కృష్ణుడు మధురలో ప్రవేశం: స్వాగతం మరియు రజక కథ

Krishna Enters Mathura: Welcome and Washerman Story

bhagavatam Kandadai Ramanujacharya

ఉద్ధవ గీత అంశం - కృష్ణుడు లోకం వదిలే ముందు తన అత్యంత నికటమైన భక్తుడు ఉద్ధవుడికి చివరి బోధలు. 'నువ్వు నేను ఈ జీవులందరు ఎన్నడూ వేర్వేరు కాదు - ఈ విశ్వం నా స్వరూపమే' అని కృష్ణుడు చెప్పాడు. ఉద్ధవుడికి సాంఖ్య యోగ భక్తి మూడు మార్గాలు ఒకే గమ్యానికి తీసుకెళతాయని సమగ్ర బోధ (అంతర్లీన హంస గీత). ఉద్ధవ గీత భగవద్గీత విషయాలను విస్తరిస్తుందని వివరించబడింది.

The Uddhava Gita section is explored - Krishna's final teachings to his closest devotee Uddhava before departing from the world. Krishna tells Uddhava: "You and I and all these beings were never different - this universe is My own form." Uddhava is given a comprehensive teaching (the Hamsa-Gita within) on sankhya, yoga, and bhakti as three paths that ultimately lead to the same destination. The session explains how the Uddhava Gita expands on the Bhagavad Gita's themes.

← Prev Next →
Krishna Enters Mathura: Welcome and Washerman Story Kandadai Ramanujacharya bhagavatam

రాతాల శిఖరారూఢా ప్రీత్యుత్ఫల్ల ముఖాంబుజా అభ్యవర్జన్ సౌమనస్యై ప్రమదాః బలకేత్రభౌ బార్గనీల్లో ఉండేటువంటి స్త్రీలంతా కూడా బలరామకృష్ణుల మీద పుష్ప వర్షం కుర్చించారు పూరు తల్లారు అన్నమాట. అధ్యక్షతై శోధపాత్రై పెరుగు అక్షతలతోటి జలం తోటి గంధము తోటి శ్రగ్గంధై అభ్యుపాయనై పూలమాలలు గంధములు ధూపములు దీపములు గతి అక్షతలు అలాగే అర్ఘ్యపాధ్యాది ఉతక పాత్రలు. ఇలాంటి వారితోటి స్వామి అందరూ తౌ ఆనర్చ్యు ప్రముదితాః తత్ర తత్ర ద్విజాతయా బ్రాహ్మణోత్తములు కూడా పరమాత్మ వచ్చాడని అర్ఘ్యపాద్యాలతోటి శులకపాత్రతోటి ఆరాధించారు పూచి పౌరాః అహో గోప్యస్తపస్తిమచరణ్మతి ఇంతటి వరలామ గుడ్ల చూచినటువంటి పౌరులు నిజంగా గోపికలు ఎంత గొప్ప తపస్సు చేశారో కదా. ఏమి తపస్సు చేశారు గోపికలు యా ఏతౌ వర పశ్యంతి నరలోక మహోత్సవు. నరలోకానికి పెద్ద పండుగగా ఉన్న ఈ ఇద్దరిని ఇంతకాలం చూచిన గోపికలు. ఎంత తపస్సు చేసి ఉన్నారో తజకం కంచి దాయాంతం సంగకారంగదా ధ్వజః దృష్వాయాతత వార్తాంసి రౌతాని అచ్యుత్తమం ఇలా వెళుతూ ఉంటే ఎదురుగా ఉతికిన బట్టలు తీసుకొని వస్తున్న ఒక తాకలి కనపడ్డాడు. ధర్మశాస్త్రంలో ఇది శుభ శకునం. తాకలి వాడు మురికి బట్టలు తీసుకొని ఎదురొస్తే అపగతం. ఉతికే బట్టలు తీసుకొని వస్తే శుభ చేపుడు తన పని పూర్తవుతుంది అన్న మాట వీడు వెళుతుంటే వాడు ఎదురొచ్చాడు సత్యని రాజ అది వాడు రాజ రాజకుడు అన్నమాట అందులో కాదు రాజుగారి బట్టలే ఉతుకుతాడు చక్కగా ఉతికి మంచిగా తొడ చేసినటువంటి రాజవస్త్రాలు తీసుకొని వస్తున్నటువంటి రజకుడిని చూచి కృష్ణుడు అయాజిత వాసాంతి దౌతాని ఉత్తమ నాయనా నేను గొలవాడం బదలేం బాగాలేదు ఈ బదలతో పోయి రాజుని చూస్తే రాజు ఏమనుకుంటాడో నేను మంచి బరువులు మొత్తమే నాకు నాకు నాకు ఒక డ్రెస్సులు మంచిగా ఇస్తే అవి తీసుకొని వెళ్లి రాజుగారిని చూస్తాము అత్యుత్వం వారిని అడిగారు వాళ్ళు.

దే త్యావయో ప్రముచితాని అంగ వాతాంచిత అర్హ తోహ మీ తగిన వాళ్ళమేనయ్యా అవి గారు మిమ్మల్ని పిలిచారు మరి మంచి కోటలు తీసుకొని పోవాలి కదా కాబట్టి మాకు తగినటువంటి వస్త్రాలు ఇవ్వు భవిష్యతి పరం శ్రేయః దాతుస్తే నా త్రభం శ్రేయః భయపడకు, దిగులు పడకు, మాకు ఇస్తే ఆ నా శ్రేయస్సు వస్తుంది. ఎవరైనా మాకు ఏదైనా వస్తువు అర్పిస్తే. మాకు అర్పించిన వారికి గొప్ప శ్రేయస్సు జరుగుతుంది, నీకు అనుమానం ఏం లేదు నీకు మేలు జరుగుతుంది, మాకు ఇవ్వకుండా జరుగుతుంది వేడు తమ్ముడు ఇస్తే కష్ట తొందరగా జరుగుతుందండి. దాతుస్తేనా కృతంశయః సయాచితః భగవతా పరిపూర్ణేన సర్వతః ఇలా స్వామి తను సర్వపూర్ణుడు ఏం సార్ అంటారు పరిపూర్ణేన సర్వతః అన్ని రకములుగా పరిపూర్ణుడు అంటే నిత్యపూర్ణుడు. నిత్యపూర్ణుడైన స్వామి యాచించారండి. అడిగినందుకన్నా ఇవ్వచ్చు కదా. కానీ వాడికే తెలుసు ఈయన పడిపోయాడు అని. లోపల ఎలా అడగొచ్చు అడుగుతున్నాడు. అంటే పరమాత్మ. మనల్ని తెలుపాలి అనుకుంటే ఏమి చేయని వాళ్ళు తెలుపుతారు. తెలుపొద్దు అనుకుంటే గొప్పోడు ఎవరు తెలుపుతారు. స్వరూపం అర్థం కాదు. అందుకే నిత్యపుమైనటువంటి స్వామి యాచించినటువంటి స్వామిని సాక్షేపం కృషితప్రాహ మృత్యో రాజ్యః సుదుర్మదః రాజుగారి మృత్యుడు కాబట్టి బాగా మదించి ఉన్నాడు అలాంటి వాడు వారిని ఆక్షేపంతో ఈజులశాన్యేవ వాసాము నిత్యం గిరివలేశరాః హరిధత్త కిముద్వృత్తాః రాజద్రవ్యా అనే వ్యక్తి అలాగా రోజు మీరు ఇలాంటి బట్టలే కట్టుకుంటున్నారా ఈ ఊర్లో? రోజు ఇవాళ కూడా రోజు ఇలాంటివి ఎలా అడుగుతున్నారు అడుగుతున్నారు. ఇవి మీకు కావాలనా ఇప్పుడు కాజా వస్త్రాలు కావాలనా? అది కాదు సంబంధం కాదు. ఇది గిరిచెరులు వనేచెరులు ఈ వస్త్రాలు వేరే ఒకే అందులో అందులో కట్టుకోవాలి. రాజు వారి వస్త్రాలు కావాలా రోజుకే కడుక్కుంటున్నారా ఈ జత్యాన్ని వస్త్ర అని. వృత్తాహా గిరివనేచరాహా పరిహత్తకి వృత్తాహా రాజద్రవ్యాని అభ్యక్తుదా భవించారా మీకు అయద్రవ్యాలు కావాలా

యాతాదు బాలితామైవం ప్రార్ధ్యం యతితి జీవిషా బ్రతకాలనుకుంటే ఇలాంటి వాటిని మళ్ళీ ఇలా అడగకూడదు యాచించొద్దు బద్రంతి ఘ్నంతి లుంపంతి దృక్తం రాజకులాని తెలియదేమో కొత్తవాళ్ళేమో ఇప్పుడే వచ్చారు రాజుల దగ్గర చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఎప్పుడు గోపం వస్తుందో ఎలా కూర్చోవాలి. అందుకే మీరు ఇలాగే ఉంటే మీరు కాదు బద్దనంతి, గ్రంథి, దుంపంతి బంధిస్తారు, చంపుతారు, అలాగే లాగుతారు. గర్వించిన వారిని రాజు క్షమించడు. ఏవం విగద్ధమానస్య కుపితః దేవతీసుతః. ఇప్పటిదాకా ఎదురు చూస్తా ఉన్నాను యశోదా సుతా. తల్లి గాప్తం వచ్చింది ఇప్పుడు దేవతీసుతః అంటున్నారు ఇప్పుడే అదే నమస్కారం మరి దాన్నే అంటారు కథ చెప్పడంలోని స్వారస్యం. పూర్తిగా ఇంట్లో లీనా కావాలి. ఆ ఔచిత్యం ఉండొచ్చు మరి. అందుకే ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడుతున్నటువంటి వాడిని చూచి ఆ దేవకీ పుత్రుడు కాస్త కోపించాడు కుడితః. నాకు గోపించి రజచత్య కరాద్రేన చిరహాకాయాత్ అపాతయతు కరలాటి అంటాం కదా కరలాటి అయినా కరలాటి ఇలా కొడతారు కదా చేతిలో అలాగే చేతితోటి ఎలా కొట్టిండు వాడు కరకాయ కాస్త వేయి బయట పడతాడు. శరీరం నుండి చిరస్సును అవతల పడవేశాడు కాయాదపాతయత్ దీన్ని ఈ ఘట్టాన్ని కొందరు మహానుభావులు ఇతను ఎంత అరాజకంగా వ్యవహరించాడు ఎంత గర్వంగా వ్యవహరించాడు నడి నడి రోడ్డు మీద అట్ట పగలు రాజు రాజు సేవకుడిని చంపటం రాజద్రోహం కాదా? అలా చంపుతాదా? ఇలా చేస్తాదా? అయ్యో కొండ అడుగుతారండి మరి చూస్తున్నారు మహార్ఘవ పొడువు. కానీ గర్భవతి అయినటువంటి భార్యను, చెల్లెలను, చెల్లెలు భర్తను జైల్లో పెడితే తప్పు కాదు. దానికి పుట్టిన పిల్లలందరినీ చంపితే తప్పు కాదు. పశుదేవుడిని చంపడానికి పంపిస్తే తప్పు కాదు. ఎక్కడో ఓ మూల కొట్టుకున్న వాళ్ళని చంపడానికి పంపరు దూతల బట్టి చంపించిన పేస్ట్ తప్పు కాదు. అలాంటి వాడిని చంపడానికి వచ్చినటువంటి రాజు వాడి అనుచరిని చంపితే అది అలాచికం. రాజు ఉంటే కదా రక్షణ ఏమిటి? తమకు కావలసినటువంటి ఒక చిన్న సాకును తీసుకొని అదే కృష్ణుడు అండి అది ఇవ్వకుంటే చంపేస్తాడా ఎందుకు చంపాడు?

వీడు ఎవడో తెలుసా? వీడు వాడు రామాయచన నీ సముద్రం అభయం చేశాడే రామావతార రజకుడు అప్పుడు రాజు పరమ శాంతమూర్తి అమాయకుడు కాబట్టి నువ్వు ఏమనకుండా చెప్పినట్టు విన్నాడు. నీ వల్ల ఇన్ని వేలి అంటే నేను సమర్చి ఏం చేయగలను చూడు మా కూడా. ఇప్పుడు అది అంతా ఇచ్చాడు. ఇది ఒకటి. ఒక నమోదం అప్పటికి పడ్డాక వాడు కూడా వాడు ఉంటాడు వాడు పుడుతాడు ఈయన ఉన్నాడు అట్లనే ఎప్పుడు ఉంటే వాడు పుట్టాడు అట్లా. ఈయన ఎన్ని సార్లు ఉండలేదు వాడు ఎన్ని సార్లు పుడుతాడు ఏముంది. అది ఇప్పుడు రెండవది ఏంటంటే రాజుగారికి హత్తరిక పంపాడు ఇది నా పరాక్షవం. నేను చంపడానికి ఆయుధాలు సైన్యం అవసరం లేదు చేయి కాదు ప్రారంభం చేశాను మీ నగరంలో నీ రాజ్యంలో నీవు నీ పట్టణంలో నీ కోటకు దగ్గరే మొదలు పెట్టాను నీ దగ్గరికి కూడా వస్తున్నాను అని రాజు గారికి సందేశ్ మెసేజ్ అంటాం కదా ఎవరు అల్టిమే లేదా అల్టిమే అంటారు ఆ అలా పంపేశారు దీంట్లో వాళ్ళు వణుకు పుడుతున్నారన్నమాట అంటే బుద్ధి మాత్రం అయ్యుంటే ఎందుకంటే రాజును చంపకూడదు సామాన్యంగా రాజు దుర్మార్గుడు అయితే వాడు తన చెడు దారిని మార్చుకోవడానికి అవకాశం ఇవ్వాలి. హెచ్చరికలో, మందరింపులో, బెదిరింపులో, ప్రార్థనలో ఏవో చేయాలి. మొదలు హెచ్చరిక మొదలు పెట్టాడు. ఇది నా బలం. నీకు తెలిసుంటే తెలుసుకోగలిగితే. వచ్చి కాడి కొడుకో బతుకుతావ్, లేదు పోదాం వీళ్ళే పోదాం, ఇలా రాజుకు సందేఖ్యాన్ని పంపుతాడు అనేది అంతరార్థం అన్నమాట. ఈ రీతిలో తస్యానుజీవిన సర్వే వాతః కోచానువిసృజ్యవై సుద్రువుహు దరోతో మార్గం వాతాంసి జగువే అచ్యుతః ఒకరి చిరస్సు కట్టించేసరికి వాని వెంట ఉన్న తాతల్లందరూ తమ బట్టలు మూట పారేసి పారిపోయారు, అమ్మ కష్టం లేకుండా పోయింది మళ్ళీ నాకు ఒక ఎందుకు వాళ్ళే ఇచ్చారని కృష్ణుడు బలరాముడు వెంట వచ్చినప్పుడు గోపాలకుడు మూట తిప్పేసి ఎవరికి దార్ చేపట్టడం వాళ్ళు మంచి మంచి ఎండుకొని సెలెక్ట్ చేసుకొని ధరించారు అంటే ఇక్కడికి పత్రం సమర్పయామి అన్నమాట. అర్థమైందా ఇక్కడ మనం చెప్పుకున్నాం కదా అది. దుద్రువో తరోతో మార్గం వాసాంసి యగృహే అచ్యుతః వశిత్వా ఆత్మప్రియే వస్త్రే కృష్ణః సంకర్షణస్తుద శేషాన్యాదర్శ గోపీభ్య విసృజ్య భూమికానిచితః

ఉన్న వాటిలో మంచివి తాము చూశారు కట్టుకున్నారు. మిగిలిన వాటిని కొన్ని కొన్నిటిని తమ గొప్ప మిత్రులకి ఇచ్చారు. అంత్యాభిక్ష ఇస్తే ఆయన వారి మనసుని ఇస్తారు. ఇలా వాటిని వదిలిపెట్టి తతస్తు వాయకః ప్రీతః తయోః వేషమ కల్పయతు విచిత్ర వర్ణైహి చేదైయైహి ఆకల్పైహి అనురూపతః ఇందులో ఇంకా ఈ వస్త్రాల్లో కొన్ని మనం చూడండి తెలుసా ఇంకో పక్క వాడు ఉన్నాడు వాయకుడు అంటే తంతు వాయక తాలేవాడు అంట బట్టలు నీకేవాడు. ఈ బట్టలు నీకేవాడు ఏం చేశాడంటే బట్టల కంటే ముందు ఆ బట్టలు వేయడానికి దారాలు ఉంటాయి. దారాలు రంగు రంగుల దారాలు ఉంటాయి. ఆ రంగు రంగుల దారాలను కొన్ని కొన్ని రంగుల తోట కలిపి వాటిని మాలల్లాగా చేసి బలరాముడికి కృష్ణుడికి విచిత్ర వర్ణాలతోటి అలంకరించారు. కథ వినయక మనం ఇప్పుడు దీన్నే పవిత్రోత్సవం ఇవి పవిత్రాలు. దీన్ని ఏమంటారు అందుకే కథ వినడం కాదు ఏ ఘట్టం మనకు ఏ స్వరూపాన్ని ఏ సాంప్రదాయాన్ని ఏ ధర్మాన్ని బోధించుకున్నది. వీరు వస్తారు కదా కానీ వారు పవిత్ర ఇచ్చుతారు వారు. ఇలాంటి వాటితో అలంకరిస్తే విచిత్ర వర్ణై శివజై ఆకల్పైహి అనురూపతః. నానా లక్షణ వేషాభ్యాం కృష్ణ రామౌ విరేశతు ఉగ్యంగా మంచి బట్టలు వచ్చాయి మంచి రంగు రంగుల మేఘప్ అంతా వచ్చింది వాటితోటి బాగా ప్రకాశించారు స్వరంకృతౌ బాలగజౌ పర్వణీవ స్థితేతరౌ పండుగలో అమావాస్య పూర్ణిమ దిశ దినములలో మదించినటువంటి గున్న ఏనుగుల్లాగా సీత ఇతరౌ తెలుపు నలుపు గల ఇలాంటి వారు తస్య ప్రసన్నః భగవాన్ ప్రాదాత్ సారూప్యమాత్మనః తనకు పవిత్ర ప్రసాగించినటువంటి ఆ తంతు వాయు గురించి విషయంలో ఇతను ప్రసన్నుడు అయ్యాడు సంతోషించాడు దయ కలిగి తన సారూప్యాన్ని ప్రసాదించాడు అంటే వానికి మోషన్ ఇచ్చాడు సారూప్యమాత్మనః శ్రీయంచ పరమాములోకే బలైశ్వర్య స్మృతీంద్రియం అప్పుడే ఇయ్యలేదు

బాధ ఇస్తుపోతాడు ఆ పోయేదాకా నీవు ఉత్తమ సంపదను నా యసుశ్రుతిని బతికున్నంత కాలం నన్ను మర్చిపోవు. ఎవరిని యాజించవలసిన పనిలేదు. అఖిల సంపదలు, ఉత్తమ బుద్ధి, పరమాత్మ స్మృతి అంతగానంలో మోక్షం. విద్య ఏంటి అది పెద్ద ఏం కాదండి. ఒక పవిత్ర నిత్యం ఎవరి అది అర్చనే పవిత్ర దానాత్ నాత్యనే శుభం విద్యే తటక అంటాడు బాస్మ సంస్థ. పెరుమాళ్ళకు పవిత్రమైన దానికంటే పుణ్యం లేదు. పెరుమాళ్ళ పవిత్ర ధరించడం దానికంటే మోక్షం లేదు. అందుకే ఏ ఉత్సవాలకు పోని వాళ్ళు పవిత్రత్వాన్ని ముంగించుకుంటారు. అలా పోతే ఒక భక్తవం వచ్చి మెడలో పడుతుంటే చాలు జన్మ ధన్యవాదమా. ఇలా స్మృతీంద్రియం సత సుధామ్రో భవనం మాలాకారస్య జగుమతు ఇప్పుడు కదా పుష్పాలు సమాధానం కదా పుష్పాలు కానీ పుష్పాలు కదా మీకు పుష్పాహారాలు కావాలి అప్పుడు అక్కడే ఆ పక్కనే ఒకడు ఉన్నాడు మాలాకారుడు. ఆ మహానుభావుడి పేరేంటి సుదామా? అతని ఇగివేన్ చేయాలి తౌ దృత్వా సముత్సాయ నానామ శిరసా భువి అబ్బా. మహానుభావులు మా ఇంటికి వచ్చారా? ఎంత అదృష్టం అండి. పరమానందంతోటి గుడి మీద పడిపోయారు. పోయి నమస్కరించి తయో ఆసనమానీయ పాడ్యం త్యాజ్య హరతనాది పుత్ర పెట్టారు ఆసనము అర్ఘ్యము పాడ్యము. పాతమని యమితి పూజాన్ సానుదయో చక్రే ప్రకు తాంబూల అనుదేపనే పుష్పహారములు తాంబూలములు గంధములు ఇలాంటి వాటితో పూజించారు ప్రాహన కార్భకం జన్మ పావి సంచ పులం ప్రభో మహానుభావ నా పుట్టిక సార్థులవై. నా కులం పవిత్రమైంది తరించింది. పితృదేవసయా మస్యంతుస్తాః ఆగమనేనవాం. మీ రాకతోటి మా పితృదేవతలు కూడా. సంతోషించారు రుగ్లు కూడా సంతోషించారు భవంతౌ కిల విస్తోత్య జగత విజ్ఞాని అని అన్నారు రామ అంటే పరమజ్ఞాని భవంతౌ కిల విజ్ఞాత్య జగత కారణం పరం మీరు సకల జగత్తుకు ఉత్తమ కారణము. అవతీర్ణ విహాంతేన క్షేమాయత్య భవాయత్య. సకల లోకముల యొక్క వృద్ధికి క్షేమానికి మీరు అంశ రూపంలో అవతరించారు. నహివాం నిజమాతృప్తి సుహృదో జగదాత్మనో.

సకల జగత్తు స్వరూపంగా ఉన్నటువంటి మీరు సకల జగత్తుకు మిత్రులైన మీకు విషమ దృష్టి ఉంటుందా? అది ఏమి లేదు సమయో సర్వభూతేజు ఫయంతం ఫయంతోహో. మీరు అగర అఖిలభూతమునయందు తమ భావనతోటే ఉంటారు. జీవించిన వారిని మీరు సేవిస్తారు. మీకు ప్రీతి ద్వయం లేదు. ఎవరు మీ స్వామి మీ వాడిని అంటారో సరే నీ వాడిని రా అంటారు. నీ వాడిని కాదు అంటే నీ వాడిని కాదు అంటారు. మన వాడే ఆయన అంటాడు. ఆయన ఏమన్నాం ఆలోచించుకోవాలి. ఇలా తా వాజ్ఞాపయకం ధృత్యం కిమహం కరవాని అయ్యా. మీరు ఏం చేశారు మరి ఏం చేయాలి? ఈ పుర్య చూడండి ఆజ్ఞాపించండి. శివహం కరవానివాం పుముసః అనుగ్రహో కేత భవంతి నియుత్యతే. భగవంతుని శాసనాన్ని పొందటం అంటే పరమాత్మ యొక్క అనుగ్రహాన్ని పొందటమే కదా? ఇత్యభిప్రేచ్య రాజేంద్ర సుధామా పిత్తమానసః శత్తై సుగంధై కుసుమై హిమాలాం విలచితా దదౌ ఇలా అర్ధించి ఉత్తమమైన పైమలవంతములైన చక్కని పూలతో బ్రహ్మాండమైన మాలలని వారికిచ్చాడు. ప్రణత్ తాభిని స్వలంకుతౌ ప్రీతౌ కృష్ణరామౌ సహాను జోమిల వారితోటి చక్కగా అలంకరించుకోగలిగిన కృష్ణరాములు ప్రణతాయ. దపన్నాయ తదతుహు వరదౌ వరాన్ అతనికి కూడా వీరు వరములు ఇచ్చారు స్వగౌరే అచలాం హస్తిం తస్మిన్నేవ అచిలాత్మిని అయినా ఏం కావాలో కోరుకోరా అని అడిగారు స్వామి. అయ్యా మీ యందు తరగని భక్తి కావాలి. మీ భక్తుల యందు నిరంతరం సెంతగా ఉండాలి. ఏం కావు కదా చూడండి తద్భక్తేవిచ సౌహార్దం భూతేవిచ దయాం పరాం పరమాత్మన దురమైన భక్తి పరమాత్మ భక్తుల యందు ప్రీతి సగల భూతముల యందు దయ ఈ మూడు అడిగారు కూడా నన్ను కాదు ఇంకేం కావాలి ఇలా విసితత్వై వరం దత్వా క్రియంచాన్వయవర్ధిని వరం ఇచ్చారు. వంశమున్నంత కాలం పెరుగు పెరుగుతూ ఉండేటువంటి సంపదను ఇచ్చారు. బలమాయుహు యశః శాంతిం బలము ఆయుష్యము కీర్తి తేజస్సు ఇవన్నీ ఇచ్చి

ఇది రామ గదాద్రియః సహాద్రియః అన్నయ్య వారితో కలిసి బయటికి వచ్చేసాడు. ఇప్పుడు మనకు ఆయనకి ఏం కావాలి? అసలు గంధం కావాలి కదా. పుష్టాలు అయిపోయాయి, పుష్టాలు అయిపోయాయి. చెప్తున్నాడు అదవ్రజన్ రాజపథేన మాధవః స్త్రీయం గృహీతాంగ విలేప భాజనాం విరోక్య శుద్యాం ఒక మువ్వర్నెల అమ్మాయి వచ్చింది. మూడు వంకరలు ఉద్య అంటారు త్రివక్ర అంటే వీడు మీద గూని అంటారు చూడండి ఆ గూని ఉన్న అమ్మాయి ఏమంటారు మూడు వంకరలు ఉన్న అమ్మాయి. అలాంటి ఆమెను రాజమార్గంలో వెళుతూ గృహీతాంగ విలేప భాజనాం అంగవిలేపనం గంధాదురాలు ఇవన్నీ పాత్రలు తీసుకొని వెళుతున్నారు చూడండి అంటే అన్ని శుభజన్మలు చూడండి ఉతికిన వస్త్రాలు పుష్పమాలలు గంధ పూజలు వేరు వేరు వస్తున్నాయి స్వామి. ఇలా విరోక్య కుగ్యాం యువతీం వరాననాం ముఖం మాత్రం బాగుంది కదా. అవునండి కావాలి అంటున్నారు వరాననాం అని. ఆననం మాత్రం బాగుంది. శరీరం అంతా కుగ్య కదా మరి పొట్టిగా ఉంటుంది మూడు వంకరలు ఉంటుంది అలాంటి దాన్ని పప్రత్యయాంతీం ప్రహసన్. రసప్రదః పరమాత్మకు ఏమిటి పేరు? రసప్రదుడు రసమును ఇచ్చేవాడు. రసము అంటే సతోవైసః వాడే పరమాత్మే తనను తాను ఇచ్చేవాడు అన్నమాట. బ్రహ్మానందాన్ని ఇచ్చేటువంటి పరమాత్మ అలా విడుతుల గుతిని చూసి నవ్వుతూ ప్రహతన్ నవ్వుతూ పప్రత్య అన్నాడు కాత్వం వరూరు ఏతదిహానులేపనం సుందరీ నీవెవరు ఈ అనులేపనం అంతా ఏమిటి? కస్యాంగనేవ కథయత్వతాదునా నీవు ఎవరి స్త్రీవి? మాకు ఉన్నది ఉన్నట్టు చెప్పు. దేహి యావయోహో అంగవీర్య జరబోసే ఇది చందనం లాగా అంగవీర్య కలం ఉన్నట్టు ఉన్నది. కాస్త దీన్ని మాకు కూడా. ఇస్తావా శ్రేయస్సు తత్తస్యే న జిరాత్ భవిష్యతి నా వినియోగిస్తే త్వరలో మీకు ఉత్తమ శ్రేయస్సు. అంటే దాస్యామ్యహం దాస్యత్మ్యహం సుందర కంస సమ్మత అతను సుందరి అన్నారు కదా అమ్మ ఏమంటున్నాది సుందర

నేను సంస సమ్మత దాసి. సంసవునికి ఇష్టురాలైనటువంటి దాసిని. త్రివక్ర నామ అనులేప కర్మణి మద్పాలితం భోజపతిని అతి ప్రియన్. నా పేరు త్రివక్ర. నేను తీసినటువంటి ఈ చందనమే భోజపతి కౌసుడికి చాలా ఇష్టము. వినాయువాం పుణ్యతమః తదరకతి. ఆ గ్రంథము గ్రంథమునకు మీరు కాక ఇంకెవరయ్యా కలిగేవాళ్ళు అంటున్నారు. ఏదో ఆయన ఈ గ్రంథం చేస్తున్నారు కానీ మీరు కనబడ్డారు న్యాయంగా ఈ గ్రంథం మీకు ఇవ్వాలి. ఎవరు యోగ్యులు కాబట్టి అంటున్నారు అది రూప పేజల మాధుర్య హసితారాభ వీక్షితై గర్జితాత్మదరు సాంద్రం ఉభయోహో అనులేపనం. ఎందుకు ఇచ్చింది అంటే కృష్ణ పరమాత్మ యొక్క రూప పేటల సౌందర్య రూపాన్ని, మాధుర్యమైన చిరునవ్వును, కమ్మ కమ్మని మాటలను, చిలిపి చూపులను ఇవన్నీ చూచి పాపం. ఈమె కూడా ఆశపడింది. పడి మీకు కాకుంటే మరెవరికైనా ఇచ్చేది నేను అని గ్రంథాన్ని మొత్తం ఇద్దరికి వరలామకృష్ణులకు చక్కగా చంద్రనాథ రాశాను. ఇక్కడ అహంకారం ఉంది దాస్తాను. తతస్తౌ అసలు చమత్కారం ఏమిటంటే పరమాత్మ స్వయంగా వచ్చి మనలో కలిసి మనం అనుభవించేటువంటి తన సొమ్మును మనకు అడుగుతుంటే ఇవ్వకపోవడానికి ఇవ్వడానికి ఇలాంటి కారణాలు ఉంటాయి. నా సొమ్ము కాబట్టి ఇవ్వము అనేవారు ఒకరు. నా సొమ్ము కాదు మా యజమాని సొమ్ము. యజమానిని ముందర పెట్టుకో యజమాని స్వభ్యం ఏంటి ఎవరు యజమాని అందరికీ? అదే యజమాని ప్రభువు కదా దాన్ని మర్చిపోయి మాట్లాడేవాళ్ళు తొందర. అహంకారం బాగా వ్యాపించి ఉన్నప్పుడే ఎదురుగా ఉన్న వాడిని గుర్తించలేరు. అది లేక వినయం ఉందనుకోండి స్వరూపాన్ని గుర్తిస్తారు. ఎందుకంటే ఆకార ఏవాస్య మహిమానం వ్యాచిస్తే అంటుంది వేదం.

భగవంతుడు వస్తే నేనే భగవంతుడిని అని చెప్పుకోవలసిన పనిలేదు. అతని ఆచారం చూస్తేనే పడిపోతాం. మరి అది కూడా అనే పని ఏదైనా అయితే అదే గుడికి అహంకారం ఎంత మించి ఉన్నదో అని. అందుకే పక్కవాడు ఉన్నాడు సంతువాయుడు వాడు ఎమ్మడే ఇచ్చాడు అలా కూడా ఇచ్చాడు వాడు. ఇది అన్నం పెట్టాడు. మరి సుదామా పోతనం చేయించాడు. ఇప్పుడు ఈ మహా గౌర పూజ్య త్రివక్ర మీ కాప ని కోరిస్తానండి అని చెప్పింది. సరే యువతి అనుకోండి అమ్మాయి అతని యొక్క సౌందర్యము, రావణ్యము, హాస్యాసము మాటలు ఇవన్నీ ఉన్నాయి కదా వాటితో ఆకర్షించబడి హర్షితాత్మ దదౌ సాంద్రముభయో అనులేపనం తతస్తౌ అంగరాగేన స్వవర్ణేతర శోభినా సంప్రాప్తాపరభాగేన సుశుభాతే అనురంజితౌ సుజర స్వవర్ణేతర శోభినా ఎలాంటి వాళ్ళు ఎలాంటి గ్రంథం రాసుకోవాలో కూడా శాస్త్రం ఉంది. ఓకే తనకు ఏ రంగు ఉంటుందో శరీరానికి దానికి ఆపోజిట్ రంగు పూసుకోవాలి గంధం. ఆ నాటింగ్ కాదు నల్లటి నల్లటి వాడు గంధం నల్లగా పూసుకుంటే ఎలా ఉంటుంది? తెల్లగా ఉన్నాడు, తెల్లగా ఉన్నవాడు వికారంగా ఉంటుంది. తెల్లగా ఉన్నవాడు ఎర్రగంధాన్ని పూసుకోవాలి. నల్లగా ఉన్నవాడు తెల్లగంధాన్ని పూసుకోవాలి. తీసుకోవడం లేదు. అది లెక్క అలా ఉంటే ఆ కోపిస్తుంది. ఆ రూపం తెలుసు కాబట్టి మనకు వారికి ఏ గంధం బాగుంటుందో స్వస్వ వర్ణ ఇతర వారి రంగు కంటే వేరే రంగు చందనం వారికి పూజిస్తుంది. దాంతోటి వారు అసలే అందంగా ఉన్నారు. దానికి తోడు వాళ్ళ పురాణాలు వేశారు, వారి పవిత్రాలు వేశారు ఎట్లా ఉన్నారు వాళ్ళు? ఈమె కాస్త వచ్చి స్వయంగా అందులో తానే గంధర రాసింది. చెప్పాను కదా అతని సౌందర్యాన్ని చూసి ప్రేమించిన మహానవురాలు కాబట్టి కదేపు మా స్వామిని స్పృశిద్దామని ఆశతోటి తానే. దంధం కూడా రాసింది. ఇలా అంగరాంగేన పవర్ణేతర శోభిన సంప్రాప్త పరభాగేన సుశుభాటే అనురంజితౌ ప్రతన్నో భగవాను కుద్యాం త్రివక్ర మృద్రాననాం పుజ్విం కర్తు మనశ్చక్రే దర్శయన్ దర్శనే ఫలం. తనను దర్శిస్తే ఎలాంటి ఫలం కలుగుతుందో తనను సేవిస్తే ఫలం కలగటానికి ఎక్కువ ఆలస్యం కాదు.

అనే రెండు విషయాలను లోకానికి చెప్పడానికి తాను మాట్లాడిన మాటను నిజం చేయటానికి ములయముల నిశ్రేయ సొప్పున అన్నాడు అందులో సుందరి అన్నాడు. ఆమెను సుందరి వెత్త ఇందులో చెప్పలేదు కానీ పద్మపురాణంలో ఈ ఖత్యం అద్భుతంగా ఆరు అధ్యాయాలతో ఉంది. కేవలం కుబ్జ కృష్ణ సంవాదం ఆరు అధ్యాయాలతో ఉంది అద్భుతంగా ఉంది. ఆమెను సుందరి అన్నాడు. అందులో రుచిరా అందమైన ముఖము గలదానా తీగ లాంటి బంగారు తీగ లాంటి శరీరం గలదానా అని పిలిచారు. వ్యాఖ్యాన పక్కన వ్యాధులో మాది అంటాడు సుఖయోగిందులు అంటాడు. వ్యాధులు అంటాడు ఒక మాట ఎందుకలా అన్నారంటే ఆడవారిని ఏమైనా అడగాలంటే వారి అందాన్ని పొగిడి అడగండి మాట్లాడకుండా ఇస్తారు. ఎంత వికారంగా ఉన్నా ఇబ్బంది లేదు. అంటే ఆ వస్తువు కావాలంటే నీవే రమ్మవు, నీవే ఉరోచివి, నీవే మేనకవు. అబ్బా నీలాంటి తిన్న ఎక్కడ చూడలేదు. అమ్మ కొంచెం గంధవిస్తావా? కొంచెం నేను మొత్తం తీసుకొని వస్తున్నాను. ఇది లక్షణం. చాలా అందంగా లేను అన్నారు అనుకోని ఉన్నది మొఖం కాబట్టి వెళ్ళిపోతాడు. మన మొఖం బాగుంటుంది. ఎక్కడి పొదవు బాబు అందుకోసం ఆ రహస్యం కృష్ణుడికి బాగా తెలుసు కాబట్టి ఆమెను బాగా వర్ణించాడు. పొగిడాడు సరే కంఠం తీసుకున్నాడు. మరి ఆయన ఒక బంగారు తీగ లాంటి దేహం కలదనా అన్నాడు. బంగారు తీగ చక్కగా ఉంది. ఈ మూలంకల ఉంది. అబద్ధమా అది? తాను పరిచిన మాల అబద్ధం కాకూడదు కాబట్టి ఆమెను బంగారు తీయగలగా చేయాలనుకున్నాం, చక్కగా చక్కని దాన్నిగా చేయాలనుకొని పద్యామాక్రమ్య ప్రపదే జొంగుళ్యుత్తాన పానినా ప్రదుత్య చుబుకే అధ్యాత్మం ఉదనీనం ఉద చుచుతా. గనీ నమత్ అంటున్నారు, ఆమె 2 ముందరి కాళ్ళ మీద తన 2 ముందరి కాళ్ళు పెట్టి 2 బొటన వేళ్ళ తోటి గదమ కింద పెట్టి ఒక్కసారి పైకి లాగారు, సాగదీశారన్నమాట. అది పీగలు తాగుతాం కదా అలా తారుదంతా అనేరా ఒకసారి ఇలా అనేశారు. అన్నీ ఎక్కడెక్కడ వంపులు ఉండొద్దో అవన్నీ కట్టి చేయాలి. ఎక్కడెక్కడ వంపులు ఉండాలో అవి చేకూరాలి అంటే ఇప్పుడు ఆమె అచ్చంగా బంగారు పీగలు.

సరే యువతి సరే ఇంత అంత అంత ఉండదు ఎగబోతుంది ఈ మూడు వంకర్లతో ఎవరు పట్టించుకోలేదు ఇప్పుడు ఆ ఉన్న మూడు వంకర్లు పోయాయి ఉదని నమః అక్షుతః తత్ అర్జున కమానాంగి మట్టి చెట్టు లాగా చాక్కగా అయింది అంత పొడగు పొడగైపోయింది గృహత్ శ్రోణి పయోధరా ముకుంద స్పర్చనాతు సద్యః ప్రభూవ ప్రమదోత్తమ పరమాత్మ యొక్క హస్త స్పర్చతో ఉత్తమ స్త్రీ అని యవ్వనము ఉంది దానితోటి ఇప్పుడు సౌందర్యము వచ్చింది తనకు నచ్చినట్టు ఉన్నవాళ్ళు ఎదురుగా ఉన్నారు ఇప్పుడు ఏం చేస్తుంది అమ్మాయి చూడండి కొంచెం తతో రూప గణోదార్య సంపన్న ప్రాహ చేశవం రూపము ఉంది గుణము ఉంది ఔదార్యం ఉంది అలా ఉన్నానే ఉత్తరీయాంతమా దృష్య స్మయంతి జాత వృత్యయా ఏహి వీర గృహ వ్యామః కృష్ణ పరమాత్మ మీద ఉన్న ఉత్తరీయాన్ని పట్టి లాగింది ఆయన వారింటికి పోదాం పదా ఎందుకయ్యా అంటే నత్వాం త్యక్తుమిహోత్సహే ఇప్పుడు నేను నిన్ను విడిచి పెట్టలేను. నా ముందర చెప్తాడు మహానుభావుడు అడిగితే అడిగింది కానీ అన్నగారిని ఏపలాడితే బాగుండేది పెద్దవాళ్ళని అడుగుతుంది ఏంటి లేకపోతా కుష్ణుడు సిగ్గుపోడాడట పొట్టగా. పెద్దల ముందర వినయంగా ఉండాలి కదా ఏమి కావాల్సింది అని బలరాముడిని చూసి సిగ్గుపడుతూ మాట్లాడేదాన్ని అంటాడు ముందర మనం. ఏవం ఏహి వీర గృహం యామః నత్వాం త్యక్తుమిహోత్తయే త్వయ ఉన్మయత చిత్తాయాః ప్రతీదం పురుషార్ధప నీతోటి నేను నా మనస్సు సరత పడింది అనుగ్రహించు ప్రసునడుక ఏవం స్త్రియా యాస్యమానః కృష్ణః రామస్య పశ్యతః అది అనువాద బలరాముడు చూస్తుండగా ఈమె అడిగింది. అందుకోసమని ముఖం వీక్షి అనుగానాంచ ప్రహసం తాం ఉవాచ అన్నగారి ముఖానికి వచ్చాడు కోటి వారి ముఖానికి వచ్చాడు అందరూ ఏమనుకుంటారు ఇంతమంది నన్ను పిలుస్తున్నారు ఇంత బాధ ఫీలింగ్ అన్నమాట ఇలా కాస్త సంకోచించి కొంచెం నవ్వుతూ వస్తున్నారు, ఏషియాని చే గృహం శుభ్రో పుంసాం ఆది వికల్పనం అలాగే వస్తాను కానీ ఇప్పుడు కాదు ఎలాంటి నీ ఇల్లు ఉంటే అర్థం చేయదు నాకు ఎవరో స్వరభ తెలిసింది కాబట్టి పుంసాం ఆది వికల్పనం. మీ యొక్క మానసిక బాధను తొలగించే నీ ఇంటికి తప్పకుండా వస్తాను. ఎప్పుడు సాధితార్ధః కొన్ని పనులు పెట్టుకొని ఈ ఊరికి వచ్చాను. రేపు పూర్తి చేసుకుందాం అని.

తాధితార్ధః అనుకృతానాం నత్పాంతానాం త్వం పరాయణం. మాబోటి బాటసారులకు నీబోటి వాళ్ళ ఇల్లే దిక్కు. అమ్మ ఇంకోటి పిలుస్తాడు నీ లాంటి వాళ్ళ దగ్గర. అందుకోసమని అలాగే వస్తాను పరాయణం. విసృజ్య మాద్వ్య వానియాతాం స్వజను మార్గే వణికు పథై లీల తీయతీయని మాటలతో ఆమెను చిన్నగా పంపించాడు ఎందుకంటే మరి చిత్త వికారం పొందిన స్త్రీని ఎలాంటి మాటలతోనైనా విడిపించుకోవటం కష్టం. అందుకే కుదరదు రాను నువ్వెవరు ఈ మాట మాట్లాడటం లేదు కూడా అలాగే వస్తానమ్మా కొద్దిగా పని చేసుకుని వచ్చేస్తాను అందులో వాళ్ళంట వాళ్ళకి నువ్వే కావాలి. ఇంకొద్దరు పోతాం లేదు కాబట్టి ఇలా నేను. మనసుకు నచ్చేలాగా తెలివిగా మాట్లాడి ఆయన చిన్నగా పంపించేసి మార్గంలో నానోపాయన తాంబూల శ్రగ్గంధ చూసారా పురుషము పుష్పము వచ్చేసింది వస్త్రము వచ్చేసింది స్నానము అలాగే గ్రంథము వచ్చేసింది ఇక్కడ తాంబూల శ్రగ్గంధై సాద్రజః అక్షితః దారిలో ఉండేటువంటి పౌరులందరూ అనేకమైన కానుకలు, కృపములు, గంధములు తద్దర్శన స్వరా స్వరక్షోభాత్ ఆత్మానం నావిదన్ స్త్రీయః యువతులు అతని యొక్క సౌందర్యాన్ని చూచి తమలో కలిగినటువంటి మన్మధ వేలన తోటి తమను స్వామి వారు ఎక్కడ ఉన్నారో ఏమున్నారో తెలుసుకోలేక అయ్యారు. విశ్రస్త వాస కబర వలయా లేక్య మూర్తయః తత పౌరాన్ పుర్జ్యమానః ధనుషః స్థానం ఉత్తమం ఇలా స్వామి వేలి చేరి అవునండి తను వ్యాగం చేసుకున్నారట కదా. ధనుష్ తాగ తగులుద్ది అని చెప్తారా అని దారిలోని వారిని అడుక్కుంటూ అడుక్కుంటూ ధనుష్ తాగ తగులుద్ది అని చెప్పారు రమ్మన్నారు కదా. ఇలా తతస్మిని ప్రవిష్తః రధుసే ధనుహు ఐంద్రమివ అద్భుతం ధనుష్చాలకు వెళ్ళాడు. ఇంద్ర ధనస్సు లాగా ఆ ధను ద్వారా అద్భుతంగా ఉంది పురుషైహి బహుభిహి గుప్తం అర్చితం పరమ అద్ధిమత్. చాలా మంది దాన్ని కాపలా కాస్తున్నారు. ఇంతమంది భక్తులు దాన్ని పూజిస్తున్నారు. చాలా వృద్ధి కలిగి ఉన్నది. వారియమాన నృతిహి కృష్ణః ప్రసత్య ధనురాగదే. చాలా మంది వద్దు వద్దని వారిస్తున్నప్పుడు వెళ్లి ఆ నరుష్ణం తీసుకున్నాడు. కరేన వామేన సలీలము దృతం సజ్జంచ కృత్వా నిమిషేన పత్యతాం దృణాం వికృష్య భవభంజ మత్సతాః

జర చేత్తో తీసుకొని నారి దాన్ని కట్టేసి ఎక్కు పెట్టాను అన్నమాట. ఎప్పటిదో కాబట్టి అలా ఎక్కు పెట్టే జరిగేది కాస్త విరిగిపోయింది. తనురు భంగము రాముడే కాదు. రెండు ఒకటేనండి. ఆయన మొదలు ఆ మొదలు సీనే చంపాడు రాముడు. ఈయన ఎవడ ఈయనే చంపాడు ఒకడే నచ్చ పోతాయ్ పోతాయ్ ఆ పోతాను అనతా అనతా అని చెప్పింది. ఆయన క్రియే ఈయన అన్నవే లక్షణాలు. ధనుభంగం ఆయనే చేశాడు ఈయనే చేశాడు. రుణాం విపురుష్య ప్రాపంచమత్యతః యజేక్షు దండం మదకరి కురుక్రమః మదించిన బాగా బలమున్న మదించిన ఏనుగు చెరువు గడను విడిచినట్లుగా ధనువును స్వామి విరిచాడు. ధనుషా భద్యమానస్య శబ్దః ఖం క్రోదసి దిశః ఇలా ధనువు విరుగుతుంటే దాని ధ్వని భూమ్యాకాశాలు అన్ని దిక్కులు వ్యాపించాయి, కంసః శ్రాతముపాగమతు శ్రుత్వా కంసః ఈ ధ్వని విన్న కంసుడు కూడా. కథ సరే వణికిపోయాడు భయపడ్డాడు తద్రక్షిణః సానుచరాః కుపితాః ఆతతాయినః గ్రహీతు కామా ఆవగురుహు కృత్యతాం వజ్యతాం ఆ ధనుష్యాల రక్షకులు ఎవరో పిల్లగాడు వచ్చి నన్ను విరుగొడుతున్నాడు పట్టుకోండి చంపండి బంధించండి అని అంతా పరిగెత్తుకొని వచ్చాడు. వజ్యతామితి యదతాన్ దురభిప్రాయాన్ విలోక్య బరకేచెవౌ కృద్ధౌ ధన్వనా ఆదాయ చతరే కాంస్య జగనతు వాళ్ళంతా ఆయుధాలు తీసుకొని వచ్చారు. నువ్వు వదిలేయలేవు నా ఆయుధాలు. ఎలాగు తనువు విడిచాడు కాబట్టి ఆ విడిగే తనువు యొక్క ముక్కల తీసుకొని వాళ్ళని చప్పేశాడు. నడిగా ఉంటాయి నడిగా ఉంటాయి. దొరకవు ఇక్కడ ఒక పందేలు. ఇలా ఆ చకల అలా తీసుకొని వాళ్ళని చప్పేశాడు. బలంతికం సప్రహితం హత్వా చారా ముఖాత్. వాళ్ళు ధనుష్యాలో ఉన్నారట వెళ్లి పని పట్టం పెట్టి పంపించారు కొంతమంది. అలా పంపిన వాళ్ళందరినీ ఆ చారా ద్వాల ముందరలోనే అందరినీ వహించారు.

నిశ్చర్య జైరతు హృష్టౌ నిరీక్ష పుర సంపద అక్కడికి బయటికి వచ్చేసి నగర శోభను చూస్తూ సంతోషిస్తూ తయోస అద్భుతం వీర్యం నిశాన్య పురవాసిన తేజ ప్రాగర్ధ్యం రూపంచ నేరిరే విభుజోత్తము తేజస్సు సౌందర్యము పరాక్రమము, బలము ఇవన్నీ చూసి ప్రజలు లేదా వీళ్ళు మామూలు వాళ్ళు కాదు శివుదోత్తముడు వీళ్ళు దేవోత్తముడు అని వాళ్ళు తలచుకున్నారు తయోహ విజరతోహ స్వైరం ఆదిత్యః అస్తముపేయివా అంటే చెప్పాను కదా అపరాహ్నంలో బయలుదేరా అని చెప్పాను కదా అవును ఇలా వాళ్ళు తిరిగేసరికి సూర్య హస్తమయం కాస్త అయిపోయింది కృష్ణ రావౌ వృతవు గోపైహి పురాత్ శకత నియతు సాయంకాలం మళ్ళీ అందుకని మళ్ళీ తమ విడిది ఉంటుంది కదా ఎక్కడ దిగారో అక్కడికి అన్నారు వెళ్లారు గోప్యః ముకుంద విగమే విరహాతురాయాః ఆచాచ తాచిత రుతా మధుపురి అభూవన్ సంపస్యతాం పురుష భూషణ గాత్ర లక్ష్మీం హిత్వే కధాన్ భజతః జగమేయం నస్తి. అయనం శ్రీ విరహ చెప్తాం గోప్యః ముకుంద విగమే విరహాసురా కృష్ణ పరమాత్మ రేపల్లెను దాటి బయలుదేరుటప్పుడు అక్కడ ఉన్నటువంటి గొప్ప గోపికలు తమ మనస్సులో ఏమేమి ఆశించారో ఎవరికీ కృష్ణ బలరాములకు మధురా నగరంలో ఇలా ఇలా ఇలా ఇలా జరగాలి ఇలా జరగాలి ఇలాంటి ఆదరం ఇలాంటి గౌరవం ఇలాంటి సన్మానం ఇలాంటి వైభవం ఇవన్నీ జరగాలని వేటి వేటిని ఆశించారో వృతాహా మపుపురి అపూవన్. అవన్నీ మధురాపురిలో నిజమయ్యాయి. సంపస్యతాం పురుష భూషణ జాత్ర లక్ష్మీం హిత్వేతరాన్ భజతః శతమే అయనం శ్రీహి. ఎందుకయ్యా అంటే ఎంతోమంది మహానుభావులు ఉండగా అందరినీ వదిలిపెట్టి ఏ పరమాత్మ యొక్క వక్షస్థలాన్ని అమ్మవారే స్వయంగా కోరుకున్నారంటే అలాంటి దివ్య రూప సౌందర్య సౌభాగ్యాలను ఎవరు మటుకు కాదనుకుంటారు. ఎవరు ఉదురుకుంటారు దొరికితే అందులో చేతిలోకి వచ్చే వరకు ఉంటారా. అంటే మధురా నగరం యొక్క పౌర యువతులు కూడా కృష్ణుడిని చక్కగా ఆరాధించారు అన్నమాట. ఇలా అయనం స్త్రీ అవనిం సాంగ్రీవడవు భుక్త్వా క్షీరోపసేజనం ఇలా వాళ్ళు తమ విడిజలికి వచ్చి కాళ్ళ చేతుల్లో కడుక్కొని చక్కగా క్షీరోపసేజనం భుక్త్వా

శస్త్రం రాత్రి పూట పెరుగు అన్నం తినకూడదు అది శాస్త్రం. రాత్రౌ దర్శన్న పుట్టిచ్చ ఆయు క్షీణం తినే దినే అని శాస్త్రం. అది కూడా పెరుగు అన్నం తింటే ఆయువు తరిగిపోతుంది. రాత్రి పూట పాలన్నం తినాలి. అందుకే క్షీరోభజలం భుక్త్వా అన్నారు. పాలతో కలిపినటువంటి అన్నాన్ని తిని పూజ చూస్తాం సుఖం రాత్రిం జ్ఞాత్వా కంసతి కీర్చితం కంసుడు ఏమేమి చేయాలనుకుంటున్నాడో. అన్ని తెలుసు కుమారం అంటే కోడికా పిడము తాలూకు తిరుగు మందులు ఓహో అంతా రెడీగా ఉందా సరే నాకు కూడా పని కొంచెం ఎక్కువనే ఉన్నట్టుంది అని అన్ని తెలుసుకొని రాత్రం యాత్వా బుజపు సుఖం వాయి గానందనే పడుకున్నాడు ఆయనకి ఏం బాగుంది? ఇది వాయికి పడ్డాడు. నోతి ఉంటే పడే పడుతుందా? ఏం పడుకున్నాడు? కౌసత్తు ధనుషోభంగం రక్షిణాం సవరక్షచ పదం నిశ్రమ్య గోవింద రామౌ రామ విక్రీరితం పురం వార్తలన్నీ వాడికి పోయాయి. కౌసులు ఇంక అది ధనుషోభంగం ధనుర్భంగం జరిగింది. ఈరోజు రక్షినాం సబలత్య చ వరం దాన్ని రక్షించిన వాళ్ళను దాని పక్కన సైన్యాన్ని కూడా చంపేశారు. ఇదంతా విని గోవిందరామ విస్తృతితం పురం. మద్రాపురి అంతా పదురామకృష్ణులు ఎలా విహరించారో పుత్తాలు వెళ్లి వచ్చారండి వచ్చారు ప్రజకుడు చంపారు ఒకడు పూలమని ఇచ్చారు ఒకడు అని చెప్తారండి ఇవన్నీ కూడా విని దీర్ఘ ప్రజాగరః భీతః దుర్నిమిత్తాని దుర్మతి దీర్ఘ ప్రజాగరః మొత్తం రాత్రి జాగరణ చేశాడు రాత్రంతా నిద్రపోయాడు ఎందుకయ్యా అంటే భీతః భయపడ్డాడు కాబట్టి. ఎందుకు భయపడ్డాడు? దుర్నిమిత్తాని పత్యత. అన్నీ దుర్నిమిత్తాలే కనబడుతున్నాయి. బహుని ఆశష్ట ఉభయస మృత్యోహో దౌత్యకరానిత్య. ఎలాంటి దుర్నిమిత్తాలంటే చిన్న చిన్నవి ఏం కాదట. అంతా మృత్యువు దూతలుగానే కనబడుతున్నారు. అంటే మరణం నీకు తప్పదు అని చెప్తున్నారు.

నిమిత్తం ప్రతి దుర్నిమిత్తము కంసా నీకు మృత్యువు తప్పదు కంసా నీకు మృత్యువు తప్పదని చెబుతున్నట్టుగా కనబడుతున్నాయి అదర్శనం సొచిరసః కతిరూపేచ సత్యపి అజణితియేచ ద్వైరూప్యం జ్యోతిషాం తథా ఏమిటి ఆ దున్ను విస్తారు? మహానుభావుడు వెళ్లి అద్దం చూసుకున్నాడు. అద్దంలో తన తలకాయి కనబడలేదు. ఎవ్వరి దగ్గర రావు వాడు తన కబంధం మెడగా కనబడుతుంది కనబడుతుంది నడు తొందరలో కనబడుతుంది అనమాట కదా అదర్శనం స్వశిరసః ప్రతిరూపేచ సత్యపి అసత్యపి తియ్యే త్యాతవిలూప్యం ఒక మనిషి కనబడుతుంది ఒక మనిషి వస్తుంటే దగ్గర కనబడుతుంది. ఆ కజంలో దగ్గర చూస్తే ఒక చొప్పున రెండు చొప్పున కనబడుతుంది. అంటే ఒకటి రెండు నక్షలు కనబడతాయి అంటే ఆకాశ్యంలో మృత్యువు దగ్గరలో ఉంది ఇది గుర్తు ఒక దగ్గర. ఇలా అవి రెండు కనబడుతున్నాయి. చిద్ర ప్రతీతి ఛాయాయాం ప్రాణఘోతానుపశ్రుతిహి. తన నీడే ఉంటుంది కదా. నీడలో మధ్యన పెద్ద రంతం కనబడుతుంది. చూడాలండి. దీనికి తోడు ప్రాణ ఘోష అనుపశ్రుతిహి ఎలాంటి వారైనా కానీ రెండు చెవులు గట్టిగా మూసుకుంటే ఓంకార వినొస్తుంది. ఏదో ఒక గోడ వినొస్తుంది ధ్వని. అది కూడా ఉండాలండి. అంటే ప్రాణం తొందరగా పోయేవాడికి ఆ ధ్వయం వేయాలి. ఇలా ప్రాణ కోశానుపస్కృతిహి స్వర్ణ ప్రతీతిహి వృచ్చేతు చెట్లన్నీ బంగారం లాగా పశుపష్టగా కనబడుతుంది. స్వర్ణ ప్రతీతి వృక్షేతు స్వపాదానాం అదర్చనం తన కాళ్ళు తనకు కనబడటం నడుస్తున్నాడు కాళ్ళు కనబడటం. పరిస్థితి అది అని చెప్పాను. స్వప్నే ప్రేత పరిష్వంగః కల వచ్చేసింది. ఒక పెద్ద ప్రేత వచ్చి గట్టిగా వెళ్లి కరువు వేస్తున్నాడు. స్వప్నే ప్రేత పరిష్వంగః కరయానం విషాదనం గాడిద మీదకి ఊది వెళ్తున్నాడు. విష భోజనాన్ని తింటుందంట. యాయాన్నర మాల్యైక తైలాభ్యక్తః దిగంబరః అలాగే నల్లని మాలలు నల్లని గంధము.

ఆ దైరా లెక్క నూనె బొళ్ళంతా నూనె కూర్చున్నట్టు తెలియన మొత్తం నూనె అలాగో శరీరం మొత్తం నూనె రాసుకున్నట్టు అక్కడ ఉంది ఇదే. జరీరం మొత్తం నూనె రాసుకున్నాడు వస్త్రం రాకూడదు. ఇలాగే అభ్యక్తః దిగంబరః తనను తాను వస్త్రం లేకుండా దిగంబరంగా చూసుకున్నారు. అన్యానిచ ఇష్టం భూతాని స్వప్న జాగరితాడిచ. కొన్ని కళలో కనబడ్డాయి, కొన్ని మెలకువలోని కనబడ్డాయి. పత్యన్ మరణ సంప్రస్తః నిద్రాందేపి నచింతయా. ఇవన్నీ చూసి అయితే నాకు మరణం తప్పదు అన్నమాట. తెలుసుకొని భయపడి ఆ రాత్రి నిద్రపోలేదు. యుక్తాయామ్నితి కౌరవ్య సూర్యేచాద్యత్త ముక్తికే ఇలా రాత్రి గడిచిన తరువాత సూర్య భగవానుడు ఉదయించిన తరువాత కారయామాతవై తంసః మల్ల క్రీడా మహోత్సవం అది చేయాలి కదా. మరి ఎలాగో వచ్చారు. మనం ముందు జాగ్రత్త పడదామని మల్ల యుద్ధానికి అన్ని రకాల పండుగ ఉత్సవం అంటాం కదా ఆ ఉత్సవానికి అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తి చేశారు. ఆనర్త్యో పురుషాహ రంగం తూర్య భీర్యత్య జగ్నీరే మంచాశ్చాలంకృతాహ సగ్దిహి పతాకైచ ఇర తోరణై మొత్తం. రంగాన్ని బాగా అలంకరించారు, మంగళవాద్యాలు మ్రోగించారు, పంచములు వేదికలు ఉంటాయి కదా వాటిని పూలతోటి అలంకరించారు. పతాకాచ పతాకా చైల తోరణై జండాలతోటి. ఇందులో మామిడి తోనాలు ఉంటాయి, చేరవులు ఉంటాయి. ఇలాంటి వాటితోటి తేజు పౌరాహ జానపదాహ బ్రహ్మక్షత్ర పూర్వోగమా అందరికీ గ్యారి అంటాం కదా గ్యారి రేపాడు ఇక్కడ సీట్లో. ఇది బ్రాహ్మణులకు, ఇక్కడ వైశ్యులకు, ఇక్కడ క్షత్రియులకు, ఇక్కడ రాజుల బంధువులకు కలిపి వి ఐ పి వి వి ఐ పి అంటారు కదా. ఇలా రకరకాలుగా వారి వారి ఆసనాల్లో వారు అందరూ కూర్చున్నారు. యతోపదేశం విమితు రాజానస్య కృతాసనా. రేషిగా అందరూ వచ్చి కూర్చున్నారు. కంసః పరివృతో మార్చైహి రాజమంచె ఉపా కంసుడు తన రాజసింహాసనం మీద మంతులందరితో కలిసి అతను కూడా కూర్చున్నాడు. మండలేశ్వర మధ్యస్థః హృదయేన విదూయత.

మాదిరి మీద కూర్చున్నారు కానీ చుట్టూ మండలిస్తులంతా ఉన్నారు. నవ్వడం మాత్రం వణుకుతున్నాడు. హృదయేన విదూయతా. కోయబడుతున్న వణుకుతున్నటువంటి హృదయం తోటి ఉన్నారు. వాద్యమానేతు తూర్జేచు మల్ల కాల ఉత్తరేచు చా. మంగళ వాడ్యాలు మోగుతున్నాయి. మల యుద్ధానికి ఏదో పీరిని మోగిస్తున్నారు. ఇవన్నీ మోగిస్తుంటే మల్లా సలంకృతా దృక్తా సోపాధ్యాయా సమావిష్యంతమో గువున తోటి మల్లులు కూడా చక్కగా అలంకరించుకొని వారు వచ్చారు. చానూరు ముష్టిక కూటా శరః తోతలైవచ ఇలా ఈ నలుగురు ఇంకా వారి అనుచరులంతా కూడా కొలుగు వాద్య ప్రహర్జితాః మంచి మంగళ వాద్యాలతో మనను ఉత్సాహ పరుస్తుంటే సంతోషంతోటి వాళ్ళు. వాళ్ళు వచ్చేసారు నందగోపాలయో గోపాః భోజరాజ సమాహుతాః నివేదితోపయానాస్తే ఏకస్మిం మంచాభిషణం అలాగే నందగోపాదులు కూడా వచ్చారు కదా మరి వారు రాజుగారు పిలుచుకోమని వచ్చారు వారు వచ్చి రాజుగారికి కానుకలన్నీ అందించి రాజుగారు ఏర్పడినటువంటి సిట్టింగ్ అన్నీ ఉంది కదా ఆస్మాన్యాలు వారి వారి సుమాసనాల్లో సలాల్లో వారు నందగోపాదులు కూడా కూర్చున్నారు అంటే రంగం సిద్ధమైంది అన్నమాట. అథ కృష్ణస్య రామస్య కృతశౌచౌ పరంతప. తెల్లవారిన తర్వాత రామకృష్ణుడు కూడా స్నానాదులన్నీ ముగించుకొని మల్లదుందు విదిర్గో సంకృత్వ ద్రస్తుము చేతువులో. మల్లుల యుద్ధం ఇది దుండుకు పోగింది సరే చూద్దాం మనం కూడా మళ్ళీ ఏమో అది ఎట్లా చూద్దాం ఉత్సవం అంటున్నాం అని చూతామని వీళ్ళు బయలుదేరారు రంగద్వారం సమాసాధ్య తస్మిన్ నాగరమాస్థితం నాగమవస్థితం ఈ రాజు గారి కోట ద్వారానికి వచ్చాడు. ద్వారాని వచ్చేసరికి పెద్ద ఏరువు ఉంది అంటాం. ఇది మనం కూల యాత్ర అంటాం. అపశ్చత అకువలయా పీడం కృష్ణః అంభస్త ప్రచోదితం ముత్తెనుగు లేదు. అయినా మావటి వాడు ఉన్నారు. ఆ మావటి వాడు వీరి మీదికి ఎనుగును తోడుతున్నాడు. ఆల్రెడీ చెప్పించాడు కౌన్సుడు వాళ్ళు వస్తే రొబ్బడి దారి ఎందుకు ఇక్కడే ద్వారంలోనే వాళ్ళను చంపేసేయ్ అని చెప్పేసాడు అన్నమాట. అందుకే వాడు బధ్వా పరికరం శౌరిహి సముక్ష్య కుటిలాలకాన్ చూశాడు కృష్ణుడు ఓహో ఇక్కడి నుంచి ప్రారంభమా?

సరే కొంచెం మనం కూడా రెడీ అవుదామని ఒక వస్త్రాన్ని గట్టిగా కట్టుకొని నడుము ఇంకో వస్త్రం కూడా కట్టుకొని అలాగే సన్ లక్యా కుక్కీల అలా ఏమన్నాం కదా ఏమేమి కదా ఒక్కడ ఉంగరాలు ఆ కటింగ్ అది అలా అలా వస్తుంటే వాటిని మర దగ్గరికి తీసుకొని మంచిగా కట్టుకున్నారు. ఎందుకంటే కొట్టాడు యుద్ధం చేస్తుంటే అలా ఎవరూ కనపడవు కదా తమకి అడ్డుపడతాయి ఇలాంటి వాటిని అది నిన్న అక్క తీసుకొని బాగా తట్టుకొని ఉవాచ హస్తిపం వాచ మేఘనాథ గపీరయ చూసారా యుద్ధానికి సిద్ధమై మాట్లాడుతున్నారు లేకుంటే వాడే అనుకోవచ్చు. వాళ్ళు ఆల్రెడీ చూస్తూనే ఉన్నారు వీళ్ళు ఏం చేస్తున్నారో. వారితో అంటున్నారు మా వారితోటి అంబస్తాంబస్త మార్గం నౌ దేహి అపక్రమా మాచిర నాయనా మా వంటి వాడా దారి కూడా బాబు. జరుగు లోపలికి పోవాలి రాజుగారు పిలిచారు దానికి వచ్చేసాము నోచేతు సకుంజరం స్వార్జనయామి యమసాగనం నీవు మా మాట విని మాకు దారి ఇవ్వకుంటే నిన్ను ఏనుగును యమలోకానికి పంపుతాను. వారి దారి ఇస్తారంటే ఏమంటే. అమ్మ నాన్న అని చెప్తారు వాళ్ళు కానీ మర్యాదగా ఇవ్వు, ఇవ్వవా ఇవ్వకుంటే నిన్ను నీ ఏనుగును యమలోకానికి పంపుతాను. ఏవం నిర్భర్చితోం భక్తః కుపితః కోపితం గజం త్రోదయామాత కృష్ణాయ ఆం. ఇలా బెదిరిస్తే ఆ రూపం ఉంటాడా? వారికి కోపం వచ్చేసింది. వారికి కోపం వచ్చేసి ఏనుగు కూడా కోపాన్ని తెప్పించాడు. అంకుజం ఉంటుంది కదా రెండు సార్లు పొడి చేయండి అది ఒకసారి ధీంకరిస్తుంది. దానికి ఒక వచ్చి ఎనుగును వారి మీదికి పంపాడు. కరీంద్ర సమృద్ధి రుత్య కరేన సరసాగ్రహీత్ కరాతి కరిత సోముం. నిహత్య అంగ్రిచు అలీయత కరీంద్రః సం అభిదృత్య కరేన కరసాగ్రహీ తేనుహు అమాంతం వచ్చేసి ఆ పుష్కుడిని. తన తొండంతో పట్టుకుంది. తనా త్రికరితః సోముం నిహత్య అని పిలుపు వీరే స్వామి పట్టుకోగానే మాత్రం చాలు.

దారి అముం నిహత్య ఏనుగును దూరంగా తోసేసి అంఘరిషు అలు అలు వేయి అంటాడు. ఆ ఏనుగు నాలుగు కాళ్ళ మధ్యన దాపుంది. ఎలా దోశాలో చెప్పండి. ఏనుగు కింద చూడలేదు. ఏ చుట్టూ చూడాలి అది తిరుగుతున్నది వాళ్ళు చిన్న వాళ్ళు ఉన్నారు చెప్తాడు దీనిలో చాలా రహస్యార్థం ఉంది. ఏంటిది పరమాత్మ ఈ జగత్ అనేటువంటి ఎలుగునకు 4 కాళ్ళు ఉన్నాయి ధర్మము అర్థము కామము మోక్షము వాటి మధ్యన ధర్మ మనకు కనబడుతుంది అంటే ఎవరైనా కానీ ఏ ఏలుకైనా తనను తాను చూసుకుంటుందేమో కానీ తన కాళ్ళను తాను చూసుకోలేదు. ముందున్న వాటిని పక్కనున్న వారి యొక్క వాడు చూస్తుంది కానీ కింద ఉన్న వాటిని చూడలేదు. ఏనుగుని ఇబ్బంది పెట్టాలంటే కారక దగ్గర ఆపోవాలి. తొండాన్ని జరపాలి. తొండాన్ని జరిపే పెద్ద ఆగుతది. తోకను తొండాన్ని పట్టుకున్న తర్వాత ఏనుగు ఏం చేస్తుంది? ఇలా కాళ్ళ మధ్యన దాగి సంకృత్తాత వచక్షణ జా దృష్టి తతే శవం కోపం వస్తుంది ఏదో నాకు వాళ్ళకి అనవసరం లేదు. ఏం చేయాలో తిని చూడాలి అంటే జ్ఞానవృత్తి అంటే నాసాగ్ర విలోచనః అంటాం కదా సంప్రేక్ష నాసికాగ్రం స్వం దిశత్య అనవలోకయన్. ఆసికాగ్ర దృష్టితో ప్రయత్నిస్తేనే పరమాత్మ అది పని ఎదురు చేస్తున్నారు. ఇక అవలీయత పరామచ పుష్కరేన సప్రసక్య వినేద్యతః తొండం తోటి కిందికి జరిపి అతన్ని పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. అతను ప్రతక్య ఈ తొండాన్ని బయటికి తోసి ముందరికి వచ్చేసాడు. ఉచ్చ వ్యవస్థిత రుచిబలం నరుషః పంచవిషతిం విచకర యధా నాగం సుపర్ణ ఇవ విహిర జరుత్మంతుడు. సర్పమును లాగినట్టు కృష్ణ పరమాత్మ ఏనుగు తోకను పట్టుకొని వెనక్కి లాగకపోయాడు. ఏం చేయాలి అది?

ముందరికి వస్తే ఏమన్నా చేస్తుంది. ఎలా పోయి తోగొడు ఎలా తాగుతున్నాడు. అది ఎలా పోయి తిరగలేదు. ఎలా పోయి తాగుతున్నాడు. 25 నిమిషాల దూరం అలా ఆకుకొని పోయింది. మాను వర్ధించుకొని పోయారు. సపర్యావర్తమానేన సవ్య దక్షిణాది తోకబడి లాగుతుంటే కాసేపు విడి తిరుగుతున్నది కాసేపు ఆడు తిరుగుతున్నది. వెనక ఉన్నవాడు ఏం చేయలేదు వాడి మనిషి తిరుగుతుంది. ఇలా సవ్యం దక్షిణం ఎడమ కుడి తిరుగు తిరుగుతూ బభ్రామ బ్రాహ్మయమానేన గోవత్తే లేవ బాలకః దూడతో పిల్ల ఉన్నాగా ఇలా చుట్టూ చుట్టూ చుట్టూ తిరిగి తతః అభిముఖం అభ్యేత్య పాడిన అహస్య వాగనం ఇలా కాసేపు కాళ్ళ సందు మధ్యన కాసేపు తోక వెనక్కు దాన్ని పూర్తిగా అరిసిపోయేలా చేశారు. అప్పుడు ముందరికి వచ్చారు. ఎదురుగా ఎప్పుడు రావాలి? శత్రువు చేతగాని వారి ఎదురుగా రావాలి. అంతదాకా వాడిని బలం అంతా తగ్గించే ముందుకు పోవాలని శాస్త్రం. అందుకే కృష్ణుడు పూర్తిగా పోయా పిళ్ళాన్ని నమ్మ తినవాల కాదురా బాబోయ్. అది బిచ్చ పుంజ కొచ్చాడు. కొచ్చి చేత్తోటి ఆ ఎలుగును పానిన ఆహత్య గట్టిగా కొట్టి ప్రాద్రవన్ పాదయామాత పురుష్యమానః పదే పదే అది పారిపోతుంటే పారేస్తున్నాడు. లేవగానే మళ్ళీ పోయేసుకున్నాడు, వేరే ఎగ్జామ్ లేదు అది లేస్తే ఏదైనా పని చేస్తుంది. లేవకముందే మళ్ళీ తోసేసుకున్నాడు, మళ్ళీ లేవకపోయాక మళ్ళీ పోయేసుకున్నాడు. ఇది అడుగడుక్కు పడవేస్తూ పదే పదే సధావంతిడయ భువౌ పతిత్వా తహ సొతిత పరిగెత్తుచున్నది. పడుతున్నది మళ్ళీ లేనం జడేస్తూ ఉన్నది మళ్ళీ పడుతూ ఉన్నది తమ్మత్వ వత్తం కృద్ధః సంతాభ్యాం సః అహనత్ క్షితిం. ఈ ఆటలో కాస్త ఏనుగు కూడా ఉత్సాహం ఇవ్వాలని ఒకసారి స్వామి పడిపోయారు. అమ్మ దొరికాడురా పిల్లవాడు అనుకోని ఆ పడిపోయినటువంటి స్వామిని తన దంతములతో కొడుద్దామని గట్టిగా గుద్దేసింది భూమి. అందుకే పడ్డాడు. ఎందుకంటే దంతాలను లాగాలి అంటే దెబ్బ తిని ఉంటే తొందరగా వస్తాడు, దెబ్బ తాను కొట్టేవాడు వాడే కొట్టుకుంటే మనకి ఈజీ ఉంటది. అవునండి, పరమాత్మ ఇదే చేస్తాడు. మన చేతి తోటి, మన కట్టి తోటి, మన ఏడు తోటి మన కట్టిని పొడుస్తాడు, ఆయన బాగుంటాడు. ఎందుకు ఇలా చేశావ్ నువ్వే పొడుకున్నావ్ నన్ను ఏమంటావ్. కన్ను మీదే, చెయ్యి మీదే, ఏడు మీదే పొడుకున్నావ్ నన్ను ఏమంటావ్. అలా తానే కింద పడ్డాడు.

కోపంతో ఏనుగు దంతాలతో భూమిని గుద్దిందన్నమాట. ఇలా సహానస్థితిం స్వవిక్రమే ప్రతిహతే కుంజరేంద్ర అత్యవర్చిత చోద్యమానః మహామాత్రైహి కృష్ణ మళ్ళీ తన పరాక్రమంతాయ. మొత్తం వ్యర్థమవుతున్నది వెనక్కి ముందరికి పోతున్నారు మావటి వారు తోస్తున్నారు పో పో అని ఇలా మళ్ళీ ముందరికి పో అంతా వస్తే తమావాదంతా మాసాధ్య భగవాన్ మధుసూదనః నిగృత్య పాణినా హస్తం పాతయామా అంత కూటరే కొండం పట్టి చిన్న పడేస్తాడు. ఇలా అటితస్య పదాక్రమ్య ముకేంద్రైవ నీరయా దంతముత్పాడ్యతేనేవం. అది పాముచ్చ ఆహారం అది రాయడం కాదు కదా అది కింద పడగానే దాని నాలుగు దంతాలను లాగేసారు దాని దంతంతోటే దాన్ని దంతాలు వాళ్ళు వచ్చారు మామజీ వాళ్ళు ఇక్కడ ఉన్నాయి కదా అంతా దీనితోనే వాళ్ళని చంపేశారు. ఇవాళ కాయి ఎక్కడ ఉన్నాయి? అంతా రెడీమేడ్. చెప్పాను కదా సర్వప్రహరణాయత అని తాను పేరు కట్టాడు. అన్యాయం కాయి సరే. ఆ ఏనుగు దంతాలు లాగాడు దాంతోటి ఏనుగును మామచి వాడిని కూడా సంహరించి మృగేంద్రైవ యుదయ దంతముత్పత్తి తేనేవం మృతగంధిపముత్సృజ్య దంతపాణిని సమాభిచతు హంసన్యక్ష విషానోస్తృత్ మృదాబిందుభిరంచితా ఇప్పుడు ఏనుగు చనిపోయిందో ఆ ఏనుగు దంతములను ఇద్దరు వరదామకృష్ణులు పుజం మీద పెట్టుకొని సవరణకు వచ్చేసారు. ఏనుగు దంతములకు అంటిన మట్టి శరీరానికి అంటి ఉండగా అంటే ఏనుగు పై పూజ్ చేశామని మరి ఇప్పుడే చెప్పాలి రిపోర్ట్ ఇయ్యాలి కదా ఏం చేశారా రిపోర్ట్ ఇయ్యొద్దా? ఏం రిపోర్ట్ అంటే ఆ ఎలుగు తట్టా భుజం తట్టా అని వస్తే అది ఏమని అర్థం అయిపోయిందా? ఈ తిరువ స్వామి బభౌ సమాభిచతు ఔసన్యక్త విరూఢ స్వేద కాణికా వదనాంబురుహః అప్పుడు ఎలుగుతో యుద్ధం చేశారు కాబట్టి అత్త ముఖం మీద చిన్న చిన్న టమట బిందువుడు తిరుగు అన్నాడు కదా ఆ టమట బిందువుడు అలక్కరించుకోబడి వృతౌ గోపైహి కటిపయైహి వరదేవ జనా ధనౌ గోపాల గుప్త చుట్టుముట్టబడి వరదేవ కృష్ణుడు మల్లానాం

వచ్చారు స్వాములు లోపలికి. ఎలా ఉన్నారు అంటే మల్లానాం అచనిహి. మల్లులకు వజ్రాయుధం. ఎవరు వీడే కృష్ణుడు నిరుణాం నరావలః. మనుషులకు ఉత్తమ మనుషులు స్త్రీనాం స్మరో మూర్తిమాన్ యువతులకు రూపు దాల్చిన మహ్మతుడు గోపానాం స్వజనః గోపాలకు నాకు కనవాడు అతతాం చితిభుజాం శాక్తా దుష్టులైనటువంటి రాజులక ఆయనే శాసకుడు స్వపిత్రోహో శిశుహు తన తల్లిదండ్రులకు కనపడే శిశువు మృత్యుహు భోజపతేహే కంసుడికి మృత్యువు విరాట్ అవిదుషాం తెలియని అజ్ఞానులకు విరాట్ తత్వం పరం యోగినాం యోగులకు పరతత్వము కృష్ణీనాం పరదేవత, మొత్తం కృష్ణ మోచానికి ఈ మహానుభావుడే పరదేవత ఇతి విధితః అంటే ఇలా ఎవరికి వారు భావిస్తున్నారు. ఆ మహానుభావులు ఇద్దరు రంగస్థలానికి వచ్చేసరికి ఎదురుగా ఎవరున్నారు? సామ్ర ముఖ్య గారు ఉన్నారు. అమ్మ బాబోయ్ నువ్వు ఎవడు దా వచ్చాడు మా పని అయిపోయినట్టుందే చూడు మాకు కొద్ది దారికం లాగా ఉన్నారు అనుకున్నారు వాళ్ళు. అందుకే మల్లానా అసన్నిధి. తక్కిన మానవులంతా మంచి పని చేశారయ్యా. వీడు చాలా ఉత్తముడు వాళ్ళు అనుకున్నారు. అలాగే స్త్రీలు అబ్బా ఎంత అందగా రండి అని వాళ్ళు మైమరిచిపోయారు. అలాగే గోపు గోపాలు అందరూ అబ్బా మా వాడు వచ్చేసాడు రండి అనుకున్నారు. దుష్ట రాజులు మాకు మాదం ఉన్నట్టు ఉంది అని వాళ్ళు భయపడ్డారు. తల్లిదండ్రులు అబ్బా మా నాన్న వచ్చాడే అని సంతోషించారు. కౌన్సుడు అమ్మ వాళ్ళని కూడా కనుక్కొచ్చారా? కానీ చెప్తున్నానేమో నాకు ముచ్చు అవ్వుడని కౌన్సుడు అనుకున్నాడు. ఏమి తెలియని వాళ్ళకి ఏమర్థమవుతుంది ఏమో విరాట్ పురుషుడి లాగా ఉన్నాడు. యోగుడు పరతత్వము అంటే యాదృతి భావనాయత్య. బుద్ధిర్భవతి తాతు సీయని శాస్త్రం. మనం ఏమి అనుకుంటే మనస్సులో మన ఎదురుగా అదే కనపడుతుంది. అలాగే కనపడుతుంది.

అందుకే భగవంతుని గురించి మనం అనుకున్నదే భగవంతుడు మనకి ఇస్తాడు. దేవుడు లేడు అంటే లేకుండానే ఇస్తాడు. ఉన్నాడు అంటే ఉన్నట్టు కనబడతాడు. అడిగిన దాన్న ఇస్తారండి అంటే ఇస్తాడు. ఏ ఆయనే ఇస్తారయ్యా జీరో ఏం లేదు నువ్వే అవుతున్నావ్ రా రేయ్. ఇలా ఇంతమందికి ఇన్ని రూపాలుగా పరమాత్మ సాక్షాత్ కరించాడు. హతంకు వలయా పీడం దృష్ట్వా తావపి దుర్జయో కౌంతః మనస్యపి సదా దుృశం బుద్ధి విద్యే. వరయా పీడాన్ని చంపి వచ్చారన్న సంగతి తెలుసుకున్నారు. ఆనూర ముష్టికులు కూడా ఒక్కసారి కర్తమాసులో బాబోయ్ ఇదేదో. ప్రమాదమే ఉన్నట్టు ఉంది. ఇదివరకు మాకు కూడా మోటి నట్టే ఉండేరి. వాళ్ళు ఉద్వేగం పొందారు. అయ్యో గులాపి చచ్చిపోయిందా? మరి నాగ జయంతి అని కౌంతులు కూడా వణిచారు. కొంచెం కాదు పురిజం బాగా. బాగా ఉద్వేగాన్ని పొందారు. తౌ రేజతు రంగగతౌ మహాభుజౌ విచిత్ర రేఖాభరణస్త్రగంబరౌ. ఆ రంగంలో వారిద్దరూ శోభిస్తున్నారు. ఎలా విచిత్ర రేఖాభరణస్త్రగంబరౌ కదా. ఒకళ్ళని పూలమాల ఇచ్చారు, ఒక చందనం ఇచ్చారు, ఒక వస్త్రాలు ఇచ్చారు. వాళ్ళు గంధ ఇచ్చే అందరూ ఇచ్చే కదా ఇన్ని రకాల ఆభరణాల తోటి గంధము తోటి తోటి యథ నటవు ఉత్తమ వేక ధారినవు ఉత్తమ వేక నటుల లాగా ఉన్నారు వాళ్ళు మన క్షిపంతవు ప్రభయా నిరీక్షతామి చూచే వారి కన్నులను మనస్సును తముద్వీయమైన తేజస్సుతో పరిమేస్తూ అనపడ్డారు వాళ్ళు నిరీచ్ఛత ఉత్తమ పురుషౌ జనాహ మంచస్థితాః నాగర రాక్షజ నృపాపహర్ధ వేగోత్కరిత్యః అలా వచ్చిన వారిద్దరిని చూశారు సభలో ఉన్న వారందరూ. మంచస్థితా నాగర రాక్షక నగరజనులు రాజ్యజనులు అందరూ చూసి ప్రహరిత వేగ ఉత్కలిత ఈక్షణ ఆననా. సంతోషం యొక్క సంరంభంతో కన్నులు విప్పారాయి. ముఖం కూడా వికసించింది. అలాగే పపూర్ణ తృప్తాః నయనైహి సదాననం. వారి ముఖాన్ని తమ కన్నులతో జుర్రుకున్నారు అయినా కానీ తృప్తి కలగలేదు. విబంత ఇవ చతుర్ధ్యాం దిహంత ఇవ జిక్వయాత్ దిఘ్రంత ఇవ నాతాభ్యాం త్రిశ్యంత ఇవ వాకుతి ఇది మనము.

పరమాత్మ దగ్గర రోజు అనుసంధానం చేసుకునే శ్లోకం. తిరువారాధన చేసేటప్పుడు అనుసంధానం చేస్తాం మనం. పరమాత్మను ఏం చేయాలంటే అనుభవించాలి పూర్తిగా. ఎలా అనుభవించాలి? తాగే చేయాలి. నాలుక తోటి ఆస్వాదించాలి, కనులతోటి పూర్తిగా చూడాలి, ముక్కు తోటి వాసన చూడాలి, చేతులతోటి గట్టిగా ఆలంజనం చేసుకోవాలి. వివంత ఈవ చక్షుర్భ్యాం కందులతో తాగబడుతున్నట్టుగా లిహంత ఈవ జిహ్వయా నాలుకతోటి నాచి వేస్తున్నట్టుగా జిఘ్రంత ఈవ నాసాభ్యాం ముక్కులతో వాసన చూస్తున్నట్టుగా శ్రీ యంత యువ బాబుహి చేతులతోటి ఆలింగనం చేస్తున్నట్టుగా స్వామిని మనం రోజు ఏం చేయాలి సేవించాలి అలా ఊచుహు పరస్పరం వారందరూ ఒకలొకరు అనుకుంటున్నారు యథా దృష్టం యథా కృతం. ఇదివరకు మేము ఏది ఏది విన్నామో ఎలా ఉంటాడని విన్నామో స్వామి అలాగే ఉన్నాడు. ఇదివరకు నగరంలో మేము వచ్చినప్పుడు ఎలా చూశామో అలాగే ఉన్నాడు. యథా దుష్టం యథా స్కృతం తద్రూప గుణ మాధుర్య ప్రాగర్భ్య కుమారితా ఇవ. అతని రూపము అతని గుణములు అతని విలాసములు అతని మాధుర్యములు ఇలాంటి ప్రాఢవ్యముతో అన్నీ గుర్తొచ్చి మళ్ళీ ఏతౌ భగవతః సాక్షాత్ హరే నారాయణస్యహి అవతీర్ణౌ ఇహాంశేన గమనించాలి. కృష్ణావతారంలో కృష్ణుడు పరమాత్మ అని ప్రతి వాడికి తెలుసు. పిల్లవాడి దగ్గర నుంచి వృద్ధుడు ఈయన నారాయణుడు ఈయన నారాయణుడు అదే సౌలభ్య పరాకాష్ట పరమాత్మ మాయ కూడా పరాకాష్ట నారాయణుడు అంటాడు రారా అనుకున్నాను అంటాడు ఇప్పుడే అబ్బా శ్రీనారాయణ అండి అంటాడు రా ఆడుదాం అని తాగేస్తాడు. మాయ అప్పుడే జ్ఞానం వస్తుంది. ప్రతి వారికి తెలుసు ఇతను శ్రీనారాయణుడు.

భూమిని ఉద్ధరించడానికి ప్రజలు కాపాడడానికి అవతరించే ప్రతి వాళ్ళు భద్ర రాకుంటున్నారు. ఇది నారాయణ వచనమే. వసుదేవుని ఎవ్వరు చెప్పరు. కొందరు చెప్పారు. కొందరు చెప్పారు. స్వామి కూడా ఏదో ఒకటి రెండు సార్లు. సూచించాడు. ఎందరు చెప్పినా ఆయన ఒప్పుకోలేదు. ఆత్మానం మానసం మన్యే రామం గజరథాత్మజం. కృష్ణుడు నేనే భగవంతుడు, నేనే నారాయణుడు అని. అంతా బద్ధంగా చెప్పాడు. ప్రతివాడు నువ్వే నారాయణుడవని చూసుకున్నాడు. బహిరంగం రాస్తే అని చెప్పాడు స్వామి. ఏశవై శిల దేవస్యాం జాతః నీతస్య గోకులం ఈ మహానుభావుడు దేవకికి పుట్టాడట. లేపర్ లేపు తీసుకొని పోవాడట. ఇంతకాలము నందగోపుని ఇంట్లో రహస్యంగా పెరిగాడట. పూతన అనే నితాంతం ఇతన్ని చంపడానికి వచ్చిన పూతనను పాలు తాగి చంపాడు. కుడిగాడి కృణావతుడిని సంహరించాడు. అలాగే శతతాసురుడిని సంహరించాడు. ఇంకోటి ఏంటి మణి మణికి ఉన్నారే మా ఇద్దరు యక్షరా కుబేరుని యొక్క పుత్రులు తనకు కొరకు ఉన్నారే వా రెండు వృక్షాలను ఇతను తన నోటితోటి లాగి కూలగొట్టాడు. ధేనుకాసురుడిని సంహరించాడు. ఎంతో మంది గోవులను, గోపాలకులను దావా నుంచి కాపాడాడు. కాళీయ సర్పాన్ని అణిచి దూరంగా పంపాడు. ఇంద్రుని గర్వాన్ని హరించడానికి గోవర్ధన రాజ్యం కూడా ఎత్తుకున్నాడు. అది ఏరు రోజులు ఒకే ఏరు మీద ఉన్నాడు. వర్షవాతాశ పాయ పాయ సాధించే గోకులం దాళ్ళవాన తోటి మామూలు వారి తోటి బాధించబడిన గోకులాన్ని ఒక్క చేతితో ఏడు రోజులు గోవర్ధన్ పెట్టి కాపాడాడు. గోప్యా ఆస్య నిత్యం ఉచిత ఆస్య ప్రేక్షణం ముఖం ఎల్లప్పుడూ నిరంతరం చిరునవ్వు తొడికి సలాడే ఈ మహానుభావుని అందమైనటువంటి ముఖాన్ని గోపికలు రోజూ చూస్తూ అన్ని రకాల తాపాలను కష్టాలను తొలగించుకున్నారు. వదంచనేన ఉంచోయం యజోహో సుబహు విస్మృతః. ఆ రక్షమైనటువంటి యజవంశము ఇతనితోటే ఉద్ధరించబడుతుంది. సంపద కీర్తి మహత్వం గొప్పతనం ఇవన్నీ కూడా. ఇతని తోటే జోశానికి లభిస్తాయి. అయంత్యాచార్యులు శ్రీమాన్ రామ కమల జోశా రెండవది అక్కడ ఉన్నాడు మహానుభావుడు మహా శోభ తన వారు ఎవరు బలరాముడు ఇతని అన్నగారు సలంబో నిహతోయేన

కొత్త కోయ ప్రదాయ ఈ పతాల యాయన కూడా పరంబాసురులు సంభవించారు కొత్త ఆసురుని అని జనేపివ బ్రువానేచు సూర్యుణ్ణ రచ్ఛ శైల అందరూ జనములు పెద్దగా రహస్యం కాదు. జనాలు ఎవరన్నా వస్తా మనం అంతమందిలో అందరూ చెప్పుకుంటున్నారు ఓ ఈయన ఎక్కడ వచ్చాడంటే పోయి ఈయన దేవతి కుమారుడట ఓ దేవుడి కుమారుడట పూతన్ను చంపాడు పునాగస్తుని చంపాడు దేనకాసురుని చంపాడు గువసగిరిని ఎత్తాడు కాలి చెట్టు ఎదగ కొట్టాడు అందరూ కథలు చెప్పుకుంటున్నారు. మొత్తం జనమంతా గగ్గోరు గోల గోల. అందరూ ఉత్సాహంగా ఉన్నారని పాపం తెలియక మంగళ వాక్యాలు వేశారు కదా వాళ్ళు మంగళ వాక్యాలు వేశారు. గుడ్ పేరి అంట చూడండి. ఇలా మంగళ వాగ్యాలు బోధిస్తుంటే అందులో కృష్ణ రామ సమాభాస్య చానూరః వాక్య ముద్రవి బలరామ కృష్ణుడు. వారిద్దరిని చూచి శానూరుడు అంటున్నాడు హే నందసూనో హే రామ భవంతౌ వీర సమ్మతౌ కృష్ణ రామ మీరు వీరుల ద్వారా ఇష్టమైనటువంటి వారు అంటే వీరులు గుర్తించాము నియుద్ధపు సెలవు. కొంద యుద్ధంలో మీరు చాలా నేర్పరులని విని రాజు పిలిచాడు సూతామని బలాన్ని అందరం ప్రజలం కాబట్టి రాజుగారికి. ప్రియములు చేయటం మన ధర్మము. రాజుగారి ప్రియం చేసేవారే శ్రేయస్సులు పొందుతారు. మనతా కర్మన వాచా విపరీత మతోన్యతా. వికరణ శుద్ధిగా ఆచరించాలి రాజుగారికి ప్రియాన్ని. అది నిత్యం బాగుపడతాం చేయలేదు చెడిపోతాం. అతోన్యగా నిత్యం ప్రభృతితా గోపా కొత్త పాలామయ దాస్పుటం బనీడు మల్ల యుద్ధేన సీడం సచ్చారయంతిగా మీ గోపాలకులు మీరందరూ గుందావనంలో ఆవులను నడిపిస్తూ మేపుతూ అక్కడే మీరు తొందర యుద్ధాన్ని బాగా చేస్తూ ఉన్నట్టు ఉంటున్నారని విన్నాము, వనములో మల్ల యుద్ధంతో తస్మాత్ రాజ్య స్త్రీయ ప్యూరియం మీరు మీ మల్ల యుద్ధ చాలా. కౌచల్యం తోటి రాజుగారికి కూడా ప్రియం కలిగించాలి. మాకు కూడా ప్రీతిని కలిగించాలి. భూతానిద ప్రతిదంతి సర్వభూతమయో నృపః

రాజుగారికి మేలు కలిగిస్తే సగల ప్రాణులు మన విషయంలో ప్రసన్నంగా ఉంటాయి. ఎందుకంటే రాజు అంటే సర్వభూత స్వరూపుడే కదా. రాజులు అంటే ఎవరూ రాదే కాబట్టి రాజులు ఆనందం కలిగిస్తే అందరూ సంతోషిస్తారు. తన్నిజమ్యాభర్వితి కృష్ణః దేశకాల ఉచితం వచ్చా అనంత విని కృష్ణుడు దేశకాల ఉచితం ఆ సమయంలో హరి మామ అన్నాడు. నియుద్ధ నియుద్ధమాత్వనోభిష్టం మన్యమానః అభినంద్యచ ప్రజా భూజపతేరస్య వయంచాపి వనేచరాః నియుద్ధం మాకు కూడా ఇష్టమే. అని మనస్సులో అనుకొని అభినందించి మనస్సులో ప్రజా పూజపతేరస్య వయంచాతి వనేచన నాయనా మీరు ఆయన ప్రజలు మీరు వనేచనులు నువ్వు అరివే ఊరి వాడినా నీ వాయి ప్రజా ఏంటి నీ ప్రజా వయంత్యాపి వనేకరా అయినా కరవా ప్రియన్ నిత్యం సన్నః పరమనుగ్రహః అలాంటి వనీచర్లతో కూడా ప్రీతి పొందాలని రాదు అనుకున్నాడే అది రాజుగారి మన దయ బాగా ఉండాలి. అవును రాజుగారు బాగా దయ చూస్తున్నారు. అంటే ఎక్కడో ఉన్న వాళ్ళని పిలిపించాలని వెంటనే ఉండాలి మరి పరమ అనుగ్రహ. బాలా వయం తుల్యబలై చరిత్యామః యదోచితం. చిన్న పిల్లలమయ్యా. ఆడుకుంటాం ఎవరితోటి? మాలాంటి వారితో ఆడుకుంటాం. తుల్యబలై. పిల్లలు పిల్లలతో ఆడుకుంటారు, ఇద్దరితో ఆడుకుంటారు. భవే నియుద్ధం అధర్మ కృసేతు మల్ల సభాసదః కౌరవు ఉండేలారా మల్లుడారా అధర్మము మనల్ని కృషించకూడదు. సమాన బలువులతో యుద్ధం చేస్తాం. ఈ పిల్లలమో ఇది పిల్లల లాంటి కొట్టాడు. ఈ పిల్లల మీరంతా ఆ తప దొరికే మీరు మీకు మాకు యుద్ధం ఏంటి? అది కానే కాదు. ఇది అసలే కుదరదు. భవేన్ యుద్ధం మా ధర్మా తృచేతు మల్ల సమాధులః అంటే నా బాలః నా తిచోరస్వం. బలత్య బలినాంబర అను పిలవరవా ఎవరు చెప్పారయ్యా అంటున్నారు నువ్వు బాలుడవు కాదు నువ్వు కిశోరుడవు కాదు బలత్య వాడు కూడా సదరాము కూడా కాదు మీరు బలినాం వరహ బలవంతులందరిలో మీరే శ్రేష్టులైన బలవంతులు ఎందుకంటే

లీలయా ఇబోహతోయేన సహస్ర ద్విప సత్పవృతత్ పదివేల ఏనుగుల బలమున్న వలయపీడాన్ని విలాసంగా చంపిన మీరు బాలులారా. మీరు మహా బలవంతులకు కూడా బలవంతులు. అంటే వాళ్ళతోనే గుర్తించాలి కదా మరి వాళ్ళు ఒప్పుకోవాలి. యుద్ధ నీతి ఏమిటి అంటే మల్లరిసాం వచ్చినప్పుడు ఇద్దరం సమబరులము. ఇద్దరు ఒప్పుకొని యుద్ధానికి రావాలి. ఓ ముందే వచ్చారనుకోండి ఆయన ఓడిపోయేవాడు ఓ వాడు నాకంటే చాలా గొప్పవాడండి నేను చాలా చిన్నవాడిని నాతో గెలిస్తూ విరుప అంటే ఇంత రద్దే. మొదలె ఒప్పుకోవాలి. అందుకే కామిడితోటి మీరు మాకంటే బలాడు అని ఒప్పించారు. అలా చేసి తస్మాత్ భవద్భ్యాం బలిభి యోద్భవ్యం నానయా మీరు కూడా బలవంతులు. మీతో యుద్ధం చేయటం అన్యాయమేం కాదు. మయా విక్రమ వాక్నేయ బలేన సహ మూర్తితః. నీవు నాతో యుద్ధం చెయ్యి. బలదాముడితోటి ముట్టి గుడి జరి చేస్తాం. తమ బలులనే పిల్లలేం చాలు ఇవన్నీ ఆడవద్దు అని చెప్పాడు. ఇలా ఏవం అర్చిత సంకల్పః భగవాన్ మధుసూదనః చర్చిత సంకల్పః అంటాడు. తాను అనుకున్న దాన్నే వాడతో అర్చించాడు. అది ఆ మాట నమస్కారం. చర్చిత సంకల్పః. తాను అనుకున్న దాన్ని వానతో చెప్పించారు. దితి భగవాన్ మధురూదనః ఆజాదా జానూరం ముష్టికం రోహిణీశుతః. వారు చెప్పినట్టుగా ఒకరిటు ఒకరు అటు వారిని ఆశ్రమించారు హస్తాభ్యాం హస్తయోర్బద్ధ్వ పద్యామివచ పాదయోహో చేతులతో చేతులు, కాళ్ళతోటి కాళ్ళు, పరస్పర విద్య కలదు అన్యోన్యం ప్రసత్య విజిగీశయ గెలువాలనుకొని చేతుల బట్టి లాగుతున్నారు, కాళ్ళు బట్టి లాగుతున్నారు. అరత్ని ద్వి అరత్ని ధ్యాం ధ్యాను ధ్యాన్ చైవ ధ్యానం జీర్ణి. అరత్ని అంటారు. గట్టిగా పట్టుకోవాలంటే ఈ చేతిలో రాగేసి ఈ వంకలతో పడతారు. దీన్ని అరత్ని భాగం అంటారు. ఈ అరత్ని తోటి అరత్ని అని జామ్ జామ్ మోకాళ్ళు మోకాళ్ళు పిత్తలు ఉంటాయి కదా ఈ పిత్తలతోటి వారి పిత్తలు అని పడతారు.

పరపరం లాక్కున్నారు సిరహా తీర్ణ తలకాయ అని తలకాయ తోటి వర్షస్థలాన్ని వర్షస్థలం తోటి కొట్టుకున్నారు పరిభ్రవణ విక్షేప పరిరంభ వితాపనైహి తిప్పటము, విసిరేయటము, లాగటము, పడవేయటము, మళ్ళీ గుంజటము, ఉత్తాపనై వి ఉన్నయనై లేపటము, కింద పంజి ఎత్తేయటము, చారనై వి తిప్పటము, ఉంచటము ఇలా పరస్పరం దిగ్గీర్ సంతవు ఇదంతా మల్ల యుద్ధ లక్షణాలు. అంత వర్ణించాడు ఇలాంటి వాటితోటి ఒకరి ఒకరు యుద్ధం చేసుకుంటూ బలాబల అద్యుద్ధం సమేతాః సర్వ యోషితాః అందరూ చూచి ఇది బల అబలవద్ యుద్ధం ఒకరేమో బలవంతులు ఇంకొకరేమో బలహీనులు ఇదేం యుద్ధం అండి ఇది సరైన యుద్ధం కాదని అక్కడ స్త్రీలు అనుకుంటున్నారు. మహానయం బతా ధర్మః యేషాం రాజసభాసదాం. ఈ సభలో పెద్ద అధర్మం జరుగుతూ ఉన్నది. ఏ బలాబలవద్యుద్ధం రాజ్ఞానివిచ్ఛంతి పశ్చతః. ఒకరేమో మహాబలవంతులు, ఒకరేమో చిన్నపిల్లలు. ఇలాంటివి ఇద్దరికి యుద్ధాన్ని రాజు ఒప్పుకుంటున్నాడు చూసేవాడికి చాదనటం లేదు. ఇది ఎక్కడ న్యాయం అండి ఇదేం యుద్ధం ఇది. కాబట్టి సత్యతః కో వజ్రసార సర్వాంగవు మల్లవు శైలేంద్ర సన్నిఘో ఎలా ఉన్నారు మల్లవులు వాళ్ళు చాలా ముఖ్యుతులు పర్వతాల్లాగా ఉన్నారు. వజ్రాల్లాగా శరీరాలు వాళ్ళకు వాళ్ళు ఎక్కడ? కొచ్చే అతి సుకుమారాంగౌ కిశోరౌ నాప్త యవ్వనౌ వాడికి ఇంకా యవ్వనం ఎలా తెలుస్తుందో పిల్లలు. అందులోనూ అతి సుకుమారం గట్టిగా పట్టుకుంటే కూడా ఉండవు పరమ సుకుమారులు వీళ్ళు ఎక్కడ వాళ్ళు ఎక్కడ ధర్మ వ్యతిక్రమః అస్య సమాజస్య ధృవం భవే ఈ సభకు. అధర్మం చాలా తగులుతుంది. యత్రాధన సమృద్ధి చేత నస్తేయ సత్ర గర్జిచితు. అధర్మం జరుగుతుంటే అక్కడ ఉండకూడదని శాస్త్రము. అందుకోసం సభాం ప్రవిశేతు ప్రాజ్ఞః సభ్య దోషాలను స్మరం. సభలో ఉండే వారి దోసాలను చూసిన తర్వాత బుద్ధిమంతుడు ఎవ్వరూ అలాంటి సభలోకి ప్రవేశించకూడదు. అప్పూర్వన్ విపూర్వన్ అజ్ఞ నరహ సిలిపిష మస్సునితే ఒకసారి సభలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత అధర్మం జరుగుతుంటే ఏమి చెప్పకున్నా పాపమే, చెప్పినా పాపమే. చెప్పితే పాప చెప్పిస్తారండి, చెప్పకుంటే ధర్మం ఇస్తారండి.

తెలివిగా పోయిన పోకుండా ఉంటే చాలు. పోయి అద్దులో కూర్చో అవసరపడడానికి అంటే అంతవరకు పోకూడదు. వలగతశ్యత్రువభితః కృష్ణస్య వదనాం భుజం వీక్షితాం శమవారి యుక్తార్యుక్తం పద్మపోచమివాంబుభిహి తిన్నపస్థిత రామస్య ఒక ఒక్కరికి కనబడటం లేదు ఆమె యుద్ధం చేస్తుంటే ఎక్కడ చూస్తుండండి ఎక్కడ చూడండి ఆ స్వామి మొఖాన్ని పాడు ఉంది చూడండి పరమ సుకుమారుడు వాడు పట్టి రామకూర్తి చండలు పట్టి మొఖమంతా ప్రమిందులు వచ్చాయి పద్మం మీద మంచు బిందువు లాగా స్వామి మా స్వామి మొఖాన ఎవడ బిందువులు వస్తున్నాయి, అలరాముడికి వస్తున్నాయి, వాళ్ళు ఎట్లా ఉన్నారు? పర్వతాల్లాగా ఉన్నారు. తోటలు వానకేం వస్తాయి రావు. తోట పట్టిందంటే సుకుమారుడు కానీ ఇలాంటి వారికి వారికి యుద్ధం ఏమిటండి? ఇదేది ఎవ్వరికీ వటం లేదు ముష్టికం ప్రతి సామర్థ్యం పాద సమరంభ శోభితం. పుణ్యాభత బ్రజభువః హృదయం నృలింగ గూడః పురాణ పురుద వనచిత్ర మాల్య అంతలో మళ్ళీ ఆత్మ వచ్చింది. ఏంటది? రేపల్లెవాడలోని గోపికలు చాలా పుణ్యం చేసిన వాళ్ళు. మానవ దేహంతో పురాణపు అయినటువంటి పరమాత్మే అడవిలో వాళ్ళతో కలిసి తిరిగి వాళ్ళతో ఆడి వాళ్ళతో పాడి వాళ్ళు ఇచ్చిన పూలను వాళ్ళు ఇచ్చిన పండ్లను వాళ్ళు ఇచ్చిన ఆకులను ఇవన్నీ ధరించాడు గా పాలయ్యను వాళ్ళతో కలిసి గోవులను పాడించాడు కొనయించే వేణువు వేణువును ఊదుతూ ఆవులను మేపుతూ వికీడయ అంటితి గిరిత్రమర్చితాంగ్రి గిరిత్ర రమార్చితాంగ్రి ఆడుతూ పాడుతూ రమచేత అంటే లక్ష్మి చేత. శంకరుని చేత పూజించబడేటువంటి పాద పద్మములు కల మహానుభావుడు ఇంత తేజాలు రేపళ్ళలో అదంతా చూసి అనుభవించారు. గోపికలు ఎన్ని పుణ్యాలు చేసుకున్నారో. సమర్చితాంగి గోప్యస్తపః కిమచరన్ గోపికలు ఏం తపస్సు చేశారో ఇది అముష్య రూపం లావణ్య సారసం సారసం. ఆ అనన్య సిద్ధం దృగ్భిహి పిబంతి పరమాత్మ యొక్క సౌందర్యం అనేటువంటి మహాసారాన్ని తన కళ్ళతోటి తాగుతూ అనుసవా వినవం దురాపం ఏకాంత ధామ ఇచతః స్త్రీయ ఐశ్వరస్య పరమాత్మ యొక్క అమ్మవారి యొక్క ఏకాంత ధామాన్ని వాళ్ళు

అనురార చూడగలిగారు ఆనందాన్ని పొందగలిగారు ఈశ్వరస్య యా దోహనే అవహననే మధన ఉపలేప ప్రేంత ఉంకన అర్భ సుదిత సుదిత ఉక్షణ మార్జనాదౌ గాయంతి శయనం అనురస్త ధ్యయః అశ్రు కంఠ పిల్లలను పెంచే తల్లులు ఏమేం చేస్తారు? పేపర్లు ఇయ్యి అంటే దోహన, అవహనన. దోహనం అంటే పాలు పిండట. అవహనం ఒడ్డు దంతనం. అలాగే మధనం. పెరుగును చిలకడం, ఉపలేప ఇల్లు అలకడం, ప్రేంక ఈంకన అర్భరుదిత ఆవుల యొక్క గంతులు వేయటం, అలాగే అర్భరుదిత పిల్లల యొక్క ఏడుపులు. మార్జనాదం వాళ్ళను ఒళ్ళు చొరవటము, ఇల్లు ఊగటము, ఇల్లు తాగటము, గాయంటి చా ఇవన్నీ తమ తమ నిత్య కృత్యములు చేసుకుంటూ. కూడా ఏ పరమాత్మ యొక్క లీలా చరితములను గానం చేస్తే ఎంత అదృష్టవంతులండి. వాళ్ళు చూసిన వాటిగా అంటే మనం ఏమంటాం అర్థమైందా ఈ శ్లోకం ఎందుకు మనకే బుద్ధి చెప్పడానికి రాశారు వ్యాసులు. ఏం బుద్ధి? స్వామిని పీల్చిస్తావయ్యా, స్మరిస్తావయ్యా ఏమంటాం మనం? ఎక్కడండి సంసారం అవ్వాలా? బోల్డు పనులు ఉన్నాయి, పీల్చితే కదా. పని చేసుకుంటే చేయవయ్యా, ఎవడు వద్దు అన్నారు. కానీ అప్పుడు నువ్వు చెప్పలే నీకు ఇంట్లో ఏమేం పని ఉందో ఆ అన్ని పనులు చెయ్యి. స్వామి అప్పుడు ఏదో కీర్తి తీసుకుని పాలు చెయ్యి వద్దన్నారా? అన్నం వండాలంటే చెయ్యి కండి కడపాది నోరేం చేస్తుంది? కాలే కదా. అనంత వైకుంఠ ముకుంద శిష్టాన్ని కలిపితే ఏ ఊరు కదా నువ్వు? గంటే కాలంగా తాగు మండలు ఏమంటది? ఊడుస్తున్నావు శ్రీకృష్ణ గోవింద హరే మగుడు ఊడు వీళ్ళు చల్లు నారాయణ అక్షిత మాధవ గోవిందాను ముగ్గులై రామ కృష్ణాను. నీ గృహకృత్యాలు చేసుకుంటూ కాదు కాదు పరమాత్మ నామాన్ని కీర్తించుకుంటూ గృహకృత్యాలు చేయవయ్యా. రెండు పనులు వేయండి. భగవాన్ అలవాటు చేసే పక్కన వాడకు కూడా ఓ అవి ఇలా చేయాలనేమో పనులు. నీకు నచ్చినవే ఇది. రాముడో, కృష్ణుడో, నరసింహుడో, గోవిందుడో, ముకుందుడో ఎవరు నీకు బాగా నచ్చితే వారి యొక్క చరితాన్ని గానం చేసుకుంటూ ఆ పని చేసుకో. పట్ట చేసుకో, ఇల్లులు, ఇల్లుతలు, ముగ్గులు వేసుకో, నిన్ను తెచ్చుకో.

ఈవేం కావాలో అన్నీ చేసుకో బజారుకు వెళ్తుంటావు అనుకుంటూ వెళ్ళేవాడు అన్నాడు. నీ మనస్సులో ఏమనుకుంటావ్ అని తెలవదు కదా. మనస్సులో వారి గురించే అనుకో. బారో ఆటోనో బస్సు ఎగువదేమి నేను చెప్పాను ఈ అక్క మీకు ఆరు సంవత్సరాలు మా కాలేజీ మేము బస్సులో వెళ్ళాము. గంటన్నర పోవడం గంటన్నర రావటం ఎవరో పోగానే ఎవరో అయ్యా రండి ఇప్పుడు సీట్ ఇచ్చేవాడు రెండు మూడు రోజులు చూశాను గంటన్నర వేస్ట్ అవుతుంది ఎందుకు కానీ భారతం తీసుకొని వెళ్ళాను. ఉత్వంగానే భారతం చేసి చదువుకోవాలి. ఇది కానీ మళ్ళీ పోయి ఇంకో బస్సు మళ్ళీ భారతం. ఈ మొత్తంలో ఆరు సంవత్సరాలలో 12 సార్లు భారతం పూర్తి అయింది. 12 లక్షల శ్లోకాలు అవధానమైంది ఆరు సంవత్సరాలు ఆలోచించండి. సంవత్సరానికి రెండు సార్లు భారతం పూజ అయింది. గంట గంట గంట మూడు గంటలు రోజు మూడు గంటలు. కాదు ఇప్పుడు కూడా సంవత్సరం అయింది. ఓ పో సంగతి ప్రాతి ధ్యానం అనుకో ప్రాతి ధ్యానం ఓ పాపం నా ఆలోచన కావాలి ఇంకో రెండు అంశాలు అయిపోతాయి. అందులో పురుషోర్ వాళ్ళేమో ఇంత రేపు ఎత్తు పట్టించుకోబోయేమో అని ఆ కన్నడు బాగా తెలుసు అయ్యగారు నువ్వు వచ్చింది చెయ్యి అంటే తినేవాడిని. మనం ఉపయోగించుకోవడం మన చేతిలో స్వామి కాదని బుద్ధి పుట్టించా మన చేతిలో కాదనుకోండి స్వామి బుద్ధి పుట్టించా అని. కాబట్టి నిత్య కృత్యములు చేస్తున్నాం సంసారం ఉంది సంసార భారం ఉంది ఎన్ని సమస్యలు ఎన్ని పనులు ఎక్కడ టైం ఉంది అనే వాళ్ళకి జవాబు. సంసారం మానమని చెప్పడం లేదు, నిత్యకృత్యాలు మానమని చెప్పడం లేదు. అన్నీ మనం చేయాలి. నోరేం చేస్తుంది, మనస్ ఏం చేస్తుంది? పరమాత్మ యొక్క అద్భుతమైన చర్యలు జ్ఞానం చేసుకుంటూ పని చేసుకోండి. వాళ్ళు ఊడ్చారట తల్లి అట పసువులను కట్టేశారు. పసువులతోటి పోటీలు ఆడ ఆడిచ్చారు వాడు గడ్డి వేశారు పిల్లలకు నానాలు పోశారు పిల్లలకు పాలు ఇచ్చారు ఇల్లు ఊడ్చారు ముగ్గురు అన్నీ చేశారు. అన్ని చేస్తూ కూడా గాయెత్తి చేనం అది అనురక్త దియ అది ప్రధానం. పరమాత్మ యందు అద్భుతమైన అనురాగం కలిగి ఉన్నారు కాబట్టి. అంటే మనకు కూడా భగవంతుని యందు గాఢమైన భక్తి ఉందనుకోండి వద్దన్నా చేస్తాం. సంసారం అంటే కాదు.

భక్తి ఉంటే పరమాత్మను గానం చేయడం అవసరమా రాదు వస్తుందా? అదేం రాదు. అది కూడా అశ్రుకంఠ్య ఉత్తగా అలగ చేయడం కాదు ఒత్తు కోసం కాదు. దానం చేస్తూ ఆ రసం తెలిసి అనుభవించి ఆనందంతో ఆనంద భాష్మాలు వచ్చాయి వాళ్ళకి. ధన్యాః వ్రజస్త్రియః గురుక్రమ చిత్తయానాః వాళ్ళు పరమాత్మ చిత్తానికి వాహనాలట. గురుక్రవ చిత్త యానా భగవంతుని చిత్తమునకు వీళ్లే వాహనాలు అంటే నిరంతరం భగవంతుని చిత్తాన్ని వీరి దగ్గర ఉంచుకున్నారు వీరు భగవంతుడు అనుకోండి భగవంతుని చిత్తంలోనూ వీళ్ళు ఉన్నారు వీళ్ళ చిత్తంలోనూ భగవంతుడు ఉన్నారు ఇలా. ప్రాతర వ్రజాత్వజత ఆవిజ తస్య సాయం గోభిస్తమం కొడయతః అత్య నిశమ్య వేణుం. ప్రతిరోజు గోవులను తీసుకుపోతున్నప్పుడు పొద్దున గోవులను తీసుకొని వస్తున్నప్పుడు సాయంకాలం. వేణువును గానం చేస్తూ ఉన్నటువంటి వేణువును విని నిర్గమ్య తూర్ణమబలాః పది భూరి పుణ్యాః పశ్యంతి తస్పిత ముఖం అదయా అని విని. ఇలా వెళ్తున్నావా అని పూర్ణమపరాహపతి పూరి పుణ్యాః ఎంత పుణ్యం చేసుకున్నా మహానుభావులో చిరునవ్వుతో దయతో నిండిన చూపులు ఉన్నటువంటి ఈ స్వామి ముఖాన్ని వాళ్ళు రోజు పొద్దున సాయంకాలం పోతున్నప్పుడు వస్తున్నప్పుడు చూడగలిగారు. ఏవం ప్రభాసమానాసు ఇలా అందరూ మాట్లాడుతుంటే శ్రీషు యోగీశ్వరో హరి శత్రుం భంతుం మనక్షత్రే భగవాన్ పరపరు సభా వారందరూ అనుకోవాలి కాబట్టి అదే వాడితో ఆడుతున్నారు. వాడు చాలా బాధపడుతున్నారు ఇక లాభం లేదు గుళ్ళను సంకరించుకొని స్వామి సంకర్పించుకొని. భర్త సభా సభాయా శ్రీగిర స్తుత్వా పుత్ర స్నేహ సుచాతురౌ పితరావంబతప్యేతాం పుత్రయోహో ఔధౌ బలం వాళ్ళు అక్కడే ఉన్నారు. దేవతో వస్తే వాళ్ళు గ్యారెలీలో విఐపీలో వి ఉంటారు ఏదో ఒక గ్యారెలీలో వాళ్ళు ఉన్నారు చూస్తున్నారు వీళ్ళందరూ చెప్తున్న మాటలు వింటున్నారు అయ్యో గ్యారెలీలో వెళ్తున్నాం ఆ పిల్లలు.

ఎక్కడ మల్లులు ఎక్కడ పిల్లలు వీళ్ళతో చూడు ఎక్కడ మల్లులు అంతే పడలేమో ఈ వరకి మా ముందర ఈ మా పిల్ల మన ఈ తిరిజోజో వరకు వచ్చిందే అని వాళ్ళు బాధపడుతున్నారు ఎందుకయ్యా అంటే పుత్రయోహో అభుదౌ బలం తమ పిల్లల బలము తెలియని వారు కాబట్టే వారు కూడా బాధపడుతున్నారు. తైహి తైహిని యుద్ధ విధి విధి విధైహి అచ్యుతేశ్వరౌ యుధాతే యధాన్యోన్యం తథైవ భజిముష్టకౌ. మల్ల యుద్ధంలో ఎన్ని రకాల యుద్ధాలు ఉంటాయో అవన్నీ చేశారు గురు వారు వారు గురు కదేవో రకరకాల యుద్ధాలు చేసి భగవత్ గాత్ర నిష్పాత ఈ వజ్ర నిష్పేష నిష్ఠురైహి చానురా భద్యమానాంగః ముహుహు గ్రాణిమవాప పరమాత్మ యొక్క ముట్టి కాదా చిన్నగా ఒక ఒక తాలండి. కొచ్చి రాసిన లాగా ఉన్నాయి. ఆ దెబ్బలతో బాగా పిండి పిండి చేయబడి ఎవరూ వాడు చానూరులు గిలాని అసల పొందాడు. తత్ సేన వేగః ఉత్పత్య ముష్టి పుత్య కరా ఉభౌ భగవంతం వాసుదేవం కృద్ధౌ వర్షతి అపాతత వర్పము వచ్చేసి సేన వేగ వేగ లాగా మహా వేగంతో వచ్చేసి ముష్టి పుత్య కరా ఉభౌ రెండు చేతులు అంటే ఇలా. ఇలా ముట్టి కొట్టాలి కదా ఆ రెండు చేతులు ముట్టి చేసి ఇతని వక్షస్థంలో కొట్టడానికి వృద్ధనా వక్షతి అబాదత నాదిరక్త ప్రహారేణ మాలాహత యువర్జిప అంత బలవంతుడు అన్ని రెండు చేతులు ఒకటి చేసి గట్టిగా కొడితే పూరమాల వేయబడిన ఏనుగులాగా చూశాడు. మాలాహత ఇవద్విపః అని నాక్షుప్యత ఇలా తత్ప్రహారేణ బాకోహని వృత్య చానూరం బహుచా ధామయన్ హరి ఎలాగో వాడే చేతులు అందించాడు కదా. ఇలా కొట్టి ఇచ్చాడు చేతిలో. ఆ రెండు చేతిలో పట్టుకున్నాడు. వాడిని గిరగిరగిరగిరగా తిప్పేశాడు. ఇలా మొత్తం తిప్పి రామయ్య నడిహి భూపుష్టే పోసయామాస సరస క్షీణ జీవితం. తిప్పి తిప్పి తిప్పి ఒక్కసారి గట్టిగా తిప్పేసి కొచ్చాడు. పోదయా మాత అప్పటికి వారు క్షీణ జీవితం ప్రాణాలు కాస్త పోయాయి. విశ్రస్తా గర్భకేశ త్రజ్ఞంతి ద్వజ యువాపతతు తదైవ ముష్టిక పూర్వం స్వముష్ట్యాభి ఇలా వాడు ప్రాణం లేకుండా సేవలాగా పడిపోయాడు వాడు. తర్వాత అదే రీతిలో ముట్టి గుణే అంటే ముందు సౌఖ్యం పద నేను దెబ్బ నువ్వు చంపు కాసేపు దెబ్బ చెయ్యి అని చెప్పాడు అన్నమాట.

అందుకే వాళ్ళ ఆవిడ చూస్తుంటే ఎప్పుడైనా చూస్తున్నారు. నువ్వు వంటగానే వాడి ఇది వాడి ఇది ఎందుకు ఆ విషయం. అది పెద్ద విపాశం అంత దూరంగా నాటకాలే కదా. ఆ రీతిలో ప్రవేపితః రుచిల ఉద్వవన్ ముఖతో అర్జితః చతుపపాతోర్విపస్తే వాతాహత యువ అన్తిపః పెద్ద పిడిగారితో విరిగి పడిన చెట్టు లాగా ముట్టిగుడి కూడా కింద పడిపోయాడు. ఇలా ఉభావపి నిపేతతుహు కింద రామ మృతిగారు పడిపోయారు. జానూరే ముష్టికే కూటే తెలే వానను చెరువునారు ఇంకా కూటుడని స్వేశలుడని సోజరుడని ఇలా తక్కిన మల్లులంతా వీళ్ళిద్దరు పడిపోతే ఇంక మీరెందుకు మీరే భయంగా వస్తాం వాళ్ళే చచ్చారని వాళ్ళు విశ్లేషం చేయకుండానే పారిపోయారు. ప్రాణ పరి ప్రాణాలు దప్పించుకుందామని గోపాను వైశ్యా ఆకృష్య సై సంసృజ్య విజయక్రతుహు అలా పారిపోతున్నావా అన్నాను అరే పడుకోండి పడుకోండి పోతున్నారు వాళ్ళు. అని తన వెంట ఉన్న గోపాల్ గారు మీరు చూడండి వాళ్ళని ఎందుకు పోనిస్తారు అందరూ మీరే మీరు మీరు దెయ్యం చేయండి వాళ్ళతోటి. అందరూ వినులు కదా కానీ అని పోతున్న వాళ్ళను పసుపు ఉన్న గోపాల్ గారు మన వాళ్ళను కలిపి మీరు మీరు చిత్తం చేయండి. పోను గోలలు ఇయ్యలు చప్పట్లు మాంగడ తుల్యాలు అంతా గోల గోల చేస్తున్నారు. అరుపు ఉంటే అలా గొలగంత ఉరుత నోపురవు అరుపులు కేకలు వాద్యమానేకు తూరియేటు నాద స్వతంత్రం చేస్తున్నారు మంగళ వాద్యాలు మొగుతున్నాయి జనా ప్రజా కృష్ణ సర్వే కర్మణా రామకృష్ణయోహో బలరామకృష్ణుల ఈ వీరకృత్యం తోటి ప్రజలందరూ పరమ సంతోషాన్ని పొందారు. వృతే కౌంశ ఒక్క వారిని తప్ప కౌంశుడు తప్ప అందరూ పరమానందాన్ని పొంది ప్రముఖ్య సాధవ బ్రాహ్మణులు సాధువులు సాధు సాధు బాగా చేశారు బాగా చేశారు అందరూ అందరికీ కేక చేస్తున్నారు. హతే సుమల్లవర్యేషు విద్రుతే బుజరాద్ న్యవారయతు సతూర్యాని వాక్యం చేజము వాచా వాళ్ళు చచ్చిపోయారు. అందరూ పారిపోతున్నారు. కౌన్సుడు ఆపండి మహారావాచార్యులు అని వేశాడు. సంతోషించే కారణం. కాబట్టి అన్నీ ఆపండి న్యవారయతు. కతూర్యాని అప్పుడు వాక్యం చైదము వాచ ఈ మాటలు అంటున్నాడు నిస్సారే దుర్వృత్తౌ వసుదేవాత్మజౌ పురాత్ ఈ బలరామ కృష్ణను నగరం నుంచి బయటికి వెళ్లగొట్టండి ధనం భరత గోపానాం. గోపాల నానంత హరించండి నందనం నందం భగ్నీత దుర్మతిం దుర్దేవ నందుడిని బంధించండి వసుదేవ దుర్మేధా అన్యతామాసు అసత్తమః దుర్మాధులైన

దేవుణ్ణి చంపేసేయండి. ఉగ్రసేనః పిశాచ పితానుగః పరపక్షకః పేరుకు మాత్రం మనాన్నే కానీ అతను ఎప్పుడూ పరపక్షను ఆశించి ఉంటాడు. వాణి కూడా చంపేసేయండి. ఏవం విగద్ధమానేవై కంసే ప్రకుపితః అవ్యయః ఇలా వాడు గర్విస్తున్నాడు, కొర్లుతున్నాడు, గొడవల చేస్తున్నాడు. స్వామి పాపం వచ్చేసింది. ఎందుకంటే నందుని తప్ప అన్నారు. వసుదేవుని తప్ప అన్నారు గోపరాజ్ అన్నారు. అందుకని స్వామి కోపించి లఘిమ్న ఉత్పత్య తరస మంచం ఉత్తుంగ మారుహతు. ఒక గంట ఇయ్యి జరగడం అండి. ఏది ఆ భయ వచ్చేసి తమాలిశంతమాలోక్య మృత్యుమాత్మన ఆసనాత్ మనస్పీత సోత్రాయ యగుహేషో జీవా వస్తున్నాడు అనగానే కంసుడు ఒకసారి దిగ్గున వేస్తాడు అటు తీసుకోవడానికి. అసలు కదా మరి భగవంతుడు వస్తుంటే కూర్చో వస్తాడు అందుకే చేసిన భగవంతుడు లేచి నేర్పడటం ఇదేముంది ఇలా వెంటనే లేచి జగృహేతః అసి చర్మని ఖడ్గము దారు తీసుకొని ఇరుగొచ్చాడు. ఖడ్గం ఖడ్గపాణిన్ విచరంతమాసుస్తేనం యదా దక్షిణ సవ్యమంబరే సమగ్రహీత్ దుర్విశ్వ వ్యగ్రతేజాలి గోరగం సాత్పుతః కత్తి డాలు తీసుకొని తన మీదికి పరిగెత్తుకొని వస్తున్నటువంటి పౌసుడిని గరుత్మంతుడు పామును ఉడిచి కొట్టినట్టుగా గట్టిగా పట్టుకున్నాడు. అలా పట్టుకొని కరుదురుచ్చే చేయి చేతిలో జుట్టు పట్టుకున్నాడు. ఇలా చల కిరీటం నిపాద్య మొదలు కిరీటాన్ని కింద పడేసి రంగోపరి తుంగమంచాత్ ఆ పెద్ద సింహాసనం నుండి వాడిని కింద పడవేసి తస్వపరిష్టాతుపయమభ్యనాపపాత విశ్వాశ్రయః ఆత్మ తంత్రః అతన్ని కింద పడేశాడు. పడేసి అతని మీద తాము పడ్డాడు. అభ్యనాభః పపాత పద్మనాభుడు. అంటే వాడు పడితే పిల్లవాడు పడితే ఏమవుతుందంటారా విశ్వాశ్రయః అంటున్నాడు. 14 లోకాలు కడుగులో ఉన్నవాడు. కౌన్సిల్ మీద పడ్డాడు. మరి వాళ్ళు ఎక్కడ రండి ఇక్కడ? ఒక్కరు పడితే ఏమే దేవుడు. 14 లోగా దగ్గరలో ఉన్నాయి. ప్రమాదం ఏమో లేదు. ఇంకా పాపాత విశ్వాశ్రేయః ఇది వాడంటే ఆత్మ తంత్రః.

తన ఇష్టం తను చేస్తాడు కదా అంటే లీలా మాత్రం అన్నమాట. ఇలా పడితే తం సంపరేతం జగరస భూమో అంటే వాడు చక్కాడు ఇంకేముంది? బహుతాడా? ఇలా కనిపోయినటువంటి సంసుడిని విచఠరస భూమౌ ఆ మంచం మీద భూమి మీద చుట్టూ లాచుకొని వెళ్ళాడు అంటే అయిపోయాడు మీ వాడని చెప్పడానికి అన్నమాట. ఊ కంపేజాము కంపేజాము అని చెప్పడానికి మొత్తం చుట్టూ తిప్పాడు లాగి హరి యదేవం జగతో విపశ్చతః అందరూ చూస్తుండగా ఏనుగుని సింహము లాగినట్టుగా ఇతన్ని చుట్టూ లాగేసి ఆహేటి శబ్దః సుమహాన్ తతా భూత్ దుర్దీరీతః సర్వజరైహిన అందరూ ఆహా అయ్యో రాజు కదా మరి. అయ్యో రాజు రాజు కదా. అయ్యో అయ్యో అని అందరూ ఆహా కారాలు చేశారు. సహా నిత్యలోద్వింగిన ధీయా సమీశ్వరం తిబన్ వదన్ వా విచరం స్వపున్ తెపన్ తదర్శ చక్రావి సమగ్రతో యస్తదేవరూపం దురవాపం పౌసుడు పుట్టినప్పటినుంచి ఇప్పటిదాకా ఎన్నడైనా వాడిని మర్చిపోలేదు. పరమాత్మ అండి ఎన్నడు తమ్ నిత్యదా ఉద్వీకిన బియ్య ఎల్లప్పుడూ బుద్ధి మానస్సు తమ్ ఈశ్వరం పీబన్ వదన్ విచారన్ సోపాన్ శేతన్. తాగుతూ, చెప్పుతూ, తిరుగుతూ, నిద్రపోతూ, విశ్వాసం కదల తీస్తూ, నడుస్తూ ఏమి చేసినా కానీ కదలిచా అతన్నే చూస్తూ ఉన్నాడు కదా. ఏ చక్రాయుధుడిని చూస్తూ తన ముందర ఏ చక్రాయుధుడిని చూస్తూ ఉన్నాడో చనిపోయిన తర్వాత అదే రూపాన్ని సారుక్య అంటే సారుక్య మోక్షాన్ని పొందించారు అన్నమాట. దురవాపమాపా తస్యానుజా భ్రాతరః అష్టౌ సంకన్య గ్రోధ కాదయా అతనికి ఇంకా ఈయన ఉన్నారు ఈయన ఉన్నారు తమ్ములు సంకన్య రాజులు అభ్యదావత వికృద్ధాః భ్రాతుహు నిర్వేచ కాళినాః అన్నగారికి ప్రతీకారం చేతామని వారంతా వచ్చారు. సదా అతిరరదాముస్తాం సంధ్యస్తాను రోహిణి సుతః అహన్ పరిదముద్యమ్య పశునివ మృదాతుకా మళ్ళీ వీళ్ళతో ఆయనకెందుకని కింద నడిగి ఉన్నాడు బలరాముడు.

తను తన పరిహర తీసుకొని వారందరినీ ఆయన సంహరించాడు. నేదు ఓ దుందు భయః వ్యోగ్ని బ్రహ్మే జాగ్యా విపూతయః ఆకాశంలో. మంగళవాద్యాలు మోగాయి, బ్రహ్మేశాది దేవతలు పురోవర్గాన్ని చూపించారు. స్త్రీలు అప్సరసలు నాట్యం చేశారు. తేషాం స్త్రీయో మహారాజా సుహృన్మరణ దుఃఖితాః హత్రాభీయు వినిభ్యంత్యః తీర్థాని అక్షృవిలోచనాః ఆ కౌతుని యొక్క భార్యలు వక్షస్థలాన్ని తలను శిరస్సును కొట్టుకుంటూ ఏడ్చుకుంటూ వాళ్ళు వచ్చారు. శయానాను విరశయ్యాయం పతీ నాలంగే స్వచతిహి విలేపూ సుత్వరం నార్యః విసృజత్యః ముపుహు ఇష్టా మాటిమాటికి దుఃఖిస్తూ కన్నీలు వదిలిపెడుతూ వాళ్ళంతా ఆ నాథప్రియ ధర్మజ్ఞ కరుణానాథ వత్సల స్వయాహ తేనమిహతాహ స్వయంతే సగృహ స్వజాహ నీవు తాగడం కాదు, మాములందరినీ కూడా చంపేశావు, మా పిల్లల్ని కూడా చంపేశావు, మా సౌభాగ్యం, మా జీవితం అంతా పోయింది. స్వయా విరహితాపత్య పురీయం పురుష సభ న శోభతే వయమివ నివృత్త ఉత్సవ మంగళా నీవు లేకుంటే ఈ నగరం కూడా మాలాగే ఏ పండుగలు లేక శోభించదు. అనాగతం త్వాం భూతానాం కృతవాన్ కృతవాన్ ద్రోహములు బణం. ఏడిస్తే ఏడ్చారు కానీ కర్త ధర్మాన్ని బోధిస్తూ ఏడ్చారు. నువ్వు ఎందుకు చచ్చావంటే చెప్తున్నాను. ఏ తప్పు చేయని ఎంతో మంది ప్రాణులకు నీవు ద్రోహం చేశావు. అనాగతాం త్వం భూతానాం కృతవాన్ ద్రోహం ఉల్బణం. భయంకరమైన తీవ్రమైన ద్రోహం చేశావు నీవు. తేన ఇమాంబో దచామ్ నీతా. దానివల్లే నీవు ఈనాడు ఈ స్థితిని పొందావు. ఎందుకంటే భూత దృక్ కోల వేతత్వం. ప్రపంచంలో ప్రాణులకు ద్రోహం చేసిన వాడు ఎవరు శుభాన్ని పొందుతాడు అయ్యా? నీతి వాక్యం భూత దృకు కోలపే సత్యం. భూతములకు ద్రోహం చేసిన వాడు ఎవరు శుభాన్ని పొందుతాడు?

నువ్వు ఎందుకు చచ్చావ్? నువ్వు తప్పు చేసుకున్నావ్, ప్రకృతాపరాధం నీవు చేసుకున్నావ్, నీవు చచ్చావ్. సర్వేషామే యభూతానాం. ఏచని ప్రభవాప్యేహ గోప్తాచ పదవ అధ్యాయి న క్వచిత్ సుఖమేదతే. ప్రపంచంలో సగల ప్రాణులకు పుట్టుకకు నాశానికి రక్షణకు ఈయనే కారణం. హలో స్వామి గోప్తాచ అన్నీ కళ అనే పదవ అధ్యాయి నత్వచిత్ అలాంటి వారికి ద్రోహం చేసిన వారు ఎప్పుడూ ఎక్కడ సుఖాన్ని పొందలేరు. నస్వచితు సుఖమేదతే ఇలా రాజయోచిత ఆశ్వాస్య భగవాన్ లోకభావనః యామాభుహు లౌకికీం సంస్థాం హతానాం సమసారైన్ సమ్మేనరు కదా. బాధ్యత ఆయనదే అందుకోసమని అలా ఏడుస్తున్నటువంటి రాజపత్రులను ఓదార్చి చనిపోయిన వారికి ఏ ఏ అంత్యక్రియలు చేయాలో తాను దగ్గర ఉండి వారికి అన్ని అంత్యక్రియలు చేయాలి. భయంగా దగ్గర ఉండి చేయించాడు, మాతరం పితరం చేయువ మోతయుత్వాహ బంధన తరువాత తల్లిదండ్రులను బంధన నుంచి విడిపించి కృష్ణరామౌ భవంతాతే శిరసా అస్పృశ్య పాదయో. ఆ ఒక గురువు వారి పాదములను శిరస్సుతో తాకి వారికి నమస్కారం చేశారు. దేవకి వసుదేవస్య విజ్ఞాయ జగదీశ్వరౌ ఇదంతా చూస్తే వాళ్లకు అర్థమైంది వీళ్ళిద్దరూ మా కొడుకులు కాదు. జగనీశ్వరులు జగన్నాథులు అని తెలిసింది కుతసంవాదనవు పుత్రౌ సస్వజాతే నశంకితౌ వారిని గట్టిగా ఆలిందనం కౌగలించుకున్నారు ఎలాంటి శంక లేకుండా అంటే కంసుడు ఏమి చేస్తాడో అన్న భయం ఇప్పుడు లేదు కదా ముందుకు ఎలాంటి భయం లేకుండా ధైర్యంగా తమ పిల్లలను తాము ఆలింగనం చేసుకున్నారు రేపు. పుష్ట పరమాత్మ దేవుని కోరి దేవుని మోదాస్తాడు ఇక వారి వననారు ఆకాయ శ్రమ జరుగుతుంది. స్వస్తి ప్రజాభ్య పరిపాలయుతాం న్యాయే నమాస్యే నమహీం మహీషా గో బ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకా సమస్తా సుక్షినో భవంతు.

ఆత్మ గురుప్యో నమః పరమాత్మ పరమాత్మ ఎక్కడ ముర్రో దగ్గర కూడా పరమాత్మ చేత కాబట్టి ఆ జ్ఞానం వచ్చింది కంస దగ్గర తల తీయాలి

"Ratala shikhararudha, prityutphalla mukhambuja, abhyavarjan soumanasyai, pramada balakethrabhou" - the women in the town, climbing to the rooftops with faces blossoming with joy and love, showered flowers upon Balarama and Krishna as they entered Mathura.

"De tyvayo pramuchitani, anga vatanchita, arha toha" - we are indeed worthy of receiving You. You have been called - naturally You should bring good garments. So give us garments appropriate to us. "Bhavishyati para" - in return You will be amply rewarded -

"Yatadu bali tamevam, prarthyam yatiti jivisha" - if you want to live, do not ask like this again. "Badhranti, ghnanti, lumpanti, drikshtam raja kulani" - perhaps they do not know - they are new here - the royal families bind, beat, and plunder anyone who speaks improperly to them.

Do you know who this is? In the Rama avatara - when Rama subdued the ocean - this Rajaka (washerman) was the one. He was supremely peaceful and innocent at heart, so he said whatever you said and he listened without objecting. On account of you - so many thousands [suffered] -

Among the available garments, they selected the best ones and wore them. The remaining ones - some of them - they gave to their great friends. Giving the gift of their heart - He gave them His heart in return. Leaving those garments and moving on - "tatastu" -

He will continue to give hardship - but for as long as you live, I will not forget you. You need not seek or beg from anyone. All kinds of wealth, the highest intelligence, the Lord's constant remembrance - and in the end, liberation (moksha) - all of this I grant.

You who are in the form of the entire universe, You who are the friend of all creation - can there be any partiality (vishama drishti) in You? That is not possible. "Samayo sarva bhuteju, phayantam phayanto ho" - You abide equally in all beings. You who are the very life of all that lives -

This was Rama and Gadadhara with His elder brother - He came outside. Now what does He need? First, fragrant paste is needed. The flowers are finished, the flowers are finished. He said - "Adavrajam" - first they went to -

"Nenu sansava matta dasi" - I am Trivakra, the maidservant of Sansava (Kamsa). "Trivakra nama, anulepa karmani, mad palitam bhojapati nati priyam" - my name is Trivakra. The sandal paste that I prepare is especially dear to Bhojapati Kamsa - it is my primary duty.

When the Lord comes, one need not announce "I am God" - just His conduct, His very presence, makes one fall at His feet. And even the act of doing something - even that - if there is any ego mixed in, how much arrogance that would contain! That is why the person beside you - [surrender with humility is what matters].

To tell the world these two things - and to make His own word come true - "mulayamula nishreya soppu nam" - He said she was beautiful (sundari). That is stated in the Padma Purana though not explicitly mentioned here. He called her beautiful - what He said became true.

Well then, young woman - so much and so little and so much - who would pay attention to those three curves? Now those three deformities are gone. "Udani namah, akshutah tat, arjuna kamangi" - like a straight Arjuna tree, she became beautifully upright. The three bends in her spine were completely straightened by the Lord's touch.

"Tadhitarthah, anukritanam, nat pantanam, tvam parayanam" - for wanderers like us, a home like Yours is our only refuge. Mother calls another name - near someone like You. For that reason alone I will keep coming - "parayanam." "Visrijya mam" - please do not abandon me -

Pulling it by hand and tying the string, I strung the bow and raised it - that is to say. Since it was from long ago, it was strung like that - the stringing caused it to slightly crack. The breaking of the bow was not by Rama alone. Both [Rama and Krishna] are one - He is the beginning, that is the continuation.

"Nishcharya jaira tu hrishttou, niriksha pura sampada" - coming outside joyfully, they surveyed and rejoiced at the grandeur of the city. "Tayos adbhutam viryam, nishanya puravasisna, teja pragardham, rupam cha, nerire, vibhujottama" - the city-dwellers, hearing of their wondrous valor, beheld their radiance, excellence, and beauty - the supreme of all noble beings.

Scripture says: do not eat rice with curd at night - that is shastra. "Ratrau darshannam puttichi, ayu kshinam tine dine" - according to shastra, eating it at night diminishes one's lifespan. Even rice with curd - if eaten at night, it shortens life. Even just plain milk at night -

Every inauspicious omen - Kamsa, death cannot escape you - every one of these omens appeared as if announcing: "Kamsa, your death is inevitable." "Adarshanam sochirasa, katirupecha satyapi, ajani tiyecha, dvairupyam, jyotisham tatha" - not seeing one's own reflection, duplicated images in the flame - all the classical omens of impending doom were appearing.

That level of accounting - oil all over, oil seated as if in oil - the body entirely covered as if oil was poured all over - no garment touching - that is how it appeared. "Jariram mosttam, noone rasukonadu, vastram ra koodu" - the entire body covered with oil, not wearing any garments - these were the signs of extreme fear.

Seated on top, but surrounded by his retinue. His laughter though was trembling. "Hridayena viduyata" - with a trembling, shuddering heart. "Vadyamane tu turje cha, malla ka" - as the drums were beating and the wrestlers -

Alright - since we also need to get ready - tying one garment tightly at the waist, tying another garment as well - similarly with rings on fingers and such - what was it we said? - What all things - getting fully prepared for the encounter -

Pushing the elephant aside and stepping away - "anghrishu" - stepping forward. The elephant is right there between four legs. How did He get through? Look - down below the elephant, one must look - it was turning around him, circling - if He moved forward it would do something - how did He go and push it? How was he drinking? It went circling 25 minutes in that direction. Moving away. "Sapary" -

In anger the elephant struck the ground with its tusks. "Sahana sthitim, svavikrame, pratihate, kunjarendra, atyavarchita, chodyamanah, maha matraihi" - Krishna, with His prowess being completely neutralized and the elephant being completely ineffective - being driven harder by the mahouts - again His valor -

The masters entered inside. How were they perceived? "Mallana machanaihi" - to the wrestlers, they were like a thunderbolt. "Nirunam nara valaha" - to the ordinary men, supreme humans. "Strinam smaro murtiman" - to the women, He was like the embodied god of love. "Yuvatilas" - to the young women, He was the very form of beauty itself.

That is why - whatever we think about the Lord, the Lord gives us exactly that. If you say God does not exist, He stays invisible. If you say He exists, He reveals Himself. If you say He grants what is asked - He grants it. Whatever way you relate to Him, He responds accordingly - such is the extraordinary nature of the Lord.

The verse recited daily in the presence of the Lord during Thiruvaradhana (daily worship). When doing Thiruvaradhana we recite this. The Lord is meant to be completely experienced. How to experience? One should taste Him. With the tongue - savor -

Every one who comes to uplift the earth, to protect the people - they come as auspiciousness. This is Narayana's own word. Vasudeva alone no one will say. Some have said. Some have said. The Lord too said something - [about the purpose of His avatara being the upliftment of all creation].

Giving new gifts - even the Parambasuras arose newly. "Yena api bruvanecha, suryannarachha shaila" - everyone, the people speak it openly - it is no secret. People will come - among so many of us - [the Lord's arrival and the various beings who came to witness the event in Mathura].

If we do good to the king, all living beings in our vicinity will be pleased with us. Because the king is the very form of all beings (sarva bhuta svarupa). Since the king himself does not come to anyone - if the king is made happy, everyone is made happy - such is the principle of serving those who represent all.

"Lilaya ibohato yena, sahasra dvipa satpavritatah" - you who sportively slew one who had the strength of ten thousand elephants - you are mighty boys! Mightier than the mightiest! One must acknowledge them through those very ones - they agree with each other.

They pulled each other by the hair - "siraha tirna talakaya" - head against head they fought - "paribhravana vikshepana, parirabha vitapanaihi" - spinning, throwing, grappling, pressing, dragging, lifting, slamming - again seizing - all the wrestling techniques were employed with tremendous power.

Cleverly moving away without being there is fine - but if you go and sit in front of the mirror, that much is going too far and becomes unnecessary. "Valagata shatru abhitah, Krishnasya vadanam bhujam, vikshitam, shama vari, yuktaryuktam, padma pochami vambubhihi" - beholding Krishna's face and arms, shedding tears mixed with both appropriate and inappropriate emotions - like a lotus showered with water.

They were able to see and attain joy - "Ishvarasya ya doha ne, avahana ne, madhane, upalepa, prenta, unkana, arbha sudita sudita, ukshana, marjanadu, gayanti shayane anurasta dhyayah, ashru kantha" - mothers raising children - whatever work they do - milking, churning, grinding, applying paste, singing lullabies while putting children to sleep - eyes streaming with tears of love for the Lord -

"Now do whatever you need" - he said - "you are going to the market" - thinking that as he left. "What are you thinking in your mind?" one cannot know. Think of them in your mind always. Whether in an auto, a bus, or whatever - I told you - [the speaker advises constant meditation on the Lord even amid daily activities].

If there is devotion, does singing of the Lord come naturally or does it not? It does not just come on its own. That too - "ashru kantha" - is not the dry performance of crying artificially. It is not done for show. Giving in charity, knowing that taste, experiencing it, singing with joy - the tears of bliss (ananda bashpas) flowing -

Where are the wrestlers and where are these children? Look how they compare - where are the wrestlers? We cannot even stand before them - that far the comparison has come - to stand in front of us, our little ones - they lament. Why? Because "putrayoho abhudau bala" - as sons, as boys, they are our children -

That is why their wives watching there at all times - you are in the kitchen - his thing, his thing, why that subject. That is a great flood - all drama from that distance. In that manner - "pravepitah, ruchila, udvavan, mukha to" - trembling with emotions, radiant, from the face -

Kill God! "Ugrasena, pishach pitanugah, parapakshakah" - Ugrasena is only nominally our own but he was always aspiring to the opposite side. Kill him too. "Evam vigadhamane vai, Kamse, prakupitah, avyayah" - thus as Kamsa was raving in furious anger, the imperishable Lord -

He does as He pleases - it is all "lila matra" - pure divine play. "Ila param paretha, jagara sa bhumo" - so he was finished - what else remains? "Bahu tada?" - having thus fallen - "ila kanipoyina tuvamti Kamsasya, vichatara sa bhumou" - the departed Kamsa, his body fell upon the earth, from the bed to the floor -

He took His ornament and with it He slew all of them. "Nedu dundubhayah, vyogni, Brahme, jagya, vipootayah" - in the sky, auspicious drums sounded, Brahma and Isha (Shiva) and the gods offered purifying blessings. Women -

Why did you die? You brought it upon yourself - "prakrityaparadham nive cheshukunnavou" - you committed the sin against your own nature, you died. "Sarvesham eva bhutanam" - for all beings whatsoever - "echani prabhava apyeha, gopta cha, padava adhyayi, na kvachit sukham edate" - the one who is the source, the sustainer, the protector of all creation - nowhere outside of Him is there happiness.

"Atma gurubhyo namah" - the Lord is the Paramatma even near Mura - therefore through that knowledge, that understanding came - to Krishna belongs the credit - the head of Kamsa was to be taken.

The Ugrasena installation and the new administration - after slaying Kamsa, the Lord installed Ugrasena as the rightful king of Mathura, restoring the kingdom to its proper order and liberating all the people from Kamsa's oppressive rule.