా ఆ పక్కన ఈ పక్క నుంచి పోదాం అనుకుంటే ఇక్కడికి రా అంటే నివృత్తి మార్గనిష్టులను కూడా ప్రవృత్తి మార్గంలో పడేసేది శరీరం కదు. తపస్సు చేయరా ఏదో తిని చేయరాదు మరి ఉపాధన ఎందుకు? అది నీళ్లు తాగు. పోనీ మజ్జి వద్దు పాను తాగరాదు ఏమైతుంది? పండ్లు తిను వేరే ఎందుకు రెండు పండ్లు తిను రెండు పాలు తాగు. కాస్త చాలా జాగ్రత్తగా జరిగిన కాస్త కూర్చో. తపస్సు చెయ్యి ఇగో వద్దు నాన్న. ఏమర్చాం? నివృత్తి మార్గంలో ఉన్న వాడిని కూడా ప్రవృత్తి మార్గంలోకి పడవేసేది ఏది? దేహానుబంధం. అబ్బా నగరం చాలా బాగుందండి. ఒక్కసారి వెళ్లి చూసేద్దాం అనుకుంటాం కదా. అర్థమైందా? అదే ప్రవృత్తి. మనం ఎంత బుద్ధిమంతులమైనా ఆ నగరం చాలా బాగుంది. ఒకసారి వెళ్లి ఒకసారి చూస్తే నష్టం ఏమిటి అని పోయాం మళ్ళీ రామన్నాం మరి. ఇలా వినవడం అంటే అందులోకి పోయాం అనుకోండి. ఇక మళ్ళీ వెనక్కి వచ్చే ప్రశ్న లేదు. అందుకే పిలుస్తున్నట్టుగా ఆహూతం మన్యతే. ఎలాంటి వాడిని దేహానుబంధి వర్గం.

పూర్తిగా ఆసక్తిని కలిగిస్తున్నట్టుగా ఉండేటి ఎదురుక్షయ ఆగతాం తత్ర అలాంటి ఉద్యాన మనలో ఎదురుక్షయ అంటే భగవత్ సంకల్పంతో ఒక చక్కని అందమైన యువతి వచ్చింది. పురంజనుడు అంటే ఎవరు జీవుడు అన్నారు. మరి జీవుడికి స్త్రీ ఎవరు? బుద్ధి. కదా బుద్ధింతు ప్రమదాం విద్య అని శాస్త్రం కదా. స్త్రీ అంటే బుద్ధి. అంటే అతను జీవుడు మంచివాడే కానీ బుద్ధి బాగా లేకుంటే. ఏమంటాం? అయితే ఈ బుద్ధి మనం అనుకున్నట్టు తెచ్చుకోగలమా? పోనీ స్త్రీని భార్యను మనం కోరుకున్న రీతిగా తెచ్చుకోగలమా? ఈ రెండు కాని పనులు ఎందుకంటే ఎదురు చేయాలి. దైవ సంకల్పంతో వస్తుంది. అంటే మనం ఇదివరకు ఆచరించినటువంటి కర్మలకు ఎలాంటి బుద్ధి రావాలో అలాంటి బుద్ధి వస్తుంది. బుద్ధిహి కర్మానుసారిణి కదా నేను కూడా కర్మానుసారిణి ఆ అది ఎట్లా ఉన్నాయో నాకు ఈ భావం బాగాలేదు కానీ ఉండదు వచ్చిన వస్తది బుద్ధి కర్మానుసారిణి మనం ఆచరించిన కర్మలకు అనుగుణమైన బుద్ధి వస్తుంది. బుద్ధి వచ్చిన తర్వాత ఆమె ఎలా ఆలోచిస్తానండి అనుకుంటే కుదరదు అది అలాగే ఆలోచిస్తుంది. ఎలాగో మీ కర్మానుగుణం నీ ఇలాంటి భార్య కావాలి ఇలాంటి భార్య కావాలని కోరుకుంటావు. ఏదో సూచి కన్నో ముక్కో చెవ్వో బాగుందని చేసుకుంటావ్. ఆకారం బాగుండొచ్చు అందులో ఏం ప్రాకారం ఉందో నీకేం తెలుసు? అది నీ కర్మ ఏం చేయలే. లేదా అమ్మాయి చాలా మంచిదండి అమ్మాయి చాలా మంచిదే అమ్మాయి మనసెంత మంచిదో మనకేం తెలుసు? ఎలా ఉంటది తప్పు నీది కాదు నీ కర్మ అది. అంటే ఆ అమ్మాయి ద్వారా నువ్వు ఎన్ని రకాల నరకం అనుభవించడానికి నీ కర్మ ఉందో అవన్నీ అనుభవింప చేస్తుందన్నమాట. నువ్వు ఆ వదాహా భోగ్యం అంటారు. ఇంకేముంది కాబట్టి ఎదురుక్షయ ఆగతం గమనించాలి. బుద్ధికి మనకు మన ఇష్ట సంబంధం లేదు. మనం ఆచరించిన కర్మకు తగిన రకమైన బుద్ధిని భగవంతుడు కూరుస్తాడు. అందుకే ఎదురుచ్చా ఆగతాం భగవత్ సంకల్పముతో వచ్చినటువంటి అది చెప్తున్నాడు మనకు. ఎదురుచ్చే లాగతాం అంటే జీవ బుద్ధో సంబంధః నను అసంకల్ప కృతః అన్నారు. జీవ బుద్ధులకు సంబంధం ఉంది ఇది మన సంకల్పంతో వచ్చేది కాదు మరి దైవ కృతః. పరమాత్మ

పతే చేతి వంటిదే. కాబట్టి ఇందులో ఇంకా చాలా స్పష్టంగా జ్ఞానం జ్ఞానేంద్రియములు, కర్మేంద్రియములు ఉన్నాయి కదా వాటిని వర్ణించడానికి చెప్తున్నాడు భుర్చైహి దశభిహి ఆయాంతి. ఆ అమ్మాయి ఒక్కటి రావటంలే ఆమెకు బాడీగార్డ్ తల ఉందంట. ఎవరున్నారు? 10 మంది ఉన్నారు మృత్యులు, సేవకులు అంతేనా? మళ్ళీ అందులో వారికి ఒక్కొక్కరికి 100 మంది మృత్యులు ఉన్నారట. ఏకైక శతనాయకైహి అర్థమైందా అండి? ఐదు జ్ఞానేంద్రియములు, ఐదు కర్మేంద్రియములు. మళ్ళీ వీటికి ఎన్ని ప్రవృత్తి మార్గాలు? ఎన్ని నివృత్తి మార్గాలు లేవు? అనంతములు. కాబట్టి నా కన్ను బాగుండుంటే కుదరదు. నీవు కన్నుతో చూడాలి అంటే ఈ ప్రక్రియకు ముందు ఎక్కడి నుంచి వెళ్లడం జరగాలి? మొదలు బుద్ధిలో ఉండేటువంటి నాడవలో స్పందనం జరిగాలి. ఆ నాడు వచ్చి వచ్చి హృదయాన్ని స్పృశించాలి. ఆ నాడు వచ్చి ఉదరంలో ఉన్నటువంటి జఠరాగ్ని స్పృశించాలి. ఆ జఠరాగ్ని ద్వారా చిత్తమునకు పోవాలి. అప్పుడు మనసుకు సంకేతం అందితే కన్ను చూస్తుంది. అందుకే అబ్బే నేను చూడలేదండి ఆ తప్పు నా కన్నుది నాదేం లేదు అని తప్పించుకోవడానికి వీల్లేదు. కన్ను కన్నుగా చూడలేదు. నిజముగా మనస్సుకు కన్నుకు, బుద్ధికి కన్నుకు, చిత్తానికి కన్నుకు లింకు లేకుంటే కన్ను చూడగలదా? సూచినా గ్రహించగలదా? మనం అంటాం చూడండి అలా వస్తున్నావేమో అక్కడ మా వాడు ఉంది చూసావా మా వాడు ఉన్నాడు అంటే ఏమనండి సరిగ్గా చూడలేదు చూశాను కానీ మనసు పెట్టలేదు అంటాడు. ఏమైనట్టు? కన్ను పని చేసింది. ఆ ఆచారం ఏమిటో? లేదు. కాబట్టి ఈ లింకు కావాలి. ఈ లింకు అంటే తన చేతిలో బుద్ధిని పెట్టుకున్నాడు స్వామి. మనల్ని మనల్ని దానితో ఆడిస్తున్నాడు. దానితో అంటే బుద్ధితో. అంటే ఎవరు మీ మాట ఏమిటి భార్యతో అన్న మాట. అబ్బా నాకు చాలా ప్రియురాలు ఉత్తమురాలు ధర్మపత్ని. చాలా కబుర్లు చెప్పుకుంటాం కానీ ఆమె నీ పక్షం కాదు వాడి పక్షం. విపక్షం అన్నమాట. పేరుకు మాత్రం సపక్షం ఉండేది మాత్రం విపక్షం. అందుకే.

దశవి ఆయాంతిం ఏకైక శతనాయకైహి అంతే కాదు పంచశీర్షాహినా గుప్తాం ఇంకా ఆమెకు వెనక వీళ్ళందరూ ఉంటే ముందర ఐతలల పాము ఉందట. ప్రాణ, అపాన, ఉదాన, సమాన వ్యానములు అనేటువంటి ఐదింటితో ఉన్నటువంటి ప్రాణవాయువు ఉండే ఇది అహి. పంచశీర్షాహినా గుప్తాం అది కూడా ప్రతిహారేన సర్వచః దానికి ముందర నిరంతరం ప్రతిహారి కాపరా కాసేటువంటి ఒక బాడీ గార్డు కూడా ఉన్నారు. అలాంటిది అన్వేషమానం వృషభం అప్రౌఢాం కామరూపిణిం. ఇంతకీ ఆమె ఏం కోరుతూ ఉన్నది అంటే వృషభం అంటే పతిని భర్తను వర్షించే వాడిని వృషభం అంటే ఏంటి వర్షం. ఏం వర్షము? వీర్యమును వర్షించేటువంటి సంతానం కదా. ఇందువల్ల వీర్యమును వర్షించేటువంటి వృషభాన్ని అర్థం అది రోగం అంటే అర్థం అదే మరి. అలాంటిది అందుకే అప్రూడాం. పరూపిణి. ఆమె ఇంకా ప్రయోజనాలు కాదట. అంటే తాను వెతకవలసిన పని లేదు. రావాల్సిన వాడు వాడే వెతుక్కుంటూ వస్తాడన్నంతగా అక్కడ ఉన్న జ్ఞానం. పెరిగింది కాబట్టి ఊరుకుంటున్నాం. ఒక రోజులో అమ్మాయి కావాల్సిన అబ్బాయిని వెతుక్కుంటూ వెళ్ళేవాళ్ళు. ఇప్పుడు అబ్బాయి అమ్మాయి ఎక్కడ ఉందో చూడబోతున్నారు. అందుకే అప్పుడు కౌనగా కాదు అంటే నా అపేక్ష అవసరం ఎంత ఉందో అంతకు రెట్టింపు అవసరం ఆసులు వాళ్ళకు కూడా ఉంది వారే వస్తారు నేనెందుకు పోవాలన్నంత తెలివి విరలేదు అని అర్థం అర్థం అంటే అలాంటి ఆమెను ఏ కామరూపిణిం ఏ ఏ సమయం బుద్ధి కూడా అంతే కదా. బుద్ధి ఒకప్పుడు చాలా మంచి బుద్ధి. మళ్ళీ ఒకప్పుడు అదే ఇంత పాడైపోయిందా నీ బుద్ధి జరిగిపోయింది కదా అంటే అక్కడ బుద్ధి మారిందా? రంగు మార్చుకున్నదా? అదే మంచి బుద్ధి, అదే దుష్ట బుద్ధి. కదా కామరూపి. అంటే మన సంస్కారములు ఏ సమయంలో ఏ సంస్కారం ముందరికి వస్తే ఆవేశం ధరిస్తుంది.

నటి నటి అండి సీత అవుతుంది, ద్రౌపది అవుతుంది, పూతన అవుతుంది, తాటక అవుతుంది. అన్నీ తానే అవుతుంది మనం ఏం చేస్తాం. అందుకే కామరూపిణీం, సునాసాం, సుదతీం, బాలాం, సుఖపోలాం, వరాననాం. అందమైన మృణమ్మాయి ఎలా ఉంది చక్కని కనుముక్కు తీరు అంటాం కదా మంచి ముక్కు మంచి పలువరస అలాగే మంచి కపోలములు మంచి ముఖము సవిన్యస్త కరణాభ్యాం విభ్రతి కుండలస్త్రియం. సమానముగా ఒకే తీరుగా హెచ్చుతగ్గులు లేకుండాగా ఉంచినటువంటి చెవుల యొక్క పొందిగ్గలవి ఆభరణాలు ఉన్నవి అంటే ఏమర్థమంటే ఇవి మంచివి ఎప్పుడైతాయి? మంచి వాటిని చూస్తే, మంచి వాటిని వింటే, మంచి వాటిని పిలిస్తే కదా? కదా? మంచి వాటిని చూడాలి అంటే అది ఎలా చూస్తాం? అక్కడ బుద్ధి మంచిదే కదా? కదా మన కన్ను మంచిదో కాదో కాటుక పెట్టి అద్దాలు పెడితే కాదు అది దేన్ని చూడాలనుకుంటుందో చెప్తే కన్ను మంచిదో కాదో చెప్పాలి. మంచి కన్ను అంటే మంచిని చూసేది మంచి కన్ను. మంచిని వినేది మంచిదే. కళ్ళు మాత్రం చాలా పెద్దగా ఉన్నాయి. చెవులు కూడా చాలా పెద్దగా ఉన్నాయి. వినేవన్నీ పడనింద. ఏ రోగాలు వాటిని చూస్తున్నారు. అంతే కదా ఏది చూపకూడదు వాటిని చూపుతున్నారు. సమాజం కూడా ఏమైంది? న్యాయంగా పాత రోజుల్లో నాటకం అంటే రంగస్థలంలో పొరపాటున కూడా వీపు చూపకూడదు అని శాస్త్రం. మరి ఇప్పుడు మన సినిమాలు మోజు చూపేది ఏమిటి? ఫస్ట్ విభే చూపుతారు. ఎందుకంటే దానికి సెన్సార్ లేదు. చూపొచ్చు ఇబ్బంది లేదు. అది చూస్తున్నారు ఇంకోటి ఏం లేదు బాగాలేదు. మొట్టమొదట ప్రాదేశం వాడు ఈపుతోటి మొఖంతో కాదు. నువ్వు అన్నాను కానీ వీడికి మొఖంలో ఏం ఇబ్బంది కొడుతున్నాడు అని అందరూ రాని ఉన్నారు గోల్ లో మరి. అంటే ఏది చూపకూడదు దాన్ని చూపుతున్నాడు అంటే ఎక్కడ బాగుంది? వీపు కాదు వీడి బుద్ధి ఎట్లా ఉంది? ఇందులో మంచి కనులు మంచి చెవులు అంటే అర్థం మంచి బుద్ధి వెంట ఉన్న కనులు మంచి కనులు. ఇప్పుడు అమ్మాయి మంచి కనుక్కున కాదు అని చెప్తున్నాడు సార్ ఏంటంటే మంచినే చూస్తుంది, మంచినే వింటుంది, మంచినే అంటుంది. మంచి వాడినే తినగలదు.

అని అంతరార్థం సునాసాం సుదతిం బాలాం సుకపోలాం వరాననాం తవ విన్యస్త కర్ణాద్యాం విభ్రతిం కుండర శ్రియం పిషంగ నీవీం సుశ్రోణిం శ్యామాం కనక మేఖలాం పట్టు పీఠాంబరం కట్టుకున్నటువంటి తక్కెని నడుము భాగం కలది. కనక మేఖల బంగారు వడ్డాణం కలిగి ఉంది. మేఖల వడ్డాణం అంటున్నాం కాబట్టి నడుముకు ఏమి పేరు? మధ్య అని పేరు. అది ముందే అంటాం మధ్యం అంటే పూర్వ ఉత్తర భాగములకు సంధి. బాగా చెప్పాలంటే స్వర్గ నరక ద్వారములకు సంధి అది పొలిమేరక. ఇంటికి వెళితే నరకం, పైకి వెళితే స్వర్గం. మధ్యమ దాన్ని ఏమంటారు? నడుము అంటారు. స్వర్గానికి చేరేటువంటి మార్గాన్ని నరకంలో కూడా చూపగలిగితే సుమధ్యమ అంటారు. స్వర్గం మాకు అంత నరకమే అనుకుంటే దుర్మద్యప్తంగా చెప్పాను కదా మేరు మందర సమాన మధ్యమ చెప్పాను కదా ఒక మహాకవి. బాగా వర్ణించి రాస్తున్నారు, శ్లోత్రాలు బాగా చేస్తున్నాడు. పద్యాలు బాగా, శ్లోకాలు బాగున్నాయి కదా. భార్యకు బుద్ధి పుట్టింది. అందరి గురించి వర్ణన చేస్తున్నారండి ఏమండీ, నా గురించి వర్ణన చేయండి, మరి శ్లోకం కవిత్వం చెప్పండి. అబ్బా అబ్బా అట్టే ఉంది అది ఏం చేస్తాం చెప్పకుండా కోపు పడుతుంది మంచి అమ్మ మేరు మందల సమాన మధ్యం. కోపుతో రాదు అబ్బా నీకేమి నీ నడువు అంటే ఏమనుకుంటున్నావ్ మేరు మందలమే. మేరు మందర సమాన మధ్యమా ఇక ముందు తింత్రిణీ ధర సమాన లోచన అబ్బా నీ కళ్ళొచ్చి చింతాకులే అన్నారు చింతాకుల వంటి కళ్ళు మేరు మందల సమాన మధ్యమ బాగా భవతం లాంటి నడుము కదా అది అర్క శుష్క ఫల కోమలస్తని ఎండిపోయిన రేగి పండ్ల వంటి ఉద్ధవానర ముఖి విరాజింది అబ్బా నీ మగం ముసరి కోతి అన్నాడట. ఉద్ధవానర ముఖి ఒక సముద్రం రాదు బాబు నాకు ఏం తెలుసు అబ్బా మా వారు బాగా చెప్పారు కవిత్వం బాగా చెప్పారు అది పోయి ఆ పక్క అన్న గారికి ఇచ్చింది బాబు వాడు అనుకోని వారు రమద పండి పిలు

బాగా ఇంత కొంటేవాడా సరే నీ మాట్లాడతా ఉండు అని పోయాడు. పోయి చిన్నావేమయ్యా. ఏమైందయ్యా? మరి ఎంత వికారంగా ఉంటే మాత్రం అలా వర్ణిస్తారా? అయ్యో పిచ్చివాడా. నీకు అర్థం కాలేదా? ఇంకా అర్థం ఏంటి అయ్యా? మేరు మందర సమాన మధ్యమయ్యా. ఏంటి? అయ్యా మేరు మందరములు సమాన. అవును, మేరు మందర మధ్యలో ఏముంటుంది? అటు మేలు ఇటు మందలం మధ్య ఏముంటుంది? శూన్యం. ఆ నడుము అలాంటిదయ్యా. చెప్పి తన నడుము అని చెప్పినా అలా ఏం చెప్పలే. చింతరణీ నల సమాన లోచన తెలుసా నీకు చింతరణీ అనేకార్శములయ్యా. చింతరణీ చింతరణీ కాదు కామరాకు చింతరణీ అంటాడు. కామరాకుల వంటి కన్నులు కలది. అర్క శుష్క ఫల కోమల స్థని తెలుసునా ఏమిటో నువ్వు శుష్క ఫల అర్క అంటే జిల్లేదు అనుకుంటున్నావ్. అర్క శబ్దానికి అర్థము కానీ ఏంటి తాళఫలం. తాటి వాటిని అంటారు తాటికి పండ్లు ఉంటాయి తాటికాయలు పెద్దవి. వాటిని తాటికాయలు శుష్క ఫలం అంటారు అది ఎండితే ఎందుకంటే తాళ పండ్లు తాళ కాయలు పండు తాగముందే కింద పడతాయి. పాటికాయ మాత్రం ఎంత గాలి రాని అది పండి చేనే కింద పడదు. శుష్క పరం అంటే అర్థం అంటే తాదికాయ తాదికాయ లాంటి పరం అని చెప్పాను నేను బాగానే చెప్పానయ్యా. కానీ నీకు ఇలా ఎందుకు అర్థం అయింది? నీ పిల్లలు అలా ఉన్నాయి. నువ్వు అనుకున్నట్టు ఉందా? అందుకే ఇలా అనుకున్నావేమో అంటే ఏమర్థం అండి? ఒక విషయాన్ని మెచ్చుకున్నట్టుగా మార్చొచ్చు, నొచ్చుకున్నట్టుగా మార్చొచ్చు. ఈ తెలివి ఎక్కడ ఉంది? తెలివి అంటున్నాం మనమే బుద్ధిని దాన్ని వివరించేది. చక్కని బుద్ధి, చెడు బుద్ధి, మంచి బుద్ధి. అలాగే మంచి విజంగనీవీం సుశ్రోణీం శ్యామాం కనకనేసనాం పద్యాం కొనభ్యాం చలకీం నూపురై ధ్వని చేయుస్తున్న అందెలతో. కూడుకొని ఉన్నటువంటి పాదములు కలది అంటే ఎప్పుడు తిరుగుపోతూ అని అన్నాడు. కదా వీడి కాళ్ళు బాగా ఉన్నాయంటే ఏమర్చావండి? వీడి కాళ్ళు బాగా బలంగా ఉన్నాయంటే బాగా తిరుగుతారని అర్ధం. మహా చెప్పాలని చెప్తే ఇంత ఉన్నాడు ఎప్పుడు తిరుగుపోతూ ఉన్నాడు.

ఎందుకు వాటిని వర్ణించారు? పద్యాం పనద్యం మన బుద్ధి కూడా తిరిగే బుజ్జా, నడిచే బుజ్జా, చదివే బుజ్జా ఏదో అంటారు కదా. కాబట్టి పాదాలు బాగున్నాయంటే తిరిగే బుజ్జి అంటున్నారు. కొనద్భ్యాం చరతీం నూపురైహి దేవతామివ తనౌ వ్యంగిత కైచోరౌ సమవృత్తౌ నిరంతరౌ పూర్తిగా పూర్తి యవ్వనం దారెదు పూర్తి బాల్యం పోరెదు. బాల్య యవ్వన మధ్యదశను సూచించేటువంటి స్థనముల శోభ కలది. వస్త్రాంతేన నిగూహంతిం వీడయా గజగామినిం తామాహ లలితం వీరః పగ్రి విడస్మిత శోభనం ఇలాంటి ఆ ఉత్తమ సౌందత్యమైనటువంటి ఆమెను చూసి ఈ మహానుభావుడు అంటే బుద్ధి భగవత్ సంకల్పంతో బుద్ధి స్వయంగా వచ్చింది. ఆ బుద్ధి యొక్క ఇన్ని రకముల సౌందర్యాన్ని అంటే ఇన్ని శక్తులు ఉన్నాయి కదా చూస్తుంది, వింటుంది, అంటుంది, తింటుంది, నడుస్తుంది, కూర్చుంటుంది, పడుకుంటుంది, నిలబడుతుంది, దూషిస్తుంది, బూషిస్తుంది ఎంత చాతుర్యం అండి. మరి ఇన్ని ఉంటే వారిని వదిలిపెడతారా? అందుకే స్నిగ్ఘ్యేన అపాంగ పుంఖేన పృష్టః ప్రేమోద్భవద్భువ ఆమెను ఈనెందుకు చూశాడు? ఓ చిన్న కథ కథ కాదు సంఘటనే జరిగింది వాస్తవాన్ని. ఓ అమ్మాయి కబురు చేసి శికాయ చేసింది. ఇతరమ్మ వాళ్ళు మేము చదువుకునే రోజు. లోపల ఉన్నారు సమానం. ప్రభువు ఏంటంటే ఆ పిల్లవాడు ఎప్పుడు నన్నే చూస్తున్నాడండి, బుద్ధి చెప్పండి. అంటే అందరూ గోల ద్వారా పిలిచి పిలుచుతున్నారు. నాకు ఒళ్ళు మండి పాపం వానేం తిడుతారు కొంచెం ఆగండి, అమ్మాయి ఇటు రా. అయ్యా చెప్పండి ఏంటి? నిన్నే ఎప్పుడు చూస్తున్నట్టు నీకేలా తెలుసు. ఎక్కడ చూస్తున్నావ్ నువ్వు? ఎప్పుడు నన్ను చూస్తున్నావ్ అంటే ఊరికే వాళ్ళే చూస్తున్నావ్ అన్నమాట. వంకర ఇన్ని ఏళ్ల ఉంది వంకర. ఇద్దరే తిట్టండి ఒక్క అనంగా కాదు. పరిగెత్తింది. అమ్మాయి చూడు చూశాడంటే ఎలాంటి అమ్మాయి చూడు చూస్తాడు? తనను చూచిన అమ్మాయినే చూస్తాడు. చూడు నా జోరికి పోడు క్వశ్చన్ లేదు. అందుకే నిగ్దేన అపాంగ పుంఖేన స్పృష్ట ఆమె అంత సౌందర్య రాశైనా తలకాయ ఉంచుకొని పోతే వీడేం చూడడు.

నడుస్తూ నడుస్తూ ఓరకంటా వాడిని చూసింది. అది స్నిగ్ధేన కోపంతో కాదు ప్రేమపూర్వకమైన ఓర చూపు. ఆ సూరం కుత్తుకుంది హృదయానికి దూచాడు వాడు. లోకం ఎవరిది? బుద్ధి చేద అది. జీవుడు మంచోడే బుద్ధి బాగాలేకుంటే చెద్దు కూడా. అందుకే నిధ్యేన అపాంగ పుంఖేన స్పృష్టః అది కూడా ప్రేమ ఉద్భ్రమ ధ్రువ ప్రేమను ప్రసరింపజేసేటువంటి కనుబొమల తీరు కలిగి. ఎవరం వర చూపే కాదు కనుల చూపులోనే వర కాదు కనుబొమ్మల కదలికలో కూడా ప్రేమ కురిసిందట. ప్రేమను కురిపిస్తున్న కనుబొమ్మల కదలి జరిగినటువంటి స్నేహము నిండిన క్రియ గంటి చూపుతో స్పృశించబడిన పురంజనుడు. అమ్మాయితో మాట్లాడాడు. అంటే బుద్ధి కావాలని మనం అనుకోము, మనం కావాలని బుద్ధి అనుకుంటుంది. కదా? ఎందుకంటే బుద్ధి లేకుండా ఉండొస్తునేమో కానీ జీవుడు లేకుండా బుద్ధి. దానికి అవయవం కావాలి. కేవలం మనస్సు కానీ, కేవలం బుద్ధి కానీ శూన్యంలో ఉండగలదా? అవయవం కావాలి, శరీరం కావాలి, దానికి ఒక స్థానం కావాలి, అక్కడే ఉండాలి. అందువల్ల తనతో తాను ఆడించడానికి కావలసిన క్రీడాముగాన్ని బుద్ధి వెతుక్కుంటుంది. ఆటగాడు ఆటగాడు మృగాన్ని వెతుక్కుంటాడు కదా ఆడించారంటే కోతితో నాకు ఇంకో లేడో ఏదో కోతిలో తామచిలుకో ఏది లేనిది. వీడు ఆడించలేదు. అలాగే ఆడించేవాడు లేకుండా అది ఉండదు. దానికి పోషించేవాడు కావాలి, వీడికి పోషించబడేది కావాలి. ఈ ప్రధానంగా చెప్పేటప్పుడు అందుకే అనుకో తనకు కావలసిన జీవుడు కావాలి కాబట్టి ఆ బుద్ధి ఇతన్ని వెతుక్కుంది. తననే చూస్తుంది కదా తన మీద ప్రేమ ఉందో లేదో ఈ అమ్మాయిని కానీ అడుగుదామని ఇతను మాట్లాడాడు అంటున్నాడు కాత్వం కంజ్య పదా సాక్షి. కత్యాసి ఇక కుతహాసతి అమ్మ ఇంతకు నువ్వెవరు అందులో కంజఫలా సాక్షి అంటున్నాడు పద్మముల వంటి విశాలమైన నేత్రములు కలదానా నేత్రం అంటే జ్ఞానం హలో

బుద్ధికి ఏముండాలి? విచారమైన జ్ఞానం ఉంటేనే మంచి బుద్ధి పుట్టినే లెక్క. అందుకే తాత్వం కంజ పరాసాక్షి. కస్యాసి నీవు ఎవరి దానవో. అలాగే కుతరా ఇహ ఇక్కడికి నీవు ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? అంటే మీ ఆయన ఎవరు, మీ అమ్మ ఎవరు, మీ ఊరు ఏది, మీ ప్రజలు ఎవరు? ఇమామ్ ఉపపూరియం ఫీరు కించి కిర్శ సమే ఉండవలసిందా అయితే ఊర్లో ఉండాలి ఇంట్లో ఉండాలి. ఇల్లు వదిలిపెట్టి తోటలో ఉన్నావంటే ఏమనుకో ఏం చేయాలనుకోని వచ్చావు. ఇందులో పాతకాలంలో ఇప్పుడు అన్నీ ఇవే ప్యాషన్ కానీ పాతకాలంలో అమ్మాయి స్త్రీ మంచిదా కాదా గుర్తించాలంటే ఇంట్లో ఉంటుందా వాకిట్లో ఉంటుందా కూడా ఉండాలి. అది మంచిదా కాదా ఉత్తుపు రాలే కాదా. వాకిని తగలు అవుతున్నది అంటే ఏం అర్థం వేరే పందు తారా కావాలి అని అన్నారు. అంటే ఆ రోజుల్లో ఏం పందు ఇప్పుడు తారా పందు ఉన్నాయి. విద్యోగాలు ఉన్నాయి, సగ్నియోగాలు ఉన్నాయి, ఇంకో పందు ఉన్నాయి ఇప్పుడు బయటికి పోకుంటే ఇంట్లో ఉంటే కూడా బతకలేము. అప్పుడు బయటికి పోతే పడతారు. కాబట్టి ద్వారం పట్టుకొని వెళ్ళాడుతున్నది అంటే మా మంచిది కదా అని ఈ సొంత దూరం లేమని ఊరికే వాళ్ళు. అలాగే ఉండేదాన ఊళ్ళో ఉండక. ఊర ఉద్యానంలో నగరం వెలుపడి తోటలో ఏం చేయాలని వచ్చావమ్మా అన్నారు. అంటే మాలాంటి వాళ్ళను ఆకర్షించడానికే వచ్చావా అని అర్థం. కించి కీర్తతి. కింతి చేసారు స్వామి కైతి అనుపద ఏక ఏకాదశ మహాభటాః పోనీ వచ్చేదానవు ఒకదానవు కాకుండా 11 మంది భతులు ఉన్నారు ఇక్కడ కదా మళ్ళీ వారికి ఇంకా ఓ 100 మంది ఏతావ దలనాహ శుభ్రు వారి వెంట ఒక నూరు మంది దవనాలు స్త్రీలు ఉన్నారు అంటే ప్రవృత్తి నివృత్తి రెండు స్త్రీలింగం కాదు కదా అని అన్నారు. కోయంతే అహిహి పురస్కరః నీ ముందర అయితే ఆ పాము నడుస్తూ ఉన్నది అది ఎవరు? త్వము హృహి భవాని అదవ అదవాత రమ.

శ్రీహి భవాని వాక్ రమ ఇంతకొన్ని వి అవ్వవు. శ్రీహి అంటే భూమి. వరాహ ఎదురుకొచ్చేటువంటి భూమి వా లేక భవాని పార్వతి వా అధవా వాక్. సరస్వతి వా రామా లక్ష్మి వా పతిం విజన్వతి కిం మునివతు రహోవనే మునిలాగా రహస్యంగా ఏకాంతంలో అరణ్యంలో భర్త కోసం తపస్సు చేస్తూ ఉన్నావా వెతుకుతూ ఉన్నావా? త్వదంగరికా సమస్త కామం క్వ పద్మకోశః పతితః కరాగ్రాత్. నీవు లక్ష్మివైతే లక్ష్మి గుర్తుంటుంది కదా? ఓ పద్మ ఉండాలి చేతిలో అది లేదు. రెండోది లక్ష్మి కూడా కాదేమో. నీవు పైన చెప్పబడిన వాళ్ళు ఎవరూ కాదు. ఎందుకు కాదో? అంగ్రికామాప్త సమస్త కామం కో పద్మ కోశః. నీ పాదములు భూమికి అంటుకొని ఉన్నాయి. భూమి కంటుకొని పాదములు ఉంటే దేవతలు కాదు కదా. అందువల్ల ఇంకోటి నిరంతరం నీ పాదాలను స్వరించాలి, స్పృశించాలి, ఆశ్రయించాలి, భజించాలని కోరుకునేటువంటి భక్తుల కోరికలు తీర్చడానికి పాదములను భూమి మీద ఆనించావా? అలా అనుకుందాం అంటే మరి చేతిలో పద్మం ఉండాలి కదా? పద్మహస్త కదా? పద్మాక్షి, పద్మసుందరి, పద్మహస్త, పద్మకోశ, పద్మమాలాధర. అరే ఇవన్నీ పేర్లు అండి అమ్మవారికి. మరి చేతిలో ఉన్న పద్మం ఉంది అది పొరపాటు నడుస్తూ ఉంటే కింద పడ్డదా? అంటే లక్ష్మి అమ్మవారివా ఏమి? చెప్పిలా పతిత కారాగ్రాత్. నాసాన్ వరోరు అన్యతమా భువిస్పృకు. పురిమిమాం వీరవరేన సాకం అయినా నీవు నా కామ్. పరియపబడిన వాళ్ళలో ఎవడు నువ్వు లేవు అంటే లక్ష్మివి కాదు. రసతివి కావు అలాగే పార్వతివి కావు భూమివి కావు ఎందుకంటే. భువిస్పృఖు పురి భువిస్పృఖు భూమిని సృష్టిస్తున్నావు. కాబట్టి దేవతవు కాబట్టి మానవకాంతవే. అయినప్పుడు ఇమామ్ వీర వరేన త్యాకం అర్హతి అలంకర్త్వం అదభ్ర కర్మణ లోకం పరం స్త్రీరివ యజ్ఞ పుంసా.

యజ్ఞవరాహ స్వామితో భూమి లాగా శ్రీమన్నారాయణుడితో అమ్మవారి లాగా నీవు ఈ నగరాన్ని నాతో కలిసి ప్రవేశించడం. బాగుంటుంది అంటే ప్రేయంగా ఆక్వా ఇస్తాడు. తానుగా వచ్చింది కానీ పిలిచేవాడు మాత్రం వీడేను అన్నమాట. అంటే దారిన పోయే ఏదో అంటాం కదా కావాలని తెచ్చుకొని భవిస్తామే అది స్థితి. ఆ రీతిలో అలా ఈ ఇలాంటి చక్కని నవద్వారం అన్నటువంటి ఈ నగరాన్ని నాతో కలిసి నీవు ప్రవేశించక ప్రవేశిస్తే బాగుంటుంది. యదేశ మాపాంగ ఇఖండి కేంద్రియం సవరీడ భావస్మిత విభ్రమతు భృవా. ఇది అపాంగ విఖండితేంద్రియముని ఓరచూపు క్రియ గురించి పడ్డాం కదా క్రియ గంటి చూపుతో విఖండిత ఇంద్రియం మనస్సు చలించినది సవరీల భావస్మిత విభ్రమత్ భువ కొంచెం సిగ్గు కొంచెం ప్రేమ కొంచెం భావం ఇలాంటి ఇవన్నీ. తొణికి సలాడేటువంటి చిరునవ్వు బొమ్మల కదలిక అలాంటి వాటియత త్వయా ఉపసృష్టః నీ చేత తాకబడి ఎవరు భగవాన్ మనోభవః మన్మధుడు ఆ మహానుభావుడు ప్రభాపతే నన్ను బాగా భావిస్తున్నాడు అనుగ్రహాన శోభనే నీవు నన్ను అనుగ్రహించవలసింది బుద్ధిని వచ్చి చేరమని జీవుడు ప్రార్థిస్తున్నాడు అన్నమాట. ప్రధానం సుభ్రో సుతార లోచనం వ్యాలంబి నీలారక బృంద సంవృతం ఉన్నీయమే దర్శయ వల్గు వాచకం వీడయ నాభిముఖం శుచిస్మితే సిగ్గుతో తలకాయని వంచుకొని ఉన్నావో ఆ తల కాస్త ఎత్తి నీ సుందరమైనటువంటి ముఖమును కన్నులను ముక్కును వగైరా ఉన్నాయి కదా అలాంటి చక్కని ముఖాన్ని పైకి ఎక్కి ఒక్కసారి నాకు చూపవలసింది దరిశయ అది ఒలుపు వాచకం మధురంగా మాట్లాడేటువంటి నీ ముఖాన్ని చూపు ఎందుకంటే ఇది విడువ నాభిముఖం సిగ్గుతోటి. ఎదురుగా చూడటంలో తల వంచి ఉన్నావ్ అలాంటి మొఖాన్ని పైకెత్తి ఒకసారి నన్ను చూడు అని పురంజనుడు పురంజనిని అంటే ఈ అమ్మాయిని అంటే బుద్ధిని జీవుడు ప్రార్థించాడు అన్నమాట రేపు బుద్ధి సమాధానం చెప్తుంది.

స్వస్తి ప్రజాభ్య పరిపాలయంతాం న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీశాః గోబ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకా సమస్తాః సుఖినో భవంతు అస్మదు గురుభ్యో నమః ఆ అంటే మరి ఆ విధంగా ఆ విధంగా ఆ

Shankara has now explained the tattva (truth) of Bhagavan to the Prachetasas - that is, how we should meditate on the Paramatma. Whether this mantra or that mantra, you may meditate on any mantra - but if we truly understand the Paramatma's real nature (svarupa), there will be concentration in the meditation we perform. We said before: 'Alas, God has no grace' - if we keep pleading and He just smiles... all these things - is He some ghost or some earthly being -

The mind becomes steady there. That is why 'sandishya bhagavan' - Rudra gave the message thus. Note that the great one said 'sandishya' (transmitted), not 'upadishya' (taught). Having given this message, 'barhisadaih abhipujitah' - being worshipped by the Prachetasas, 'pashyatam rajaputranam' - while all the princes watched, 'tatrayu antardasha harah' - that great one vanished right there. Rudra -

Continuously engaged in karmanu (actions). The trouble is: after performing two, three, four, five good deeds, we become enamored with our own lotus (karmalu ishthakulu - self-satisfaction in works). We have no stoppage. 'Once we separate, what do we need?' - they forgot jnana-bhaktas (devotees of wisdom). That is dangerous. Because if performed as Bhagavat aradhana (worship), those actions yield benefit - but this person thinks 'I am doing karma yoga - '

He becomes consumed in them (karma). It appears he is observing dharma, but he is not practicing the dharma that takes the form of Bhagavat aradhana. That is why (Narada, who appears here) is called Kripananda (one who bestows grace). Being the supreme compassionate one - Narada is none other than the Paramatma Himself. This great one is 'adhyatma tattva jnah' - one who clearly knows the truth of adhyatma. Who is Narada? The one who -

Something must be set right - the results you imagined are not coming from the work you are doing, do you know? The sage tells the king: 'Raja, na janami mahabhaga param karma apaviddha asi' - O great soul, my entire intellect is captured, overpowered by karma. About bhakti, jnana, vairagya - I know nothing. 'Aham karma apaviddha' - I am pierced through, completely occupied by karma -

What one hopes for does not come. Do you know that what one hopes for does not come? That happiness does not come? And if what one hopes for doesn't come, what comes instead? Only what one did not hope for comes. Is that not so? What is that? Only duhkha (suffering). The very action performed to remove duhkha ends up producing duhkha. If we ever begin to think a little about this truth, our minds will start to turn away from karma -

In the 'ruha kuta dharmas' (the deceptive dharmas of the householder world) - 'What are you doing after all?' - 'Putra, dara, dhana arthati' - for the sake of sons, wife, and wealth - these are what the householder pursues. In these three we place our sense of purushartha (human purpose). What is the purushartham? One must marry. After two or three years of marriage - is there nothing more? How can that be a samsara (the household life) -

'Have you ever thought about the work you have done, or are doing? Bho bho Prajapate Raja - O great Prajapati, you are a king. Tvaya dhvare - in your yajna (sacrifice), 'tvaya adhvare saujna pitaan jiva sanghan pashuvun' - you have killed so many groups of living beings, so many pashu (sacrificial animals) - have you seen how cruelly - nirghrine - '

The ones who take revenge are different, and those who associate are different. Each habit has its own particular need. So whatever one has eaten - its counterpart (the reaction) exists here - there is no escape. It will be done. They will grab a limb and eat it. That is our 'ayo mukka' (iron piece) - as we say. Meaning those large-beaked beings - with such beaks they will poke and eat - they will take it -

If you want to understand this - 'If one performs yajna, does hell come?' Heaven is what they say, right? But they say heaven and you say we will go to hell. All the animals will be cut, bitten, chopped up - you say. What kind of yajna is this - what happens then? We don't understand. So what really is yajna? To perform karma is called yajna - [the speaker explains the proper understanding of yajna as spiritual offering vs. literal animal sacrifice]

Some bricks, some sand, some cement, some water, some iron - 'Ah, what great work we are doing' - and a house is being built there. A house with one room, two rooms, three rooms, four rooms, many rooms - what kind of rooms - a tiny room or a large room - a house is being built. That is why this story bears the name 'Puranjana' - Puram means body (sharira) -

The actions we perform in foolishness give unexpected results - so what should one be told in truth about such a person? Genuinely, we must be told what truly results from the actions we continuously perform. What do we know well? We know about marriage, we know about children, we know about employment, we know about wife -

You think about them. Behind that is a second form - what we call the 'second phase' - what is that? The shastra (scripture) will explain it. Therefore: garbha (womb), janma (birth), jara (old age), marana (death), jagrat (wakefulness), svapna (dream), sushupti (deep sleep) - what are these seven? We call them avasthas (states of existence). Every being has seven avasthas: garbha, janma, jara, marana, jagrat, svapna, sushupti - these seven states.

However, he is a dear friend (prana mitra) but this person does not even know his friend's name - 'avijnat nama' - a best friend whose name is unknown. Not only avijnat nama (unknown name) - 'avijnat cheshtitah' - even what he does is unknown. Meaning: his profession is unknown, his name is unknown. But he (the friend) knows everything about this one (the soul). Friend -

Fame is fine. But on this fame - one must not let a shadow of darkness fall on this great soul. 'Achalo ayam sanatanah, acchedyo ayam, agapyo ayam, akledyah, ashoshyah, nityah, sarvagatah, sthanuh, achalah, sanatanah' - these are the titles (virudus). These are things we know - those praises we recited earlier - saying there are durjulas (enemies) and others - as was begun. 'Amaryada, ksudra, chira - '

The doctor wishes the patient's good (hitam); the patient wishes for what is pleasant (priyam). 'My mouth is not well - I will eat this particular food.' 'Fine, if you eat it, you will die.' 'I'll eat just a little.' 'What kind of medicine, what medicine - if you prescribe an injection, give a higher dose.' 'You must not eat that, take this.' This itself is naraka (hell) - that is a daily hell there - as our 'manda' (foolishness) says. 'We eat here and suffer hell there' - as it is said -

The great one who acts favorably toward them (all beings) is the tapasi Swami (Lord in tapas form), 'avijnat nama' - with unknown name. Second: 'avijnaatasya cheshtitah' - what he does is also unknown. We do not know. Meaning: 'antah pravishtah, shaasta jananam' - the Paramatma enters within and rules over all of us. Do I know (He is there)? 'Where is He? Who is He?' -

Look - he says: 'Without food I cannot speak.' But is not food itself the Lord? 'Annam Brahme divyam janat, annadve va khal imani bhutani jayante, annena jatani jivanti' - All beings are born from food, sustained by food. If you could speak without eating food, how would the Lord accept that? What He does - well, the root - where does your speech come from? Right there is where God is -

This is 'bhogayatanam' - the basis for experiencing all (fruits of karma). Not just for pleasures - this body is the basis for experiencing whatever one must experience from the karmas one has performed: whether to experience duhkha (sorrow) or sukha (joy) - through what? Imagine there is no body - then neither is possible. What is the marvel? The most wondrous secret in creation is this: though the soul itself is nothing (inert), though it has no -

Meaning - without knowing it, sthavaras (immovables like trees) are seen. They too are bodies. Note that. The one within them is a jiva (soul) - they are indeed jivas: a snake is a jiva, a scorpion is a jiva, a rock, a tree, an insect, a lion - all are jivas. That is their body. But within that there are some limitations. What are those? We cannot express what has been experienced. The desire to express the experience -

Having seen so many tiryak (animal), sthavara (plant) and jangama (mobile) forms - none of them are suitable for me. Because: 'I saw a beautiful form, heard a beautiful song, understood and experienced a beautiful idea' - those cannot say that. The secret of ananda (joy) must be remembered. Ananda is not from the experience alone - ananda happens and grows through the expression of the experience. Those -

'Did you get it? Did you get it? Can you get it? Can anything happen?' If asked, they say 'No, we did not get it' - and this one (another person) rejoices all the more. His joy at another's inability to attain is greater than his own joy of attaining. This quality belongs to only one kind of person - a very great quality indeed! For that reason - to experience such various kinds of -

That city (the body) has nine gates (dvara). With these nine gates, 'lakshyata lakshana' - the nature is characterized. Meaning: everything the city needs - how should it come in, what is unnecessary - how should it be sent out; it must be stored, it must be experienced. What do we call this kind of transport, the movement of goods? Export, import - what's the other word for import/export? The port -

And within that - water that circulates well, somewhat warm water is needed - what is warm water? The blood inside - is it not always warm water? Two thousand must be there, otherwise something is wrong. Therefore this 'parikha ina nalam dharani, akshahah' - windows are needed. Yes? Just as we build a house, the house -

What does the gopuram (gateway tower) do - think carefully. What does the gopuram do? It announces the grandeur of the house, the wealth of the owner. The gopuram tells how great the owner is. And the jiva inside this (body-city) - whether his mind is sattvic, rajasic, or tamasic - seeing that, we speak. Just as one speaks of the owner's grandeur by seeing the gopuram - so too by these gunas (qualities) -

Coming to that junction and again separating from there. Meaning: not all things come to all junctions. Each junction has only some (connections). But the main link is always to the primary gateway. Combining with these - 'sabha chatvara vadhyabhih' - within this (body) we speak of the udara (abdomen), hridaya (heart), vakshastala (chest), kantha (throat), palamu - similarly -

That is the foundation - the muladhara, as we discussed. Sushumna, Ida, Pingala nadis (subtle channels) are there. Muladhara, Manipura, Anahata, Svadhisthana - all these are what we call sat-chakras (six energy centers). These are like 'chaitadhvaja patakabhih yuktam' - like flags on a banner. 'Vidruma vedi' - within this there are bones: some large bones, some small bones, some curved, some -

From the snowy peak, cool breezes come from streams, with their cool spray - flowers in the gardens continuously blooming with fragrances spreading everywhere. Along with those, in this garden, 'nanaaranya mriga vrataih' - not just flowers, vines, and bushes - there are also wild animals in this garden. Some of them, pecking at -

Whether He likes it or not - how many deeds does this show us - all these fragrances and various other things - 'Karpayamata, mateva sada, Ravana palita' - says the speaker. Hanuman, having roamed through Lanka, was said to be satisfied. Lest anyone think 'Hanuman too has fallen into bhoga (sensual pleasures)' - 'That is like a mother to you,' he said. Like a mother - eye -

Completely arousing interest - 'edurukshaya agatam tatra' - in that garden, by divine will (bhagavat sankalpa), a beautiful young woman arrived. Puranjana - who is he? The jiva (individual soul), it was said. For the jiva, who is the woman (stri)? Buddhi (intellect). Is that not so? As the shastra says: 'Buddhim tu pramadaam vidya' - intellect is (symbolized as) the woman. So he is the jiva -

Like 'pate cheti' - like the husband. Therefore, to describe more clearly - jnanendriyas (organs of knowledge) and karmendriyas (organs of action) are there - to describe them he says: 'bhurchaih dasabhih ayantim.' That girl does not come alone - she has a bodily escort. Who are they? 10 are there - they are also servants/maids. Not only that - each of them -

'Dashavi ayantim, ekaika shatanayakaih' - moreover 'pancha shirsha ahina guptam' - in front of all those behind her, there is a five-headed snake. The prana (vital breath) consisting of five: prana, apana, udana, samana, vyana - this is the 'ahi' (serpent). 'Panchashirsha ahina guptam' - guarded by the five-headed serpent - also 'pratiharena sarvachah' - in front of it a continuous guard -

Not this actress, not that - she becomes Sita, becomes Draupadi, becomes Putana, becomes Tataka. She becomes all of them - what can we do? Therefore: 'kamarupini, sunasam, sudatim, balam, sukhapolam, varananam' - the beautiful woman of clay (Mrindmayi) - 'cakki kanumukku tiru' as we say - good nose, good row of teeth, similarly good cheeks, good face - 'savinnyasta karnan - '

That is the inner meaning - 'sunasam, sudatim, balam, sukapolam, varananam, tava vinnyasta karnnadyam, vibhratim kundar shriyam, pisangam nivim, sushroni, shyamam, kanaka mekhalayam' - wearing silk pitambara (yellow cloth), the one with a slender waist. 'Kanaka mekhala' - with a golden waistband. Since we're saying mekhala (waistband), what is the name for the waist? 'Madhya' (middle) is its name. That -

'All right, I bought so much - fine, wait, I'll talk to you' and he left. Going, 'what happened, little one? What happened?' 'How distorted must it be to describe it that way?' 'Oh, you fool - don't you understand? What is the meaning?' 'Meru, Mandara, samana madhyam' - what? 'Sir, Meru and Mandara (mountains) samana (equal, balanced).' Yes, what is between Meru and Mandara? On one side Meru, on the other Mandara -

Why describe those (feet)? 'Padyam panadyam' - our intellect also has a 'moving faculty, walking faculty, reading faculty' - as they say. So saying 'the feet are beautiful' means saying 'the moving faculty is good.' 'Konadbhyam charatiim nupuraihi, devatam iva, tanau vyangita kanchorao, samavritta, nirantarau' - neither fully youth nor still in childhood. Between childhood and youth -

Walking along, she glanced sideways at him. Not with 'snigdhena' (mere affection) - with a loving sidelong glance. That arrow struck, piercing the heart. Whose is the world (loka)? Buddhi (intellect) is the one who decides. Even if the jiva (soul) is good, if buddhi is bad, then bad it is. Therefore: 'nidhyena apanga punkhena sprishtah' - touched by that love-spreading, firm glance - 'priti udbhrama dhruva' - by the gaze that spreads overwhelming, steady love -

What must buddhi (intellect) have? Only when there is vicharamaya jnana (discriminative knowledge) can good buddhi be said to have arisen. Therefore: 'tatvam kanja parasakshe - kasyasi' - 'Whose are you?' Similarly, 'kutha ra iha' - 'From where have you come here?' Meaning: 'Who is your husband, who is your mother, what is your hometown, who are your people?' 'Imaam upa puriyam phiru, kinchi kirsha same' - if one has to stay here, one must be in the village -

'Shrih, bhavani, vak, rama' - some of these are not possible. 'Shrih' means Bhumi (Earth Goddess). Like Bhumi who comes forward (to embrace) - or 'bhavani' Parvati - or 'vak,' Sarasvati - or 'rama' Lakshmi - 'patim vijanvati kim muni vatu rahovane' - are you searching for your husband in lonely forest like a sage performing austerities? 'Tvadangarika samasta kamam, kva padmaka - '

Like Bhumi (Earth) with Yajna Varaha Swami (Lord Varaha), like Ammavaru (Lakshmi) with Srimannarayana - 'You entering this city together with me' - if it is beautiful (preyam), he gives an invitation. She came on her own but the one who called is this one (Puranjana-jiva) alone. Meaning: something that passes by on the road - we say it was called intentionally and made to stay - that is the situation. In that way - in this beautiful navad (nine-gated city/body) -

Closing benediction: 'Svasti prajabhya paripalayantam, nyayena margena mahim mahishah, gobrahmanebhyah shubham astu nityam, loka samastah sukhino bhavantu' - 'May the rulers protect the people with righteousness; may there always be auspiciousness for cows and brahmins; may all the worlds be happy.' 'Asmad gurubhyo namah' - salutations to our teachers. Thus - in that manner -