శ్రీమద్ భాగవతం ముగింపు: భక్తి యొక్క అంతిమ బోధ

Srimad Bhagavatam's Conclusion: Devotion's Final Teaching

bhagavatam Kandadai Ramanujacharya

226 రోజుల శ్రీమద్ భాగవత ప్రవచనం ముగింపు సమావేశం - సూత గోస్వామి నైమిశారణ్యంలో మునులకు చెప్పి చివరి ఆశీర్వచనం అందించాడు. 'నమో భగవతే వాసుదేవాయ' - సమస్తమునకు నివాసమైన ప్రభువుకు నమస్కారం అనే ముగింపు శ్లోకంతో. భాగవతం సంపూర్ణ ప్రయాణం గౌరవించబడింది: మొదటి శ్లోకం 'సత్యం పరం ధీమహి' (పరమ సత్యాన్ని ధ్యానిస్తాం) నుండి ఈ చివరి క్షణం ఆ సత్యంలో విలీనం వరకు. ప్రతి శ్రోత నూతన పరీక్షిత్తు, ప్రతి సమావేశం నూతన విముక్తి.

The concluding session of the entire 226-day Srimad Bhagavatam pravachanam - Suta Goswami completes his narration to the sages at Naimisharanya and offers the final benediction. The session opens with the famous closing verse: "Namo bhagavate Vasudevaya" - I bow to the Lord who is the dwelling of all. The complete arc of the Bhagavatam is honored: from the very first verse "Satyam param dhimahi" (we meditate on the Supreme Truth) to this final moment of dissolution into that Truth. Every listener is a new Parikshit, every session a fresh liberation.

← Prev
Srimad Bhagavatam's Conclusion: Devotion's Final Teaching Kandadai Ramanujacharya bhagavatam

నల్లారా చూసి తమేవ శరణం విలువ అని అడిగాలి. ఆయన అడిగి తపన్నోస్మి అంగ్రి మూలంతే ప్రపన్నాపయదం బలే మహాత్మా. నిన్ను ఆశ్రయించినవా అభయమిచ్చేటువంటి నీ పాద మూలాన్ని ఆశ్రయిస్తున్నాను. ఎన్ మాయయాపి విభుదాః మోక్ష్యంతి జ్ఞాన కాచయా. కొంచెం కొంచెం జ్ఞానం ఉందని భావించే దేవతలు కూడా నీ మాయతో మోహం పోల్చుకుంటే నీ ఎంతటి వాణయ్యా. నేను మోహితన తమేవని వృతాత్మానం పురుషేన దివి పర్యకన్ రుద్రాణ్య భగవాన్ రుద్రః తదర్చ త్రగ్గ నైరుతః ఇతను పరమ భాగవతం మరి శ్రీమన్నారాయణుడి భక్తుడు అంటే బాగా సంతోషించే వారు ఎవరు? శంకరుడు, రుద్రుడు. ఆయన పేరేమిటి? శివం మహాభాగవతం ఆయన భాగవతం. నారాయణ భక్తులు దొరికితే ఆయన పరమానందం. పాపం పార్వతి దేవితో కలిసి వెళుతూ వీడిని చూశాడు ఆశ్రమంలో శ్రీ మార్కండి అని. అదోమాం తమృషిం గీచ్ఛ నిగిరిజం సమభారత పావ దేవుడు చూసింది ఈ ఋషిని అంటుంది స్వామి తోటి పశ్యేవం భగవన్ విప్రం నివృతాత్మేంద్రియాశయం చూస్తే శరీరం ఉన్నట్టే కనబడటం లేదు అన్నీ ఎముక ఏర్పడుతున్నాయి ఇంద్రియాలు మనస్తంతా ఎక్కడో ఉంచేశాడు. నివృతోద జతగ్రస్తం వాతాపాయే ధారణవం కురువ తపస సార్థ సంసిద్ధిం సిద్ధితో భవాన్ తపస్సు బాగా చేస్తున్నట్టుంది నీకోసమో ఏమో. అలాంటి వాళ్ళని నీవు అడుగులు ఇస్తావు కదా. రేపు రుద్దుడు అయిపోయాడు ఎముకల గూడు అయిపోయాడు. ఏం కోరుతున్నాడో. వెళ్దాం పదా అడుగుదాం కదా వరం ఇద్దాం పదా అని పార్వతి స్వామి నందింది అంటే నైవేద్య ఆశత్వాపి బ్రహ్మర్షిని మోక్షమస్యుత భక్తింపరాం భగవత్ లబ్దవాన్. పురుషే అవ్యయ నమః ఈ మహానుభావుడు పరమాత్మ యందు పరమభక్తి పొందాడు ఇలాంటి వాడు ఏ కోరికలు కోరదు చివరికి ఆయన వచ్చి మోక్షం ఇస్తామన్నా కోరదు మోక్షాన్ని కూడా కోరడు అధాపి సంవదిష్యామః భవాని ఈతేన సాదునా అయం హి పరమోదాపః నృణాం సాతు సమాగమం.

సరే అయినా నువ్వు అన్నావు కదా పద పద. నీతో మాట్లాడదాం అబ్బా. ఎందుకంటావా? సకల ప్రాణులకు సజ్జన సమాగమం పెద్ద లాభం. అయంగి పరమో లాభః రుణాం సాధు సమాగమః మరులకు సజ్జన సంగతి పెద్ద లాభం కాబట్టి అలాగే వెళుదాము ఇత్తుస్వాతముపేయాయ భగవాన్ సతా అని చెప్పి స్వామి అక్కడికి వెళ్ళారు. ఈశాన అధరో విద్యానాం ఈశ్వర సర్వదేహినాం. మంత్రం వస్తుంది కదా అది చెప్పాలి. ఇలా ఈ మహానుభావుడు తయోరాగమనం సాక్షాత్ ఇషయోహో జగదాత్మనో నవేదా వృద్ధతివృత్తిహి ఆత్మానం విశ్వమేవచ. ఈ మహానుభావుడికి వారిద్దరూ వచ్చిన సంగతే తెలియదు. వృద్ధ ది మనసు అక్కడ ఉంది. జగత్తును చూడలేదు ఎవ్వరు చూడటం లేదు వాడు. వాని వచ్చారు చూడటం లేదు. భగవంతుడు అభిజ్ఞాయ గిరీశ యోగమాయ చంచలుడు ఆ సంగతి తెలుసుకొని తన యోగమాయ తోటి ఆవిషత్తతు గుహాకాశం అతని హృదయంలో తాను భాసించాడు. వాయువు చిద్రమివేశ్వరః చిద్రం లభిస్తే వాయువు వెళ్ళినట్టుగా అతని హృదయాకాశంలోకి మహానుభావులు వెళ్లారు. ఆ ఆత్మన్యపి శివం ప్రాప్తం తడిస్పింగ జటాధరం త్రియక్షం దశభుజం ప్రాంశం ఎలా ఉన్నాడు మహానుభావుడు శంకరుడు త్రినేత్రుడు. అది పూజాలు పైన ఎందుకంటే పంచశిరస్సు కదా చితుర్ముఖ తన్ముఖ పంచముఖ శివుడు పంచముఖ కదా మరి అది ముఖాలు కాకపోతే పూజాలు ఉంటాయి ఇలా దశభుజం. ప్రాంసుం ఉద్యంతమివ భాస్కర ఉదయిచున్న సూర్యుడిలాగా ఉన్నాడు వ్యాఘ్ర చర్మాంబరధరం సూర ఖట్వాంగ చర్మతి అక్షమాల దమరుక కపాల అసి తను. అన్ని చిత్తులకు ఆయుధాలు కావచ్చు. పది ఆయుధాలు చెప్తున్నారు. విభ్రాణం సహసాపాతం విశేక్ష హృది విస్మితై అంటే పరమశివుడు హృదయంలో భాసించడాన్ని చూచి ఆ చిత్తిమిదం కృతయం దీనికి ఎక్కడి నుంచి వచ్చాడు? విదేఖ నుంచి వచ్చాడు అని సమాజం నుంచి మానేసి కళ్ళు తెరిచి తదృశే సగణం స ఉమయా ఆగతం పార్వతుల స్వామిని సేవించి రుద్రం త్రిలోక గురుం నా నామ శిరసామణి సదృశి వంచి నమస్కారం

తస్పై తపర్యాం విరసాత్ తగనాయ స్వామి వచ్చాడు కదా అర్ఘ్యం పాద్యం అచ్చి మేము పూజ చేయాలి ఇది ఆశీర్వాదం చేశాడు స్వాగతాసన పాద్యార్ఘ్య గంధ త్రక్ ధూప దీపకై ఆహచాత్మానుభావేన పూర్ణకామస్య సేవిభో సరవామపి మీశా అనుభవ నీవు పూర్ణకాముడవు కదయ్యా అది మీకు మేమేం చేయగలం ఏ సేవ చేయాలి ఏనేదం నిర్వృతం జగతు నమఃశివాయ శాంతాయ సత్వాయ ప్రమృడాయ చ రజోజుషోపి అఘోరాయ నమస్తుభ్యం తమోజుషే ఇతనే రజోగుణ స్వరూపుడు తనే తమోగుణ స్వరూపుడు అయినా అఘోరాయ శంకరుడికి ఏం పేరు అఘోరేభ్యో సుఘేరోభ్యో ఘోరఘోరతరేభ్య అని చెప్తాం నమక మంత్రాల్లో స్వామి అఘోరుడు అతనే సుఘోరుడు అతనే ఘోరు. అంటే భయంకరుడు కాదు, భయంకరుడు అవుతాడు. అంటే రక్షిస్తున్నప్పుడు సాత్వికుడు, భక్షిస్తున్నప్పుడు పోదు. ఇలా సమోజిషి అంటే ఏవం స్తుతః స భగవాన్ స్తోత్రం చేయబడి సంతోషించి అంటున్నాడు వరమృణిత్వనః కామం వరదేశా భయంత్రయః. బ్రహ్మ, రుద్రుడు, విష్ణువు ఈ ముగ్గురం వరము ఇచ్చే వాళ్ళం కదా. అమోఘ దర్శనం చేస్తాం. మా దర్శనము వ్యర్థం కాకూడదో మర్త్యహాయతు విందతే అమృతం. మా దర్శనం తోటి మానవుడు మర్త్యుడు అమర్త్యుడు అవుతాడు. కాబట్టి బ్రాహ్మణాః తాధవాః శాంతాః నిస్సంగాః భూతవత్సలాః ఏకాంతభక్తాత్మాతు నిర్వైరాః సమదర్శనాః ఎంతమా యందు. ఎవరు వైరం లేని వాళ్ళు సమ సమ సమభావనతో ఉండేటి వాళ్ళు ఏకాంత భక్తులు సలోకాలోక పాదాస్తాన్ వందంతి అశ్యయంతి ఉపాసతి అందరూ కూడా. సమభావం తోటి నమస్కారం చేస్తారు, పూజిస్తారు, ఉపాశిస్తారు. అహంచ భగవాన్ బ్రహ్మ స్వయంచ హరిహి ఈశ్వరః. నేను బ్రహ్మ పరమాత్మ అయినటువంటి ఈశ్వరుడు హరి. నతే మయ్య అచ్యుతే జేచ విదా అణ్వపి చక్షతే జ్ఞానులైన వాళ్ళు నా యందు పరమాత్మ యందు. వేదమును ఏ కొంచెము కూడా కూడరు నాత్మానస్య జనత్యాపి తద్యుస్మాన్ వయమీనది నువ్వు ఎందుకు వచ్చానంటే నీలో ఆ వేద బుద్ధి ఉందా? నా యమ్మయాని తీర్థాని నదేవాస్కేతనోచితాః తే పునర్జురు కాడేన యూయం దర్శన మాత్రతః

నేను ఎందుకు వచ్చాను? వరాలు నీకు ఇవ్వడానికి కాదు, నిన్ను చూసి నేను పవిత్రతను పొందటానికి అంటున్నాను. ఎందుకంటే నాకు చెమ్మయ్యా అని తీర్థాని నీరు మాత్రమే పుణ్యతీర్థములు కావు. అలాగే నా దేవాహ చేతనోచితా చైతన్యం లేకుండా. శిలామయంగా ఉన్నవాళ్లే దేవతలు కారు. అంటే ఏమర్థం? నదులను, ఆలయాల్లోని అర్చావతారాన్ని ఎంతో కాలం సేవిస్తే కానీ కరుణించరు. కానీ దర్శనాదేవసాభవః. మీరు హజ్జెన్ ఉన్నారే పూర్తి స పవిత్రం అందుకోసం వచ్చాను కదా నేను ఆ దర్శనం యూయం దర్శనం మాత్రతః బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్యామః ఏత్మద్రూపం త్రయీమయం విభ్రతి శ్రీ వా అంటే ఏంటి వేదమయ వేదామయమైనటువంటి మా రూపాన్ని ధరించేటువంటి బ్రాహ్మణోత్తములకు మేము నమస్కారం చేస్తున్నాము. ఆత్మ సమాధాన తపస్సు ఆధ్యాయ సంయమై వేడితోటి. సమాధి, తపస్సు, స్వాధ్యాయము, నిగ్రహం. ఈ నారింటి చోటి మా రూపాలు హరించేటువంటి బ్రాహ్మణోత్తములకు నమస్కారం చేస్తున్నాము. శ్రవణాత్ దర్శనాత్ వాపి మహాపాతక గోపి వహా కుచ్చేరం. మీలాంటి మహానుభావులను శ్రావణాత్ వింటే సారు మార్కండేయుడు అట అంటే పాప పోతాడు. ఇక్కడ చూస్తే అటే శ్రావణాత్ దర్శనాద్వాపి మహాపాతకినోపి చిన్నవాడు కాదు మహాపాపులు కూడా చదిస్తారు సుద్ధిరన్ అంత్యజాశ్చాపి. ఏమో సంభాషణాది ఇది. మీ పేరు వింటేనే, మిమ్మల్ని చూస్తేనే మహా పాతకులు కూడా తరిస్తారంటే ఇక మీలాంటి వారితో మాట్లాడితే. ఏమవుతుందో చెప్పాలా అందుకే వచ్చాక చూసి మాట్లాడదాం అని వచ్చాను అని పాడు స్వామి ఇటు చంద్రలలామస్య ధర్మ గుప్యోపబ్రహ్మితం శంకరుడు ఏమంటున్నాడు ధర్మ రహస్య అని చెప్పడానికి మాట్లాడాడు అలాంటి దాన్ని వచో అమృతాయ రుషి నా తృప్యతు కర్ణయో పిబన్ అతని మాటలను అమృతం లాంటి శంకరుని మాటలను ఎలాంటివి అవి కర్ణయో పిబన్ చెవులతో తాగుతూ తృప్తి పొందలేదు సచిరమ్మాయయా విష్ణు భ్రామితః కర్చితః అలాకారం పరమాత్మ మాయతోటి తింపాడు కదా, ఒకడు చిక్కిపోయాడు. శివవాగమృతత్వస్త క్రేష పుంజస్తమ బ్రవీత అందుకొచ్చాడు ఈయన.

పరమాత్మ మాయలో తిరిగి తిరిగి అలిసిపోయాడు. అతను ఒకసారి చూద్దామని చెప్పాడు. అమృతాన్ని కురిపించి అతని యొక్క అసర మొత్తాన్ని తగ్గించాడు. అలా తగ్గిపోయి అప్పుడు అంటున్నారు అహో నీశ్వర లీలేయం దుర్విభావ్య శరీమినాం. పరమాత్మ లీల దేహదారులకు ఊహ కందనిది యన్ నమంతి చితవ్యాని స్తువంతి జగదీశ్వర తమ చేత పరిపాలించబడే వారిని తామే నమస్కరిస్తారు. వారిని స్తోత్రం చేస్తారు. మనకేం అవసరం అవుతుంది మీ మాయ. అందుకే ధర్మం గ్రాహయితుం ప్రాయః ప్రవక్తారస్య జీవికినాం. లోకములలో ధర్మాన్ని ఆచరింపచేయటానికి ఇలా మీరు మాట్లాడుకుంటారేమో ఆచరంతి అనుమోదంతే క్రియమానస్తువంతిచ. సజ్జని రాజని దాన్ని ఆమోదిస్తారు, స్వయంగా ఆచరిస్తారు, చేస్తున్న వారిని పొగడుతారు, స్తోత్రం కూడా చేస్తారు. నైతావతా భగవతః స్వమాయామయ వృత్తిభి నదుష్యేతానుభావా ఇలా చేసినంత మాత్రాన ఈ ప్రభావానికి మీ మర్మకేమి లోటు లేదు. మాయినః కుహకం యదా సృష్ట్వేదం మనసా విశ్వం ఆత్మన అనుప్రవిషయయః జగత్తును సృష్టించి అందులో తాను ప్రవేశించి గుణై కురువద్విరాభాతి కర్తేవ స్వప్న దృప్యతః కలగంటున్నట్టుగానే జగత్తును సృష్టిస్తారు. అందులో ప్రవేశిస్తారు. వాటిని గుణములతో కలుపుతారు. ఇలా తత్మేన భగవతే త్రిగుణాయ గుణాత్మనే కేవలాయ అద్వితీయాయ గురవే బ్రహ్మమూర్తయే పరబ్రహ్మ. గురువైనటువంటి ఆ స్వామికి నమస్కారం చేస్తున్నాము. కౌరుడి అనే వరం గురుభూమన్ వరం తత్ వరద అదే మాట అన్నారు. ఇంకేం వరం చూడాలి మీరు రా వెళ్లారు కదా. మీ దర్శనం కంటే వేరే వరం మాకేం అవసరం లేదు. యద్దర్శనాత్ పూర్ణకామః సత్యకామః పుమాన్ భవేత్. మీలాంటి మహానుభావ దర్శనం తోటి పూర్ణకాములు అవుతారు, సత్యకాములు అవుతారు. వరమేక వృణే అధాపి అయినా. ఇలాంటి ప్రజలు వచ్చారు కాబట్టి కాదనకూడదు కదా. ఓ చిన్న వరం అడుగుతాను. కామాభివర్షణాత్ భగవతి అచ్యుతాం భక్తిం తత్పరేషు సధాత్వయి.

పరమాత్మ యందు ఉన్నటువంటి భక్తి తొలగిపోకుండా పరమాత్మ భక్తులైనటువంటి మీలాంటి వారి మీద కూడా భక్తి తొలగిపోకుండా ఉండాలి. తత్పరేషు తథా స్వయపతనవి చర్ణోత్సలని తలా మతికి ఆ మలికే అర్థం కాదు భగవంతుని యందు భక్తి ఉండాలి భగవంతుని భక్తుల యందు ఉండాలి నీ యందు ఉండాలి ఏంటి అర్థం అలాంటి మీ యందు భక్తి తొలగకుండా అంటే భగవత్ భాగవత ఆచార్యుల యందు భక్తి తొలగకుండా ఉండాలి అని కోరాడు. ఈ చర్చిత పూజించబడి స్తోత్రం చేయబడినటువంటి వాడై తమాహ భగవాన్ సర్వః సర్వయాచభినందిత పావతి దేవుడు అతన్ని అబ్బా మహానుభావుడు సం వక్తులని అభినందించింది. కామో మహర్షి సర్వోయం భక్తి మాముస్తవమధోత్సయే ఇంకా నీ గోరం ఏమిచ్చేది ఏమిటయ్యా నీవు పరమాత్మ యందు భక్తి కలిగి ఉన్నావు ఆ కల్పంతా దేశ పుణ్యం అజరామరత అయినా ఇయ్యాలి కాబట్టి కల్పాంతం వరకు నీకు ఆయుష్యం ఇస్తున్నాను. అలాగే అజరామరత అది కూడా ఇస్తున్నాను. జ్ఞానం త్రైకాలికం త్రికాల జ్ఞానము విజ్ఞానంచ విరక్తిమత్. ఇవన్నీ ఉండి మరి అహంకారం వస్తుంది కదా అందుకే వైరాగ్యంతో పుట్టినటువంటి విజ్ఞానాన్ని బ్రహ్మవర్చస్వినః భూయాత్ పురాణాచార్యతాస్తు. నీవు ఒక పురాణాన్ని కూడా చెప్పేవాడవు అవుతావు. అది మార్కండేయ పురాణం అని రుద్రుడు వరమిచ్చాడు ఏవం వరాన్ సమునయే దత్వా అఘాత్ త్రేక్షః ఈశ్వరః ఇలా శంకరుడు. అతనికి వరములు ఇచ్చి అంతర్ధానం చెందాడు, దేవి తత్ కర్మ కదయన్ అనుభూతం పూరా అన్నాడు, ఇదంతా భారతి దేవికి ఊరించుకుంటూ వచ్చాడు, శోభి అవాప్త మహా యోగ మహిమ. యవోత్తమః అతను కూడా ఇంత గొప్ప మహిమను పొంది విజయతధునాప్యర్థ హరౌ ఏకాంత కామ్యతః శ్రీమన్నారాయణ యందు ఏకాంత భక్తి పరవాడై ఇప్పటికీ మార్కండేయుడు సంచరిస్తూనే ఉన్నాడు.

అనుభవ యగత్తే మార్కండేయ జీవి నాయనా ఇలాంటి మార్కండేయ ప్రభావాన్ని మీకు వివరించాను. అనుభూతం భగవత మాయా వైభవం అద్భుతం ఎవ్వడు చూడలేదు. శ్రీమన్నారాయణుడి యొక్క అద్భుతమైనటువంటి మాయా వైభవము ఎవ్వరు అనుభవించని దాన్ని మాలచండి అనుభవించారు. ఐదనికి ఇచ్చిన విద్వాంస మాయా సంస్కృతమాత్మనా అనాద్యావర్చితం నృణం కాదాచిత్కం ప్రత్యక్ష ఇదంతా కాదాచిత్కముగా ఎప్పుడో. ఒకప్పుడు జరిగేదిగా కొందరు మహానుభావులు మాయా సంస్కృతి పరమాత్మ యొక్క మాయా సంస్కృత భావాన్ని చెప్తారు ఏవమేతతు బృగువర్య వర్ణితం. తథాంగపాణే అనుభావ భావితం చక్రపాణే అనేటువంటి పరమాత్మ ప్రభావంతో ఏర్పడినటువంటి ఈ గొప్ప ఆశ్చర్యమైనటువంటి ఈ వర్ణనా ఈ ప్రభావాన్ని వర్ణించిన దాన్ని సంస్రావయేత్ సంస్రుణ్యాత్. వినిపించిన వాడు విన్నవాడు ఇద్దరు తయోవన కర్మశయ కర్మాశయ సంస్కృతిహి. మళ్ళీ మళ్ళీ ఈ సంసారం అంటదు అని చెప్పి అదే అమర్థం పుచ్యామః భవంతం. బహు విత్తము అంటున్నారు శౌనకులు అయ్యా మేము ఇంకో చిన్న మాట ఉన్నది అడుగుతున్నాము అంటున్నారు. సమస్త తంత్ర రాద్ధాంతే భవన్ భాగవత తత్వవిత్. నువ్వు అడుగుతున్నావ్ నన్ను అంటే ఉన్నటువంటి సకల శాస్త్రములలో మీరు ఒక్కరే భాగవత తత్వం బాగా తెలిసిన వారు తాంత్రికాహ పరిచర్యాయాం. కేవరస్య శ్రీయస్పతే అంగ ఉపాంగాయుధా కల్పం కల్పయంతి యసాజైహి తన్నో వర్ణయ భద్రంతే క్రియా యోగం బుభుస్వతాం తాంత్రికులు పరమాత్మ యొక్క ఆరాధన చేస్తాల్సి అప్పటికి ఎలా అంగ ఉపాంగ ఆయుధా కల్పం అవయవములు ఉప అవయవములు అతని యొక్క ఆయుధములు.

సంఘము చక్రము గదా కడిగము శారంగము వరమాలా శ్రీవర్తము కౌస్తుమము ఇలా వండిస్తూ పోతారు. ఇవన్నీ ఆరాధిస్తారు కదా. అసలు వీటి సంగతి ఏమిటి? అంటే వీటి తత్వం ఏమిటి అన్నమాట చూడండి. తన్నో వర్ణయ భద్రంతే క్రియా యోగం అంటే ఆరాధనే పంచరాశ్రయం వాళ్ళు చెప్తారు. ఏన క్రియా నైపుణ్యేన మర్త్యః యాయాదమర్త్యతాం ఇలాంటి దాన్ని చేస్తే మానవుడు అమర్త్యుడవుతాడు. నమస్కృత్య గురువున్ వక్షే విభూతిహి వైష్ణవి దశ్చరణయ అంటే ఏమిటి? పరమాత్మ యొక్క విభూతులు చెప్పండి అని అడిగారు. అంటే ఏది దేనికి ప్రతీక? పౌస్తు హోమంటే ఏమిటి? శంఖం అంటే ఏమిటి? చక్రం అంటే ఏమిటి? శ్రీవర్తం అంటే ఏమిటి? ఇలాంటివన్నీ అడుగుతున్నారు. నమస్కృత్య గురువును వక్షే విభూతీహి వైష్ణవీరపి యా ప్రోక్త వేద తంత్రాభ్యాం ఆచార్యైహి. పద్మజాదిభి బ్రహ్మ వశిష్టుడు చెప్పుకున్నాం కదా విశ్వసేనం సదా సాక్ష్యం భరద్వాజం తపింజలం వశిష్టాది మునిలు వందే పాంచరాత్ర ప్రవర్తకా ఏ ఏ మునులు ఏమేం చేశారో మాయాద్యై నవభిస్తత్వైహి సవికారమయః విరాట్. పరమాత్మ తొమ్మిది తత్వములతో సకల ప్రపంచము యొక్క వికారములను మనకు చూపెడతాడు తాను ఉంటాడు నిర్మితః దృశ్యతే తత్ర సచిత్కే భువనత్రయం జీవుడితో ఉన్నటువంటి సకల జగములు మూడు. మూడు జగములలో పరమాత్మ వేంచేసి ఉన్నాడు. అందులో నిర్మితః ఏతద్వై పౌరుషం రూపం భూపాదౌ యౌస్థిరః నభః. భూపాదౌ ఎత్యనాభిహి వియతు అసుర నీలః చంద్ర సూర్యం చ అదే చెప్తున్నాం. ఇలా పాదములు భూమి అలాగే యౌగు శిరః నభః నాభిహి సూర్యః అక్షిణి నేత్రములు వాయువు నాసిక వాయువు చెవులు కర్ణములు దిక్కులు ప్రజాపతి ప్రజననము అపానము మృత్యువు బాహువులు బాహువులు లోకపాలులు మనస్సు చంద్రుడు కరువములు

జముడు లజ్జ ఉత్త పై పెదవి లోభము ఆ కింది పెదవి దంతములు వెన్నెల స్మయః భ్రమ రోమాణి అంటే రోమములు ఉన్నాయి అవన్నీ వృక్షములు మేఘాః పురుష మూర్ధజ కేకములు మేఘములు యావాలయంబై పురుషః యావత్యా సంస్థయామితః ఈ మహానుభావుడు ఎంత ఉన్నాడో, ఏ రూపంలో ఉన్నాడో తావానతావపి మహాపురుషః లోక సంస్థయామితః. ఎంత జగత్తును ఎన్ని లోకాలను మనం చూస్తున్నామో ఇదంతా ఆ పరమాత్మ యొక్క ఆకారమే శరీరమే ఇదంతా వ్యాపించి ఉన్నాడు. అలాగే కౌతువ యపదేశేన స్వాత్మ జ్యోతిహి విభక్తి వ్యక్తున్నాడు. కౌస్తుభం అంటే జీవాత్మ. జీవాత్మ కౌస్తుభము. సకల ఆత్మలను కౌస్తుభంగా చేసుకొని హృదయంలో ధరించాడు. అందుకే అది సముద్రం నిసి కుట్టింది. సముద్రం అంటే ఏంటి? సంసారం అండి. అక్కడ ఉంటాడు జీవుడు. సంసార సాగర విశాల కరాల కామ నక్ర గ్రహ గ్రసన నిగ్రహ విగ్రహస్య అంటాడు శంకరుడు. మమదేహి కరావలంబం. సౌత్సాహం ముందు వచ్చి పుట్టిన కారణం అదే మీ ప్రకారంగా కౌస్తుభమణి అంటే జీవతత్వము స్వాత్మజ్యోతి విభత్యజః సత్ప్రభావ్యాపిని సాక్షాత్తు శ్రీవత్సం దురసా విభు దాని కాంతే అంతదా వ్యాపించేటువంటి శ్రీవత్సాన్ని సధరిస్తున్నాడు స్వమాయాం వనమాలాఖ్యాం. వనమాల ఏమిటి? పరమాత్మ యొక్క మాయ ఇది నానా గుణమయి. అందుకే వనమాల ఐదు రంగులతో ఉన్నది అన్నాడు. అవే మధ్య పోతారు. ఇలా నానా గుణమయం దదతు వాసః ఛందోమయం పీతం. స్వామి యొక్క పీతాంబరం ఉందే ఇది సకల వేదమయము. బ్రహ్మ సూత్రం త్రివృతు. యజ్ఞోపీఠమే ఓంకారము వివర్తి సాంఖ్యం యోగంచ దేవః మకరకుండలే ఏమున్నాయి స్వామికి మకరకుండలాలు ఒకటి సాంఖ్యము ఇంకొకటి యోగము మకరకుండలే మౌలింపదం పారమేక్ష్యం ఇది ఉండేది పారమేష్యం. సర్వలోకాభయంకరం. సకల లోకములకు అభయాన్ని ఇచ్చేది. అవ్యాకృత అనంతాక్షమాసనం అభ్యక్షిత స్వామి యొక్క ఆసనం ఏమిటి?

అనంతం ఇతను అవ్యాకృతం అంటే ప్రకృతి అన్నమాట. ధర్మజ్ఞానాదివిర్యుక్తం సత్వం పద్మమిహో స్తుతే పద్మమిహో అంటే అది ధర్మము, జ్ఞానము అలాగే వైరాగ్యము అంటాం. మొత్తం ఎనిమిది ఉంటాయి. నాలుగు ఇవి నాలుగేవి. ధర్మము, జ్ఞానము, వైరాగ్యు అలాగే అధర్మము, అజ్ఞానము ఇలా అవి రాడినాము అని చెప్పారు. అలా సత్వం పద్మమివోచ్యతే ఈ సత్వాన్ని పద్మము అంటారు. ఓజః సహో బలయుతం. ముఖ్య తత్వం గదాం. గద అంటే ముఖ్య తత్వము. అపాం తత్వం ధరవరం. శంఖం అంటే జల తత్వము. తేజస్ తత్వం సుదర్శనం. కఠ్ణం ఏమిటి? తేజస్సు. నభోనిభం నభస్తత్వం అసిం. ఖడ్గము ఆకాశతత్వం. చర్మ తమోమయం. కాలరూపం ధనుహు శార్ంగం. కాలము అంటే ఏమిటి? కాలము. సధా కర్మమయ ఇశుతిం ఏమంటారు? అమ్ముల పొది. అదేమిటి? కర్మమయం. ఇంద్రియాని శరానాహుహు అతని యొక్క శరములు బాణములు ఇంద్రియములు ఆకూతీహి అత్యత్యందనం మన సంస్కారం ఉన్నాయే వాసనలు ఇవన్నీ అతని యొక్క రథము. తనుమాత్రాని అస్య అభివ్యక్తిం పరమాత్రమని స్వామి యొక్క అభివ్యక్తి అంటున్నారు. ముద్రయార్ధ క్రియాత్మతాం మండలం దేవయజనం దీక్ష సంస్కార ఆత్మన మండలం అంటున్నాం కదా ఇది దేవం యొక్క ఆరాధన. పరిచర్య భగవతః ఆత్మనః దురతీక్షయ ఇదంతా భగవంతుని యొక్క పరిచర్య. భగవాన్ భగ శబ్దార్ధం ఈలా కమల ముద్వహన్ స్వామి దగ్గర ఏముంటుంది పద్మం ఉంటుంది. పద్మం అంటే ఏమిటి భగ శబ్దానికి అర్థం. అంటే అది జ్ఞాన శక్తి బల ఐశ్వర్య వీర్య తేజస్సులు అనేటువంటి ఆరు గుణములకు భగము అని పేరు. దాని అర్థమే పద్మం. పద్మం అంటే భగ శబ్దం యొక్క అర్థము. అలాగే భగవతః దీరానుద్వహన్ ధర్మం యశత్య భగవాన్ చామర వ్యజనే. ఒకటి చామరం ఇంకోటి వ్యజనం ఒకటి ధర్మము అదొకటి కీర్తి ఆదపత్రంతు వైకుంఠం.

ద్విజా ధామ అకుతో భయం వైకుంఠం ఉందే ఇది ఆతపత్రము అంటున్నాడు. త్రివృత్తు వేదః సుపర్ణాక్షః వేదం ఉందే. ఎవరు వేదం సుపర్ణ సుపర్ణోతి గరుత్మాన్ అంటారు కదా రెండు అమ్మాయి గరుత్మంతుడు యజ్ఞం వహతి తను యజ్ఞ పురుషుడిని ఏం చేస్తుంది యజ్ఞాన్ని భరిస్తుంది కదా ఈ గరుత్మంతుడు యజ్ఞ పురుషుడిని వహతి. యజ్ఞం వహతి పురుషం అనపాయిని భగవతి స్త్రీహి సాక్షాత్ ఆత్మనోహరే అతని యొక్క ఆత్మ కల అంటారు దాన్ని విశ్వక్సేనః తంత్రమూర్తి అతను తంత్ర అని ప్రశ్నిస్తాడు. పాంచరాత్రం అంటాం కదా దానికైనా ప్రతినిధి విధిత పార్శ్వదాధిపః నందాదయ అష్ట ఉద్వాస్తాస్య అణిమాద్య హరేర్ధునః అష్ట ద్వారపాలకులు అణిమ మహిమ గడిమ లహిమ ప్రాప్తి ప్రాకామ్యం ఈచత్వం ఒతిత్వం అనేటువంటి ఐదు గుణములు వాసుదేవః సంకర్షణః ప్రద్యుమ్నః పురుషః స్వయం ఇవన్నీ తానేను అనిరుద్ధ ఇతి బ్రహ్మన్ మూర్తి వ్యూ ఇవి వ్యూహములు అంటాం. మూర్తి వ్యూహమునివి స విశ్వః తైజసః ప్రాజ్ఞః తురీయః. వీటినే మనము విశ్వ, విశ్వ, తైజస, ప్రాజ్ఞ, తురి అని వృత్తి విధాలు చెప్పుకుంటాం ఈ నాలుగు తత్వాలనే. అర్ధేంద్రియాశయ జ్ఞాన ఇతనే అర్ధ ఇంద్రియ ఆశయ జ్ఞాన. అనే నాలుగు భావాలతోటి తనే అలా మనకు ఆ ఆలోచించబడతాడు, నిర్ణయించబడతాడు, తెలియబడతాడు అన్నమాట. అంగ ఉపాంగాయుధా కల్పైహి భగవాన్ సత్య చుస్తయం ఇది ఈ నాలుగు. పైన చెప్పినటువంటి అంగములు, ఉపాంగములు, అవయవములు, ఆలితములు ఇవన్నీ కలిసి ఈ మహానుభావుడు ఉంటాడు. విభర్తిస్మ చతుర్మూర్తిహి భగవాన్. హరిహి ఈశ్వరః ఈ మహానుభావుడే నాలుగు మూర్తులతో ఉంటాడు ద్విజ వృషభ సయేత బ్రహ్మ యోని మహానుభావ ఇతనే బ్రహ్మ యోని స్వయం దృపు స్వప్రకాశుడు స్వవైమ పరిపూర్ణః మాయయాచ స్వయైతకు తన మాయతో తానే తన మహిమతో తానే పరిపూర్ణుడు. సుజ్యతి హరతి పాత్. సృష్టిస్తాడు, సంహరిస్తాడు, రక్షిస్తాడు.

ఆస్యాయనావు సాక్షాః వివృతైవ నిరుక్తః తత్వరై ఆత్మరత్యః వివరించబడినటువంటి వేదార్ధము లాగా భగవంతుని యొక్క భక్తులకు మాత్రమే ఈ మహానుభావుడు లభిస్తాడు దొరుకుతాడు ఆత్మరత్యః శ్రీకృష్ణ కృష్ణ తత వృష్టి రుషభ అవనిద్రుకు రాజన్య వంశ దహన అనపవర్గ వీర్య గోవింద గోప వనితా బ్రజ పుత్య గీత తీర్థ శ్రవ శ్రవణ మంగళ పాహి ఉధ్యాం శ్రీకృష్ణ యదుభూషణ సరసక శృంగార రత్నాకర లోకద్రేహి నరేంద్ర అదే. ఈనే పోతన అలా చెప్పారు. అంటే మళ్ళీ ఒకసారి స్వామిని జ్ఞాపకం చేసుకోవాలి కదా అద్భుతమని శ్రీకృష్ణ కృష్ణ సఖ అదేమిటి మళ్ళా అర్జునుడు కృష్ణుడు అర్జునుడికి మిత్రుడు వృష్ణి వృషభ అవరిదృతు రాజన్య వంశ దహన. యాదవ ఇతర రాజుల యొక్క మొత్తం ఎవరు వాళ్ళు అవనిద్రుకు భూమికి ద్రోహం చేసిన రాజుల వంశాన్ని దహింపచేసిన వాడా అనపవర్గవీర్య మోర్షవీర్యం కల మహానుభావ గోవిందా గోపవనితా వ్రజ భృత్య గీత తీర్థ స్రవ గోపికల చేత గోపాలుల చేత సిద్ధించబడినటువంటి కీర్తిగల మహానుభావ స్రవణ మంగళ పాహి భృత్య ఆ భక్తులందరినీ సాపాడవయ్యా. యైదం కల్య ఉత్సాయ మహాపురుష లక్షణాన్ని చెప్పుకున్నాం కదా మహాపురుషణాన్ని దీన్ని పొద్దున్నే లేచి చదివితే సచ్చిత్తః. అతని యందే మనస్సుంచి అధ్యయనం చేస్తే ప్రయతో జప్త్వా బ్రహ్మ వేద గుహా స్వయం. పరబ్రహ్మ జ్ఞానం కలుగుతుంది. చవినవంతి. సుకో యదా భగవాన్ విష్ణురాతాయ శృణ్వతే సౌర్ గణో మాసి మాసి నానావసతి సప్తక ఇప్పుడు మళ్ళీ అడుగుతున్నాడు అయ్యా, ఏదో ఆ వరదలో మీరు కొన్ని చెప్పారు పరీక్షిత్తు శివ వేదులు ఏమో చెప్పాడు అన్నారు మీరు మాకు చెప్పలేదు సూర్య బలవానుడు. ఒక్కొక్క నెల ఒక్కొక్క రూపంతో తమ గణంతో కలిసి సంచరిస్తారు. 12 నెలలు కదా, 12 మంది ద్వావసాధి ఇచ్చారు.

ఒక సూర్యుడే కాదు, ఓ పాము ఉంటుంది, ఓ యక్షుడు ఉంటాడు, ఓ రాక్షసుడు ఉంటాడు, ఓ రుష్యుడు ఉంటాడు, ఇవన్నీ ఉంటాయి మొత్తం. గణ సప్తకం అంటారు. వాటితో కలి సంచరిస్తారని చెప్పారు మీరు, తేషాం నామాని కర్మాని సంయుక్తానామది మన పేరు ఏమిటి చెప్పండి. వాళ్ళు ఏం చేస్తారో చెప్పు. ఇది సూర్య వ్యూహము అంటారు. మనకు ఆరుణం ఉంది. వేదంలో ఆరుణ భాగం చూడండి. ఆరుణం మీద ఉంది. ఈ సూర్య వ్యూహాన్ని రోజు అధ్యయనం చేస్తే సంధ్యావందనం చేయటానికి యోగ్యత లేని వాళ్ళు ఈ సూర్య వ్యూహాన్ని రోజు అనుసంధానం చేస్తే నెక్స్ట్ జన్మలో బ్రాహ్మణుడై ఉంటారు అని శాస్త్రాత్మ. అంత గొప్పది అది. అన్నాడు అనాద్య విద్యయా విష్ణో ఆత్మనః సర్వదేశినాం పరమాత్మ యొక్క మాయతోటి నిర్మితః లోకతంత్రోయం లోకేషు పరివర్తతి పరమాత్మ యొక్క సంకల్పమే ఈ లోకతంత్రంలా వ్యవహరిస్తున్నారు ఏకయేవహి లోకానాం సూర్య ఆత్మ ఆదికృత్ హరిహి సకల లోకములలో లోకమును పరిపాలించేవాడు, లోకమును ఆశించేవాడు ఒకడే సూర్యుడు. నిర్మితః సర్వ వేద క్రియా మూలం. ఎవరు చూడడంటే అన్ని వేదములకు అన్ని క్రియలకు అతనే మూలము అని మీన్ కాదు రుషుభిహి బహుదా ఉజితః పుష్యులు తారా విధాలుగా చెప్పి ఉన్నారు. కారో దేశ క్రియ కర్త కరణం కార్యం ఆగమ ఇంకా ఉన్నాయా? మొత్తం వచ్చేసాయి. ద్రవ్యం ఫలం స్తుతి బ్రహ్మన్ నవదోక్తః అజయ. బ్రహ్మ పరమాత్మ యొక్క మాయ తొమ్మిదిగ ఏంటి? కాలము, దీటము, క్రియ, కర్త, కరణం, కార్యం, ఆగమం, ద్రవ్యం, ఫలం. పరమాత్మ యొక్క మాయ తొమ్మిది రకాలుగా ఉంటుంది. ఇవి మధ్వాదిటు ద్వాదశటు భగవాన్ కాలరూప దృతో.

ఒరేయ్ సూర్య భగవానుడు కారరూప ధారి మధువాది మాసములు మధుశ్చ మాధవశ్చ శుక్రశ్చ శుచిశ్చ మధు అంటే చైత్రం మాధవ అంటే వైశాఖ శుక్ర అంటే జైత్యం శుచి అంటే ఆసనం అలా. మద్వాదితు మాత ఏటు అంటే చైత్రాది మాసములలో 12 నెలల్లో స్వామి లోక తంత్రాయకరతి. సకల లోకములను కాపాడటానికి సంచరిస్తాడు. ఎలాగు కృతక్ ద్వాదశభి గణైహి విడివిడిగా 12 గ్రూపులు ఉన్నాయి. ఒక్కొక్క నెల ఒక్కొక్క గ్రూపుతో మహానుభావుడు తిరుగుతాడు. ధాత, కృతస్థలి, కేతిహి, వాసుకి, రథకృతు, పులస్యః, తుంబురుహు ఈ ఏడుగురు మధుమాసం నయంతి. అంటే మనకి ఇందులో ఒక యక్షుడు, ఒక అప్సర, ఒక రాక్షసుడు, ఒక సర్పము, ఒక మహర్షి, ఒక గాయుడు. ఉంటారు అందుకే తాత కృతస్థలి అంటే అప్సర హేతి వాసుకి రథకృత్ పులస్యః తుంబురుహు అని ఈ ఏడుగురు మధుమాసంలో సూర్యుని వెంట గణముగా ఉంటారు అలాగే అంటే మొదటివాడు తాత. సూర్యుని పేరు ఏమిటి? ధాత. మొత్తం 12 మంది ధాత అని చెప్తాం. చైత్రం ఆగున్నటువంటి సూర్యుని పేరు ధాత. అతని వెంట కృతస్థలి, హేతి, వాసుకి, రథకృతు, పులస్య, తొంబురు వీళ్ళు అతని వెంట ఉంటారు. ఇక వైశాఖ మాసంలో అర్యమ అనే పేరు అర్యమ. పులహ, ఓజ, ప్రహేతి, పుంజికస్తరి, నారద, కచ్చధీర అనేటువంటి ఈ గణాలతోటి వైశాఖ మాసంలో సంచరిస్తాడు. జ్యేష్ట మాసంలో మిత్రః అనే పేరుతో. ఋషి పేరు అత్రి, పౌరుషేయః, తక్షకః, మేనక, అహాహా, అహస్వనః. వీళ్ళు జ్యేష్ట మాసంలో సంచరిస్తారు. వశిష్టః, వశిష్ట, వరుణ, రంభ. సహజన్య, హుహు, శుక్ర, చిత్రస్వన వీళ్ళు శుచి మాసం అంటే ఆహార మాసంలో తిప్పుతారు. ఇక ఇంద్రుడు. ఎవరి పేరు? సూర్యుని పేరు. ఎప్పుడు? త్రావణ మాసంలో. అందుకే అప్పుడు వషావతి. వషావతి ఎవరు ఇంద్రుడు అయ్యాడు. ఇంద్రుడు విశ్వావసు శ్రోత.

ఏదాతపత్రః, అంగిరః, ప్రమ్లోచ, రాక్షసః, వర్యః వీళ్ళు నపోమాసం అంటే శ్రావణమాసంలో ఉంటారు. వివస్వాన్ మనకు ఆ పదంలో పేరు సూర్యుడి పేరు. ఉగ్రసేన, వ్యాఘ్ర, ఆచారణ, భృగు, అనుమ్లోచ, శంఖపాల వీళ్ళు బాలపదంలో వీళ్ళు ఉంటారు. పూష అనేది ఆ స్థోయుజ్యంలో ధనంజయ, వాత, సుచేన, సురుచి, ఘృతాచి, గౌతమః వీళ్ళు ఆ ఆ స్థోయుజ్యంలో క్రతు, వర్చ భరద్వాజ, పర్జన్య, సేనచిత్, విశ్వ, ఐరావత, తపస్యాక్ష్యం నయే వీళ్ళు తపస్యం అంటే కార్తీకం అన్నమాట. అద అంశుహు, కశ్యపః, తార్ష్యః, ఋతసేనః, ఊర్వశి, విద్యుత్. విద్యుత్ శత్రుహు మహాశంఖః వీళ్ళు సహోమాసం అంటే మాగశ్రమం అనగా భగః సూర్యుని పేరు స్పూజ్య అరిష్టనేమి పూర్ణ ఆయు కర్కోటక పూర్వచిత్తి వీళ్ళు పుష్యమాసాన్ని వీళ్ళు తీసుకుంటారు. త్వష్ట రుచిక త్వష్ట అనేటువంటిది మాఘమాసం సూర్యుడి పేరు. కంబర, కిలోత్తమ, బ్రహ్మాపేత, హృతజిత్, ధృతరాష్ట్ర, ఇశంభర వీళ్ళు. అలాగే విష్ణువు అనేటువంటి సూర్యుడు అశ్వతర, రంభ, సూర్యవత్స, సత్యజిత్, విశ్వామిత్ర, మకాపేత, పూజ్యమాతం నయంతి. ఏతా భగవతో విష్ణోహో ఆదిత్యస్య విభూతయః ఇలా మనకు 12 నెలల్లో సూర్య భగవానుడి యొక్క 12 విభూతులు చెప్తున్నాము. విష్ణువు ఆ. వరతాం సంధ్యయోర్ నూణం హరంత్యంహః దినే దినే సంధ్యావందనానికి బదులది కాదు కానీ సంధ్యా సమయంలో వీటిని ప్రతిరోజు అనుసంధానం చేస్తే సంధ్యావందన ఫలితమును బ్రహ్మజ్ఞానం కూడా కలుగుతుంది. ద్వారదశపి మాచేరు దేవోసౌ షడ్భిరక్య వైత్యరన్ సమంతా తనుతే పరద్రేహచ సన్మతిం. ఈ 12 నెలలలో ప్రతి నెలలోనూ తాను కాక ఇంకొక ఆరుగురు తన గణం వీటితో కలిసి తిరుగుతూ అంతట పరత్రా ఇహట. ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ అందరికీ ఉత్తమ బుద్ధిని కలిగిస్తాడు. దియో యోన ప్రచోదయా అది కదా మరి అందుకు ఉత్తమ బుద్ధిని కలిగిస్తాడు. సామ ఋకు యజుభిని తల్లింగై ఋషయా సంస్తువంతి అముం.

జనులు సంచరిస్తుంటే అతనికి గుర్తు లింగం అయినటువంటి ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, ఆమవేదం వీటితోటి ఋషులు స్తోత్రం చేస్తారు. గంధర్వాహ తం ప్రగాయం చెప్తున్నాడు. వెలుగురు ఏం చేస్తారు? ఋషులు వేదములతో స్తోత్రం చేస్తారు, గంధర్వులు గానం చేస్తారు, అబ్సరసలు నాట్యం చేస్తారు, నాగులు రథాన్ని మోస్తాయి, రథయోజకాః స్తోదయంతి రథం పృష్టే నైరుతా తారతులు. తన వీప్ మీద ఉండి తోస్తుంటారు బలచాలినః వాలకిల్యాః సహస్రాణి సత్తిహి బ్రహ్మర్షయః 60 వేల వాలకిల్య మహర్షులు. పరిశుద్ధులు పూర్వతాభిముఖం యాంతి స్తువంతుతుపి సూర్యుని ముద్ర వేడుతూ శ్రీ భగవానుని స్తోత్రాలతోటి పగుడుతూ ఉంటారు ఏవం అనా. ఆదిని ధనః భగవాన్ పరమాత్మ ఎవరాయనే ఆద్యంతోనే పరమాత్మ భగవాన్ హరి ఈశ్వర కల్పియ కల్పియ త్వమాత్మానం యూఖ్య ఒక్కొక్క కల్పనలు తన ఆత్మను తన స్వరూపాన్ని ఒక్కొక్క దీర్ఘ అవ్యోహములుగా చెప్పి లోకాన్ అవతి. అన్ని లోకములను కాపాడుతాడు. అతను మాత్రం హజః. పుట్టేవాడు కాదు. మనందరినీ పుట్టించి ఏడిపిస్తాడు కానీ తను మాత్రం పుట్టలేదు. అంటే ఏడిపిస్తాడంటే కాపాడుతాడు అన్నాడు. ఇలా అంటే అవత్యజః. ఇప్పుడు నమో ధర్మాయ మహతే నమః కృష్ణాయ సూతుడు నమో ధర్మాయ మహతే నమః కృష్ణాయ వేధసే పరమాత్మకు నమస్కారము బ్రాహ్మణేభ్య నమస్కృత్య ధర్మానుభక్షే సనాతన ఏం చెప్తున్నాడు? సనాతన ధర్మాలు అంటే మొత్తం అంటే ఏమిటి మనం ఇంతవరకు భాగవతంలో ఏవేవి చదువుకున్నాము అంటే జ్ఞాపకం ఉంటుందా? రివ్యూ అంటాం కదా, రివ్యూ యా రివ్యూ అంటాం కదా. అలా ఇప్పుడు అది చెప్తున్నాడు స్వామి. ఈ అధ్యాయం మొత్తంలో మనం ఏమేమి చదివామో చెప్తాడు.

సింహావలోకన మొత్తం కచితం విప్రాహ విష్ణోశ్చరితమద్భుతం నయన పరమాత్మ యొక్క అద్భుత చరిత్ర చెబుతున్నాను భవత్పిని యదహం పురుష్టః నరాణాం పురుషోచితం ఏమడిగారు మానవులుగా పుట్టిన వారు తమ జీవితంలో ఏమేమి చేయాలి చేదగినది ఏది? అడిగారు మనకు జ్ఞాపకం ఉందా? అత్ర సంకీర్చిత సాక్షాత్ సర్వ పాప హరో హరిహి. ఈ భాగవతంలో మీ ప్రశ్నకు సమాధానంగా సకల పాపము అగిరించేటువంటి శ్రీమన్నారాయణుడు కీర్తించబడ్డాడు ఎవరాయన నారాయణః కృషికేశః భగవాన్ ఆత్మతాంపతిహి అలాంటి స్వామి స్తోత్రం చేయబడ్డాడు అత్ర బ్రహ్మ పరం గుహ్యం జగత ప్రభలాప్యయం సకల జగత్తు యొక్క సృష్టి సంహార కారణమైనటువంటి పరమ రహస్యమైన పరమాత్మ జ్ఞానంచ తదుపాఖ్యానం అతని చరిత్ర అనేటువంటి జ్ఞానాన్ని విజ్ఞాన సంయుతం ప్రోక్తం. దీన్ని నేను చెప్పాను భక్తి యోగ సమాఖ్యాతః. ఏం చెప్పారు భాగవతంలో? భక్తి యోగాన్ని చెప్పాము. వైరాగ్యం చ తదాశ్లయం. అది వచ్చి ఏంటి భక్తి ఏమొస్తుంది? వైరాగ్యము. ఇలాగ పారీక్షితం ఉపాఖ్యానం నారదాఖ్యానమేవచ పరిషిత్ కథ నారదుడి కథ అరిటి యొక్క ప్రాయోపవేశము. సుఖ బ్రహ్మ రావటము, యోగ ధారణయా ఉత్క్రాంతి సంవాదః నారద అజయోహో బ్రహ్మ నారదుల యొక్క సంవాదం అలాగే అవతారానుగీతం. పరమాత్మ పద చెప్పుకున్నాం 24 అవతారానుగీతం చ సర్గః ప్రాధాన్యకః ప్రకృతి సృష్టి అన్నమాట అలాగే విదుర ఉద్ధవ సంవాదః క్షత్రు మైత్రేయయోస్తతః విదుర ఉద్ధవుడు విదుర మైత్రేయుడు తర్వాత పురాణ సంహిత ప్రశ్న అలాగే మహాపురుణ సంస్థితి తత ప్రాకృతిక సర్గః

ప్రకృతి సృష్టి సప్త వైభూతికాః ఇవో ఏడు అవక ఇవి అలాగే తతో బ్రహ్మాండ సంభూతి బ్రహ్మాండము వైరాజః పురుష విరాట్ పురుషుడు అలాగే కారస్య స్థూల సూక్ష్మస్య గతిహి చాలా మంది యొక్క లెక్క చెప్పుకున్నాం. పద్మ సముద్భవః పద్మ భోజం. భువ ఉద్ధరణః భూమిని ఉద్ధరించుట ఇక్కడి నుంచి సముద్రం. అలాగే హిరణ్యాక్షవధః ఊర్ధ్వ తిర్య కవాక్ సర్గ చెప్పుకున్నాం కదా దేవతలు, మానవులు, పశుపక్ష్యాదులు అవి చెప్పుకున్నాము. అవాక్ సర్గః రుద్ర సర్గః రుద్రుని యొక్క సృష్టి అలాగే అర్ధనారీ నరస్యాదయతః స్వాయంభువో మను స్వాయంభువ మనువు శతరూపాజ యాత్రీనామాద్య ప్రకృతిరుత్తమ సంతానః ధర్మపత్నీనాం కర్దమస్య ప్రజాపతే కర్దముని యొక్క గాథ అవతారో భగవతః కపిలస్య మహాత్మనః కపిల భాజిక అవతారము దేవభూత్యాతి సంవాదః కపిలేన కపిల దేవభూతి సంవాదము. నవబ్రహ్మ సముత్పత్తిహి దక్ష యజ్ఞ వినాశనం అర్థం అవుతుంది అనుకుంటాను సౌత్ మామూలుగా యువస్య చరితం పశ్చాత్ కృధోహో తర్వాత ప్రాకీన పరిహి నారదుని యొక్క సంవాదము ప్రియవ్రత ఉపాఖ్యానము నాభి అనుజయితము వృషభస్య భరతస్య ద్వీప వర్ణ సముద్రాణాం గిరి నద్యుప వర్ణనం చెప్పుకున్నాం కదా పంచవర్ధనం. ఎన్ని ద్వీపాలు, ఎన్ని వర్షములు, ఎన్ని సముద్రములు, ఎన్ని పర్వతములు, ఎన్ని నదులు ఇవన్నీ చెప్పుకున్నాం. జ్యోతిష్ చక్రస్య సముస్థానం ఆకాశము, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు. చెప్పుకున్నాం. పాతాళ నరక స్థితి నరకం గురించి దక్ష జన్మ ప్రచేతోభ్యః తత్పు తత్పుత్రీనాంచ సంతతి. దక్ష పుత్రితుల యొక్క సంతానం యతో దేవాసుర నర తిర్య నగ ఖగాదయః మొత్తం సంతానం ఇదంతా దక్షుడే కదా. దేవతలు రాక్షసులు పశువులు పశువులు పాములు. అవన్నీ త్వాత్రస్య జన్మ అంటే ఉత్తరాసురుడు నిధనం పుత్రయోత్స్య ద్వితే ద్విజాః ఇది అనేది పుత్ర యొక్క పుత్రులు వాళ్ళ యొక్క మరణము. దైత్య చరిత్ర ప్రహ్లాదస్య మహాత్మనః ప్రహ్లాద చరిత్ర మనవంతరానుకథనం గజేంద్రస్య విమోక్షణం. మనవంతరావతారములు విష్ణోహో హయకిరాజయ అంటే హయక్రి అవతారం. అలాగే కౌర్మం కూర్మావతారం, ధాన్వంతరం మాత్యం, వామనం క్షీరోదమధనం, అమృతార్ధై దివోకసాం దేవాసుర మహాయుద్ధం. సార్యవంశాను కీర్తనం విక్షవాకు జన్మ తద్వంశం సుజ్జుమునుడు విలోపాఖ్యానం సార్వోపాఖ్యానం సూర్యవంశాను కథనం

శేషాదాధ్యాః నృగాద నృగాచరితం సౌకన్య సుకన్య చరితం శరియాతి సపుత్తుడు తట్వాంగః మాంసాతు సౌభరి తగర రామ అలాగే నివే అంగపరిత్యాగ జనకానాంచ సంభవ మొత్తం లిస్ట్ చూసుకోండి. రామస్య భార్గవేంద్రస్య పరశురామ చరితం నిక్షేత్ర కరణం ఐలస్య అంటే కురూరవుడు సోమవంశస్య యయాతేహే. నగుతస్య దౌశ్యంతి భరతుని చరిత్రము శంతను చరిత్రము హయాతి ధర్మ జ్యేష్ట పుత్రస్య యదోహ వంశ అనుతీర్తిత యదువంశం. కరిచి యత్రావతరిణో భగవాన్ కృష్ణాఖ్యః జగదీశ్వరః యదువచనలో పరమాత్మ అవతరించాడు వసుదేవ గృహే జన్మ తతో వృద్ధిశ్చ గోపులే ఇక్కడ పుట్టాడు, అక్కడ పెరిగాడు, సత్య కర్మాని అపారాని కీర్తితాని అసుర చూశాడు. పరమాత్మ యొక్క అనంతమైన కరిత్ర చెప్తున్నాం పూతనా. పూతనాసు పయప్పానం చగటోచ్చాడనం తృణావర్తస్య నిస్పేతః తదైవ బకవర్తయో బకాసుర వర్తాసులు ధీరుకస్య సహబ్రాతు ప్రదం పత్తిత సంక్షయః గోపానాంచ పరిత్రాణం దావాగ్ని పరిసర్పతః దమనం కాళీత్యాహే మహాహేహే నందమోక్షణం నందుని పాములో ఉంచి చదివి చూడండి ఆ భాగము ప్రదజరియాతు కన్యానాం గోపికలు యత్ర తుష్టనా అచ్యుతో వ్రతై ప్రసాదః యజ్ఞపత్నీభ్యః విప్రాణాంచ అనుతాపనం గోవర్ధనోద్ధరణం చక్రస్య సురపేహ అథ యజ్ఞాభిషేకం స్త్రీభిశ్చ క్రీడ అంటే తాతలీల. శంఖచోడస్య దుర్బుద్ధేహ వధః అరిష్టస్య కేచినః అక్రూరాగమనం పశ్చాత్ ప్రస్థానం రామకృష్ణయోహు వెళ్ళిపోటం బ్రజస్త్రీణాం విలాపః మధురాలోకనం గజ ముష్టిక చాణూర కంసాదీనాంచ యో వధః రెండరివాద మృతస్యానైనం సూనోః పునః సాందీపనేహ గురోః గురుపుత్రుణ్ణి తీసుకొని వచ్చుట మధురాయ నివసత యద్చక్రస్య యద్ప్రియం కృతం ఉద్ధవరామాభ్యం యుతేన హరిణ

పరరాముడు, ఉద్ధవుడు కలిసి ద్వారకా నగరంలో అందరికీ ప్రియాన్ని ఆచరించాడు. అలాగే జదాసంత సమారేత దైన్యత్య బహుషోవధ. 23 సార్లు చేశారు. ధాతనం యవనేంద్రస్య అంటే కాలనేని. కుశస్థలియా కాలయవనుడు కుశస్థలియా నివేచనం ద్వారకా విమానం ఆదానం పారిజాతస్య. సుధర్మాయాహ సురాలయాత్ రుక్మిణ్య హరణం యుద్ధే ప్రమధ్య ద్విషతో హరేహే హరస్య జృంభణం యుద్ధే బానస్య బానాసురుడి భుజపురుత్తనం ప్రాగ్యోతిత పవటిం హత్వా కన్యానాం హరణం నరక సంహారం 16000 కన్యాలను చైత్య పౌండ్ర శాల్వానాం దంతవక్త్ర శిశుబారుడు పౌండ్రకుడు శాలువుడు దంతవక్త్రుడు శంబరః దువిధః పీఠః మురః పంచజనాదయ మహాత్మేంచ వహస్తేతాం వారణాస్యాస్య దాహనం కాదిని దగింపజేయుట భారావతరణం భూమే నిమిత్తి కృత్య పాండవాన్ ఇలా చేసి విప్ర చా పాప గీతేన సంహారః స్వకులస్య చ తన కులాన్ని కూడా సంహరించుతా ఉద్ధవస్తుచ సంవాద వాసుదేవస్తుచ అద్భుత కృష్ణ ఉద్ధవ సంవాదము యత్రాత్మ విద్యా సఖిలా ప్రోక్త ధర్మ వినిర్ణయ అంతట ధర్మాన్ని నయించారు తతో మర్త్య పరిత్యాగః ఆత్మ యోగాను యోగం తోటి మర్త్య దేహాన్ని వదిలిపోతుగా యుగ లక్షణ వృత్తిచ్చ తలౌ నృణాం ఉపప్రవః ఆయా యుగ లక్షణాలు, మామూలు యొక్క ప్రవృత్తి, పుర్య విధత్య ప్రళయః ఉత్పత్తి త్రివిధా తదా అని చెప్పుకున్నాం కదా ప్రళయాలు మామూలు రకాలని, సృష్టి మూడు రకాలని, దేహ త్యాగస్య రాజరిషేహే విష్ణురాతస్య ధీమతః పరీక్షిత్తు యొక్క దేహత్యాగము శాఖా ప్రణయన ఋషేః మార్కండేయ సప్తః వేదవరేశ విభాగము మార్కండేయ కథ మహాపురుష విన్యాసః సూర్యస్య జగదాత్మః ఇది జోక్తం ద్విజ శ్రేష్ట యత్ పుష్టోహ విహాస్మివః మీరు ఏమేమి అడిగారో అవన్నీ నేను ఈ రీతిలో మీకు చెప్పాను. లీలావతార కర్మాణి కీర్తితానిహ సర్వ ఇంతకు ఏం చెప్పావయ్యా అంటే.

పరమాత్మ యొక్క నీరావతార కర్మలను చెప్పాను, పతితః కరితః ఆర్తః క్షుత్వా వా వివచో బ్రువన్ హరయే నమః ఇతి ఉచ్ఛైహి ఉచ్ఛతే. సర్వపాకత ఎందుకు చెప్పావా ఇదంతా అంటే అనుకున్నా అనుకోకున్నా తెలిసినా తెలియకున్నా జారి పడబోతూ తుమ్ముతూ దగ్గుతూ తూలుతూ నిద్రపోతూ కలగంటూ పక్కవానితో మాట్లాడుతూ ఏ రకంగానైనా ఒక్కసారి సిగ్గు విడిచిపెట్టి పెద్దగా హరయే నమః అంటే అన్ని పాపాలు పోతాయి. అతితః కరితః ఆర్తః సుత్వ అంటే సుమ్ము వివచః బ్రువన్ హరయే నమైతి ఉచ్చైహి పెద్దగా అంటే ముచ్యతే సర్వపాతకా ఒక్కసారి అంటేనే పోతాయి అంటే మరి ఇంత భాగవతంలో మనం ఎన్నిసార్లు అని ఉంటాం. మరి పాపాలే నీరు అనుకోలేదు. అలాగే సంకీర్త్యమానః భగవాన్ అనంతః పరమాత్మ సంకీర్త్యమానుడై. శ్రుతానుభావః వింటే తాలు ఏమిటి అతని ప్రభావాన్ని వ్యసనం హి పుంసాం మానవుల యొక్క అన్ని కష్టాలు అన్ని పాపాలను ప్రవిష్య చిత్తం విధినోతి పాపాలన్నీ లోపట ఉంటాయి కదా ఎలా పోగొడతాడు అంటే లోపలికి పోయే పోగొడతాడు. చిత్తం ప్రవిష్య హృదయంలోకి ప్రవేశించి అశేషం మళ్ళీ మిగులుతాడు నో బ్యారెన్స్ నిల్. సంపూర్ణంగా తొలగిస్తాడు యథా తమః అర్తః అభ్రమివ అతివాతః సూర్యుడు చీకటిని పోగొట్టినట్టు పెద్ద గాలి మేఘాన్ని పోగొట్టినట్టు పరమాత్మ మన పాపాలను పోగొట్టాడు. వృషాగిరస్తాః అసతీ రసత్కతాః నగజ్జతేయత్ భగవాన్ అధోత్సజః. ఎక్కడ పరమాత్మ కథలు చెప్పబడవు. భగవంతుడిని వర్ణించనటువంటి కథలు ఉన్నాయే, మాటలు ఉన్నాయే అవన్నీ మురుష.

పురుషాగిర అసత్య వాక్యాలయా అంటున్నాడు. అంతే కాదు అసత్య ఈ అసత్ కథ. అవి మంచి కథలు కావు దుష్ట కథలు. అవన్నీ లేని కథలు. ఇక సదేవ సత్యం సదుహైవ మంగళం సదేవ పుణ్యం. భగవత్ గుణము దేవి ఎక్కడ పరమాత్మ గుణములను వృద్ధి పరుస్తూ వర్ణిస్తూ కీర్తిస్తూ స్తుతిస్తామో అదే సత్యము. అదే మంగళము అదే పుణ్యం. ఇంకా తృప్తి కాలేదు స్వామికి అదే రమ్యం. అదే సుందరము రుచిరం. ఎలాంటిది నవం నవం. నిత్య నూతనము ఎప్పటికప్పుడు కొత్తది. భాగవతం ఇవాళ అయిపోతుంది. మళ్ళా రేపు చెప్తామంటే అందరూ వచ్చేస్తారు. ఇప్పటిదాకా విన్నాం కదా అంటే మళ్ళా కొత్తది. రుచిలం నవం నవం తదేవ శస్త్రతు మనసో మహోత్సవం. మనసుకు పెద్ద పండుగ అంటే అదే. ఏది? భగవంతుడి నామ సంకేతం. తదేవ శోకార్ణవ శోషణం నృణం. మానవుల యొక్క దుఃఖ సాగరాన్ని ఇంకింపచేసేది. యదుత్తమ శ్లోకైషోను గీయతే. పరమాత్మ యొక్క కీర్తి ఎక్కడ గానం చేయబడుతుందో అదే. అన్ని దుఃఖాలు అన్ని పాపాలు పోవొట్టింది. నతధ్వజః చిత్రపదం హరేర్యచః జగత్ పవిత్రం ప్రగుణీత కరిచిత్తు. కదా సకల లోకములను పవిత్రం చేసేటువంటి పరమ పావనమైన పరమాత్మ కీర్తి గానము చేయబడని వాక్కు ఉందే అది వాక్కే కాదు. అదేమిటి తతు ధ్వాంశ తీర్థం నతు హంస సేవితం ధ్వాంశం అంటే కాకులు. కాకి కాకి మడుగట. కాకి నీళ్ళు ఎలా ఇప్పుడు చూసారా ఎలా నీళ్ళు అలా ముంచి ఇలా పైకెచ్చి మళ్ళీ అరికెండి కదా. రెక్కలు కూడా తడవవు. అలాంటి చోట చాకిపోదు అంత కొద్ది నీళ్ళు ఉంటే బాగా ఉంటే పోదు నదులకు బావులకు పోదు చిన్న చిన్న బుట్టలు ఉంటాయి చూడండి. పొరపాటున పడ్డా లెక్కలు చదవకూడదు. వాళ్ళు ఎగరలేదు. అంటే చిన్న చిన్న మురికి గుంటలు అని మాట చెప్పాలంటే పరమాత్మ కథ చెప్పని మాటలన్నీ మురికి గుంటలు.

అందుకే అంటున్నారు మనకు ద్వాంచ తీర్థంతు నతు హంస సేవితం. అక్కడ హంసలు సేవించవు. యత్ర అచ్యుత తత్రహి సాధవోమరః. పరమాత్మ ఉన్నతుడే కదండీ పరిశుద్ధులైన ప్రత్యేక్షలు ఉండేది. ఆయన లేడు వానెందుకు ఉంటారు? అమలాః స వాగ్విసర్గః జనతాహ సంప్లవః యస్మిన్ ప్రతి శ్లోకం అబద్ధవత్యపి ఒక్కొక్క శ్లోకాన్ని కవిత, రీతి, చిత్రము, అలంకారము, గుణము, ఛందస్సు ఏమంటాం కదా చెయ్య రచనలన్నీ ఇవన్నీ లేకున్నా ఇబ్బంది లేదు. ప్రతి శ్లోకం అబద్ధ వచ్చపి శ్లోక లక్షణాలు లేకున్నా, కావ్య లక్షణాలు లేకున్నా, అలంకార లక్షణాలు లేకున్నా, శబ్దాలంకారాలు, అంగాలంకారాలు, చిత్రాలంకారాలు ఏవి లేకున్నా ఆ మాట. తలు మానవ పాపమును నశింపచేసేవి ఏమాతలు నామాని అనంతత్య యశోంకితాని పరమాత్మ యొక్క కీర్తి ముద్ర ఉన్నటువంటిది శ్రుణువంతి గాయంతి గృణంతి రాధవ. దేన్ని సజ్జనులు వింటారో, పాడుతారో, అంటారో ఆ వాక్కులో ఏ కవితా రీతులు లేకున్నా అది మహాకావ్యము. ఉత్తమ. రక్షణనిస్తుంది జనుల యొక్క పాపాలన్నిటిని పోగొడుతుంది. నైష్కరమపి అచ్యుత భావవర్జితం వినుమని మొదలు చెప్పుకున్నాం ప్రథమ స్కంధంలో మళ్ళీ ఒకసారి. ఉదం మా అటు బొందరి ఉండాలి కదా అని చెప్తున్నాడు. నైక్యరమపి అచ్యుత భావ వజ్జితం నశోభతి జ్ఞానమలం నిరంజనం. ఎంత జ్ఞానం ఉన్నా, ఎంత వైరాగ్యం ఉన్నా, పరమాత్మ భావం అంటే భక్తి లేకుండా ఉండేటువంటి జ్ఞానము నచోభతే.

శోభించదు కుతః పునశ్చ స్వదభద్రం ఈశ్వరే న కర్పితం కర్మ యదపి అనుత్తమం. ఎప్పుడు ఎంత గొప్ప పనైనా పరమాత్మకు అర్పించకుంటే అది పనేనా? ఎందుకండీ మనం చేసేది? యశస్త్రిమామేవ పరిశ్రమః పరః వర్ణాత్రమాచార తపస్సృతాదిషు. వర్ణాచారం, ఆశ్రమాచారం, తపస్సు, జపము, శాస్త్రము, హోమము, యజ్ఞము. చాలా కష్టపడతారు కదా అది ఒక్కటే విరుస్తుంది పరిక్రమ కేవలం కష్టం మాత్రమే విరుస్తుంది అవిస్మృతిని శ్రీధర పాద పద్మయో గుణానువాద శ్రవణాది విరుహరే మరి ఏం చేయమంటావయ్యా అంటే పరమాత్మ యొక్క అనంతమైనటువంటి కళ్యాణ గుణములను పలుకుట వినుట. ఉంటే వేరే శ్రమ ఏది అవసరం లేదు. ఇది లేకుండా చేసినదంతా శ్రమ మాత్రమే తప్ప మరి ఎందుకు పనికిరాదు. అవిస్మృతి కృష్ణ పదారవిందయో పరమాత్మ యొక్క పాద పద్మముల అవిస్మృతి అంటే మరవకుండా ఉండుట క్షీణోతి అభద్రాణి శ్యమం తనోతి చ అమంగళాలను పోగొడుతుంది, మంగళాన్ని కలిపిస్తుంది. సత్వస్య శుద్ధిం పరమాత్మ భక్తిం. సత్వ శుద్ధిని పరమాత్మ భక్తిని జ్ఞానంచ విజ్ఞాన విరాగ యుక్తం ఒక జ్ఞానం కాదు. విజ్ఞానము ఉండాలి, వైరాగ్యము ఉండాలి. ఆ రెండు ఉన్నటువంటి జ్ఞానాన్ని కూడా కలిగిస్తుంది. యూయం ద్విజాగ్రాహ బత బూరి బూరి భాగ ఇది మీకోసం అన్నాను. బ్రాహ్మణోత్తమురారా వీరంతా చాలా గొప్ప అదృష్టం చేసుకున్నవారు. యూయం ద్విజాగ్రియాః బత భూరి భాగా ఎందుకు యత్ శశ్వత్ ఆత్మని అఖిలాత్మభూతం.

మీ మనస్సులో మీరు మాటిమాటికి సకల ఆకోకము ఉన్నటువంటి నారాయణం దేవం అదేవం ఈశం అజస్త్ర భావాః భజత ఆవివేత్యః నిరంతరం భక్తి భావం తోటి సకల దేవ దేవుణ్ణి నారాయణుడిని నిరంతరం సేవించారు విన్నారు. మీరంతా గొప్ప అదృష్టవంతులు. మీరే కాదు. కాదు నేను కూడా అహంచ సంస్మరితః ఆత్మ తత్వం మీలాంటి మహానుభావులు పరమాత్మ గురించి చెప్పమని అడిగి భగవంతుడిని నా చేత స్మరింప చేయబడ్డాడు. అంటే నేను భగవంతుడిని స్మరించేలా మీరు ఉపకారం చేశారు కాబట్టి నేను కూడా ధన్యుడు. నేను కాదు స్వామి వాళ్ళు అంటున్నారు. అహంచ సంస్మారిత మనం చెప్పుకుంటే మనము కావచ్చు ఇబ్బంది ఏం లేదు. విన్న మీరు అడిగిన మీరు అడిగితే ఒప్పుకొని పరమాత్మాను కలిసి మనం స్వరించినటువంటి మనము అన్నమాట రెండు ఉహేజా పని చేస్తుంది. అహంచ సంస్మారిత ఆత్మ తత్వం పరమాత్మ తత్వాన్ని. నా చేత గుర్తు చేయించారు శృతం పురానే పరమర్షి వక్త ఎప్పుడో నేను వ్యాస భగవాని నోటి నుంచి ఎప్పుడో విన్నాను ప్రాయోపవేతి అధిపతే ఇప్పుడు. పరిక్షిణ మహారాజు ప్రారభ్య సమయంలో సుఖయోగింద్రుడు చెప్పినప్పుడు నేను దీన్ని విన్నాను. ఎవరంటున్నారు సూతులు. సదశ్రుషీనాం మహసాంచి తృణ్వతాం పెద్దలందరూ వింటుండగా వారితో కలిసి నేను కూడా విన్నాను. ఏదద కఠితం విప్రాహ కథనీయోరు కర్మణః కాబట్టి నాయనా రమణోత్తములారా చెప్పదగినటువంటి గొప్ప పనులు చేసినటువంటి పరమాత్మ యొక్క కథను మహాత్మ్యం వాకుదేవత్య సర్వాసుభ వినాశనం. సకర అశుభారం తొలగించేటువంటి పరమాత్మ యొక్క మహాస్యము చెప్పాను. ఏవం శ్రావయే నిత్యం యాం అక్షరమనన్యదీహి రోజు దీన్ని వినిపించేవారు. అలాగే అనన్య దిహి ఏకాగ్ర చిత్తంతో విన్నవారు శ్రద్ధావానుయాః అనుసృణ్యాత్ ఎవరు ఎంతతో వింటారో పునాతి ఆత్మానమేవసః తనను తాను పావనం చేసుకుంటాడు.

అలాగే ద్వాదశ్యం ఏకాదశ్యం వా శృణువన్ ఆయుష్యవాన్ భవేతి భాగవతాన్ని ఏకాదశి నాడు స్వాదశి నాడు విడితే ఆయుష్యాన్ని పొందుతారు ఎట్లా పద్ధతి అనాచనం. ఆ రోజు తినకుండా చదివితే ప్రయతః తతో భవతి అపాతకి. తిని చదివితేనేమో ఆరోగ్యం వస్తుందట. తినకుండా చదివితేనేమో పాపాలు పోతాయి అంటున్నాడు. భవత్యపాతకి పుష్కరే మధురాయాంత్య ద్వారవత్యాం పుష్కరంలో మధురలో ద్వారకా నగరంలో యతాత్మవాన్. మనోనిగ్రహం కలిగి ఉపోష్య సంహిత ఉపాదన చేసి సంహితను పాటిస్తే ఉచ్ఛతే భయాత్. సంసార భయం నుండి విడుదల గడిచారు దేవతాః. మునయః సిద్ధాః పితరః మానవః నృపాః యచ్ఛంతి కామాను గుణతః శృణ్వతో యచ్ఛ కీర్తనాః పరమాత్మ యొక్క కథలు వింటూ భగవంతుడిని కీర్తిస్తున్న వారికి దేవతలు, యక్షులు, సిద్దులు, పితృ దేవతలు, మనువులు అందరూ అడగకుండానే అన్ని కోరిక ఇస్తారు. తెలుసా ఎందుకు? ఆ ఎండ్ విడిచిపెట్టి మా దగ్గర రండి. అందుకు ఇస్తారు. కానీ మనం వాటిని తీసుకోకుండా స్వామి వచ్చి కూర్చోండి మీరు కూడా కాస్త భాగవతం విందురు కానీ అది కూర్చోబెట్టామనుకోండి మళ్ళీ రాదు. వీళ్ళు మా మొల్లలో పడనట్టు ఉందిరా బాబు అని ఎడిపోతారు అన్నమాట. రుచః యజూంహి సామాని ద్విజః అధీత్య అనున్యతే రుకు యజు సామ అనే వేదాలను బ్రాహ్మణులు చదివి మధుకుల్య గృతకుల్య పయకుల్య అంటే స్వర్గము, ప్రసాతనము అలాగే పాతాళం అంటాం కదా సత్యలోకం అనుకోవచ్చు. ఇలా ఈ మూడు లోకాలను పొందుతాడు. ఈ ఫలితాన్ని భాగవతం విన్న పఠించిన పొందుతాడు. ఆ ఆ మధుకులియా గుతకులియా పయక్కులియా స్వర్గలోకము రసాతలము బ్రహ్మలోకము

పురాణ సంహితామేతామధీత్య ప్రయతోద్యః శ్రద్ధతోటి సావధానంతోటి ఈ పురాణ సంహితను చదివి ప్రోక్తం భగవతాయత్తు తత్పదం పరమం అని చెప్పినవారు చదివినవారు విన్నవారు పరమాత్మ యొక్క పరమ బలమును చేరుతారు విప్రోదీత్య అప్నుయాత్ ప్రజ్ఞాం బ్రాహ్మణుడు చదివితే జ్ఞానమును పొందుతాడు. రాజన్యః ఉదధిమేకరాం. రాజు విశాల సామ్రాజ్యాన్ని పొందుతాడు. వైశ్యః నిధిపతిహి. పొందుతాడు. శూద్రః శుజ్జేత పాతక రకర పాప నివృత్తి పొందుతాడు. కలిమల సంహతి కాలనః అఖిలేషః. కలియుగంలోని పాపము యొక్క సమూహాన్ని నచింపచేసేటువంటి వాడు అఖిల జగదధిపతి హరిహి ఇతరత్ర నగీయతే అభిక్షమం ఇతర పురాణాలలో ఇతర గ్రంథాలలో పరమాత్మ ఇంతగా గానము చేయబడడు. మాటి మాటికి ఇగతు పునః భగవాన్ అశేష ముక్తి ఈ భాగవతంలో మాత్రం అశేష మూర్తి అతని యొక్క అన్ని ఆచారాలు వర్ణించాడు ఒక్కడి కాదు కదా. అశేషమూర్తిహి పరిపదిత అనుపదం కథా ప్రసంగే ఒక్కొక్క పదం చెప్పారు. ఆయా కథల ప్రసంగంలో ప్రతి పదంలోనూ పలు రకముల పలు నామముల పలు గుణముల పలు స్వభావములు ప్రతిక్షణం పరమాత్మ గురించి చెప్పుతూనే ఉన్నాం ఏ ఒక్కడో కాదు సదాప్రసంగై సమాహమయం అనంతం ఆత్మ తత్వం జగదుదయ స్థితి సంయమాత్మ శక్తిం యువతిభి అజచక్ర శంకరాద్యై దేవతాధిపతులు బ్రహ్మ రుద్ర ఇంద్రాదులు దులవసిత తవ ముత్యతం అచ్యుతం నతోస్మి స్తోత్రం చేయడానికి సిద్ధమైనటువంటి పరమాత్మను నమస్కరిస్తున్నాను. ఉపచిత నవశక్తి విహి స్వ ఆత్మ ఆత్మని ఉపరిచితిస్తర స్థిరజంగమాలయాయ నవశక్తిను తీసుకొని తనలో తాను ఉపరచిత ఉపరచిత స్థిరజంగమాలయాయ

తావర జంగమాలను తన ఆత్మశక్తి తోటి తనలోనే సృష్టించినటువంటి మహానుభావునికి భగవతః ఉపలబ్ధి మాత్ర ధామ్నే కేవలం ఉన్నాడు. అంతే. భగవత్ యుడిని ఎలా తెలియాలి అంటే ఉన్నాడంటే చాలు. అలాంటి స్వామిని సుర వృషభాయ నమః సనాతన ఇలాంటి సనాతనునికి నమస్కారము. సత్తుక నివృత కేతా. అంటే ఆత్మారాముడు తన సుఖంలోనే తాను పరిపూర్ణమైన తృప్తి గుంచినటువంటి మహానుభావుడు తద్విదత్త అన్యభావః ఈ ఆత్మ ఆనందంతో తొలగించబడిన ఇతర సకల భావములు కలవాడు అజిత రుచిద లీలా పుష్ట సారః అయినా పరమాత్మ యొక్క లీలలతోటి ఆకర్షించబడినటువంటి చిత్తము గల మహానుభావు తదీయం పరమాత్మ చరితాన్ని వ్యతనుత కృపయా దయతోటి విస్తరింపజేశాడు తెలుసా ఎవరు? సుఖయోగి చూడండి ఇక్కడ చెప్తే ఇంకేంటి ఆత్మారాముడై అన్ని భావాలను విడిచిపెట్టిన వాడు కూడా పరమాత్మ యొక్క లీలలకు ఆకర్షించబడి లోకుల కష్టాలను చూసి దయ తరిచి భగవత్ తత్వాన్ని విస్తరింప ఏడది తత్వ దీపం పురాణం. సకర తత్వమైనటువంటి భాగవత పురాణాన్ని ఏ మహానుభావుడు విస్తరింపచేశాడో. తం అఖిల ఉర్జిన ఘనం అన్ని పాపములను తొలగించినటువంటి వ్యాస సూనుం నతోస్మి సజ్ఞ కదా కదా చివరికి ఏం చేయాలి గురువుగారికి సన్మానం చేయొద్దా ఏంటి సన్మానం నమస్కారం అండి. ఏ ఏ సరిపోదు కదా. ఏం ఇస్తాం అందుకే యాత సూనుం నతో అందరూ అనండి శ్లోకాన్ని స్వసుఖ స్వసుఖ నిభృత చేతాః నిభృత చేతాః తద్విదాస్త తద్విదాస్త అన్యభావః అన్యభావః అజిత ఉతిరలీల ఆకృష్టతారః తదీయం యతనుత కృపయా యత్ తత్వదీపం పురాణం తం

అఖిల ఉరుజినగ్నం వ్యాససూనుం నతోస్మి ఆచార్యులు సుఖయోగిందుడు కదా వారికి ధ్యానం అన్నమాట ఇప్పుడు యం బ్రహ్మ వరుణేంద్ర ధాతు రుద్ర మరుతః సున్వంతి దివ్యైహి స్తవైహి బ్రహ్మ రుద్రేంద్రాది దేవతలు తన దివ్య స్తోత్రములతో ఏ మహానుభావుడిని స్తోత్రం చేస్తారో వేదైహి సాంగ పద క్రమోపనిళదైహి గాయంతియం తామగాహ తామగా ఈ మహానుభావులు ఈ మహానుభావుడిని సాంగ పద క్రమ ఉపనిషదైహి వేదములు, ఉపనిషత్తులు. అందులో పదము, క్రమము. అంగములు అంటే శిక్ష, వ్యాకరణం, ఛందః, నిరుక్తం, జ్యోతిషం, కల్పః. ఇలాంటి వాటితోటి ఏ మహానుభావుడిని గానం చేస్తారో ధ్యానావర్శిత సద్గతేన మనస పశ్చంతియం యోగినహు యోగులు. అతని యందే మనస్సుంచి ధ్యానంతో ఏ మహానుభావుణ్ణి చూస్తారో యత్యాంతం నవిదుహు సురాసుర గణాః సకల దేవదానవాది గణములు ఎవరి యొక్క? స్వరూపాన్ని పూర్తిగా తెలియలేరో దేవాయ తస్మై నమః అలాంటి పరమాత్మకు నమస్కారము వృష్టే భ్రామ్యత్ అమంద మందరగిరి గ్రావాగ్ర కండూయనాన్ నిద్రాలోహో తమసాకృతేర్ భగవతః శ్వాసానిరాఃపాంతువః కూర్మ మహా కూర్మావతారం. కూర్మ భగవానుని యొక్క ఉచ్వాస నిశ్వాస వాతములు మనను కాపాడుగాక. ఆయన ఎందుకయ్యా అంటే వృష్టేయస్య భ్రామ్యత్ అమంద మందరగిరి గ్రావాణ కండూయనాతు నిద్రాలోహో తన వీపు మీద చాలా గొప్పదైనటువంటి మందరగిరి పర్వతాన్ని తిప్పారట.

ఎవరు దేవతా అగదులు ఇంతమంది కలిసి వీపు మీద సవతాని తిప్పుతుంటే దురద కాస్తా పోయి హాయిగా నిద్రపోయారు. కండూయనాతు నిద్రాలోహో బాగా గీకుట వలన నిద్రపోతున్న కూర్మ భగవానుని యొక్క శ్వాసవాయువులు. మనను కాపాడుగాక శ్వాసానిలాస్పాంతువః యత్ సంస్కార కలానువర్తనవశాత్ వేలానిపేనాంభతాం యాతాయాతమతంత్రితం జలనిధేహే నాద్యాపి మిత్రాం ఇది. ఈ కూర్మాల ఆధారంలో కూర్మము యొక్క పీఠం మీద మందార వాసాన్ని పెట్టి యోధా రాక్షసులు అటు ఇటు లాగుతూ ఉంటే పర్వతాన్ని ఇటు లాగినప్పుడు తరంగారు ముందరికి వచ్చారు. మళ్ళీ అటు తిప్పినప్పుడు వెనక్కి పోయారు. సముద్రం మధ్యలో ఉన్నది కదా అది. ఇటు నాగినప్పుడు ముందరికి వచ్చాయి, అటు నా వెనక్కి పోయాయి. ఇంకా సముద్రము వాటిని మర్చిపోక ఇప్పుడు కూడా తరంగాలు వెనకా ముందు వస్తూనే ఉన్నాయి అంటున్నారు. అది కారణం అందులో. యాతాయాత మతంద్రితం జలనిదేని నాద్యాపి విశ్రామ్యతి. సముద్రం యొక్క తరంగముల రాకపోకలు నేటికీ ఆగలేదు. ఎందుకంటే యత్ సంస్కార కలానువర్తనవశాత్ వేదానిభేన అంభసాం. అందులో సంస్కరించాలనేటువంటి కలతోటి సముద్రం యొక్క తెలియని కట్టకు అటు ఇటు రాక పోక తరంగాలు ఉన్నాయే ఇప్పటికీ మానలేదు. ఇది అప్పటి ప్రభావము అంటున్నారు. దానం దానస్య మహాత్మ్యం పాఠాదేశ్య నిబోధత ఇప్పుడు మనకు ఎన్ని పురాణాలు? ఏ పురాణంలో ఎన్ని శ్లోకాలు? ఏ పురాణం ఎలా చదవాలి? ఇవన్నీ స్వరూపాలు సంగ్రహంగా చెప్తాం వినండి అంటున్నాడు. అందులో బ్రాహ్మం దశ సహస్రాణి. బ్రహ్మపురాణం 10,000 శ్లోకాలు. పాద్మం పంచోన షష్టికా. పద్మపురాణం 55000 శ్లోకాలు, శ్రీ వైష్ణవం 23, విష్ణుపురాణం 23000, చతుర్వింశతి శైవకం, శివపురాణం 24000, తచాస్తౌ శ్రీ భాగవతం.

భాగవతము 18000, నారదం పంచవింశతి, నారద పురాణం 25000, మార్కండం నవ మార్కండేయ పురాణం 9000, వాన్ వంచ దశ పంచ అగ్ని పురాణం 15000, పాదు సిత బై నంకు నాలుగు వందలు చతుర్దశ భవిష్యం భవిష్య పురాణం 14000 సధా పంచశేతాన్ని ఇంకో 500 అనుకోండి తశాస్తౌ బ్రహ్మ వైవస్తం ప్రవేశ పురాణము 18000 లింగ ఏకాదశైవ లింగ పురాణం 11000 చతుర్వింశతి వారాహం వరా పురాణం 24000, ఏకాశీతి సహస్రకం స్కాందం 81000 స్కంద పురాణం, సధాశైకం వామనం దశకీర్తితం వామన పురాణం 10000, కౌర్మం సప్తదశ దుర్మ పురాణం 17000, మత్స్యం తత్తు 14000, మత్స్య పురాణం 14000, ఏకోనవి చేతు సౌపర్ణం గరుడ పురాణం 19000, బ్రహ్మాండం ద్వాదశైవ. బ్రహ్మాండ పురాణం 12,000 ఏవం పురాణ సందోహ చతుర్లక్ష ఉదాపున మొత్తం 18 పురాణాల్లో కలిసి 4 లక్షల శ్లోకములు చెప్పారు తత్ర అష్ట తాదశ సాహస్రం శ్రీ భాగవత నిత్యతే మళ్ళీ జ్ఞాపకం చెప్తున్నాడు. అంటే మనం ఇన్నాడు చదివిన శ్లోకాలు ఎన్ని అంటే బాధ్య చదివిన శ్లోకాలు చదువుకున్నాం అన్నమాట ఇందులో. ఇష్యతే ఇదం భగవత పూర్వం ఇక గురు బలం బలం అంటే ఈ భాగవతం ఎలా వచ్చింది అంటే ఈ భాగవతం మొదలు శ్రీమన్నారాయణుడు తన నాభి నుంచి పుట్టినటువంటి బ్రహ్మకు చెప్పాడు భవభీతాయ కారుణ్యాసు సంప్రకాషితం దయతో చెప్పాడు ఆది మధ్యావసానేషు వైరాగ్యాఖ్యాన సంహితం ఇలాంటిది భాగవతం. అంతర లేదట. మొదట, మధ్యలో, చివర పోయి జరిగింది. మొత్తం విన్నారు కదా. అందుకోసము ప్రారంభం అప్పుడు చెప్పాము. మధ్యలో చెప్పా చివర చెప్పా. అలాంటిది. వైరాగ్యాఖ్యాన సంగితం హరిలీలా కథా వ్రాత అమృత ఆనందిత సత్సురం. హరి అనేటువంటి మహాకథ మహా కథా సమూహ అమృతం తోటి.

దేవతలను కూడా ఆనందింపజేసినది. సర్వ వేదాంత సారం ఒకటే పేరు. ఏమిటి భాగవతం అంటే సర్వ వేదాంత సారం యతు బ్రహ్మాత్మైకత్వ లక్షణం. పరబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని పరిపూర్ణముగా చెప్పినటువంటిది వర్త్వదీయం సన్నిష్టం సైవల్యైక ప్రయోజనం. ఇప్పుడు చెప్తున్నాడు ఈ భాగవతానికి ఏమిటి ఫలం? మోక్షం మాత్రమే ఫలం. అంటే నాకు ఇల్లు కావాలి, భార్య కావాలి, సంతానం కావాలి అలాంటి చిన్న చిన్న వాటికి వీటిని పట్టుకోవద్దు అన్నమాట. ప్రౌష్టపద్యాం పౌర్ణమాస్యాం భాద్రపద పూర్ణిమ నాడు హేమసింహ సమన్వితం అంటే ఇది ఆచార్య సంభవ అన్నమాట. భాద్రపద పూర్ణిమ నాడు బంగారు సింహాసనం తోటి భాగవత గ్రంథాన్ని యో దదాతి ఎవరైతే ఇస్తారో పరమాంగతిం ఉత్తమ గతిని పొందుతారు. రాజంతే తావధన్యాని పురాణాని సతాంగని శ్రీమదు భాగవతం ప్రకాశించనంతవరకు చెప్పనంతవరకు విననంతవరకు సక్షిణ పురాణాన్ని బాగుంటాయి. నిమ్నగానాం యథా తద్రసామృత తృప్తస్య నాన్యత్రస్యాతు రతిత్వచితు. భాగవత రసామృతంతో తృప్తి పొందిన వాడికి మర ఏది విన్నా తృప్తి కలగడు. నిమ్నగానాం యథా గంగ దేవానాం అచ్యుతో యథా వైష్ణవానాం యథా శంభుహు పురాణానాం ఇదం తథా ఈ మహాత్యం భాగవతమ విక మహాత్యం నదులలో ఎలా గంగ ఉత్తమమో దేవతలలో విష్ణువు ఎలా ఉత్తముడో వైష్ణవులలో శంకరుడు ఎలా ఉత్తముడో పురాణాలలో భాగవతము అలాంటిది. వైష్ణవానాం యథా శంభుహు పురాణానాం ఇదం తథా క్షేత్రానాంచైవ సర్వేశాం యథా కాశీ అనుత్తమ. అన్ని క్షేత్రాల్లో ఉత్తమ క్షేత్రం ఎలా మనం శాంతి అంటున్నాం తథా పురాణ వ్రాతానాం శ్రీమత్ భాగవతం ద్విజా. అన్ని పురాణాలలో శ్రీమద్భాగవతము శ్రేష్టము. శ్రీమద్భాగవతం పురాణమమలం. ఇది పరిశుద్ధమైనటువంటి పురాణము యత్ వైష్ణవానాం ప్రియం.

ఇది శ్రీ విష్ణు భక్తులకు అత్యంత ప్రీతి పాత్రము యస్మిన్ పరమహంస్యం ఏకం అమలం జ్ఞానం పరం గీయతే ఇది ఏం చెప్తున్నాడు పరమహంసులు అనుసంధానం చేయవలసిన అనుసరించదగిన అవలంబించదగిన అవలంబించేటువంటి ఉత్తమ జ్ఞానముని గానం చేయబడుతున్నది. ఇక్కడ జ్ఞాన విరాగ భక్తి సహితం నైష్కర్మ్యమావిష్కృతం. భాగవతంలో జ్ఞానము, భక్తి, విరాగం. వీధితో కూడుకున్నటువంటి నివృత్తి ధర్మం విన్నామని ఐస్కర్మ్యం నివృత్తి ధర్మం నివృత్తి ధర్మాన్ని బోధించారు. తత్ శృణ్వన్ విపతన్ విచారణ పరః భక్త్య విముచ్ఛేతు నరః ఇలాంటి దాన్ని విన్నా పరివినా పరిశీలించినా ఎలా భక్తుడు విముచ్ఛేతు నరః జీవుడు ముక్తి పొందుతాడు. కస్మయ్యేన విపాదితోయం అతులః. జ్ఞాన ఈ శ్లోకాన్ని రోజు చదువుకోమన్నారు. ఇది గురు పరంపర. ఈ భాగవతాన్ని శ్రీమన్నారాయణుడు మొదలు తత్మై తత్మై అంటే బ్రహ్మకు తః అంటే బ్రహ్మ బ్రహ్మకు దీన్ని చెప్పాడు తద్రూపేనచ నారదాయ ఆ బ్రహ్మ నారదుడు చెప్పాడు మునయే కృష్ణాయ ఆ నారదుడు వ్యాజునికి చెప్పాడు యోగీంద్రాయ ఆ వ్యాజుడు సుఖమహర్షికి చెప్పాడు తదాత్మనాధ భగవత్ రాతాయ సుఖయోగీంద్రుడు పరిణితి చెప్పాడు కారుణ్యత తత్స్యుద్ధం విమలం విజోగం అమృతం సత్యం పరం ధీమహి భాగవతం కదా మరి గాయత్రి మంత్రం కదా అందుకే అది పరిశుద్ధమైనటువంటిది. ఎలాంటి మురికి లేనిది, ఎలాంటి దుఃఖము లేనిది, మోర్చమునిచ్చేది పరమ సత్యము. పరమైనటువంటి పరబ్రహ్మ రూపమైనటువంటి భాగవతాన్ని శ్రీమణి మనం మళ్ళీ చెప్పుకున్నాం. భాగవతం అంటే గాయత్రియాతి సమాఖ్యానం అన్నామే. గాయత్రితో ప్రారంభం. మొదలు కూడా సత్యం పరం ధీమహి అన్నాం. మళ్ళీ సత్యం పరం ధీమహి. దీనికే మనము వ్యాసుడు, కృష్ణుడు, భగవంతుడు తరవో అర్ధాలు మనం చాలా చెప్పుకున్నాం. ఇలా పరమ సత్యమైనటువంటి

పరమాత్మ రూపమైనటువంటి భాగవతాన్ని మనం ధ్యానం చేస్తున్నాము. నమస్తస్మై భగవతే వాసుదేవాయ సాక్షిణే సకల జగత్తు పరమాత్మకు నమస్కారము. ఐదం కృపయా కష్మైవా అంటే గురువందనం. ఓ గురువుగారి. ఏ శ్రీమన్నారాయణుడు దయతో తన పుత్రుడైనటువంటి బ్రహ్మకు. ఎలాంటి బ్రహ్మకు? ముముక్షవే. మోక్షం కోలినటువంటి బ్రహ్మకు చెప్పాడు. అలాగే యోగీంద్రాయ నమస్తస్మై సుఖాయ బ్రహ్మరూపిణే ఇంకో మహానుభావుడు సుఖబ్రహ్మ. యోగీంద్రుడు అతనికి నమస్కారం చేస్తున్నాము. ఎందుకు సంసార సర్పదస్తం యో విష్ణురాతం అమూముచత్. సంసారం అనేటువంటి మహాసర్పము కాటు వేసిన పరీక్షిత్తును మోర్చమున పంపించినటువంటి సుహయోగిందుడికి నమస్కారం. అర్థమైందా? ఆయన ఒక పరీక్షిత్తు ఒక్కడే కాదు మనందరం ఎలాంటి వాళ్ళం సంసార సర్పదస్తులమే. అంది అన్నాడు కదా తట్ట కూడా లేదు. సంసారం అనేటువంటి మహాసర్పము కాటు వేసిన పరీక్షిత్తును మోక్షమునకు పంపించిన సుఖయోగింద్రునికి నమస్కారము అంటే. సకల జీవులను మోక్షానికి పంపించేది శ్రీమద్ భాగవతము అన్నమాట. భవే భవే యథా భక్తి పాదయోస్తవ జాయతే తథా కురుష్వ దేవేచ నాథత్వన్నో. యత ప్రభో ఈ శ్లోకాన్ని కూడా రోజు చదువుకోమన్నాడు. ఏమని నన్ను ఎన్నిసార్లు అయినా పుట్టించు. నో ప్రాబ్లం. వద్దానా? కానీ ప్రతి జన్మలోనూ నీ పాదముల యందే భక్తి కలిగేలా అనుగ్రహించు. భవే భవే యథా భక్తి పాదయోహ తవ జాయతే. మహానుభావ ఎన్ని జన్మలైనా కానీ నాకు నీ పాదముల యందే భక్తి కలగాలి సధా కురుష్వ దేవేశ ఎందుకంటే నాధః త్వం ఏమని అడగాలి మరి నువ్వే మా నాథుడు ఇంకోళ్ళు చూడండి మాకు దిక్కు నాధః త్వం నహా త్వము నాథా

అంటే నీవు మాకు ప్రభువు అయినావు కాబట్టి నువ్వు ఇచ్చి తీరాలని తీసుకోవాలి. అవునండి ఎవర్ తెస్తారన్నమాట కాదు ఏం లేదు నువ్వు ప్రభువు మాకు మేము సేవకులం ప్రభువు నా దగ్గర నిన్ను కాకుంటే నిన్నే ఇచ్చి తీరాలి నువ్వే ఇవ్వాలి. అంటే ఇది ఏమిటి? దృప్త శరణాగతి అంటారన్నమాట. అవునండి నాకు నువ్వు నీకు మేము ఇంకోళ్ళు ఉన్నారు. అందుకే ఎన్నిసార్లు అయినా జన్మ ఇవ్వు నో ప్రాబ్లం ఏం బాధ లేదు కానీ. నీ పాదముల యందే భక్తి ఉండాలి. నామ సంకీర్తనం యత్య సర్వ పాప ప్రణాచనం. ఏ పరమాత్మ యొక్క నామ సంకీర్తనము అన్ని పాపములను పోగొడుతుందో ప్రణామః దుఃఖ చమనం నమస్కారము. సకల దుఃఖములను పోగొడుతుందో తం నమామి హరిం హరం అలాంటి పరమాత్మను నమస్కరిస్తున్నాను. శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే వయ్యాశిక్యాం అష్టాదృశ సాహత్రియాం ఫార్మహంశ్యాం సంహితాయాం 12వ స్కంధే 13వ అధ్యాయః 12వ స్కంధః అయం గ్రంథస్య ఓం సత్. జన్మాద్యత్య యతోన్వయ చరతః అర్ధేత్వ విజ్ఞస్వం కుమాన్ దేనే బ్రహ్మ హృదాయ యయాది కవయే ముఖ్యంతి యత్సూరయః ఏజో వారి మృతాం యథా విజిమయాయ త్రస్త్రి సర్గో మృతా సంసత్యం సత్యం పరం ధీమయే జన్మాతి జౌరత సార్ధే త్వ విజ్ఞ త్వరాత్ ఈనే బ్రహ్మ వృతాయ యయాది కవయే ముఖ్యంతి యత్ సూరయః ఏజో వారి కృతాం యధా విధిమయః యత్ర త్రిసర్గో మృతా ధామ్ నల్లా నిరస్త గుహకం సత్యం పరం ధీమహి కన్యాభరణి సంజాతం వా కూల కుల కూటణం శ్రీరంగ్యా రియగురు పుత్రం శహగోపమహం బహే అస్మద్ గురుభ్యో నమః హరయే నమః హరయే నమః హరయే నమః హరయే నమః హరయే నమః హరయే నమః అస్మద్ గురుభ్యో నమః హరయే నమః కొన్నిటి ఇవ్వలేదు. కొన్నిటి ఇవ్వలేదు. పాఠ్యం తరం కూడా మరి 12 ఇచ్చాడు కొన్నిటిలో 13 13వ సభ సిద్ధం అన్ని పరిధి కావాలి కదా అది ప్రధానం. సార్ దీంట్లో కుప్పాలు ఉన్నాయా నామావధి వాళ్ళు ఉంటే పటాభిచేఖం చేయడానికి గోవింద పటాభిచేఖం చేయాలి.

అభిషేకం చేసి అత్యహర ఏ రోజు అభిషేకం చేసి పరిక్షేత పరిక్షేత అని చెప్పాలి. రెండు భాగాలు ఒకటి పరిక్షేత వల్ల చెప్పిన భాగం ఒకటి పరిక్షేత తర్వాత మరి అదే కావాలి అది చెప్పిన భాగంలో. అంటే ఇప్పుడు వ్యాకుడు ఉపయోగం చెప్పిన భాగం కూడా వ్యాకుడు చెప్పిన భాగం కూడా వ్యాకుడు చెప్పినట్టేనా? అన్నీ కావాలి. అన్నీ కావాలి అంటే అక్కడ పని ఇస్తే అంతవరకే చెప్పినట్టు ఉంది. మన శ్రీ దణ దాన తాల తాల రాత్రి జన్మ కూడా గెట్టింది. ఈ ఇందాక తగిలిన వద్దు కదా ఆ ఇప్పుడే వస్తా ఆగు వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్తా వస్త ఎన్నో అష్టు ద్విపదేహే సెంచతుష్పదే ఓం శాంతి శాంతి శాంతి సహస్ర తీరుషా పురుషః సహస్రాక్షత్సహస్రపాత్ హభూమిం విశ్వతో వృత్వా అత్యతిష్ట దశాంగుళం పురుష ఏవే రఘుం సర్వం యదుభూతం యశ్చభవ్యం పుతామృతత్వత్యేశానః యదన్నేనాతిరోహతి ఏతావారస్య మహిమా అతో ధ్యాయా గుచ్ఛ పురుషః పాదో ఓస్య విశ్వా భూతాని త్రిపాదస్య అమృతం దివి త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదయ పురుషః పాదో ఓస్యేహ భవాతు పునః తతో విశ్వం యక్రామతు జనాన జనే అభి తస్మాత్ విరాడ జాయత విరాజో అతిపురుషః సజాతో నత్యరించత పశ్చాత్ భూమి మధోపురః యత్ పురుషేన హవిషాః దేవా యజ్ఞమ తన్వత వసంతో అస్యా తీరాజ్యం గ్రీష్మ ఇజ్మశ్చరత్నవిహి సప్తాస్యా సన్పరిదయః శ్రీ సప్త శనిశ కృతాః దేవా యజ్ఞం తనువానాః అపధనం పురుషం పచుం సం యజ్ఞం పరిహితి ప్రోక్షన్ పురుషం తమగ్రతః తేన దేవాయ యజన్త ఆధ్యారుజయ యయే తస్మాద్ యజ్ఞా సర్వగుతః సుచత్రామాది యజ్ఞిరే ఛందాదుం యజ్ఞిరే తస్మానాత్ యజుస్తస్మాదజాయత తస్మాదస్వా అజాయంత

ఏకే చో భయాగతః గావో హజిక్కిరే తస్మానాత్ తస్మానజ్ఞాతాన జావయః యతు పురుషం వ్యదదుహో ప్రతిధావ్య జరుపయన్ ముఖం కిమత్య కౌ బాహో కావు రూపానా ఉచ్చేతే బ్రాహ్మణోస్య ముఖమాసీత్ బాహోరాదిత్య స్తుతః ఊరో తల జయ ద్వైద్యః తద్వ్యాగుం సూద్రో అజాయతః చంద్ర మామనసో జాతః క్షో సూర్యో అజాయతః ముఖాదింద్ర ధ్యాగ్నిత్య ప్రాణాతు వాయురజాయతః నాభ్యా ఆసీదంతరిక్షం శీర్ణోద్యో సమవద్ధత సద్వ్యాం భూమెత్తి శత్రోత్రాత్ సధా లోకాదుం అకల్పయన్ పురుషం మహాంతం ఆదిత్య వర్ణం తమదస్తు పాదే సర్వాని రూపాని విసిద్య ధీర నామాని గుస్వాపి వదన్ యదా సేహే ధాతా పురస్తాత్ యముదా జనారా చక్రప్ర విద్వాన్ ప్రతి జత్వ జౌకతి పణీ జౌకతి పణీ జౌకతి సంధాయనాయ విద్యతే యజ్ఞేన యజ్ఞమయజంత దేవాః తాని ధర్మాని ప్రధమాన్యాసన్న దేహనాగన్ మహిమానస్వజంతే యత్ర పూర్వే సాధ్యాస్సంతి దేవాః అధ్యత్సం భూత పృథివ్యైరసా నాత్య విశ్వకర్మణ సమవర్తతాధి సత్యత్ వత్తా దత్ రూపవేతి తత్ పురుషస్య విశ్వమాజానమగ్రేహి వేదాహమేదం పురుషం మహాంతం ఆదిత్య వర్గం తమసత్పరస్తాత్ అవేవం విద్వానమృతయ భవతి నాన్యక్బంధా విద్యతే జనాయ ప్రజాపతిత్యరథిగర్భేనంతః అజాయమానో బహుధా విజాయతే సత్య ధీరా పరిజానంతి యో రింఖి పరిచీనాం పదవిచ్చంతి వేదసః యో దేవేధ్యనాథపతి యో దేవానాం పురోధితః గోరో గోయో దేవేభ్యో జాతః నమో రుచాయ బ్రాహ్మే రుచం బ్రాహ్మ్యం జనయంతః దేవాద్రే తద పురువన్

తత్వైవం బ్రాహ్మాం హరో విద్యాత్ తస్య దేవా సన్వతే గ్రీత్యతే లక్ష్మీ చపత్యో అహో రాద్రే పాద్రే నక్షత్రాణి రూపం అస్వినో వ్యాప్తం నిస్తం మరితాన ఓం శాంతి శాంతి శాంతిని ఓం దశ్చయోరావణీమయ గాతుమ్ యజ్ఞాయ శ్రీ రక్షణ శ్రీ తిర్మానుశేష ఓం పాత్రగా అది పీల్ సంతోళం ఓం నా నిత్య జ్ఞాన పుర్యాభి ఆపో ఇష్టా యోగు వస్తాన భూజ్యే దాతన మహేదనాయ శిక్షతే యో వర్చివత మోరతః సత్య వాయే దేహ ఉచతీరివ మాతరః తత్మా అరంగమామవో యక్షయాయ శివ ఆపోజన యధా జనః ఓం శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరాయ నమః ఓం పద్మనాభరా ఓం కుర్రోతాయ నమః, ఓం కుర్రోతాయ నమః, ఓం రోచకాయ నమః, ఓం నారద నిమాయ నమః, ఓం అక్షితకాయ నమః, ఓం జనార్ధనాయ నమః, ఓం ఓం శ్రీ కృష్ణాయ నమః, ఓం హరే నమః, ఓం శ్రీ కృష్ణాయ నమః, ఓం కమలానాథాయ నమః, ఓం వాసుదేవాయ నమః, ఓం ధనాసనాయ నమః, ఓం శ్రీ వాసుదేవాయ నమః, ఓం ఓం శీరా మాత విగ్రహాయ నమః ఓం శ్రీ భక్త గౌత్మ దయాయ నమః ఓం శిశ్వరా ఉత్పతాయ నమః ఓం హరే నమః ఓం చతుర్భుజా చక్రా శివదా సహజా శివదా నమః ఓం శీశ్వతాయ నమః, ఓం శీశ్వతాయ నమః, ఓం నందలోప త్వయాత్మజయా నమః, ఓం యృధునాయ గుణమాయ నమః, ఓం వరద ప్రకృతి యాని నమః, ఓం భూతనాయ శివితాయ నమః, ఓం శగటాసుర భర్జనాయ నమః ఓం నవదీక నవదాయ నమః ఓం నవదీక నవదాయ నమః ఓం నవదీక నమః ఓం నవదీక నమః ఓం నవదీక నమః ఓం నవదీక నమః

ఓం గుణ దృశ్యం ప్రజాతకాయ నమః ఓం గోవిందాయ నమః ఓం శివకే నమః ఓం మధురామతయే నమః ఓం జవవాగమతయే నమః ఓం గోవిందాయ నమః ఓం యోగినాతయే నమః ఓం పత్సరవాగమతయే నమః ఓం అనంత ఓం నీరుకాసుర భర్జనాయ నమః ఓం తునిపురు తనావతాయ నమః ఓం యుమలాక్షర భర్జనాయ నమః ఓం తాల తాల భేసే నమః ఓం తమాల ధ్యామలా భేసే నమః ఓం గోప గోపి శ్రీ నమః, ఓం యోగినే నమః, ఓం కోటి సూర్య నమో ప్రభవాయ నమః, ఓం కీలాపకే నమః, ఓం పరం యోగినే నమః, ఓం యాద వేంద్రాయ నమః, ఓం యద్ ఉత్సవకాయ నమః, ఓం గుణమాదివే నమః ఓం శ్రీ కవా శ్రీ కవా ఓం పారజ కవా కవా ఓం గోవర్ధన కవా ఓం గోపాలాయ ఓం సర్వపాలకాయ ఓం రజాయ ఓం నిరంజనాయ ఓం కామజనకాయ ఓం రంజరోచరాయ ఓం ఓం నృజ్ఞే నమః ఓం నృజ్ఞే నమః ఓం ద్వారకా నాయకాయ నమః ఓం బలినే నమః ఓం వృందాన నారాయణ నమః ఓం నృజ్ఞే నమః ఓం నృజ్ఞే నమః ఓం నృజ్ఞే నమః ఓం నృజ్ఞే నమః ఓం ఓం కృష్ణామలసాయ నమః ఓం మాయనే నమః ఓం పరమపురుసాయ నమః ఓం ముష్టికాస్త్ర జనపరమ దైర్వ్య సవిచాలసాయ నమః ఓం సంసార వైగ్నే నమః ఓం సంసారే నమః ఓం మునారే నమః ఓం నరకాస్త్ర నమః ఓం ఓం మహా బ్రహ్మచార్య నమః, ఓం కృష్ణాతి కర్మచార్య నమః, ఓం శివా బ్రహ్మచార్య నమః, ఓం బుద్ధి గోతా పురామచార్య నమః. ఓం విజయ రాధుర వందనాయ నమః ఓం విజయ రోప ప్రజక్తాయ నమః ఓం సత్యవాశయే నమః, ఓం సత్యచల్పాయ నమః, ఓం సత్యభామ నారాయణ నమః, ఓం గీనే నమః, ఓం సుభద్ర పూర్వయే నమః, ఓం కృష్ణనే నమః, ఓం భీష్మ ముక్తి ప్రదాయ నమః, ఓం గినస్త్రవే నమః, ఓం గినజ్ఞ నారాయణ నమః, ఓం గిన నారశ్య నారాయణ నమః ఓం జపాత్ర శిశ్వా నమః ఓం బాణాసుర గణాంతకాయ నమః ఓం గీతాసుర శత్రుకాయ నమః ఓం హరి బలారావు సతకాయ నమః ఓం పాత సారుభరేయ నమః ఓం అభ్యక్తాయ నమః ఓం గీతాసుర మౌనరేయ నమః ఓం పాతీయ పణిమానిత్య రక్ష శత్రుక పరాముకాయ నమః

ఓం దామోదరాయ నమః ఓం విఘ్నపోత్రేయ నమః ఓం ధారవేంద్ర నారాయణ నమః ఓం నారాయణ నమః ఓం ధారవేంద్ర నారాయణ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం భైరభేశాయ నమః ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ నమః ఓం శ్రీ జల్జల్ నమః ఓం శ్రీ దేవే నమః ఓం భూదేవే నమః ఓం నీరాదేవే నమః ఓం శ్రీ శోభదేవే నమః ఓం అనంతాయ నమః ఓం గృహాయ నమః ఓం ఉద్పత్తేనాయ నమః ఓం ఉద్పాచార్యేభ్యో నమః ఓం పరమాచార్యేభ్యో నమః ఓం శ్రీమతే రామానుజాయ నమః అది అది ఇప్పుడు చెప్పడానికి అర్థం కాదు. అది కూడా వేరే మొత్తం మారాదు కదా.

పద్మ పద్మ పద్మ గూయ్ నాయకుడా పర్వాలయం కాదు గుర్తు చదివిన దోషం లేదు గుర్తు చదివిన దోషం లేదు ఓకే కరెంటు పోను. అది లేదు అది లేదు అది లేదు. ఆ సరే. ఆ సరే దయ ఇవ్వండి. రేపు రాత్రి రాత్రి రాత్రి మాట్లాడి. ఏ జై మత్తై శ్రీ మాదే శ్రీ మాదే పరమండం. శ్రీ తఃఖాయ కల్యాణం శ్రీ శ్రీ శ్రీ మాదరం శ్రీ శ్రీ శ్రీ మాదరం శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ మాదరం శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ నారాయణ శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ కృష్ణ ప్రవతార సముద్ర సవరణ శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస శ్రీకాయ నమో విరాంస జై తకురే నారాయణే తకురాయ కుమముర్నం జై తకురాయ కొబ్బరికాయ ఉంచండి. కొబ్బరికాయ ఉంచండి. కొబ్బరికాయ ఉంచి కొంచెం పాలు ఉంచి అది పట్టా విడియమంటుంది. రండి రామారావు గారు. అరేయ్ భోజనం అరేయ్ భోజనం అరేయ్ భోజనం అరేయ్ భోజనం అరేయ్ భోజనం లక్ష్మీ చరణ రాక్షాంత మహాన్శాంత శ్రీ వర్త వర్తతే ఏవం జరాయ శ్రీ రేశాం శ్రీ రంగేశాయ మంగళం శ్రీ యక్షాంతాయ కల్యాణ జయే హృదయే సిన్నాం శ్రీ రేశాం నివాసాయ శ్రీ నివాసాయ మంగళం కృష్ణాయ అలవేంద్రాయ జ్ఞాన ముద్రాయ యోగినే నాథాయ రక్షణీనాయ నమో వేదాము దవేదినే కృష్ణంగ పరభక్తార్థం కూడియ శ్రవణ కీర్తనం పాదుదే ఓం యగత్యోనిం రోమినారాయణం యోం

మంగళా సాఖ పరి ముదాచార్య పురోగమై సర్వైత్య పూర్వ విదాచార్యై సత్రుతాయాస్తు మంగళం తద్విష్ణో. పరమం పదమం సుదా పచ్యంతి సూరయః ఇదీ వచ సదాకతం తద్విప్రాహాతో విపన్యవో జా కృవా గుస్సత్సమింద్యతే విష్ణుర్య పరమం పదం పర్యాహా యా అంతరాయాయ సర్వస్తోమో త్రిరాత్ర తమమహర్ భవతి సర్వస్యాప్యై సర్వస్య రిత్యై సర్వమేవతేనా ఆప్నోతి సర్వంయేతి ఓం నారాయణాయ విద్మహే వాపుదేవాయ భీమై తన్నో విష్ణు ప్రచోదయాత్ ఓం మహాదేవే విస్మహే విష్ణు పత్నే ధీమహే తన్నో విష్ణు ప్రచోదయాత్ దేవస్యనంత భోగోవస్తు దేవ్యాః అనంత భోగోవస్తు వర్ధనే ధృతే శైలే ఆసారాత్ రక్షితే బ్రజే గోలోకాదా బ్రజత్ కృష్ణం సురభి చక్ర ఏవచ వివిక్త ఉపసంజమ్య వ్రీడిత కృత హేదనః తస్పర్శ పదయోరేనం తీతే నార్చవర్చస దృష్ట తృతానుభావోశ్చ కృష్ణస్య అభిత తేజస నక్ష తృతీయ లోకేశమదః ఇంద్రాహ కృతాంజలిహి ఇంద్ర ఉవాచ విశుద్ధ తత్వం తవ ధామగాంతం తతో మయం ధ్వస్తదజస్త మాయామయోయం గుణ సంప్రవాహా నవిద్యతే తే గ్రహణానుబంధాః కుతోను తద్ధేదవైశ తత్కృతారోపాదయః యే అబుసరింగ భావాః తదాపి దండం భగవాన్ విభర్తి ధర్మస్య గుప్తైసల నిగ్రహాయః పితా గురుస్తం జగతామశీశః దురత్యయత్కాల ఉపాప్తదండః హితాయ సేచ్ఛా దదవిస్తవీహతే మానం బిషున్మం జగదీశమానినాం ఏ వర్ధితాజ్ఞా జగదీశమానిన స్వాంబీచ్య కారే అభయమాసు తన్మహత్ హిత్వార్యమార్గం ప్రభయం చపాపస్మయా ఈహా సడానామపి తేను శాసనం సత్వం మమైశ్వర్య మదాపృతస్య కృతాగసస్తే విజుచ ప్రభావం క్షంతుం ప్రబోధారస విగోఢ చేతసో మైవం పునర్భూవో నచేతమో ఇచితి తవావతారోయ మదోక్షజీహ త్వయం సరానాం గురు భారత జన్మనాం శమోపతీనాం భవాయ దేవా భవాయ విష్మ చరణానువర్తినాం నమస్తుభ్యం భగవతే పురుషాయ మహాత్మనే వాసుదేవాయ కృష్ణాయ శాశ్వతాం పతయే నమః

నమస్తుభ్యం భగవతే పురుషాయ మహాత్మనే వాసుదేవాయ కృష్ణాయ శాశ్వతాంపతయే నమః స్వచ్ఛందోపాత్వ దేహాయ విశుద్ధ జ్ఞానమూర్తయే సర్వస్మై సర్వ బీజాయ సర్వభూతాత్మనే నమః మయేదం భగవం గోష్ట నాశాయ ఆసార వాసుతి శేక్షితం వ్యహతే యజ్ఞే మానినా తీవ్ర మంజునా స్వయేశానుగ్రీతో దస్తస్తంభో వృషోద్యమః ఈశ్వరం గురుమాత్మానం స్వామహం శరణం జతః శ్రీ సుఖ ఉవాచ ఏవం సంకీర్తితః కృష్ణో మగోనా భగవానముం నిహ గంభీరయా వాచా ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్ శ్రీ భగవానువాచా మయాతే కాయ భగవన్ మగభంగోనుగుణ్ణతా అదనుస్ముతయే నిత్యం మత్తస్కేంద్ర స్త్రియా పుజం మామైశ్వర్య వదాందో దండపాణిన్ నపస్తుతి సంభ్రంశయామి తద్భ భగ్వత్యః యస్య దీక్ష్యామ్యనుగ్రహం గమ్యతాం చక్రభద్రం వక్రీయతాం యనుశాసనం తీయ తాంతాధికారేషు యుక్తై ఇవః స్తంభవర్జితై అధా దురభి కృష్ణ మహిభంజ మనస్మిని స్వదంతానై రువా మంత్రియ గోపరోభిణ ఈశ్వరం సురభిరువాచ కృష్ణ కృష్ణ మహాయోగిన్ విశ్వాత్మం విశ్వసంభవ భవతా లోతనాదేన సనాధావైనచ్యుతః స్వన్నః పరమగం దైవం స్వన్న ఇంద్రో జగత్పతే భవాయిభవ గోవిప్ర దేవానాం ఈ చ సాధవః ఇంద్ర నత్వాధి చైత్యామః బ్రహ్మ బ్రాహ్మణ నోచితావయం అవతీర్నోచి విశ్వాత్మన్ భూమేర్ భారావతారయ భారావమపనుత్తయే శ్రీ సుతౌవాచ ఏవం కృష్ణముపామంత్రియ సురభిత్ పరసాత్మనః జర జరై రాకాశ గంగాయాః ఐరావత కరోధ్రుతైహి తీసుకోండి పాలు తీసుకొని కొంచెం కొంచెం అప్పుడు ముద్దులు కొట్టండి స్వామిని. ఇంద్రైశ్వరరిషిభి ఇంద్రః ఇంద్రః సురరిషిభి సాకం నోజితో ఏవ మాత్రుభి అభ్యసించత సాచార్హం గోవింద ఇతి చ గోవింద ఇతి అభ్యసాత్ ఇంద్రః ఇంద్రః సురరిషిభి సాకం మోజితో మోజితో ఏవ మాత్రుభిహి అభ్యసించత అభ్యసించత ఆచార్యం గోవింద ఇతి చ గోవింద ఇతి అభ్యధాత్ అభ్యధాత్ గోవిందా గోవిందా గోవిందా

అత్రాగదా గంధర్వ నారదాదయో గంధర్వ విద్యాధర తీర్థచారణాః యగుర్యశో లోకమదాపహం హరే సురాంజనాథనాసుర్ముదాన్వితాః సంతుష్టౌర్ దేవదికాయకేతవః గావాచిరం శాబ్ద కృత్వవృత్తిభి లోకాస్పదాం నిర్వృతిమాప్నువం ప్రియః గావస్తదా గామనయన్ పయోద్వృతాం నానారస ఉగా చరితో వృక్ష ఆసన్మ సుస్త్రవాః అకృష్టపత్యో హృదయః గిరయోభిజ ఉమ్నయే కృష్ణో అభిషిక్త ఏతాని సత్వాని కురునందనః నిర్వైరాన్యభవముస్తాత క్రూరాని అపినరుచ్యతః ఇతిగో గోకులపతిం గోవిందమభిశిచ్యతః అనుజ్ఞాతో యేయౌ చక్రః కృతో దేవాధివిర్దివం ఇతిగో గోకులపతిం గోవింద అభిషిచ్యతః అనుజ్ఞాని దౌ శత్రు కృతో దేవాధిపిర్ దివం నమో బ్రహ్మణ్య దేవాయ గోబ్రాహ్మణ హితాయచ జగత్ హితాయ కృష్ణాయ గోవిందాయ నమో నమః వాళ్ళు ఏమన్నా కొంచెం ఒకటి రెండు. ఇలా ఆ. హాయ్ హాయ్ ఆ ఉంటే కొట్టే అందరూ. వద్దని కొట్టి చేయండి. వద్దని. హేమంగరాయ పునరేశాం శ్రీ రంగేశాయ మంగళం శ్రీయస్తాంసాయ కల్యాణ నివేశయే శ్రేజ్ఞాం శ్రీ వేంకట నివాసాయ శ్రీ నివాసాయ మంగళం నాథాయ రజ్మిణీంచాయ నమో వేదాంత వేదినే కృష్ణం కవలపత్రాక్షం పుణ్య శ్రవణ కీర్తనం వాసుదేవం జగత్యోని రోభి నారాయణం త్రిభుం మంగళాశాసన పరై మదాచార్య పురోగమయే సర్వ ఇష్ట్య పూర్వైరాచార్యై సత్కృతాయాస్తు మంగళం గోవిందా గోవిందా గోవిందా జై శ్రీమన్నారయ

ఏ హృదయ నారాయణ! గోవింద పతావతి గంగాభరి ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ నారాయణ ఏ హృదయ

Looking thus with love, one must say "thameva sharanam viluva" - You alone are my refuge. Tapannosmi angri moolante prapannaapayaada bale mahaatmaa - having taken refuge at the feet that grant fearlessness to the surrendered - even the wisest of the gods - en maayayaapi vibhudaah mokshhyanti jnaana kaachayaa - even the gods who consider themselves knowers, if caught by Your maya, cannot free themselves without Your grace. How great then is Your compassion and power!

Well, you called me - pada pada - come, let us talk. Why are you saying this? Because for all beings, satsanga (company of the good) is the greatest gain. Ayamgi paramo laabhah rinaam saadhu samagamah - the greatest benefit for mortals is the company of the saadhus. That is why - itthusvaat amupeyaaya bhagavaan satataa - speaking thus, the Lord Himself went there. Iishaana adhaaro vidyaanaam iishvara sarvadeyinaam - the Lord of all beings arrived.

Tasmai taparyaam virasaat - the Lord came, offering must be made. Arghyam paadyam - the guest is received with water, fragrant offerings. The Lord blessed Markandeya. Svaagataasana paadyaarghya gandha trak dhuupa deepakai aahachaatmaanubhaauvena poornakaamasya sevibho saravaamp miishaa - You are the purna-kamu (perfectly fulfilled One), O Lord. How can we serve You? Namo shivaaya shaantaaya - salutations to the peaceful, auspicious Lord.

I have not come to give you boons - I have come to receive purification from seeing you. Kshem chemmayaa iti tiirthaani niiru maatramme punyatiirthamuluuu kaavuu - the sacred waters alone are not tirthas (holy places). Alaage naa devaa che tanochi taiche laika devataah chaitanyam lekumdaa - nor are the stone images in temples the only devas. A deva must have chaitanya (consciousness). It takes much time for rivers and temple images to purify - but a single moment's association with a great saint purifies instantly.

Worn out from wandering in the Paramatma's maya, tossing and turning - once he wanted to see it and the Lord gave him the vision. That experience - the nectar of that vision - gradually calmed all the agitation from the maya-experience. And then: aho niishvara liileyam durvibhaavya shariminaam - how incomprehensible is the Lord's lila to those who are embodied! Yan namanti chitavyaani stuvanti jagadiishvara - those whom He controls, yet who salute Him and praise Him - this is the wonder of bhakti.

May the devotion to the Paramatma never depart from me. And may the devotion to the devotees of the Paramatma - those like you - also never depart. Tatpare​shu tathaa svayapa​tanavichaarnot​salaani talaa matiki - this has a layered meaning: bhakti must be toward the Bhagavan, toward His devotees (bhagavatas), and toward the guru - this triple devotion must remain intact and unwavering. May devotion to You, to Your devotees, and to Your lotus feet never be separated from me.

Anubhava yagatte maarkandeeya jiivi naayanaaa - I have explained the glorious story of Markandeya to you. Anubhootam bhagavat maayaa vaibhavam adbhutam - the wondrous maya-vaibhava (glory of the divine illusion) of the Bhagavan - what no one else had experienced - Markandeya experienced it. Aidaniki ichina vidvaamsam maayaa samskrita maatmanaa anaady​aavarchitam nrinam kaadaachitam - for beings who have been conditioned by maya from beginningless time, this is an exceedingly rare experience.

The conch (sankha), chakra (discus), gada (mace), kadigamu (sword), sharanga (bow), varamaalaa (garland of victory), shrivatsa (chest-mark), kaustubha (gem) - all of these are described and worshipped. What actually is their tattva (essential nature)? These are not merely ornaments or weapons - each represents a cosmic principle. Tannoh varnaya bhadranthe kriyaa yogam - describe to us this kriyaa yoga (path of worship). Pancharaashrayam vaallu cheptaaru - the Pancharatra tradition establishes this.

Yamuda lajja utta pai pedavi lobhamu aa kindi pedavi dantamulu vennela smayah bhrama romaani aante romamulu vrukshalmulu meghaah purusha moordhaja kekamulu meghamuluu yaavaalayambai purushah yaavatyaa samsthayaamitah - as large as this cosmic Person is, so large is the universe He encompasses. Taavaanataa vapi mahaa purushaha loka samsthayaamiitah - the entire universe is within this great cosmic Person's form. His limbs are the cosmic geography.

Anantam itanu avyaakritam - He is infinite, unmanifest (avyaakritam means Prakriti in its primal state). Dharmajnaanaadiviry​uktam satvam padmamihostuthe padmamihoh - that from which dharma, jnaana, and then vairaagya arise - this is described as the sattvic lotus. Total eight qualities are mentioned. Four on each side: dharma, jnaana, vairagya, and their opposites: adharma, ajnaana, etc. These eight together constitute the field of Prakriti from which the cosmic lotus of creation unfolds.

Dvijaa dhaama akuto bhayam vaikuntham - the abode of the twice-born (Brahmins), the place of no fear - Vaikuntha - is described as the royal parasol (aatapatra) over the cosmic Person. Trivrittu vedah suparnaakshah - the Veda is His eye - suparnooti garutmaan antaaruhu - the two wings are the Garuda. Garu​dah yajnam vahati tanu - Garuda carries the yajna-Purusha (the Lord of sacrifice). Yajnam vahati purushham anapa​yii - Garuda carries this Purusha, who never abandons His devotees.

Aasyaayanaaavu saakshah vivritaiva niruktah tatvarai aatmaratyah vivariincha badinatu vedaardha mu laagaa bhagavantuni yokka bhaktulakai maatramee ee mahaanubhavudu labhistaaadu dorukataaadu aatmaratyah - just as the meaning of the Veda is revealed only to those who study it with proper understanding - so too, the Paramatma is accessible only to His true devotees. Sri Krishna krishna tata vrushti rushabha avanidruku raajanya vamsha dahana - a hymn of praise to Lord Krishna follows.

Not just one sun - there is also a serpent, a yaksha, a rakshasa, a rishi - all these travel with the sun. Gana saptakam antaaruuu - a group of seven companions travels with the sun each month. Teshaam naamaani karmaani samyuktaanaam adi - tell us the names and functions of these seven companions. What is this called? The Soorya vyooha - the sun's retinue. Manakku aaruna mumdii - we have Aruna as the sun's charioteer. The different sets of seven beings accompanying the sun in each month are now enumerated.

Orey suurya bhagavanudu kaara roopa dhaari - the sun-god Surya bears a form appropriate to his cosmic function. Madhuvaaadi maasaluuu madhushcha maadhavashcha shuklashcha shuchishcha - Madhu means Chaitra month, Madhava means Vaisakha, Shukra means Jyeshtha, Shuchi means Aashada - and so forth for each month. Madhvaaditu maata etu aante chaitraadi maasaluloo - among the twelve months of Chaitra and so on, the Lord moves, protecting all. Kratak dvaadasabhi ganaih - with his twelve groups of seven companions, one group per month.

Edaata patrah, angirah, pramloch, raakshasah, varyah - these are the group that stays with the sun in the Nabha (Shravana) month. Vivasvaan makaku aa padamloo peyaru Suuryudu - Vivasvana is another name for the Sun in that station. Ugra​sena, vyaaghra, aachaarana, bhrigu, anumlochaa, shankhapala - these travel with the sun in the Bala month. Pusha anede aa sthooyujyamlo dhananji, vaata, suchena, suruchi, ghritaachi, gautamah - these are the sun's companions in the Taishya month.

As the sun moves, his identifying marker is the sacred scriptures - the Rigveda, Yajurveda, and Samaveda. With these, the sages offer praise (stotram). Gandharvaah tam pragaayam - what do the gandharvas do? The rishis offer Vedic stotras, the gandharvas sing sacred music (gaana), the apsaras perform divine dance (natyam), the nagas carry the chariot, rathaavyojakah stodayanti ratham - the horses and the nagas pull the chariot with devotion. This retinue of seven serves the sun continuously.

Simhaavalokana mottam kachitam vipraha vishnoshcharitamad​bhutam - nayanaah paramaatvam yokka adbhuta charitra chebbutunnaaanu - I am narrating the wondrous story of the Paramatma. Bhavatpiniyad aham purushhtah naraanaam purushochitam - what was asked? What is it that men born as humans should do in their lives? What is befitting for a human? That was the question. Atra sankiirchita saakshaat sarvapaapa haro harih - within the Bhagavata, that answer is fully given: Hari, who removes all sins.

Prakriti srishti sapta vaibhootikaa ivo - the seven prakritis (primordial material principles). Then tato brahmaanda sambhuti brahmaanda - the emergence of the cosmic egg. Vairaajah purusha viraat purusha - the Virat Purusha (cosmic being). Kaarasy​a sthuula suukshmasya gatih - the movement of both gross and subtle bodies. Padma samudbhavah padma bhojam - the lotus and the lotus-born Brahma. Bhuva uddharanah bhuumini udd​harichuta - the lifting of the earth (Varaha avatar). Hiranyaakshava​dhah - the slaying of Hiranyaksha.

Shesha, Nriga, and others - Nriga charitam, saukanya sukhanya charitam - the story of Saukanya and Sukanya. Shaari​aati saputtudu - Sharyati with his sons. Thatvangah, maamsaatu, saubhari - Saubhari's story. Taga​ra raama - along with numerous others. Nive angaparityaaga janaka​anaamcha sambhava - the voluntary body-abandonment of kings. Raamas​ya bhaaargavendrasya - Parashurama's story. Nikshhetra karanam aiilasya - Pururava's story. Soma vamshasya - the lunar dynasty. Yayaatehe - Yayati. Nagutasya daushyanti - Bharata's story. And many more are listed here as the comprehensive contents of the Bhagavata.

Parashurama and Uddhava together - in the city of Dvaraka, their acts of affection were performed toward all. Jadaasantaa samaaretha dainya​tya bahushhovadha - the battle with Jarasandha and his defeats, 23 times. Dhaatanam yavanendrasya antah kaalayavanu - the story of Kalayavana. Kushasthaliyaa kaala yavanudu kushasthaliyaa nivechanam - Dvaraka's establishment. Adaanam paarijaatasya sudharmaayaah suraala yaat - bringing the Parijata tree from Svarga and bringing the divine assembly hall Sudharma from the heavens.

The Lord's avatar-deeds (niiraavataara karmas) were described. Patitah karitah aartah kshutvaa vaa vivaco bruvan haraye namah iti uchchaihe ucchate - whoever falls, whatever the circumstances: slipping and falling, sneezing, calling out in any condition - even in sleep, in a dream, speaking to a neighbor, in any way at all - if one just once, without embarrassment, calls out "Haraye Namah" loudly and with full voice - sarvapaakata - all sins are removed even by that single utterance.

Purushaa gira asatya vaakyaalayaa - one should not utter false words. Asatya ee asatkat​haa - these are not good stories; they are corrupt stories. They are stories that promote what does not exist (asatkata). Whereas sadeva satyam saduhairva mangalam sadeva punyam - wherever the Lord's qualities are being celebrated, elaborated, and praised - that alone is satya (truth), that alone is mangala (auspiciousness), that alone is punya (merit). Any story that glorifies God's gunas is by that very fact satya, mangala, and punya.

Therefore it is said: dvaamshcha teerthamtu natu hamsa sevitam - that place is not a tirtha (holy place) where the swans (paramahansas) do not dwell. Yatra achyuta tatra hi saadhavo marah - wherever Achyuta is, there the saadhus reside. He is not there in certain places - then why would the saadhus be there? Amalah saa vaagvisargah janataa samplava yatrasmin pratishlokamabadd havatyapi - each shloka of the Bhagavata, even if imperfect in construction, poetry, or meter -

It does not shine - kutah punashcha svadabhadram eeshvare na karpitam karma yadapi anuttamam - however great an action, if it is not offered to the Lord (Ishvara), does it have any value? Why do we do anything at all? Yashastrimaa​meva parishramah parah varnaa​traamaachara tapassritaadishu - varnachara, ashramachara, tapas, japa, scripture, homa, yajna - people toil greatly in these. But all of it is ultimately for one purpose: reaching the Lord. That alone is the virushamu (ultimate fruit).

Fix in your minds again and again this one thought: swakal aakokomu unnatunatu naaraayanum devamu adeva meesham ajasra bhaavaah bhajata aavivetyah - with unceasing devotional feeling, serve unceasingly the Lord of all gods, Narayana. You have heard all this. You are all extremely fortunate. Not only you - even I, ahanchaa samsmaritah aatma tatvam - by great souls like you, one who speaks of the Paramatma in this way - I too am purified and blessed by this seva.

Similarly, dvaadhashyaam ekaadashyaam vaa shrinuvan aayushyavaan bhaveti - whoever listens to the Bhagavata on Ekadashi or Dwadashi becomes long-lived. How should one listen? Aanaachanam - without eating. If one reads it fasting on that day - prayatah tato bhavati apaataki - one becomes free of sins. If one reads while eating - arogyam (health) is the benefit. Not eating while reading removes sin. There are thus different fruits depending on the manner of listening.

Puraana samhitaam etaamadhiitya prayatod yah - one who, with care and reverence, studies this Purana Samhita (the Bhagavata) - proktam bhagavataayattu tatpadam paramam - as spoken by the Bhagavan Himself through His devotee-vehicle, this leads to the paramam padam (supreme abode). Viprodeetya apnuyaat prajnaam - a Brahmin who studies it gains prajna (wisdom). Raajanyah udadhimekaaraam - a king gains sovereignty over the entire ocean-girt earth.

With His own aatma shakti (power of the Self) He created within Himself all moving and non-moving things - for the supreme Being, bhagavata upalabdhi maatra dhaamneh - mere recognition of His presence is sufficient. That alone is His dwelling. That is all that is needed to know about the Paramatma - simply: He is. To such a Lord - sura vrishabhaaya namah saanaatana - to this eternal Being who is the bull among the gods - salutation. Sattuku nivritha ketaa - one who is the aatmaaaramu, perfectly fulfilled in the bliss of the Self.

Akhila urujinagnam vyaasasuunum natosmi - I bow to the son of Vyasa, the great Shuka who removes all bondage. Achaaryaalu sukhayogindrudu kadaa vaarum dhyaanam annhamaata - the acharyas' dhyana shloka for Shuka Yogi. Yam brahma varunendraa dhaatu rudra marutah sunvanti divyaih stavaih - Brahma, Varuna, Indra, Dhata (Brahma as creator), Rudra, Marutas - all these great beings praise this Mahanubhava with their divine hymns. Vedaih saanga pada kramopanishadai gaayantiyam taamaga - the Vedas with all their angas (supplementary sciences), pada (word-by-word analysis), krama (sequential recitation), and Upanishads - all sing of this great one.

Who - the deities and celestial beings - all together, scratching his back as it were - duruda kaastaa tippute - and he slept soundly through it all! Kandooyanaatu nidraaloho - through that scratching, in deep sleep the Tortoise Avatar (Kurma Bhagavana) rested peacefully. His very breath-air - mananu kaapadugaaka - may those breath-airs protect us. Yat samskara kaalaanuvartanavaashaat - through the impressions carried by the rhythm of time - even now those sacred vibrations emanate from Him.

Bhagavatamu 18000, naradam panchavimshati - Narada Purana 25000 shlokas, markhandam nava - Markandeya Purana 9000 shlokas, vaan vancha dasha pancha - Agni Purana 15000, paadu sita bai nanku naalu vandu chaturdasha bhavishyam - Bhavishya Purana 14000 shlokas, sadha panchasheetaanni inko 500 anukonddi tashaastaau brahma vaivastam - Brahma Vaivarta Purana 18000 shlokas, linga ekaadashaiiva - Linga Purana 11000 shlokas, chatu - Skanda Purana even larger. The speaker catalogues all 18 Mahapuranas with their verse counts.

This pleased even the gods. Sarva vedaanta saaram otu peeru - one name for the entire Vedanta: the Bhagavata. What is it? Sarva vedaanta saaram yatuh brahmaatmaikatvaa lakshanam - the Bhagavata declares the non-dual identity of Parabrahma and the Atma as its central teaching. Vartvadiyam sannishhtam saivaly​aika prayojanam - now it is being stated: what is the phalam (fruit) of the Bhagavata? Moksha alone is the fruit. Not house, not wealth, not any worldly thing - only moksha (liberation).

This is supremely dear to Sri Vishnu's devotees. Yasmin paramahamsyam ekam amalam jnaanam param giiyate - what does this text sing? The one supremely pure knowledge that paramahansas (the highest category of sannyasis) should meditate upon, follow, and embrace - that highest jnana is sung here. Jnaana viraaga bhakti sahitam naishkarmyam aavishkritam - in the Bhagavata, jnaana, bhakti, and viraaga (detachment) together reveal naishkarmya (freedom from karmic bondage). All three in one text.

We are meditating on the Paramatma in the form of the Bhagavata itself - namas tasmai bhagavate vaasudevaaya saakshinee - salutation to Vasudeva, the witness of all. Aidam kripayaa kashmai vaanthe - the guru-vandanam: O teacher! Whatever Sri Narayana, out of compassion, first told His son Brahma - to what kind of Brahma? Mumukshave - to Brahma who desired moksha. And also Yoga Ee - and through yoga as well. This Bhagavata was given first to Brahma who was a mumukshu (seeker of liberation).

That is: You have become our Lord (prabhu), therefore You must give. You must give - it is not optional. Yes, we cannot say You bring something - no, nothing. You are the Lord, we are the servants. The Lord must give to His servants - what? Himself. That is: You are the Lord, we are Yours - give us Yourself. This is dhripta sharanaagati (bold/confident surrender) - the devotee boldly claiming the Lord's grace as their due, not as a beggar but as one who belongs to Him.

Having performed abhishekam (sacred bathing of the deity) - atya hara aye rooju abhishekam chesi - and after bathing, one should say pariksheta pariksheta. Two sections: one section explaining what Parikshit was told, and one section after Parikshit ends - both together form the complete Bhagavata. That is, the portion Vyasa has described is also Vyasa's portion - everything together is Vyasa's. All of it must be received - all is needed.

Eke cho bhayagatah gaavo hajik​kire tasmaanaat tasmaanajnaataana jaavayah yatu purushaam vyadaduho pratidhaavy a jarupayan mukham kimattya kau baaho kaavu roopaanaa uchche te brahmanasya mukhamaaseet baahoraaditya stutah ooro tala jaya dvaidyah tadvyaagu suudro ajaayatah chandra maama nasho jaatah ksho suuryo ajaayatah mukhaadindraa dhyaagnityaa praanaatu vaayurajaa... - the Purusha Sukta verses describing the cosmic Person: from His mouth the Brahmin, from His arms the Kshatriya, from His thighs the Vaishya, from His feet the Shudra, from His mind the Moon, from His eye the Sun, from His mouth Indra and Agni, from His prana Vayu arose.

Tatvaivam braahmaam haro vidyaat tasya devaa sanvate grityate lakshmi chapatyo aho raadre paaadre nakshatrani roopam asvino vyaaptam nistam maritaana - thus is explained the divine form of the cosmic Purusha by the Brahma-knowers. Salutation to that form: Om shanti shanti shantih - may peace prevail at all three levels. The concluding peace-chant (shaanti paata) of the Bhagavata discourse brings the long pravachanam to its ceremonial close.

Om guna drishyam prajatakaya namah, Om govindaaya namah, Om shivake namah, Om madhuraamataaye namah, Om javavagamataye namah, Om govindaaya namah, Om yoginaataaye namah, Om patsaravagamataye namah, Om ananta, Om nirukasura bharjanaaya namah, Om tunipuru tanaavataya namah, Om yamalakshara bharjanaaya namah... - these are the 108 names of the Lord being chanted as the culminating namavali (garland of names). The chanting of divine names completes the 226-day discourse.

Om Damodaraaya namah, Om Vignahpotreyaa namah, Om Dhaaravendraaya namah, Om Naaraayanaaya namah - the litany of the Lord's names continues as a long sequence of namaskaaras (salutations), each name evoking a different aspect of the Lord's grace and glory. Om Bhairabhe​shaaya namah (repeated many times) - this form of the Lord who destroys all fear is praised repeatedly. Om Shri Maha... - the final great salutation completes the garland of divine names in this sacred conclusion.

Padma padma padma - O Lotus-Lord. Guuyi naayakuda - O Lord of the sacred grove. Parva laayam kaadu - there is no error in the recitation. Gurutu chhadivina dosham ledu - there is no fault in reading from memory. The electricity might have gone (a disruption occurred). That is absent, that is absent. Aye sare. Daya ivvandi - please bestow your grace. Tomorrow night, night, night (more sessions). Aye jai matai shri maade shri maade paramandu - concluding blessings and celebration.

Mangalaasaakha pari mudaachaarya purogamai sarvaity poorva vidaachaar yai satrutaayaastu mangalam tadvishno paramam padaam sudaa pachyanti suurayah - may there be mangala (auspiciousness) as led by all the earlier acharyas. Idee vacha sadaakataah tad vipraa ho vipanyavo jaa krivaa gussatsamindyate vishnurya paramam padam paryaahaa yaa antaraayaaya - this eternal abode of Vishnu is ever-being praised by the learned sages. The Bhagavata concludes with this supreme benediction of the Lord's eternal dwelling.

Namastubhyam bhagavate purushaya mahaatmane vaasudevaaya krishnaaya shaashvataampataye namah svacchandopaatva dehaaya vishuddha jnaana moortaye sarvasmai sarva bijaaya sarvabhuutaatmane namah mayedam bhagavam goshtham naashaaya aasaara vaasuti shekshhitam vyahate yajnye maaninaa tiivra manjunaa svayeshaanugriito das tasm bho vrushodyamah iishvaram gurumaatmaanam svaaha sharanam jatah - the great concluding benedictions of the Bhagavata Purana: salutation to the supreme Person, Vasudeva, Krishna, the eternal Lord, who is of pure will, whose form is pure knowledge, who is everything, the seed of all, the Atma of all beings.

Atraagadaa gandharva naaradaadayo gandharva vidyaadhara tiirthacha​ranah yaguryasho lokamadaapaha hare suraanjanaathaanasur mudaan vitaah santusthor devadikaaketavah gaavaachiraam shaabda kritya vrittibhi lokaaspadaam nirvritimaa apnuvam priyah gaavastada gaamana​yan payodvritaam naanaarasa ugaa charito vriksha aasanma sustravah akrishta patyoo hridayah girayobhijarumnaaye krishno - the gods, gandharvas, Narada and others, the Vidyadharas, and the pilgrimage wanderers all celebrate the Lord's glory. The world's beings attain great bliss and liberation through Hari's grace. Trees dripped with honey, mountains poured with streams, cows gave milk without being milked - all of creation rejoiced.

Ae hridaya naarayana! Govinda pataavati gangabhari - O Narayana who dwells in every heart! O Govinda, protector of the earth and the sacred Ganga! Ae hridaya naarayana (repeated many times) - this final devotional refrain, repeated with feeling and devotion, brings the 226-day Srimad Bhagavatam pravachanam series to its conclusion. The congregation joins in the singing of this divine name as the discourse closes with this expression of love and surrender to the Lord who dwells in every heart.