అది ఉద్యోగనా వాహ వాహ వాహ వాహ మళ్ళీ ఎగైన్ బ్యాక్ టు వి చిక్స్ కి ఇక్కడ ఉన్నారు ఇప్పుడు మాట్లాడుతున్నారు వాక్ ఇది మీ మీ అమా ఎట్టా ఉంది సౌజన్య విశ్వాసనామానికి తిరుగు లేదు చక్రమాయ ని అన్ని సర్వరోగ నివారణని అయితే ఏంటంటే చాలా మందికి ఆ రహస్యం తెలియదు. అది అతి సాధారణంగా పారాయణం చేసినా చాలు. సంకరం మనస్సులో అనుకొని కొద్దిగా స్వామి రూపం మీద దృష్టి పెట్టి అతి సాధారణంగా ఐదు సార్లు పది సార్లు ఓ ఇరవై రోజులు పదిహేను రోజులు ఏది అనుకుంటే ఆ పని అవుతుంది. అయితే అందులో ఇంకో లాభం ఏంటంటే అలా ఒక ఐదారు ఏళ్ళు చేసిన తర్వాత ఏది అనుకోకూడదు కాదు. పరిణయం చేయాలని చెప్తున్నారు. చాలా అద్భుతంగా ఉంది చాలామంది కానీ అసలు మనం న్యాయంగా వీటికి వాడకూడదు. అది ఇది ఏమంటారంటే ఇది మామూలు సహజమైనటువంటి ఆపద కాబట్టి ఉపయోగించవచ్చు. నిషేఖ ఆపదకు ఉపయోగించవచ్చు. ఇది సహజమైన విధంగా ఉపయోగించవచ్చు. అందుకే చేశాను అది చేస్తాను లేండి. అగ్నీద్రుడు స్వర్గమునకు వెళ్ళిన తర్వాత అతని కుమారులు తొమ్మిది మంది తమ తమ పేర్లతో ఉన్నటువంటి నవ వర్షములు అన్నాం. ఈ నవ వర్షములు వాళ్ళు పరిపాలన తీసుకున్నారు. వీరు మేరు పుత్రికలను తొమ్మిది మందిని తొమ్మిది గురు వివాహం చేసుకున్నారు. మనం ఈ భాగం చెప్పుకున్నాం. అంటే రెండవ అధ్యాయం అయిపోయింది. ఒకటిన్నర అధ్యాయం అయిపోయింది. అవును. ఈరోజు మూడవ అధ్యాయం కేవలం కథ కూడా అంతా కథ జరిగింది ఏం లేదు. ఆగ్నేత్రుని కథే పెద్దగా ఇది చెప్పలేదు.

ఇక నాభిహి అపత్యకామః వారందరిలో పెద్దవాడు నాభి. ఇతను అపత్యకామః అప్రజయ మేరుదేవ్య ఇతను సంతానాన్ని కోరి సంతానం లేనటువంటి మేరుదేవి. ఆ మేరుదేవియా భగవంతం యజ్ఞ పురుషం అవహితాత్మజ ఆత్మ అయజత. సావధాన మనస్సుతో ఇతను పరమాత్మను ఆరాధించాడు. భార్యతో కలిసి సంతానాన్ని కోరి భార్యతో కలిసి పరమాత్మను ఆరాధించాడు. భగవంతు అందుకనే యజ్ఞ పురుషం అన్నాడు బ్రహ్మ అనుకుంటామని యజ్ఞ పురుషం. అవహితాత్మయాయజిత తస్యహ భావ శ్రద్ధయ విశుద్ధ భావేన యజితః ప్రవర్గేసు ప్రచరత్సు ద్రవ్య దేశ కాల మంత్ర. ఋత్విక్ దక్షిణ విధాన యోగోపపత్య దురధిగమోపి భగవాన్ భాగవత వాత్సల్యతయ సుప్రతీకః ఆత్మానం అపరాజితం నిజజన అభిప్రేత అర్ధ విధిత్సయ గృహీత హృదయః హృదయంగమం మనోనయనానంద ఆనంద అవయవాధిరామం ఆవిష్యకారా పరమాత్మ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. శ్రీమన్నారాయణుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ప్రత్యక్షం కాకూడదే కదా మరి. సమయంగా కాడే అంటే దానికి వివరణం ఇస్తున్నాం. తస్యహ భావ శ్రద్ధయ విశుద్ధ భావేన యజతః యజ్ఞం చేశాడు. మనము యజ్ఞం చేస్తాం. కానీ ప్రధానమైనటువంటి ఒక మూడు ఉండవు. ఒకటి పరిశుద్ధమైన మనస్సు. రెండు శ్రద్ధ, మూడు ఏకాగ్రత. ఈ మూడు లేకుండా మనం చేస్తూనే ఉన్నాం. కానీ ఈ మూడు లేకుంటే పని కాదు. ఈ మహానుభావుడు అంటే మన కోరిక ఎంత ఘనిష్టమో వాటి కంటే తగ్గినే కలుగుతాయి. మనకి ఇది తప్పకుండా కావాలి అనుకున్నాం అనుకోండి, ఎలా చేస్తే అవుతుందో అలా చేసి తీరుతాం. వదిలి మనకి అవసరం లేదు అనుకుంటే అది చేయబడు అనుకుంటాం. ఇతనికి సంతానమే చాలా దృఢమైనటువంటి అభిలాష ఉంది కాబట్టి చక్కని శ్రద్ధతోటి పరిపూర్ణమైనటువంటి మనస్సుతోటి ఏకాగ్రతతోటి చేస్తుంటే ప్రవర్గేషు ప్రచరత్సు ద్రవ్య దేశ కాల మంత్ర ఋత్వికు దక్షిణ

విధాన యోగ మనకి ఇవి అష్టాంగములు అంటాం. యజ్ఞమునకు అంగములు ఎనిమిది ఉంటాయి. వీటినే మనం ప్రవర్గ్యములు అని కూడా అంటాం. యజ్ఞ యాజిక భాష. ప్రవర్గీ చూడండి ప్రవర్గీషు ప్రజరస్సు అన్నాడు. ఏది ప్రవర్గీ అంటే ప్రకరిసేన వర్గీకర్తుం యోగ్యాః. ప్రవర్గీ అంటే ప్రకరిసేన వర్గీకర్తుం యోగ్యాః అంటే ఒక క్రమ పద్ధతిలో సమూహాత్మకంగా ఏర్పరిచేవి అన్నమాట. యజ్ఞం చేయాలంటే ఏం కావాలి? మొదలు ద్రవ్యం కావాలి కదా. ద్రవ్యమంటే డబ్బు కాదు పదార్థాలు. పురోడాశం కావాలి, పాలు కావాలి, పెరుగు కావాలి, అల్లం కావాలి, హవిస్సు కావాలి, ఇంకేమో కావాలి. అలాగే ద్రవ్యము దీని తర్వాత దేశము అంటే ఉత్తమ ప్రదేశం కావాలి. అలాగే కాలము. మంచి ముహూర్తం కావాలి. దాని తర్వాత చక్కగా చక్కని మంత్రాలు కావాలి. ఆ మంత్రాలు చెప్పగలిగినటువంటి ఋత్వికులు కావాలి కదా. మంత్ర ఋత్వికు. అలాగే దాని ఋత్వికులకు ఏమి ఇవ్వాలి? మరి దక్షిణలు ఇవ్వాలి. దాని తర్వాత విధానము దాని తర్వాత యోగం అనేటువంటి ఇవన్నీ సక్రమంగా చేకూరాయట. యజ్ఞము చేయడానికి ఏమేమి ప్రవర్జ్ఞములు ఉండాలనో అవన్నీ సమకూర్చాడు. అవి కూడా సరైన పద్ధతిలో సమకూర్చాడు. సావధాన మనస్పరంగా ఏర్పరిచాడు. అలా చేయటం వల్ల దురదిగమోపి భగవాన్ సామాన్యంగా పరమాత్మ పొంద శక్యము కానివాడే ఒకడు ఆయన వస్తాడా? కాదు కానీ అయినా కానీ భాగవత వాత్సల్యతయా భక్తుల యందు వాత్సల్య ఉండటం వలన సుప్రతీకః స్పష్టముగా తెలియబడాలి అని సంకల్పించి ఆత్మానం అపరాజితం తానెప్పుడు అపరాజితుడు కదా అంటే ఎప్పుడూ ఎక్కడ ఎవరితోటి ఎలాంటి అపజయమంటూ ఉండదు. ఎవరికీ చిక్కడు అలాంటి స్వామిని నియయన అభిప్రేతార్ధ విధిచ్చయ ఎందుకు వచ్చాడు అంటే తనవారు అనుకున్న దాన్ని ఇవ్వటానికి.

కోరికను తీర్చడానికి అన్నమాట. అలా విచిత్తయా గృహీత హృదయః మనస్సును హరించిన వాడై అంటే ఇతని మనస్సును భక్తుడు హరించారు. ఇక్కడ లేదు. పరమాత్మ హృదయం ప్రమాదం దగ్గర లేదు. ఎక్కడ ఉంది అంటే భక్తుల దగ్గరే ఉంది. అలా అయి హృదయంగమం మనోనయనానందన అవయవాభిరామం. ఇలాంటి వారు హృదయంగమం. హృదయమునకు నిరంతరము స్మరించదగిన వారు. అంటే అందగాడు. రెండోది మనోనయన ఆనందన అవయవం. మనస్సుకు నేత్రములకు ఆనందములు కలిగించేటువంటి అవయవాలు గల మహానుభావుడు అభిరామం తన సౌందర్య స్వరూపాన్ని అంటే దివ్య మంగళ విగ్రహాన్ని ఆవిష్టతారా. ప్రత్యక్షం చేశాడు. అప్పుడు అధః తం ఆవిష్కత భుజ యుగళ ద్వయం. చతుర్భుజములు ఉన్నటువంటి స్వామి యుగళ ద్వయం అన్నాడు రెండు దండలు అన్నమాట అంటే నాహ విశ్వాసం. గజ్య కాబట్టి ఆ గజ్యకు ఛందస్సు ఉంటుంది. అన్ని లఘువులు ఉండాలి. ఆరు లఘువులు, రెండు గురువులు, మల్లార లఘువులు, రెండు గురువులు. ఈ జయ్యలో మూడు రకాలు ఉన్నాయి. అష్ట. 16, 32, 36 ఇలా ఉంటాయి రకరకాలు. అంటే గణాలు అన్నమాట. ఆ గణాలతో ఉన్నటువంటి దాన్ని మనం తీసుకోవాలి. మనకు అది ఉంది చూడు సత్క్రిమిషత్ మన జవదండకం. వేయం చేసుకో ఏమంటాడు షడ్క్రిమిషతి ఇవళ యుత విస్తుందహ దండ గోయం శ్లోకం ఇలాగ మటికి వేయడం ఉండాలి లేర్ చేసుకోవాలి బాగాలే. గడదండక రావాలి మీకు తప్పకుండా. ఆ గడదండక ఒకటి రఘువీర గద్యం ఒకటి. అర్ధమే ఇది. షడ్ త్రింశత్ గణః అంటాడు ఆయన 36 గణాలతో రాశారు గడదండక. రంజా ఆయన చెప్పాడు ఆమె అనుమానం లేకుండా ఆ సడత్ వింశత్తు కొన్ని 32 కొన్ని 18 కొన్ని అలా ఉంటాయి ఆ ప్రకారంగా అన్నీ అన్నీ ఏమంటారు లఘువులు. తర్వాత లఘువంటే హర్స్వాలన్నమాట. హర్స్వాత్సరాలే ఉండాలి. ఇప్పుడు చూడండి అడిగెదనని కడువడిగని నడిగినతనము గుడనుడువడని. ఎక్కడ చేశాను లేదు.

మన బిడి ఏముటో చివరికి ఉంది. వెడ వెడ తిరిముడి తడబడ నడు గిడు నడు గిడదు గడిమ నడు గిడు నేడాలం. ఎక్కడ గురువు లేదు. అంటే అది అదేమో మన చేత్ర ప్రసంతం. అందుకే ఏమంటారంటే మనకు అతను ఆవిస్కృత భుజ యుగళ ద్వయం చతుర్భుజం అనొచ్చు కదా చతుర్భుజం అనకుండా యుగ భుజ యుగళ ద్వయం ఎందుకంటే భుజ యుగళ ద్వ ఆరు లఘువులు పడాలి. దాదా భావ అని చెప్పావు మరి. అటువంటి మహానుభావుడిని అతను శిరణుమయం కదా పరమాత్మ శిరణ్య పత్రుహు శిరణ్య నహః ఆతమంతాత్. సర్వమేవ హిరణ్యం అని స్వామి పుట్టి చెప్తాం ఒక లెక్కలో పరమాత్మ అంతా బంగారు మూర్తి. బంగారు మూర్తి అంటే రంగు బంగారం అని కాదు. బంగారం దేనికి ప్రతీక? యామోహ అని. ఒక్కసారి స్వామిని చూస్తే స్వామిలో వ్యామోహం కలగని వారంటే ఎవరు ఉండరు. అందుకే అతను హిరణ్మయం పురుష విశేషం కపిచ కౌషేయాంబరధరం. పీతాంబర కారినటువంటి స్వామిని ఉరసి విలసత్ శ్రీవత్సలలామం వృక్షస్థలంలో శ్రీవత్సల ఉన్నటువంటి మహానుభావుడిని శ్రీవత్సలలామం. దరవర వనరుహ వనమాల మనకి ఇందులో దరవర వనరుహ వనమాల శంఖము పద్మము అలాగే వనమాల అలాగే సూరి అమృత మణి గదాదిభిహి ఉపరక్షితం శంఖము గద, ఖడ్గము ఇలాంటి ఆయుష్షాలతోటి ప్రకాశించే మహానుభావులు స్పుట కిరణ ప్రవర ముకుట కుండల కడగ కటిసూత్ర హార కేయుల నూపురాది అంగభూషణ విభూషితం. అన్ని రకముల ఆభరణాలతోటి అలంకరించుకొనబడినవారు. ఏమిటి ఆభరణాలు చూడండి. ముకుట, కుండల, కటక, కటిసూత్ర, హార, కేయూర, నూపుర. ఒకటి కిరీటము, ముకుటము, తరువాత కుండలములు, తరువాత కటకములు అంటే కంకణములు. అలాగే కటిసూత్రం అంటే మొరతాడు. పారములు, కేయూరములు, రూపురములు ఇలాంటి అకరకమైనటువంటి అవయవాల యొక్క ఆభరణాలు కలిగి ఉన్నటువంటి మహానుభావుడిని ఋత్పురుషదస్య గృహవతయః అధనాయువ ఉత్పతనోపదభ్య ఋత్వికులు సదస్సులు సదస్సులు యజమానులు అందరూ కూడా.

స్వామి రాగానే ధనము లేని వాడి ముందర ధనం కనపడితే ఎంత సహదాహతో వెంటనే లేచి మీద పడతారో ఈ స్వామి దొరికాడు. ఆ దారు యజ్ఞానికి ఉంటాడు కానీ కనబడలేదు కానీ వీళ్ళు పరోభక్తులు కాబట్టి తప్పకుండా రావాలని వచ్చాడు. ఆ వచ్చిన స్వామిని వీళ్ళంతా ఆర్తితోటి ఎంత అదృష్టం అండి స్వామిని చేశాడు అని ఉపలబ్ధి. బహుమానం అర్హనేన అవరధ శీర్షాణః గౌరవంతోటి పూజతోటి తలవంచి నమస్కరించి ఉపతస్తుహు సేవించాలి. అందులో అర్హసి ముహో అర్హత్వమార్హనం అస్మాచమనుపదానం నమో నమః. నీవు అరహసి ముహుహు అంటున్నారు. పరమాత్మ యోగ్యుడు. దేనికి యోగ్యుడు? మాలాంటి వారి కలపడటానికి యోగ్యుడు. అంటే మేము అనుకున్నాం మాకు కలపడడేమో అని మాకు యోగ్యత ఉన్నట్టే అన్నమాట. అర్హత్వ మర్హణం అస్మాకం అనుపదానాం యోగ్యుడైన వారిని పూజించడానికి కావలసిన యోగ్యత మాకు ఉన్నట్టు తెలిసిపోయింది. నిరంతరం మేము నిన్ను అనుసరిస్తున్నాము నమో నమః. మహానుభావుడా నమస్తులు అని చేయవతు సదుపశిక్షితం గోరహతిపుమాన్ ప్రకృతి గుణ వ్యతికరం అథినిదీచ ఈశ్వరస్య ఇంతకంటే ఎక్కువ నమస్కారము కంటే ఎక్కువ ఆ పరమాత్మతో మాట్లాడటానికి ఎవరికి శక్తి ఉంది అంటున్నారు. కదా? ఏమంటావ్ ఆయన చేతికి? స్వామి వస్తే అయ్యా నమో నమః సరిపోతుంది నాకు. ఇంకేమంటావ్ అక్కడికే చాలు ఆ నమో నమః అని వారితో అనగలిగితే సరిస్తాయి ఇంక వేరే సమస్య ఏముంది ఏం లేదు అందుకే వేరే ఏమి లేదు కోరకతి పుమాన్. ఎవడండీ యోగ్యుడు? ప్రకృతి గుణ వ్యతికరం అతి అతిహి మతిరనీశ ఈశ్వరస్య పరస్య ప్రకృతి పురుషులకంటే అతను విలక్షణుడు. అటువంటి ఈశ్వరస్య పరస్య ప్రకృతి పురుషయో అర్వాక్తనాభిర్నామ రూపాకృతిభి రూప నిరూపణం. ప్రకృతి పురుషుల కంటే పరుడైన విలక్షణుడైన అందరాని వాడైనా ప్రకృతి పురుషులకు కనబడటానికి యోగ్యమైన ఆకారం తీసుకొని వచ్చినవాడు. ఆయన కాయ వాడి మరి అతీతం. ప్రకృతి కంటే అతీతం, పురుషుని కంటే అతీతం. నీ గట్టి చేసిన సంగతి.

ఎందుకంటే మన కంటికి కనబడిన అంటే మనకు ఆ విషయం తెలిసినది అంటే అది అయితే పురుషుల్లోనా చేరాలి లేకుంటే సంకృతిలోనా చేరాలి. ప్రకృతి పురుషుడులో ఉంటేనే మనకు అర్థం అవుతుంది. ఈయనే అవతలి వాడు. ప్రకృతికి అందడు, పురుషుడికి అందడు అని నీకు ఎట్లా తెలిసింది మరి? నీకు తెలిస్తే మరి నీలో ఉన్నట్టే కదా. ఎవరమైన అతీతుడైన మనను కరుణించడానికి మనకు అందుబాటులో ఉండే ఆకారాన్ని తీసుకొని వచ్చాడు. అవాంగ్మానస గోచనం యతో వాచో నివర్తంతే అప్రాప్య మనసాక వేదాలే పట్టుకోలేకపోతే మనమే పలుకుంటాం స్వామిని. అందుకే అంటాడు ప్రకృతి పురుష అరువాత్తనాభి నామ రూపాకృతిభి రూప నిరూపణం తరువాత ప్రకృతి పురుషులు ఏర్పడిన తరువాత మనకు ఎలాంటి స్వరూప భవాలు అర్థమవుతాయో అలాంటి వాటిని తీసుకొని వచ్చినవాడు. కనపడ ఆయన కనపడ్డాడు. న్యాయంగా ఆయనే ఎవరికీ కనపడడు. అలాంటి రూపణం సకల జన నికాయ గురుజన నిరసన శివతమ ప్రవర గుణగణైహి. ఎలాంటి మహానుభావుడు సకర జనని కాయం అంటే సర్వ జన సమూహము యొక్క పురుజీన పాపమును నిరసన పోగొట్టగలవు. ఒకరు పాపం చూడడం కాదు. ప్రపంచంలో ఉండేటువంటి సకల ప్రాణాల పాపాన్ని పోగొట్టగల సమర్ధుడు. నికాయ వృద్ధి నిరసన అది కూడా శ్వేత ప్రవాహం కూడా కలిగిస్తుంది. పాపాలు పోగొడతాడు, శుభాలు కలిగిస్తాడు. రెండు చేయాలి. ఒక కష్టాలు పోగొడితే ఏం లాభం? సుఖాలు రాకుంటే ఉన్నాయి పోయే వచ్చినాయి పోయే అయిపోతాయి ఇవి లేవు అవి లేవు ఎందుకు వచ్చిన వాళ్ళ కొంచెం అవునా నయం. కొంచెం కష్టాలు ఉన్నా కానీ కలుసుకుని కొంచెం పొద్దు పూసుకోవచ్చు. కష్టాలు ఏమి పోయే సుఖాలు రాకపోయే ఏంటి? అలా గుణాలు వాటిని పోగొడుతాడు వీటిని రప్పిస్తాడు. అలా వారు శివతామ ప్రవర గుణగడ ఇక దేశం. అన్నీ మంగళ గుణాలే అంటే కళ్యాణ గుణాలు.

అనంతమైనటువంటి కళ్యాణ మహానుభావుడు ఏకదేశ కథనాత్ ధృతే అలాంటి పరమాత్మను పరమాత్మతో మనం మాట్లాడాలంటే ఏం మాట్లాడతాం? రెండే జనాలకే మనం ఒకటి నమో నమః అంటాం రెండవది. అతనికి ఉన్నటువంటి అనంతమైన కళ్యాణ గుణాలలో ఆరో ఒకటో చెప్తాం. అంటే స్తోత్రం చేస్తాం. స్తోత్రం చేస్తాం అంటే ఆయనకు మనం స్తోత్రం న్యాయం చేయగలమా? చేయలేం. అంటే ఏం చేస్తామంటే ఓ 10 కోట్లో, 100 కోట్లో, లక్ష కోట్లో ఉంటాయి. మనం ఒకటో నామం చెప్పడం. అంతకు తప్ప మనం ఆయనకు ఎలాంటి సేవ చేయలేము. ఇలా. పరిజన అనురాగ విరచిత సబల సంశబ్ద సలిల సిత కిశలయ తులసిక దూర్వాంకురైయపి సంపృతయా సపర్యయాకిల పరమహ పరితుష్యతి పరమాత్మ ఇంత గొప్పవాడవు నేను ఎలాగ నువ్వు స్తోత్రం చేయలేను. స్తోత్రం చేయకుండా కనీసం బాగా ఆరాధిద్దాం. బాగా అంటే మన వైభవానుగుణంగా స్వామిని ఆరాధిద్దాం. అంటే ఏం ఆరాధించగలవు అంటున్నావ్. చేయాలనుకుంటే ఒక్క మార్గం ఉంది. ఒకటో రెండో తులసి దళాలు వేసి అర్చించవచ్చు. అందుకు పనికి వస్తా వాళ్ళు. ఇంకేం చేస్తాం మరి చెప్తున్నాడు పరిజన అనురాగ విరచిత శవర సంశబ్ద సలిల చితకిసలయ తులసికా దూరువాంకురైరతి. అంత పెద్దవాడైనా భక్తుల యొక్క సేవకుల యొక్క అనురాగముతో ఏర్పరచబడిన ప్రేమతో జయహో జయహో జయహో అంటున్నాను కదా ఆ శబ్దాలు బాగా వినొస్తాయి. పరిజనులు భక్తితో పలకబడిన ఏ ఏ ధ్వానాల చేత సలిల చిత చితయ తులసికా దూర్వాంకురై. ఈ వ్యక్తితోటే రోజు స్వామికి స్నానం చేయించే బదులు ఇంటి ముందర ఒక తులసి చెట్టును ఉంచి దానికి మనం స్నానం చేయిస్తాం. ఆ తులసికే ఆరాధన చేస్తాం. ఎందుకంటే ప్రపంచంలో ఉన్నటువంటి 14 వస్తువులలో అంటే పరమాత్మతో సాటి వచ్చే వస్తువులలో తులసి ఒకటి.

భాగవతం ఉంది, గాయత్రి ఉంది. ఇక్కడ చూస్తారు మనం గంగా, గంగా, గాయత్రి, గీత, గోవు అలాగే తులసి, నామ సహస్రకం. ఇవన్నీ ఈక్వల్ క్యారెటర్ అన్నమాట. అంటే పరమాత్మను పూజించలేని వారు అంటే వీరు లేని వాళ్ళు, పెద్ద కాని వాళ్ళు వీటిని పూజిస్తే చాలు. ఇంట్లో కూర్చొని గంగా గంగా గంగా అన్నామంటే పూజించినట్టు. అలాగే గాయత్రి, అలాగే గీత, అలాగే తులసి, అలాగే సూర్య భగవానుడు, అలాగే సార సంవత్సరాత్మక. ఇవన్నీ సమాన స్థాయి అందువల్ల. అలాంటి తులసికాదుర్వాంకురైయతి అది కూడా సీతకిషడే తులసికాదుర్వాంకురైహి చిన్న చిన్న బాగా బుద్ధి పొందలేదు చిన్న చిన్న చిగురుటాకులతో ఉన్నటువంటివి లేదా తులసి దొరకకుంటే చిగురుటాకులతో కూడా ఏ జీవులా పోలేదు. వేసి మనం ఆరాధించవచ్చు. అది లేవు ఏం చేస్తాం? అయ్యో చూసే బాబా రే భయోరు ఆయనకు అన్నీ ఒకటే కదా. తులసి తీసుకొని అది ఓక్కుంటే ఓ చిగురుటాకు నాలుగు తెప్పి స్వామికి వేస్తాం. అయ్యా అవి కూడా దొరకలేదండి. అంటే గడ్డి పెట్టి చేయమన్నారు దుర్వాంకురం. దుర్వాంకురం అంటే జల్తా. అర్థమవుతుంది కదా. ప్రధాన ఉద్దేశం అంటే నీది అనుకున్న దాన్ని ఆయనకి ఇవ్వు. అతత్ర వస్తు వివేక. నవా వ్యక్తి వివేక, న గుణ వివేక. ఫలానా వస్తువే కావాలని లేదు, ఫలానా వ్యక్తే చేయాలని లేదు. పరమాత్మ కర్పించాలనే ఆర్తి ఉంటే చాలు. ఏమర్పించామని స్వామి? చూడు చెప్పాను కదా పూతనకి ఏమిచ్చాడు? మోసం ఇచ్చేసాడు. ఆమె ఏమర్పించింది? విషం కాయ పైన పాడిచ్చింది. కదా? మొచ్చ ఇచ్చేసాడు. ఎందుకు ఇచ్చాడు? నీ దగ్గర ఉన్నవి ఇచ్చావు దాచుకోకుండా చాల్లే మనం. మనం చేసే పని ఏంటి ఉన్నాయి అని దాచుకుంటాం. అందులో ఆయన దగ్గర. స్వామి నాకు సహస్రనామార్చన చేయాలని కోరిక ఉంది కానీ ఇవాళ శక్తి లేదు, టైం లేదు, డబ్బులు కూడా లేవు, రేపు మొచ్చ గట్టి చేస్తారేండి అని చెప్తాడు. ఇది సాయంత్రం డబ్బులు లేవు మరి రోజు కట్టి పెడతావ్. కొడుకు చదవదు. హృదయంలో ఉన్న స్వామికి డబ్బులు లేవు మరి రోజు కట్టి పెడితే దీన్ని ఏమంటాం. ప్రతి ఆస్తికి రాకుండా నిజంగా పరమాత్మను ఆరాధించలేకపోయేమని ఆర్తి తోటి

గడ్డి గరకది దెబ్బ అయి పెట్టండి అది అది వేస్తున్నాడు. సరే దూర్వాంకురైరపి గరక పూజలతో కూడా పరితుష్యతి సంతోషిస్తావయ్యా. అంటే ఏమిటి? నీకు తగినంత పూజా ద్రవ్యాలు తెచ్చి నిన్ను మేము పూజించలేము అని మేము బెంగ భయం మాకు అవసరం లేదు. వేడితో పూజించి సంతోషిస్తా ఉన్నాం. గురు తాకులు, తులసి లేక కరక పోసారు. అలాంటి వాటితో కూడా పరమా పరిపిష్యతి. అత అనయాపి నభవతః యుజ్యయ కురుభార భరయ సముచితార్ధ ఇహ ఉపలభామహే. ఇంకోటి. మేము చేసి మేము ఎంత గొప్ప పూజ చేసినా, ఎంత చిన్న పూజ చేసినా, మొత్తం సాపరాయ్. మేము చేసే పూజతో మా కోరిక తీరుతుందా? మేము అనుకున్న దాన్ని పొందటానికి సాధన మా పూజ నీ దయ. ఎలా మా పూజ పని చేయరాదు. అందులో ఏమి ఉంటాడు కదా సంతోషం చేయడు. ఏ వస్తువులు లేవు. ఎవరెవరు మనస్తోటి స్వామి ఏదో పూజయామి. అచ్యుతం పూజయామి, దేవార్ధనం పూజయామి, మహర్శ్వరం పూజయామి, కేశవం పూజయామి. అంతే చెప్పాలి. పూజ లేకున్నా పూజయామి, పూజ ఉన్నా పూజయామి. శాస్త్రం చెప్పారు నాక్షతై రచ్యయేతి విష్ణున్ అని. విష్ణువును అక్షదత్తు ఆరాధించకూడదు. మన వాళ్ళు ఏం చేస్తారు పూలైపోగానే సదరేయం అంటారు. తప్పులు మనం సులభంగా తప్పు చేయడానికి మన మనసు ఎలా ఉరుకులాడుతుందో ఉదాహరణ చెప్తున్నాను. కావాలంటే అక్షత్రం చేయి సహస్రనామం చేయకుంటే పుష్పాలు లేవు. అర్చన పరంగా అక్షతలు వాడాలి. ఆ విడిగా. బాను రక్ష ఎప్పుడూ వేయకూడదు విష్ణువుకి వేయకూడదు శాస్త్రం అది కదా తులసి పుష్పం నాక్షతై రక్షియే విష్ణు నా తులస్య జనాధిపం వినాయకుడికి తులసితో ఆరాధన చేయొద్దు నా కేతక్య శివం శివునికి మొగులి పూడతో పూజ చేయకూడదు దానికి దయ అంటాడు. అది చెప్పాడు ప్రజల లోకం చెప్పాడు. దేవాలయంలో ఆ మొగులి అటు ఇస్తారు. తక్షణమే అది తప్పు పని చేస్తే బాగుంటుంది.

కాబట్టి మేము చేసేటువంటి పూజతో నీకు తృప్తి కావడం కాదు విద్యయా ఉరుభార ఫలయా సముచిత అర్ధమిహు ఫలభామహే మేము ఎంత చిన్న పూజ చేసినా మా పెద్ద కోరిక పొందుతున్నాం. పూజ కొద్దిగా చేస్తున్నాం కోరికలను బాగా పొందుతున్నాం. సముచితం ఒకే ఉపరభామి ఆత్మనః ఏవ అనుసవన అనుసవనం అంజసా వ్యతిరేకేన గోపూయమాన అశేహ పురుషార్ధ స్వరూప స్వర్మ విరాధి వాడు అంటే ఆత్మనః ఏవ స్వామి నీ స్వరూపానికి తగినట్టుగానే ఇందులో అనుసవనం అంజసా యజ్ఞము అవుతున్న వెంటనే స్వవనం అంటే ఆరాధన యజ్ఞం అని. దాని వెంటనే చాలా సులభంగా ఎలాంటి వ్యతిరేకము లేకుండా వ్యతిరేకము కావాలని కోరుతున్నటువంటి అశేక్ష పురుషార్ధ స్వరూపస్య పరమాత్మ లాంటివాడు. మనం ఎంత చిన్న పూజ చేసినా ఎంత పెద్ద కోరిక కోరినా తీరుతుంది అది. అంటే ఏం అర్థం అండి? మనం చేసే పూజ వల్ల కోరిక తీరుట లేదు కదా. ఒకవేళ మనం చేసిన పూజ తోటి తీరితే మన పూజ ఎంత ఉంటుందో అంతే కొరికే చేయాలి. కొలవాలండి క్లాసు. పావు కిలో అంటే పావు కిలో ఇస్తాడు. అర కిలో అర కిలో ఇస్తాడు. నువ్వు మాత్రం పావు కిలో ఇచ్చి పది కిలో కావాలంటే ఇస్తాడా? కాబట్టి మేము చేసే వాటితో నిన్ను పొందడం అనేది కల్లా నీ దయతో పొందుతున్నాం. నీ దయకు విలువ కట్టలేం. మేము పొందే వస్తువులకు కూడా ఇది ఒకటే ఉభయోగాన్ని ఈ రీతిలో అది భూహుయమాన అశేష పురుషార్ధ స్వరూప పరమాత్మ అంటేనే పురుషార్ధం అండి పురుషార్ధాలు పరమాత్ముని విడియోగ ఉండడం కాదు పురుషార్ధ స్వరూపస్య పరమాత్మే అఖిల పురుషార్ధ స్వరూపుడు కింతు నాగా ఆశిసా చాసానాం అభిసంవ్రాధన మాత్రం భవితుమర్హతి. ఏ కోయిక లేనివాడు ఎంత చిన్న పూజ చేసినా స్వామి సంతోషిస్తాడు. కోరికలు కోరి పూజ మొదలు పెడితే నువ్వు చేసిన పూజకు నువ్వు కోరే కోరికకు టాలీ చేస్తాం బరువు చూస్తేనే ఇస్తాం.

నువ్వు అడిగావు ఫలానా కావాలి అని. ఎవరు అడిగావు ఫలానా కావాలి ఫలానా కోసం నేను ఫలానా పని చేస్తున్నాను. అంటాం మనం పూజ ఏదో కరిసి అంటాం. ఆ కోరిక దేవ ఈ పని చేస్తున్నాడు. సంకల్పం చెప్పావంటే మరి ఆ చేసే పని ఆ కోరికకు తగ్గట్టు సరిగ్గా తూకితే ఇస్తాడు మీకు. లేదు అది చేసినాక ఇస్తాదండి. ఇవాళ అంటే స్వామి నాకు ఫలానా కావాలి మీ దయ అని చెప్పామనుకోండి ఏం చేయకుండా ఇస్తారు. మరి ఇందులో ఏది కావాలి? పరమాత్మను మనం కొంటామా? ఆయనకు మొక్కులు, ముడుపులు, ఆశలు అయ్యే పనేనా? ఇలాంటివేం మీరు ఏం చేయలేము. కాబట్టి ఆశాసానానాం ఆశీషా ఆశీషానానాం ఆశీర్వాదాన్ని కోరికలను కోరేటువంటి మాకు ఎతతు అభిశమురాధన మాత్రం కేవలం నిన్ను పూజ. ఆరాధన మాత్రం ఆరాధన శాస్త్రనామాచన అవన్నీ ఏం లేవు. సరే వచ్చి రెండు పుష్పాలు రెండు తులసి రెండు అవి వేసి దాన్ని పెడుతున్నాం. ఈ యజ్ఞమా? పోనీ తపస్సు పోనీ దానమా? ఏవి కావు ఆరాధన మాత్రం. స్వామి వచ్చి కూర్చున్నాడు, ఊరుకోలేం కదా అలా ఉంది. ఉన్నవాడితో. అందుకనే అభిజవరాధన మాత్రం భవతి. తద్యదా బాలిశానాం స్వయం ఆత్మన శ్రేయః పరమ విదుషాం పరం పరమ పరమ పురుష ప్రకర్షణ కరుణయ స్వరైమానంచ. అవర్ జ్ఞాక్యం ఉపకర్ప ఇష్యన్ స్వయం నాపతిత ఇహ ఇతర వత్ ఇహ పరక్షితః ఇందులో ఇక్కడ చెప్తున్నాడు పద్యద బాలిశానా స్వయమాత్మనః శ్రేయః పరమౌద్యుషాం దీనికి ఉదాహరణ చెప్తున్నాను. ఏది మనకు శ్రేయస్సో, ఏది కాదో తెలియలేనటువంటి బాలిసులు అంటే పామరులు. ఇంచుమించు మూర్ఖులు అన్నమాట. అలాంటి వారికి. స్వయమాత్మనః శ్రేయః పరం అభిద్యతాం ఎందుకు అంటున్నాం అంటే ఎందుకు వారు బాలిశలంటే వారికి న్యాయంగా ఏం కావాలో వారికే తెలియదు. ఏం కావాలంటే నిశ్రేయసం, శ్రేయస్సు కాదు అది నిశ్రేయసం అంటే మోక్షం. మోక్షం పొందడానికి అది ఎవరికీ తెలియదు కాబట్టి అలాంటి వారిని.

పరమ పురుష ప్రకర్ష కరుణయ సుమహిమానంచ అలాంటి వారికి మీ అతి సీమమైన దయ. ప్రతి ప్రతి ప్రతి ఎవరైతే బాగా కోరుకుంటున్నారు కోరుకున్న దానికి తగినటువంటి పూజ వారు చేయటం లేదు ప్రయత్నం వస్తున్నారా వాళ్ళకి తప్పకుండా వస్తుంది ఎందుకు వస్తుంది వారి పూజ వల్ల కాదు స్వామి దేవా ఈ మహానుభావుడు పరమ పురుషః ప్రవర్ష ప్రకరిష కరుణయా సమైమానంచ అపవర్గ్యం వర్క్షం ఉపకల్ప ఇచ్ఛన్ స్వయం నా పతిత ఏవ అలాంటి వారికి కూడా పరమాత్మ నీవు మోక్షం ప్రసాదిస్తావు. స్వయం నా పతితః నీవు ఏ మాత్రం తరగకుండా మార్పు లేకుండా అలాగే ఉండి ఇతర ఇహ ఉపదక్షితః. ఎలాంటి మార్పు లేక ఎలాంటి వేషాలు మేషప్పులు ఏం చేసుకోకుండా ఎలా ఉన్నారో అక్కడ దిగారు వైకుంఠం నుంచి. అంటే ఏమైంది? పరమాత్మ అంతటి మహానుభావుడు కూడా మన చర్మ చక్తువులకు అంత సులభంగా దర్శనం ఇస్తున్నావు మహానుభావా అని ప్రార్థన చేస్తున్నాను చూడండి. అవర్గ్యాచ్యోపకల్ప ఇష్యన్ అలాంటి నీవు మాకు మోత్సాన్ని కలిగిస్తూ స్వయం నాపతిత ఏవ నీవు ఆరాధించబడకుండానే ఇతరులతో ఇహ ఉపలక్ష్యత సామాన్య మానవుడిలాగా ఇక్కడ ఉన్నవారందరిలో నీవు కూడా ఒకడవన్నట్టు కనబడుతున్నావు తప్ప. నీ దివ్యత్వాన్ని, నీ ప్రభావాన్ని చూపెడుతున్నావా? నిజంగా వాటిని చూపెట్టదలుచుకుంటే మనకాయనే కనపడతాడా? అందుకే ప్రాకృతుడిలాగా, సామాన్యుడిలాగా కనపడ్డావయ్యా. అదాయమేవ అవరః అర్హత్తమయెర్హి భర్షితి రాజర్షేహే వరదర్శవః భగవన్ నిజపురుషేక్షణ విషయః ఆసీత్. ఇదంతా ఎందుకంటే అయమే వరః. మాకు ఇదే వరం అంటున్నారు. ఏంటది? ఎరిహి అరవత్తమ బరిషికి రాజర్షి వరదర్శభః. ఇదంతా ప్రాచీన బరిషి మహారాజు. అతను చేసిన అనంతమైనటువంటి యజ్ఞముల ప్రభావంతో అలాంటి రాజుకు రాజర్షి వరదర్శభః భగవాన్ నిజపురుషేక్షనా విషయః ఆసీత్. తన వారికి తనకు.

దృష్టి పదంలో ఉండేలా చేశాడు అది. అంటే స్వామికి ఆ ఈ భక్తుడికి తాను కనపడ్డాడు, తన అనుచరులు కూడా కనపడ్డారు. చాలు. దర్శనంతు వరం అని చెప్పడం కదా దర్శనం అయితే చాలు అన్ని కోరికలు తీరినట్టే. ఇలా అసంగరిచిత జ్ఞానాదల విభూత అశేషం అశేషమలానాం భవత్ స్వభావానాం ఆత్మ ఆత్మ ఆత్మ రామానాం. ఇక ఉత్తములన్నా సజ్జనులన్నా భగవత్ భక్తులన్నా ఎవరంటే అసంగరిసిత జ్ఞానానల విద్యూతాశేహమలానాం. అసంగము అంటే ఆసక్తి లేకపోవుట. సంసారం యందు కోరిక లేకుండా వాళ్ళం ఏమంటారు అసత్తులు అంటారు అనాసత్తులు అంటారు అనాసత్తులు. అదే మాట సత్తులు. అలాంటి వారు. ఇది జ్ఞాన అనల విభూత అశేషమలానాం వీరికి నరకం ఎందుకు రాదండి? మరి వీరు స్వర్గానికి ఎందుకు పోరు? వీరు మోచ్శానికి ఎందుకు పోతున్నారు? అంటే ఇలాంటి వారికి చాలా క్రీష్టమైనటువంటి తపస్సు ఉంటుంది. అంటే తపో దానికి ఏమంటాం మనం తపో ధనులు అంటాం కదా ఇలాంటి తీష్ణమైనటువంటి తపస్సు ఉన్నవాళ్ళు కాబట్టి చూడండి ఆ నిశిత జ్ఞానాల విభూతాశేషమలానాం అసంగ నిశిత అసంగమనేటువంటి అతి తీష్ణమైనటువంటి జ్ఞాన అగ్ని చేత అన్ని మురుకులను అన్ని పాపాలను ధ్వంసం చేసేటువంటి మహానుభావులు భవత్ స్వభావానాం ఎవరి పని ఇది భక్తుల పని వారు కాదు స్వామి మీరు కాదు మీ భక్తులు చాలు. మా సంసార గంధం పోగొట్టడానికి ఈ భక్తులు చాలు అలాంటి వారు మునీనాం అనవర్త పరిగుణిత గుణగణః పరమ మంగళాయనం గుణ గుణ గణ కథనోసి స్వామిని స్తోత్రం చేస్తున్నారు. పరమ మంగళాయన గుణ గణ కథనోసి. అనేకమైనటువంటి కళ్యాణ గుణముల సమాహ సమూహం యుత నీవు స్తోత్రం చేయబడుతావు. పరమ స్తోత్రం ఇది. ముని నామ మనవరత పరిగుణిత అనవరత పరిగుణిత గుణగణమట అంటే నిరంతరం ఆవర్తి చేస్తున్న తరగనటువంటి అసంక్షయమైన కళ్యాణ గుణములు కల.

మహానుభావుడు స్వామి అలాంటి స్వామిని పరమ మంగళాయన గుణ గణ కథనము ఈ అన్ని గుణాలు మనకు మంగళాన్ని కలిగి శుభాన్ని కలిగించేవి. అథ కదంచిత స్కలన క్షుత్పతన జృంబన జ్వరవస్థానాదిసు యువచానాంనః స్మరణాయ జ్వర మరణ దశాయామపి సకల కష్మలీనని రసనాని తవ గుణకృత నామధేయాని యాని నామాని గౌణాని విఖ్యాతాని మామధేయాని చెప్పా కదా యాని నామాని గౌణాని అదే మాట చెప్తున్నారు ఇక్కడ. దాన్నే కాస్త వివరించుకుంటూ చెప్తున్నాడు. కదంచితు స్కలన క్షుతు పతన జృంపణ దురవస్థానాదిసు శివచానాం మహా. మరణం ఎందుకు దాని మీద రండి దాని మీద రండి ఓకే నా దగ్గర ఉంది కాబట్టి ఇందులో ప్రధానం ఏంటి? పరమ మంగళ గుణాయన కదంచితు శరణా చుత్పతన దురుంబన దురవస్థానాదిశు వివచానామ్నాః మన పరిస్థితి ఏమిటంటే చెప్తున్నాడు. మరి పరమాత్మ ఇంతటి భోగ్యం కదా, ఇంతటి మహానుభావుడు కదా, అలాంటి పరమాత్మను మాకు మాత్రం పని ఏముంది? నిరంతరం కూర్చొని హాయిగా స్వతంత్రం చేయొచ్చు కదా. కదా ఎందుకు చేయము అంటే మనకు తీరికేదండి అంటున్నారు. అదే కదా అంటున్నారు మీరు ఏం చేస్తారు ఏం చేస్తారు ఏంటికి తుమ్ముతాం దగ్గుతాం నడుపుకుంటూ కింద పడతాం మళ్ళా లేస్తాం వెనక్కి చూస్తాం ఆవరిస్తాం కూర్పాట పడతాం అన్నం తింటాం నీళ్ళు తాగుతాం కొట్లాడుకుంటాం ఇక్కడ ఎక్కడ ఉంది అండి? సరే. ఆ సైపరే అడుగు నేను పందన్నీ. తుమ్ములు ఆపుకుందామా, దగ్గులు ఆపుకుందామా? ఏం ఆపుదాం? జారిపోయడం ఆపుదామా? ఇప్పుడు చెప్తున్నా అర్థం కాదు రేపు చదివి అండి. కాలానా? చూడండి. కలన, క్షుతు, పతన, ద్రుంబణ ఇంకా మర్చిపోయాను. ఆకలి, దప్పి. దారి పడటము, ఆకలి, పడటము, ఆవరించటము.

అలాగే దురవస్థానాదిషు ఇతరమైనటువంటి బాధలను తొలగించుకునేటువంటి ప్రయత్నం ఉన్నటువంటి మనము అలాంటి వాటితోటి వివచానామ్నః మేము పరవశం అయిపోయాం. ఖాళీ ఖాళీ లేదండి. దారి పడుతున్నాం, తుమ్ముతున్నాం, దగ్గుతున్నాం, ఆకలి దప్పి, మరి ఆకలి ఎక్కువ అన్నం ఎక్కువ తింటే మళ్ళీ కాకు దప్పి రోగం, తక్కువ తింటే ఆకలి రోగం లేవా? ఇలాంటి వాటితో చెప్తున్నాడు స్వామి చూడండి ఎంత సహజంగా చెప్తున్నాడు యాసుభ భగవానుడు. ఇలాంటి వాటితో పరవశమైనటువంటి మేము శివచానాం నః స్మరణాయ జ్వర మరణ దశాయామపి సకల కష్మల నిరసనాని తవ గుహ్య గుణకృత నామధేయాని. ఇలాంటి మాకు స్మరించడానికి నీ పేర్లే జ్ఞాపకం రావు. ఏం లేవు ఉన్నాయి పేర్లు ఉన్నాయి మాకు జ్ఞాపకం లేదు. అయితే ఇంతకాలం స్మరించకున్నా కనీసం అంతకాలైతే మామేవ స్మరణ్ముక్త్వా అన్నామే ఆ అంతకాలంలో స్మరించిన అన్ని పాపములను పోగొట్టగల నీ దివ్యమైనటువంటి నామధేయాలు జాగ్రత్త. నామధేయాలు ఉన్నాయి అంటున్నాడు. టైం లేదు మాకు, చెయ్యం. ఆసాన కాలం వచ్చేంతవరకు ఖాళీ లేదు. కదా? మనం ఏం చేస్తున్నాం అంటే ఏం చెప్పారే? దగ్గుతున్నాం, తుమ్ముతున్నాం, నవ్వుతున్నాం, ఏడుస్తున్నాం, గారి పడుతున్నాం, ఆకలి, దప్పి, వ్యాధులు. ఇన్ని బాధలండి. ఇన్ని ఇట్లా ఉండి నామస్మరణ చేసే టైం ఉందా నాకు. కాబట్టి కనీసం బుద్ధి వస్తే ఎప్పుడన్నా మీ దయ కలిగితే చివరి కాలంలో స్మరణ చేస్తాం అంతకాలంలో. పుడుత్మరణ చేసినా నీవు వేటిని మనస్సులో పెట్టుకోకుండా మా పాపాలన్నీ తీసేస్తున్నావు. అనంతమైన మా పాపాలను తొలగించగల అపవిధమైనటువంటి కళ్యాణం గల మహానుభావుడవు నీవు చూడండి. కృత నామధేయాని. గుణకృత నా అన్ని స్వామి యొక్క పేర్లు గుణకృతములు అంటే గౌణాన్ని. యాని గౌణాన్ని చెప్పాం కదా. యాని గౌణాన్ని నామాన్ని అది గుణకృత నామకే యాని. పరమాత్మ పేర్లన్నీ కూడా పరమాత్మ యొక్క గుణములని చెప్పే పేర్లే.

సరే మన పేర్లు తెలుసు ఏం చెప్తాయో కదా అవి మనకేం వద్దు చెప్పుకొని గుణకృత నామదేయాని అవి కూడా వచన గూచన అని భవంతు మేము ఇదే కోరుతున్నామండి మీరు ఉంటే మీ దయ ఉంటే పుట్టినప్పటినుంచి నామస్మరణ చేస్తాం. నువ్వు చేయనియ్యవు అనుకోండి, మాకు బాగా పనులు ఉంటాయి, కలిపిస్తావు పనులు, అవన్నీ చేసుకుని నువ్వు మర్చిపోవు. మర్చిపోయినా అంతకాలంలోనైనా. మరించిన మా అన్ని పాపాలను పోగొట్టగల నీ గుణములను తెలిపేటువంటి నామములు పేర్లు ఉన్నాయే అవి మాకు కనీసం చివరి దశలోనైనా స్ఫరింపుద్ది. సదా బుద్ధి యోగం సంగతి చనిపోయే ముందు నేను అనుకుంటాను అనుకోలేము ఆయనే మన పాట స్ట్రైక్ అంటాం కదా స్ఫురించాలి పరమాత్మ నామాన్ని కీర్తించాలని స్ఫురించాలి స్ఫురించాలి పరమాత్మ స్ఫూరింప చేయాలి. అందుకే మాకు ఈ ఒక్క వరం ఇయ్యండి. అంతఃకాలంలో నిన్ను స్వరించడానికి కావలసినటువంటి నామములను మాకు గుర్తు చేయండి. అది మీ పనే. మీరే గుర్తు చేయాలి, మీరే స్తోత్రం చేయించుకోవాలి, మీరే వరం ఇయ్యాలి. మా వాయ వేయమంటే చెప్తున్నారు. వచన గోచరాణి భవంతు కించాయం రాజర్షిహి అపత్య కామహ అంటే ఎవరు చెప్తున్నారు రుత్రికులు చెప్తున్నారు యజమాని మాట్లాడకూడదు. నమస్కారం చేస్తూ కూర్చుంటారు నిలబడతారు. యజమాని అవ్వకూడదు. భారమంతా ఋత్విక్కుల. యజ్ఞం పూర్తయ్యేదాకా యజమాని కూడా ఋత్విక్కులకు అధీనుడే. ఆయన కూర్చోమంటే కూర్చోవాలి లేవంటే లేవాలి. మాట్లాడవచ్చు అంటే మాట్లాడవచ్చు. అందుకే యజమాని పక్షాన వీళ్లే మాట్లాడతారు. యజ్ఞమంతా వీళ్లే పురోహితులే కదా ఋత్విక్కులే. వారు చెప్పింది అందుకే మాకు చెప్తాం చూడండి. ఆయన ఎవరు? విక్ష్వాకు. మను వైద్య వారు మను. ఈ మను అనేటువంటి మహానుభావుడు మనకు విశ్వాక సంతానం కలిగినాడు. అంతకంటే ముందు సంతానం కావాలని. విశ్వాకు వశిష్ట మహర్షి విశ్వాకు మహర్షి వశిష్టుని తోటి యజ్ఞం చేయించాలని విశ్వాకు ప్రయత్నం చేసి అయ్యా యజ్ఞం చేయండి నా కుమారుడు కావాలి అని యజ్ఞం చేశారు. చేస్తే కుమార్తె పుట్టింది.

పుత్రిక. పరిశుద్ధుడిని పిలిచి స్వామి మీరు సత్య సంకల్పను మీ సంకల్పం మీద అర్థం జరిగింది. ఏంటి కారణం? ఇది నాది సంకల్పం నాది కాదు. ఇది నీ సంకల్పాన్ని నీ భార్యలే కాదన్నారు. అందువల్ల మారింది. అది లాగ అంటే నీవు కొడుకు కావాలన్నావు, నీ భార్య కూతురు కావాలని హోతా అని అడిగింది పోయి. విత్తు కదా హోతా ఉంటాడు కదా, పోతే వెళ్ళిపోయి అయ్యా నాకు అబ్బాయి వద్దు అమ్మాయి కావాలి అలా ఏర్పాటు చేయండి. అడిగింది. అది హోత ఏం చేయాలి యజమాని యజమాని రాములు అడిగింది అని చేయాలి. వాడు పుత్రికా లాభార్ధం హోసి అని అక్కడ పని చేస్తాడు. యజమాని అనుకుంటే ఏం లాభం లేదు అక్కడ హోత ఏం చేస్తాడో అది లేదు. మన యజమాని మనకు స్వర్గం రావాలని అనుకోని హోతాని పెడితే వాడు అక్కడ యజమాని నరక ప్రాప్తి చేద్దాం అని చేయాలనుకోండి. నరకేం వస్తుంది నీ జోగ్యం ఏం కాదు సున్నా. అంతా రాని విధంగా ఉంటుంది. కోత వృత్తికు అధ్వర్యు మనకు ఉద్ఘాట వీళ్లే కదా ప్రధానం వీళ్లే. వాళ్ళ సంగ్రహం ప్రకారం అవుతుంది. అందువల్ల నువ్వేమనుకున్నా గానీ ప్రయోజనం లేదు ఆ మాట చెప్తూ అందుకే ఈ పృథికులు అంటున్నారు ఈ రాజరిషి అపత్యకామః ప్రజాం భవాదృషిమాశాసానః ఈ రాజుగారు సంతానాన్ని కోరాలి. సంతానం కోరితే నాలుగు సంతానం చెప్పాలి అన్నయ్య. అంటే అయ్యా ఉత్త సంతానం కాదు భవా దృశ్యం. నీలాంటి అబ్బాయి కావాలంట వాళ్ళకి. లేక నువ్వు ఏ రావాలి ఇంకో దిక్కు ఉన్నాడు. కాబట్టి నీలాంటి సంతానాన్ని కోరి ఈశ్వరం ఆశితాం స్వర్గ అపవర్గ. అపవర్గ యుడపి భవంతం ఉపధావతి ప్రజాయాం అర్ధ ప్రజ్ఞయః. ఇహలోకంలో కానీ పరలోకాల్లో కానీ స్వర్గం కానీ, మోక్షం కానీ ఏవి కావాలన్నా అందే ఎక్కడికి పోతారు? నీ దగ్గరికే వస్తారు. నిన్నే వెతుకుతారు, నిన్నే పిలుస్తారు కాబట్టి మేము కూడా నిన్నే పిలుస్తాము. ఉపధావతి కోవాయిహ. తే అపరాజితః అపరాజితయా మాయయా నీవు అపరాజితుడవు అంటే ఎవరితో నీవు ఓడిపోని వాడవు. నీ మాయ కూడా ఎవరితోటి ఓడిపోదు. అంటే నిన్ను ఎవరితో ఓడిపోలేదు నీ మాయ ఎవరితో ఓడిపోలేదు. ఇలాంటి మాయతోటి అపరాజితయా మాయయా.

అవసిత పదవ్యాన ఆవృత ఆవృతం ఆవృత మతిహి విషయ విషదయ అనావృత ప్రకృతిహి అనుపాసిత మహ చరణః నీ మాయ ఎలాంటిదయ్యా అంటే ఎలాంటి మాయ చేయదు అనబద్ధత పద పదవి అనా పదవి అనావృత అంటున్నారు. మనకు కలిగేటువంటి భోగములో సుఖములో. విషయాసక్తో కదా ఇవి ఎన్నటికీ అనవసితములు అంటే ముగియాయి. ఎంత తిన్నా ఎన్నాళ్ళు తిన్నా మళ్ళీ తినాలి. కదా ఎన్ని ఇల్లు కాకున్నా ఇంకో ఇల్లు కట్టుకోవాలి. 10 కోట్లు ఉంటే ఇంకో నాలుగు కోట్లు కావాలి. ఇవి ఎప్పుడు అనవసితములు అవసితం కాదు అలాంటి అనవసితమైనటువంటి పదవి అనావృత మతిహి వాటి చేత నీ మాయ చేత ఆవరించబడని వాళ్లకైతే నీ జ్ఞానం కలుగుతుంది. ఆవరించబడిన వాళ్ళు నీ మాయలోనే మగ్గిపోతారు. అలాంటి వాళ్ళు. విషయ అనావృత ప్రకృతిహి అనుపాసిత మహచ్చరణః మరి నీలాంటి నీ మహా నీ మాయను గెలవాలంటే ఏం చేయాలి? అంటే నీ మాయను గెలవకుండా ఉండడానికి కారణం చెప్తున్నాను. ఏమిటి? నీ భక్తులైన గొప్పవారిని పూజించకుండా ఉండి ఉంటారు. అనుపాశిత మహత్కరణః. గొప్ప గొప్పవారి పాదములను సేవించబడని వారు మాత్రమే నీ మాయకు వశమవుతారు. అంటే ఏమర్థం? నీ మాయను గెలవాలంటే నీ భక్తులను ఆరాధించాలి. భక్తులు అదంతో మాయను గెలవవచ్చు. ఇలా పునః అదభ్రకర్తః ఇహ సమాహుతః తత్రాదధియాం మందానాం నః తద్యద్ దేవహీననం. దేవదేవోహమితి సామ్యేన సర్వాన్ ప్రతి ఓఢుం అవిదుషాం. మేము యజ్ఞాలు చేస్తున్నాం. మేము దానాలు చేస్తున్నాం. మేము చాలా ధన కార్యాలు చేస్తున్నాం. కానీ ఎవరు పర దేవత ఎవరు భక్తులు. విష్ణువా, రుద్రుడా, బ్రహ్మనా, ఇంద్రుడా ఏవేవో అనుకొని ఒక్క నిన్ను తప్ప అందరినీ పూజిస్తున్నాం.

అంటే మళ్ళీ వాళ్ళంతా వచ్చి ఏం చేయాలి మీ దగ్గర రావాలి. అయ్యయ్యో వాళ్ళు అడుగుతున్నారండి వాళ్ళకి ఇవ్వమంటారా మీరు ఇస్తారా మీరు మాకు ఇవ్వమని ఇస్తారా. మీరు మాకు ఇస్తే మేము వాళ్ళకి ఇస్తాం. లేదు మీరే అది ఇవ్వండి తీసుకోండి. ఏ దేవతలను ఆరాధించినా వీరి కోరిక ఎవరు తీరుస్తారే? పరమాత్మ శ్రీమన్నారాయణుడే. శ్రీమన్నారాయణుడు వాళ్ళకి ఇస్తాడు. వాళ్ళు మనకి ఇస్తారు. మరి ఈ దీనికంటే ఎలా అనిపించే? నిన్న అడిగారు కాబట్టి అందులో తద్య దేవ వీరణం దేవదేవారససి సామ్యేన సర్వాన్ ప్రతి ఓడుం అవిదుషాం జ్ఞానము లేకుండా ఏమడిగాలో తెలియకుండా ఎలాంటి ఆరాధన చేయాలో తెలియకుండా అజ్ఞానములో పడి కొట్టుమిట్టాడుతున్నటువంటి మూర్ఖులకు కావలసిన జ్ఞానాన్ని అందించవలసిన వాడవు ఎవరు నువ్వే ఇంకో లేదు స్వామి ఆ పని నువ్వే చేయాలి అని చెప్తే ఇతి నిగదేనాభిష్టూయమానః ఇలా పురోగితులతో స్తోత్రము చేయబడే వాడే మహా భగవాన్ అనిమిష వృషభః వరధర అభివాదిత అభివందిత చరణః స్వదయం ఇదమాః వారందరి చేత నమస్కరించబడి దయతో వారితో ఇలా అంటున్నాడు అహోపత అహం వృషయః అయినా మీరంతా బహర్షులు భవద్భిహి అవితసకీర్భిహి వరం వరం అసులభం అభియాసితః. మీరంతా మహానుభావులు, నా యందే హర్చు ఉన్నవాళ్ళు, నా స్వరూపం బాగా తెలిసిన వాళ్ళు, మీరు నోరు తెరిచి ఒక మాట అంటే అది వ్యర్థం కాదు. కదా? అలాంటి మీరు. ఎంతో కష్టాధ్యమైన వరం అడిగాడయ్యా. న్యాయంగా ఈ వరాన్ని ఇంకొకళ్ళకైతే ఇవ్వా. మీరు అడుగుతున్నారు కాబట్టి ఏమడిగారు వాళ్ళు నీలాంటి కొడుకు కావాలన్నారు. ఆ మాట వాడికి తీయకపోయేవాడు. నాకు అడిగితే పోరా నీకు నాకు గురించి ఎక్కువ అన్నాడు. కానీ వృత్తి అడిగారు. వీళ్ళు జ్ఞాననిష్టులు, తపోనిష్టులు, యోగనిష్టులు, ధర్మనిష్టులు. అందుకే మీలాంటి వారు అడిగారు కాబట్టి సులభం కాని దాన్ని కూడా అభిరాచితాయనం యత్ అముష్యాత్మజః మయా సదృశః భూయాత్. ఇతనికి నాలాంటి కుమారుడు కావాలని మీరు అడిగారు. మమ అహమేవాభిరూపః. నాలాంటి వాడిని నేనేనయ్యా.

ఇంకోడు కనుక్కో ఇంకోడు ఉన్నాడా? మామ అహమేవ నాకు నేనే నాలాంటి వాడు. అంటే నన్నే కొడుకుగా పుట్టామంటున్నారు. కదా అందుకే అంటున్నాను అహమేవాభిరూపః కైవల్యాత్ హదాపి బ్రహ్మవాదః నమృషా పవిత్రుమర్హతి. నాకు ఇంకో సమానుడు ఎవరూ లేరు. నేనే సమానుడు, నాకు నేనే సమానుడు. నాలాంటి వాడు లేదు కాబట్టి మరి నీలాంటి వాడు కావాలని అడిగిన బ్రాహ్మణుల వాదము అబద్ధం కావాలి కదా. కానీ వేద అధ్యయనపరుల వాక్యము. అబద్ధం కాకూడదు. అందుకే నేను నీ కోరిక తీరుస్తున్నాను. అలాంటి అభిరూప అధ్య అభిరూపః మమయహి ముఖం యత్ ద్విజదేవ కులం ఎందుకంటే. వారు మాట్లాడుతున్నారంటే ఎవరు బ్రాహ్మణోత్తములు? బ్రాహ్మణోత్తములు అంటే నా ముఖమే. వారు బ్రాహ్మణోస్య ముఖమాసీత్ బాహురాజన్య కృతః ఎవరు బ్రాహ్మణులు అంటే నా ముఖం. మరి వారు మాట్లాడాలంటే ఎవరు మాట్లాడినట్టు? మీరు మాట్లాడండి. నా మాటలు నేను అబద్ధం చేస్తాను. నా మాటే చేయనప్పుడు ఎలా మాట్లాడి చేస్తాను? మీరు మాటలు ఎలా అబద్ధం చేస్తాను నేను? మీరు మాట్లాడారు, మీరు అడిగారు, మీరంటే నా ముఖమే, కాబట్టి మీ కోరిక నేను అబద్ధం చేయను. అంటే నేను పుత్రునిగా పుడుతాను అన్నమాట. ముఖం యుతు వ్యదేవ కులం తతః ఆగ్నీద్రే అంశకలయ అవతరిష్యమానః అవతరిష్యామి ఆత్మ తుల్యము అనుపలభమా అనుపలభమా నాలాంటి వాడు ఇంకొకడు లేడు కాబట్టి మీరు కోరారు కాబట్టి ఈ ఆగ్నిధ్రునికి నేనే కుమారునిగా పుడతాను. అవతరిస్తాను అంటున్నారు చూడండి. అవతరిష్యామి ఇతి నిశిమయంత్యామి రుదీవ్యాః పతిం అభిధాయ అంతర్దదే భగవాన్. ఇలా పలికి ఆ మేలుదేవిని ఋషభ నాభిని ఇద్దరికీ అడిగిన కోరికరించి స్వామి అక్కడే అంతర్ధానం చెందాడు. ఆ ఏంటి? ఆగ్నే ఆగ్నే ఇక్కడ ఆగ్నే తిరుదండి వాళ్ళ పేరు వాళ్ళ పేరే ఆగ్నే తిరుదు తపస్సు చేసింది వారే కదా ఆగ్నే తిరుదే గౌరవం మరి

ప్రియవరకుని కుమారుడు ఆ దిగి కొడుకు నాది కదా అది బజరథ్ పుత్రుడు దాది అన్నట్టు ఆ వారి కొడుకు అన్నమాట అగ్ని ధ్వియే అంశకరయా అగ్ని ధ్వని కొడుకు అన్నమాట అంటే నాభి అతనికి అంశకర అవతరించాలనే అభిప్రాయంతోటి. అతను సంగర్పించాడు ఇతినిశామయంత్యా మేరుదేవ్యాః పతిం అభిదాయం తద్దదే భగవాన్ పతిం అభిదాయ ఇలా మేరుదేవి పతికి ఈ విషయాన్ని చెప్పి స్వామి అంతర్ధానం చెందాడు బరిసిచి తస్మిన్నేవ విష్ణుదత్త భగవాన్ పరమర్షిభి ప్రసాదితః నాభే ప్రియతి తీర్షయ తదవరోధయానే మేరుదేవ్యాం ధర్మాన్ దర్శయితు కామః వాతరసనానాం శమణానాం ఋషీనాం ఉర్భవఘ్నినాం శుక్రయా తనువ అవకతారా పరమాత్మ తన దివ్యమైనటువంటి దేహంతో మేరుదేవికి ఈ మహా నాధికి కుమారునిగా పుట్టాడు. ఎలా అక్కడ చెప్తున్నాడు విశేషంగా మనకు బరిహి దస్మిన్నేవ విష్ణుదత్త భగవాన్ ఆ గర్భలలోనే అంటున్నాడు దస్మిన్నేవ బరిషిటి. ఎక్కడ యజ్ఞం చేశారో అలాంటి యజ్ఞమైనటువంటి దర్భల యందే భగవాన్ పరమర్షిభి ప్రసాదితః అంటే దర్భల ముందర పెట్టుకొని పరమాత్మను స్తోత్రం చేశారు. అలాగే ఏదే వల్ల నాభేహే ప్రియతికీర్షయా ఈ నాభి మహానుభావుడికి ప్రీతి కలిగించాలనేటువంటి కోరికతోటి తదవరోధ వరోధ అనే మేరుదేవ్యాం వరోధాయనే అతని యొక్క అంతఃపుర స్త్రీ అయినటువంటి మేరుదేవి యందు ధర్మాం దర్శయితు కామః పరమాత్మ రావాలంటే ప్రయోజనం ఉండాలి. ఆయనకు ఈయనకు వచ్చాను అవన్నీ మనం చెప్పే కబుర్లు. ఆయన అట్ట రాడు. ఆయన వచ్చాడంటే ఏదో పనే ఉంటుంది. ఏం పని అంటే ధర్మాందర్శయుతు కామః. ధర్మాలను చెప్పాలని ఎవరి ధర్మాలను అందరివి కావు అందరిస్తున్నా చూడండి వాక రసనానాం శ్రమణానాం ఋషీణాం ఊర్ధ్వమందినాం ఊర్ధ్వరేతస్కులైనటువంటి దిగంబరులైనటువంటి సన్యాసుల యొక్క ధర్మాలను చెప్పడానికి వచ్చాయి. యజి ధర్మాన్ను బోధయిస్యమానః అన్నారు.

రథని రథ అందరూ మహానిభారులు ఇలా శుక్లయా తనువ అవతకారా అయితే నాన్న దివ్యమైనటువంటి శుద్ధ సత్వమైన శరీరంతో పుట్టాడు. మన శరీరంలో తమస్సు, రజస్సు ఎక్కువ. అప్పుడప్పుడు స్వామి కృప ఉంటే ఎప్పుడో వస్తే వస్తుందేమో ఒకసారి అది కూడా రాదు. కానీ పరమాత్మ నిత్య శుద్ధ బుద్ధ ముక్తుడు అంటాం కదా అలా. పరిశుద్ధమైనటువంటి తత్వమయమైనటువంటి దేహంతో ఈ స్వామి అవతరించాడు. ఇప్పుడు అథః తముత్పత్యైవ అవివిద్యమాన భగవన్ లక్షణం ఈ మహానుభావుడు పుట్టిన వెంటనే ఇతను మానవుడు కాదు పరమాత్మ అనేటువంటి గుర్తులు మనకు అతనిలో కనబడుతున్నాయి. సామ్య ఉపశమ వైరాగ్య ఐశ్వర్య మహావిభూతివి అణిదలమే సమానానుభావం. పుట్టగానే పరమాత్మ అని తెలుసుకున్నారు. అతను పెరుగుతున్న కొద్దీ అతనిలో ఉపజనము, వైరాగ్యము, ఐశ్వర్యము, మహావిభూతి ఇవన్నీ అతనిలో రోజురోజుకు వృద్ధి అవుతున్నాయి. బాగా పెరుగుతున్నాయి. భావం ప్రకృతయః ప్రజాః బ్రాహ్మణాః దేవతా ప్రజలు. మంత్రులు, బ్రాహ్మణులు, దేవతలు అవనితల సమవనాయ అతితరాం జుగురుహుహు ఇలాంటి మహానుభావులు భూమిని పరిపాలిస్తే మహారాజు అయితే భూమికి ఎలాంటి లోపం ఉండదు అన్న భావంతోటి వాళ్ళు సంతోషించారు. మహానుభావులు వస్తున్నాడు అని వాళ్ళు సంతోషించారు. పత్యామ ఇత్తం వర్పణ వరియస బృహత్ శ్లోకేన జౌజస బరేన శ్రియా ఈ మహానుభావులు ఇత్తం వర్పణ వరియస గొప్పద్వ్యమైనటువంటి తేజస్సు తోటి బృహత్ శ్లోకేన చక్కని ప్రభావం తోటి ఓజస తేజస్సు తోటి బలము ఐశ్వర్యము కీర్తి, వీర్యము, చౌర్యము అంటే ఏమైంది? భగవత్ శబ్దము. భగవత్ శబ్దం చెప్పారు. ఐశ్వర్య సమగ్రస్య వీర్యస్య యశతః శ్రియః జ్ఞాన ఇస్తానే అలాంటి సన్నాం భగవితి అంటానే జ్ఞాన శక్తి. బరా ఐశ్వర్య, వీర్య, తేజస్సులు అనేటువంటి వాటికి వీర్య శౌర్యాభ్యాంచ పితా వృషభ ఇతీదన్ నామచకార ఇవన్నీ చూశాడు. తన జ్ఞానంలో, ఐశ్వర్యంలో, వీర్యంలో, పరాక్రమంలో, యశస్సులో అన్నిటిలోనూ శ్రేష్టుడు పిల్లవాడు. పిల్లవాడు అన్నిటిలో శ్రేష్టుడు కాబట్టి అతని తండ్రి నాభి అతనికి వృషభ అని పేరు పెట్టారు. వృషభ అర్థం ఏమిటి? శ్రేష్టః అని.

ఎవడు అంటే స్వేష్టుడు. సర్వోత్తముడు అన్నమాట. ది బెస్ట్ అంటాం కదా ఆయన. ఎందులో అంటే అన్నిటిలో. జ్ఞానములో, యశస్సులో, బలములో, వీర్యములో, తేజస్సులో అన్నిటిలో జ్ఞాన శక్తి వలె ఈశ్వర్య వీర్య తేజాంశ అన్నామే ఈ అన్నిటి యందు ఉత్తముడు కాబట్టి అతనికి. రోయ ఇటువంటి పేరు పెట్టారు వృషభ ఇటు నామ ప్రకార తస్యహి ఇంద్రః స్వర్ధమానః భగవాన్ వరిసే నవవరసా సరే ఈ మహానుభావుడు పుట్టాడు పెరిగాడు రాజ్య పరిపాలన స్వీకరించాడు. రాజేం చేస్తున్నాడు. చేస్తుంటే కొంచెం సంగతి చూడాలి కాబట్టి అంటే పరమాత్మ ప్రభావాన్ని అక్కడి వారందరికీ తెలియజేయటానికి ఇంద్రుడు అతనితో పోటీ పడుతున్నట్టుగా నటించి వర్షించడం ఆపేశాడు. కాదు కదా ఇంకేం చేయాలి? ఒకటి రెండేళ్ళు వర్షం లేదు అనుకోండి, ఈ పరిపాలన ఏం చేస్తాం మనం? అందుకే అలా చేస్తే అవతార్య ఇలా స్వామి చేస్తే ఇంద్రుడు చేస్తే పరమాత్మ విషయాన్ని తెలుసుకొని భగవాన్ శపదేవః యోగేశ్వరః ప్రహస్యః. నవ్వాడట. ఇంద్రునికి తారాశక్తి వచ్చినట్టు ఉంది పాపం అని ఒకసారి నవ్వి ఆత్మయోగమాయయా సవర్జం అజనాభం నామ. అభ్యవర్షత్ తన యోగశక్తితో తన వర్షమైన అజినాభ వర్షాన్ని బ్రహ్మాండంగా వర్షింపచేశాడు. అభ్యవర్షత్ నాభిస్తూ యథాభిరజతం సుప్రజత్వం అబరుద్య నాభి కూడా తాను కోరినటువంటి పరమాత్మనే పుత్రునిగా పొందానన్న విషయాన్ని అతను తెలుసుకొని అవరుధ్య అతి ప్రమోద అతి ప్రమోద పర విత్వరః కజదయ అక్షరయ గిరా స్వైరం గృహీత సరలోక సధర్మం భగవంతం పురాణ పురుషం మాయా విరస్తం అతివ మాయా విరుష్ట మతిహి వత్స తాతేటి సానురాగం ఉపరాలయన్ పరాం నిరువృత్తి ఉపగతః ఈ మహానుభావుడు అతను కుమారుడే. పరమాత్మే, విష్ణువే, మహానుభావుడే అలాంటి వాడైనా అలాంటి స్వామిని యధాభిరలితం. అతి ప్రమోదభర విహ్వలః పరమానందం పొందాడు. పరమాత్మను పుత్రినిగా పొందినందువల్ల పరమానందాన్ని పొంది గద్గదాక్షరయా గిరా.

బొంగురు పోయిన గొంతుతో కుమారుడే నాయనా బాబు వస్తా కొడుకనే పిలవాలి కానీ ఎవరాయనే కదా పరమాత్మను మా నాయనే మా బాబు మా పిల్లవాడా అని పిలిచి అదృష్టం కలిగింది అని పిలుస్తున్నప్పుడు గొంతు జల్జలం అవుతున్నది, బొంగు పోతున్నది. అలా గిర స్వైరం గృహీత నరలోక ధర్మం తనకు తానుగానే పరలోకంలో ఉండే వారిలాగా తాను ప్రవర్తిస్తూ ఉన్నటువంటి స్వామిని భగవంతం పురాణ పురాణం. మాయా విరచిత మతిహి. ఒక పక్క పరమాత్మ కొడుకు అంటున్నాడు, పరమాత్మ అంటున్నాడు. మరో పక్క కొడుకని నాన్న, మామ, బాబోయ్ అని పిలుస్తున్నాడు. ఏమిటి అర్థం అంటే మాయా విరచిత మతిహి. పరమాత్మ యొక్క మాయ చేత కమ్ముకోబడినవాడై మతిహి వత్సా తాతా బాబు నాన్న అని సానురాగ సానురాగం ఉపరాలయన్ ప్రేమతో లాలింపచేస్తూ పరాం నిరువృత్తి ఉపకత గొప్ప తృప్తిని పొందాడు. ఉదిత అనురాగ ఆపవర ప్రకృతి జనపదః రాజా. నాభి నాభిహి ఆత్మయం సమయసేతు రక్షాయామ్ అభ్యశిత్య మొదలు చెప్తున్నాడు. ఇలాంటి ఉత్తముడైనటువంటి పిల్లవాడిని ప్రజలందరూ రాజుగా కోరుతుంటే అలాంటి వాడిని తాను రాజ్యంలో అభిషేకం చేసి బ్రాహ్మణేషు ఉపనిధాయ సర్వం మేరుదేవియా విశాలాయాం ప్రసన్నని పుణ్యేన అలా కొడుకుకు రాజ్యం ఇచ్చేసి అందులో బ్రాహ్మణేషు అవగాయ మొత్తం ఆ పిల్లవాడినేమో బ్రాహ్మణులకు అప్పజెప్పి, భూమి బ్రహ్మానులకు అప్పజెప్పి, పిల్లవాడిని బ్రాహ్మణులకు అంటే మంత్రులకు. మొత్తం రాజ్యభారాన్ని మంత్రులకు అప్పజెప్పి పిల్లవాడిని ఆదులు చేసి తన భార్యతో కలిసి ఆయనే విశాలకు వెళ్ళాడట. ఏంటి విశాల అంటే ఆ. బదరీ క్షేత్రం బదరీకి ఏం పేరు విశాలా అని విశాలాయాం ప్రసన్న నిపుణేన తపసా ప్రసన్నమైనటువంటి నివృత్త తపస్సు తోటి సమాధి యోగంలో నరనారాయణాస్యం భగవంతం ఎవరున్నారు బలటికాశ్రమంలో నరనారాయణుడు అలాంటి స్వామిని వాసుదేవం ఉపాసీనః పరమాత్మను ఆరాధిస్తూ చాలా కాలానికి తన్మహిమానవ వాపా.

అతని లోకానికి వెళ్ళాడు. ఎవరు? నాభి. ఇక తండ్రి పోయిన తర్వాత ఇతని ప్రభావాన్ని మనకు ఈ నాభి ఎలాంటి వాడంటే చెప్తున్నాడు. తస్య యశ్చ పాండవేయ శ్లోకౌ ఉదహరంతి. నాభి ప్రభావాన్ని చెప్పేటువంటి శ్లోకాలు ఇవి చెప్తున్నాను అంటున్నాడు. కోమ తత్కర్మ రాజర్షే నాభే అన్వాచరేత్పుమాన్. నాభి చేసినటువంటి పనులు ఎవరు చేయగలరయ్యా? ఎందుకంటే అపత్యతామవగ అగాతీస్య హరిహి శుద్ధేన కర్మణా. అతని పరిశుద్ధమైన పనితోటి సంతోషించిన పరమాత్ముని కొడుకయ్యాడయ్యా. అతన్ని ఎవరు అనుకరిస్తారు ఇంకా? బ్రాహ్మణి బ్రహ్మణ్యోన్యః కుతో నాభేహే విప్రా మంగళ పూజితాః. నాభి కంటే వేరు బ్రహ్మణ్యులు లేరు. బ్రహ్మణులు అంటే బ్రాహ్మణుల యందు ప్రీతిగా రావాలి. బ్రాహ్మణులను తమ హృదయంగా, ఆత్మగా, ప్రాణముగా చూసేవారిని బ్రాహ్మణులు అంటారు. అలా అలాంటి బ్రాహ్మణులు ఎవరయ్యా అంటే నాసికం తెలియదేం అని ఎవరూ లేరు. బ్రహ్మణ్యోన్యః కుతోనాభేహే విప్రాః మంగళ పూజితాః అత నిరంతరం బ్రాహ్మణోత్తములను మంగళం కళ్యాణములతో పూజిస్తున్నాడు పూజితాః యస్య బరిహిది యజ్ఞేశం దర్శయామాసుహు ఓచితః బ్రాహ్మణుల మీద అంత భక్తి ఉంది కాబట్టే బ్రాహ్మణులు కూడా అతను చూపియటువంటి భక్తికి కృతజ్ఞతగా యజ్ఞములో పరమాత్మను చూపెట్టారు. అయ్య పని అండి. పరమాత్మ యజ్ఞానికి వచ్చిపోతాడు తప్ప ఎవడికి కనపడడు. కానీ ఇతను బ్రాహ్మణ ప్రియుడు కావటంతో ఇతని యొక్క బ్రాహ్మణులు తమ యోగ బలంతోటి ఆ దర్భలలో అంటే యజ్ఞములోనే పరమాత్మను చూపించారు. యస్య యోగబలేన యస్య పరిశిచి యజ్ఞేశం దర్శయామాసుహు ఓజసా అథ భగవాన్ వృషభ దేవః తరువాత భగవాన్ వృషభ దేవః మహారాజు రశపుడు ఆయన భగవాన్ ఆయనే పరమాత్మ అందుకోసమని స్వపురసం కర్మక్షేత్రం అనుమన్యమానః తన క్షేత్రం ఉండే అది నా పురసం కానీ ఏమనుకున్నాడు ఇది ఇది కర్మక్షేత్రము అంటే ఇందులో ఉన్న అందరూ పని చేయాలి కొందరు చూసి అగిన వాళ్ళు కూర్చోవడం కాదు.

అలా ధర్మర్చిత్ అనుమన్యమానః ప్రదర్శిత గురుకులా వాసః తాను ధర్మాన్ని ఆచరించకుంటే తన తోటి వాళ్ళు కూడా అది అది కాబట్టి తనది తనది కర్మక్షేత్రం. అందరూ కర్మ చేయాలి పెద్దవాళ్ళు ముఖ్యంగా చేయాలి. ఎందుకు అంటారా చూసి పిల్లలు చూస్తారు. కాబట్టి కర్మక్షేత్రం చేసుకొని అలా అనుసంజ్ఞమానః ప్రదర్శిత గురుకులావాసః ఈ మహర్వాడు కూడా గురుకులం వెళ్ళాడు గురువుల దగ్గర చదువుకున్నాడు అలాగే లబ్ధవరైహి గురుభిహి అనుజ్ఞాతః గురువులు వరము ఇచ్చి ఆజ్ఞ కూడా ఇచ్చారు అనుజ్ఞాతః గృహమేధినాం ధర్మాన శిక్షమానః గృహస్థల ధర్మాలను ఆచరించ గోరి మహానుభావుడు. అనుశిక్షమానః జయంత్యాం ఇంద్రదత్తాయాం ఉభయ లక్షణం కర్మ సమామ్నాయం ఆమ్నాతం అభియున్జానః ఇతని భార్య పేరు చెప్తున్నాడు జయంతి ఎవరి జయంతి ఇంద్రుని పుత్రిక. అందుకే ఇంద్రదత్త అంటున్నారు. పుత్రుగా చెప్పకుండా ఇంద్రదత్త అంటున్నారు. దౌరి సొక్యం ఎవరు చేస్తారు? తండ్రి కదా. అందువల్ల ఇంద్రదత్తాయం ఉభయ లక్షణం కర్మ సమామ్నా సమామ్నాయాంనాతం ఉభయ లక్షణం అంటే జ్ఞాన లక్షణము. ప్రవృత్తి లక్షణము, నివృత్తి లక్షణము. ఇలాంటి రెండు రకమైనటువంటి కర్మలను సమామ్నాయ వివరించి ఆమ్నాతం అభియుంజన్. తాను చెప్పిన దాన్నే తాను ఆచరించగోరి ఆత్మజానాం ఆత్మసమానానాం శతం జనయామాసా తనలాంటి వారిని నూరు గురిని కుమారులను ఈ మహానుభావుడు పొందాడు అన్నమాట. ఏశాంచల మహాయోగి భరతః జ్యేష్టః. ఈ నూరు మందిలో నూరు మందిలో పెద్ద కుడుకు ఎవరు? భరతుడు. భరతుడు శ్రేష్టుడు. జ్యేష్టః అలాగే శ్రేష్ట గుణః పెద్దవాడు మంచి గుణాలు గల గొప్ప గుణవంతుడు శ్రేష్ట గుణః అతీత్ ఏనేదం వరసం వరసం భరతమితి యభవిష్యంతి

అలాంటి అరకుని వల్లనే ఈ వర్గానికి భారత వర్గం అనేటువంటి పేరు వచ్చినది. తపతి సంతి తమను కుశావత్త ఇరావత్త బ్రహ్మావత్త. మలయః కేతుహు భద్రసేనః ఇంద్రస్తుతు విదర్భః శీకర అయితే నవ నవతి ప్రధానాః మొత్తం వీళ్ళు నవనవతి 99 మంది భరతుడు కాక. పెద్దవాళ్ళు సరకడు మిగిలిన వాళ్ళు 99 మంది. వాళ్ళ పేరు కొన్ని చెప్పారు అన్ని చెప్తే మళ్ళీ ఏదో భాగవం అవుతుందని ఎవరి పేరు చెప్పారు. అందుకనే కవిహి, హరిహి, అంతరిక్షః, ప్రవృద్ధః, విపరాయణః, ఆవిరిహోత్రః అలాగే దుర్మిలః, క్షమసః, కరభాజనః. ఈ తొమ్మిది మంది భగవత ధర్మ దర్శనం నవ మహా భాగవతాః వాళ్ళు మహా భాగవతములు. పరమాత్మ ధర్మాన్ని మాత్రమే స్వీకరించి ఈ రాజ్యాలు భోగ్యాలు ఈ రాజ్యాలు రాబొద్దని అదంతా స్వామి గారు చేరారు తొమ్మిది పది మంది. ఆ తర తేసాం సుచరితం. భగవన్ మహిమ బ్రహ్మితం వసుదేవ నారద సంవాద సంవాదం ఉపజమయానాం బందో అలాంటి వారి చరిత్ర ఈ 10 11 మంది చరిత్ర ముందు వసుదేవ నారద సంవాదంలో నీవు వింటావు. అంటే చెప్పుకుంటా అప్పుడు మీరు వినొచ్చు మనం ఏం చెప్పమంటావ్ అప్పుడు చూసుకోమంటున్నారు. వసుదేవ వసుదేవ నారద సంవాదం ఉపశమయాన ఉపశమాయనం పరిష్టాత్ వర్ణయిష్యామ అది ఉపశ చెప్తున్నాడు. ఉపశమాయనం అంటే అన్నిటినీ తగ్గించేది. అంటే మనస్సును ఇంద్రియములను బుద్ధిని జయించాలంటే వీటిని చదవాలి. అదే రాకరు పోకరు ఎప్పుడు అనుమానం మనకు ఈ మార్గం ఆ మార్గం అన్నాం రావాలి పోవాలి మనం దీన్ని సంపాదించుకున్నాం ద్రవ్యాన్ని అదే పుణ్యం దాంతో ఏం చేయాలంటే దీన్ని ఆచరించాలి. స్వరూప స్వభావాలతోటి పరమాత్మను పొందటానికి కావలసినటువంటి మార్గమును మాత్రమే అనుసరించాలి. తక్కిన పనులు చేస్తున్నట్టు కనబడాలి. అంటే లౌకిక కార్యకలాపాలలో మనస్సు పెట్టకు. ఎందుకు నువ్వు మనస్సు పెట్టినా పెట్టకున్నా అవి పనులు జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఈ మధ్య ఎందుకు? అయితే ఈ విషయము జ్ఞానులు మాత్రమే తెలుసుకోవాలి. జ్ఞానులు కాని వాళ్ళు తెలియలేదు. అలా చెప్పి ఆ మహాభాగవతాహ తేశాం చరితం భగవన్ మహబ్రహ్మితం వసుదేవ నారద సంవాద ఉపదయ వయే ఉపదిష్టాత్ ప్రణయిస్యామః.

యవ్యసాం ఏకాశతిహి ఇలా మనకు తొమ్మిది మంది తొమ్మిది మంది పోతే ఎనభై మంది మిగిలిందో ఏకాశతి అంటే ఎనభై ఒక్క మంది అంతే కదా తొమ్మిది అటు పోయారు సో పదకొండు ఇటు పోయారు సరిపోయింది కాబట్టి ఇలా ఒక్క ఎనభై ఒక్క మంది జయోక్యాశతిహి జయంతేయాః పితురాదేశకరాః వీళ్ళంతా జయంతేయులట. అంటే జయంతి పుత్రులు జయంతేయులు. వాళ్ళు పితురాదేశకరాః వీళ్ళు పుట్టారు కానీ తండ్రి చెప్పినట్టు మాత్రం వినేటువంటి మహానుభావులు కాబట్టి ఆవేశపరాః. శాలీనాః మహాస్రోత్రియాః యజ్ఞశీలాః కర్మవిశుద్ధాః బ్రాహ్మణా బహుహు వీరు ఈ తక్కిన తొమ్మిది మంది శుద్ధమైనటువంటి బ్రాహ్మణోత్తములు అయ్యారు. ఒక తొమ్మిది మంది వీటిని పట్టించుకోలేదు. పెద్దవాడు యోగే అవుతాడు. ఇక పోతే జరిగిందాడు. తగ్గుతూ పోయాడు. ఇలా భగవాన్ వృషభ ఆత్మ తంత్ర స్వయం నిత్య నివృత్తానర్ధ పరంపర పరమాత్మ వృషభుడు. అతను ఆత్మతంత్రుడు. అంటే తనను మరెవరు వశంలో ఉంచుకోలేరు, వశం నుంచి తప్పించలేరు. స్వతంత్రుడు అండి. అనుకున్నప్పుడు అటు, అనుకున్నప్పుడు ఇటు. ఆ రీతిలో కేవలానందానుభవః ఈశ్వరయేవ అతను కేవలం ఆనందాన్ని మాత్రం అనుభవించేటువంటి పరమాత్మే కాబట్టి విపరీత కర్మాన్యారభమానః పరమాత్మ అయినా పక్కవాడికి ఎలాంటి అనుమానం రాకూడదు కాబట్టి సామాన్య మానవులు గృహస్తులు ఎలాంటి పని చేస్తున్నారో అలాంటి పని చేసుకుంటూ ఈ మహానుభావుడు కూడా కాలేన అనుగతం ధర్మం ఆచరణేన ఉపశిక్షయన్. కారాముల ధర్మాన్ని తాను ఆచరిస్తూ పక్కిన వారికి ఆచరింపమని నేర్పుతూ ఇదాంతమః ఉపశాంతః మైత్రః అతద్విదాం తమ ఉపశాంత అతద్విదాం తత్వజ్ఞానము లేని వారి విషయంలో తమః ఏం మాట్లాడాడు వాడు అది చెప్తాడు అది అనుకుంటే ఒప్పుకుంటాడు ఇలా తమః ఉప ప్రాంతా మైత్ర అన్నీ మానుకున్నాడు మైత్రిక మహానుభావుడు కారుణికః ధర్మార్థయ ప్రజానందానుతాదురోతేన రుషియేషు లోకం నియామయత్

ఈ మహానుభావుడు ధర్మ అర్ధాయచ సంతానము ఆనందము ఉత్సవాలు ఇలాంటి పనులతో ఏర్పాటు చేయడానికి తగినటువంటి విధానాన్ని అంటే అలా రాజ పరిష్కారం చేశారు అన్నమాట చూడండి. ఇలా ధర్మాదేశ ప్రజానాందామృత అవరోజేన గృహేషు లోకం నియామయత్ లోకమును నియమించాడు అంటే ధర్మబద్ధంగా రాజ్య పరిపాలన చేస్తున్నాడు. యతి యతీర్షాని ఆచరితం. తత్తదేవ అనువర్తతే లోకః ఇవన్నీ ఏం చేస్తున్నాడు అంటే ఉత్తముడు దేన్ని అనుసరిస్తారో తక్కిన వారు దాన్ని ఆచరిస్తారు కాబట్టి వాళ్ళ కోసం ఆ పని చేస్తున్నాడు లోకః యద్యపి సవిధితం సకల ధర్మం బ్రాహ్మం గురుం బ్రాహ్మణైహి దర్శిత మార్గేన సమాధి రూప ఉపాయీహి జనతా మనస తాతా ఈ మహానుభావుడు సవితం సకలం ధర్మ అన్ని ధర్మాలు తనకు తెలుసు తాను ధర్మజ్ఞుడు అయినా. బ్రాహ్మణుడు అయ్యేటువంటి మార్గం అనుసరించి అందరినీ పరిపాలించుకుంటూ వెళ్ళాడు. ద్రవ్య మన ఎత్తు ద్రవ్య దేశ కాల భయ శ్రద్ధ రుత్మికు వివిధ ఉద్దేశ్య అపచితి అంటే పూజలు ఇలాంటివన్నీ సర్వైరపి అన్నిటితో కూడా కతుభిహి యధోపదేశం. యజ్ఞములతో ఇంద్రుడిని సంతోషింపజేశాడు. ఇంద్రుడితో ఇంద్రుడు ఏం చేశాడు? ఓ నూరు యజ్ఞాలు చేశాడు విజ్జిమించు. భగవత్ పరిరక్షమానాయ తస్మిన్ వరసే నగస్యన పురుషా వాంఛతి అవివిద్యాం. పరమాత్మ చేత పరిపాలించబడేటువంటి ఈ జగత్తులో ఏ ఒక్కడు అన్యాయముగా వచ్చేటువంటి దాన్నే కోరుకోడు నహివాంచతి. ఇలా అవేక్షతే భర్తరి అనుసవనం విజృంభిత స్నేహాస్యయం అంతరేణా వాంఛతి అవిద్యామానమివ ఆత్మనః అన్యస్మాత్ కసంచన కిమపి సర్హీత్ అవేక్షతే భర్తరి అనుసవనం. పక్కనుండి, ఎదురు నుండి ఏ ఇతరముల నుండి ఏ చిన్న వస్తువులు కూడా పరమాత్మని ఆరాధించేవారు కోరుకోరు. కొన్ని ఎందుకు? వాడితో ఏంటి లాభం? పరమాత్మ జరుపుకుంటే ఎలాగైనా ఇస్తాడు. ఇంత చిన్న వస్తువుకి ఇంత పెద్ద ఏం చేస్తాడు. అందుకే అలాంటి వాటిని స్వామి చేయలేదు అన్నమాట. స కదాచితో అదమానః భగవాన్ వృషభః ఇలా చేసేసినటువంటి ఆ వృషభుడు ఒకసారి అంతా తిరుగుతూ బ్రహ్మా వర్త గతః

ఎక్కడికి పోయాడు? బ్రహ్మావర్తమునకు వెళ్ళాడు. బ్రహ్మరసి ప్లవర సభాయాం ప్రజానాం నిశామయంతీనాం ఆత్మయ ఆత్మజ్ఞాన అవహితాత్మనః ప్రశ్రయ ప్రశ్రయ ప్రణయ భార సుయంత్రిత స్వంచితానపి ఉపశిక్షయన్ ఇతిహో వాచా. ఈ మహానుభావుడు మొత్తం భూమందలాన్ని పర్యచించాలని బయలుదేరి సభుడు బయలుదేరి బ్రహ్మావర్తగత ఎక్కడున్నాడు? బ్రహ్మావర్త దాంతో చేరి అది ఆ దీపంలో చేరి బ్రహ్మరజ్జి పులసభాయాం అక్కడ అందరూ బ్రహ్మర్షులే ఉన్నారు అలాంటి సభలో ప్రజానాం నిశామయంతీనాం ప్రజలు పలుకుతూ ఉండగా వింటూ ఉండగా ఆత్మజ్ఞాన అవహితాత్మనః ఆత్మజ్ఞానము యందు మనస్సు పెట్టి ప్రశ్రయ ప్రణయ ఫల సుయంత్రితానపి ఉపదేశ్యయన్నివ ఇతిహో వాది వాళ్ళందరూ వినయంలో కానీ వివేశంలో కానీ జ్ఞానంలో కానీ, ధర్మంలో కానీ పెద్దవారు ఇంతకుముందు పెద్దవారితో బాగా శిక్షించబడ్డవారే. బాగా నేర్చారు. వారంతా బాగా నేర్చుకున్నారు. అయినా తాను చెప్పదలుచుకున్నది వారు నేర్చుకోలేదు. కదా అందుకే ఏం చేశాడు అంటే చెప్తా మనం ఉత్తెగించి ఈ మారు చూడండి. ప్రశ్య ప్రణయ భర సుయంత్రితానపి ఉపశిక్షయన్ అలాంటి ప్రజలందరికీ తాను సర్వోపదేశం చేయదలుచుకొని ఆ సభలో ఇలా మాట్లాడుతున్నాడు. అంటే రుషభుడు రాజసభలో బ్రహ్మావక్తంలోని రాజసభలో వేంచేసి ఉన్న వారందరికీ ఇంచునించు బ్రహ్మోపదేశం చేస్తాడు. అంటే పరమాత్మ అంటే ఏమిటి? మనం ఎలా ప్రవర్తన చేయాలి అక్కడ చెబుతాడు అన్నమాట. యా ఒక సమయం కూడా అయింది. స్వస్తి ప్రయాభ్య పరిపాలయంతాం న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీశాః గోబ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకా సమస్తాః స్తుతినో భవంతు అస్మద్ గురుభ్యో నమః

[ASR unclear - likely the opening of the session with sounds of the gathering settling. The speaker may be continuing a previous point about the magnificence of devotees or the greatness of bhakti.] 'Chkramaya ni' - [possibly 'the wheel of time' or similar philosophical invocation].

Among them, the eldest was Nabhi. He was 'apatya-kamah' - desirous of progeny. Without a son, together with Merudevi - Nabhi and his wife Merudevi who had no children - 'sa merudevya bhagavantam yajna-purusham avahitatmaja atma ayajata' - he worshipped Bhagavan Yajna-Purusha with complete concentration.

The eight limbs (angas) of yajna - we call these ashtangas. A yajna has eight component parts. These are also called 'pravargyas.' In the yajna ritual language: 'pravargishu prajarassu' - in the pravargya rites and in the progeny rites...

'Korikata tirvadaniki' - to fulfill a desire. 'Ala vichittaya grhita hridayah' - having captivated the heart with wonder, meaning the devotee has captured the Lord's heart. Here the Lord's heart is not with Paramatma's abode - it is with the devotee. Paramatma's heart is seized by his devotee.

[ASR unclear - heavily garbled. Likely a story or analogy about a guru, possibly the teaching that no teacher (guru) can fully replace the inner Paramatma who is the true guide, and a reference to 'kshetra prasantam' - the grace of the sacred field/presence.]

When the Lord arrives, just as a hungry poor man pounces on food the moment he sees it - these people had the Lord available all along in the yajna but had not been able to see him. But these are 'para-bhaktas' (supreme devotees), so they are certain He will definitely appear. The moment He appears, they rush toward Him.

Because whatever appears to our eyes, whatever we come to know, must belong either to Purusha or to Prakriti. Only what belongs to one or the other can be understood by us. He (Paramatma) is beyond both - the one on the other side. We cannot grasp Him with our ordinary knowledge.

The infinite auspicious Supreme Being - 'ekadesha kathanat dhrite' - can we speak of Him through descriptions of one aspect alone? When we speak of Paramatma, what can we say? There are only two options: bow (namo namah) or describe His limitless auspicious qualities.

We have the Bhagavatam, we have the Gayatri. Look here - Ganga, Gayatri, Gita, Go (cow) - and also Tulasi, Sahasranama (the thousand names). All these are of equal greatness (equal character). That is, those who cannot directly worship Paramatma - without these, they cannot reach Him.

'Gaddi gara ka debba ayi pettandi' - 'Offering even a blade of grass (durva).' 'Durvankhurairipi' - even with blades of durva grass, 'paritushyati' - you are pleased, O Lord! What does this mean? We cannot bring sufficient offerings to worship you properly - yet you are satisfied even with the smallest offering.

'Therefore we, though doing small worship, receive a great reward. Vidyaya urubhara phalaya samuchita artham iha phalabhamahe' - though our worship is small, we receive great results. The worship is little but the desire is great - and you fulfill it. This is your divine generosity.

'You asked for such-and-such. You said you were doing such-and-such work for such-and-such purpose.' We say something like this in our sankalpa before worship. That desire is driving this action. Once you speak the sankalpa, it becomes your committed intention.

'Parama purusha prakarsha karunaya sumahimanam cha' - your supreme compassion. 'Prati prati prati' - for each and every person who truly desires - even if their worship is inadequate for what they seek, their effort is sincere - for those people, your compassion fulfills what is missing.

'Drushti padam ulandela chesaadu adi' - the Lord made him remain within the range of his vision (drishti). This means Paramatma appeared to the devotee - along with all His attendants. That is sufficient. 'Darshanamtu varam' - a vision (darshana) is itself the boon - when darshana happens, all desires are fulfilled.

The great Lord - 'parama mangalayana guna gana kathanam' - the stories of all His auspicious qualities, which bring us well-being and blessings. 'Atha kadanchit skalana kshut-patana jrimbhana jvara avasthana adisu yuvachanam nah smaranam' - even when we stumble, sneeze, yawn, fall ill, or are in distress, may we remember Your name.

'Ala-ghe duravasthana dishu' - and in other difficult situations - as we try to free ourselves from these, 'vivachanamnam paravaham ayipoyam' - we became completely overwhelmed. We had no free moment. Tripping, sneezing, falling - even in those moments, let us remember You.

Let those names (of Paramatma) alone suffice for us - we do not need our ordinary names. 'Guna-krita namadheyani avi - vachana guchana iti bhavantu' - may those quality-names (of the Lord) protect us through their utterance. 'We request this' - from our birth, may we always have nama-smarana (constant remembrance of the divine name).

He called the pure one (Rishabha) and said: 'Lord, you are satya-sankalpa - your will is truth. The sankalpa (divine intention) has been fulfilled because of you. What is the reason? This sankalpa was not mine - my wives themselves refused it. Therefore, the course has changed through your will.'

'Avasita padavyana avritta avritta avritta matih vishaya vishyadaya anavritta prakritih anupasita maha-charanah' - 'Your maya is such that - those whose intellect (mati) is covered by sense-desire cannot see the true path. But those who serve your great feet (maha-charana) are not covered by maya.'

All of them must again come to you. 'Ayyayyo, they are asking - should they be given? Will you give it? If you give us, we will give it to them. Please give it to us so we can give it to them.' [This appears to be a humorous analogy about intermediaries and divine distribution of blessings.]

'Is there anyone else like me? Mam ahameva - I myself am my own equal. No one is like me.' They say it is their son who was born like them. Therefore: 'Ahameva abhirupah kaivalyat hadapi brahma-vadah namrisha pavitram arah...' - I alone am truly the Supreme, and all Brahman-talk is not false - it refers to Me alone.

'Priyavrakuni kumaradu - that one's son. Because it is (descended from) that son, it is Bharata's son - dadi annattu' (as they say). Agnidhraya amshakaraya - born as a partial manifestation (amsha avatara) of Agnidhra - meaning Nabhi - he had to take birth as an amsha (portion) of the divine there.

'Rathani ratha' - all are great souls. 'Shuklaya tanuva avatakara' - he was born with a body of pure sattva (shuddha-sattva). Our bodies have more tamas and rajas in them. Sometimes, when the Lord's grace is there, rarely, some pure sattva flashes...

'Sveshtha' - he who is most beloved. 'Sarvottamudu' - the very best, the greatest. In everything: in knowledge (jnana), fame (yasha), strength (bala), potency (virya), and brilliance (tejas) - in all these, knowledge and power...'Jnana shakti valena ishvaryam virya...'

With a hoarse voice - the father calls 'my son, my child, come' - he should call his own son 'dear boy, my child' - but this person calls even Paramatma 'my father, my child, my little one' and feels blessed to do so. As he calls out thus, his throat chokes with tears of devotion.

He (Nabhi) went to that Lord's abode. Who? Nabhi. After the father departed, the influence of Nabhi is described. 'Tasya yash cha pandaveya shlokau udaharanti' - the two verses describing Nabhi's glory are quoted. What kind of person was Nabhi? Let us hear.

'Thus Dharmarchi' - 'dharmarchit anumanyamanah pradarsita gurukula vasah' - 'He himself would not follow dharma, then others around him would also deviate.' Since this is the case, his own karmic field is his responsibility. All must perform karma, and the great especially must lead by example.

'Alantakuni vallane ee vargaaniku Bharata-varga aneyuntuvanti peru vacchinadi' - From this great one (Bharata) alone, this region received the name Bharata-varsha. 'Tapati santi taman kushavatta iravatta brahmavatta malayah ketuh bhadrasenah indra-stutu vidarbhah shikara' - these were nine sons. 'Navati pradhanasya...'

'Yavyasam ekashatih' - ninety-one among the junior ones. Thus nine sons went one way, eighty-one remained - 'ekashatih' means eighty-one. Nine went (there), eleven went (here), so the rest were here. Thus the total adds up in this genealogical accounting.

This great soul - 'dharma arthaya cha santanam anandamu utsavalu ilantivani pani erpatucheyadaniki taginatuvantivadi artham' - made arrangements for celebrations, joy, festivals - he organized all of this properly. 'Ila dharmaadesha prajaanandamrita ava...' - thus with the nectar of dharmic instruction, he brought joy to the people.

Where did he go? To Brahmavarta. 'Brahmarshi plavara sabhayam prajanam nishamayantInam atmaya atma-jnana avahitatmanah prashrayena pranaya bhara suyantrita svanchitanapi upashiksayan itha...' - in the assembly at Brahmavarta, among the attentive citizens, with humility, affection, and self-discipline, he taught, controlling even those who had gathered with devotion.