ధర్మం మరియు దాని లోపాలు: భక్తుని మార్గం

Dharma and Its Defects: Path for the Devoted Soul

bhagavatam Kandadai Ramanujacharya

కలియుగ ధర్మం మరియు దోషాలు వివరించబడ్డాయి - 'కలౌ దోషనిధావ్' కలి అనేక దోషాల సముద్రం అని భాగవతం జాబితా చేసింది. అయినా కలియుగం యొక్క ఒక ప్రత్యేక గుణం: 'కీర్తనాదేవ కృష్ణస్య ముక్తసంగః పరం వ్రజేత్' - కేవలం ప్రభువు నాముని కీర్తించడం ద్వారా ఇతర యుగాల కఠిన అనుష్ఠానాలు లేకుండా విముక్తి పొందవచ్చు. కలియుగం యొక్క అతి పెద్ద వరదానం ప్రభువు నాముని సులభ లభ్యత అని బోధించబడింది.

Dharma and its defects in Kali Yuga are described - the Bhagavatam lists the sixteen defects of Kali Yuga: "kalau doshanidhav" - Kali Yuga is an ocean of defects. Yet there is one unique merit of Kali Yuga: "kirtanad eva krishnasya mukta-sangah param vrajet" - just by chanting the Lord's name, one can be liberated, without the rigorous ritual requirements of other yugas. The session teaches that Kali Yuga's greatest gift is the accessibility of the Lord's name.

← Prev Next →
Dharma and Its Defects: Path for the Devoted Soul Kandadai Ramanujacharya bhagavatam

శ్రీ నామ శ్రీ నామ శ్రీ నమః ఓం శక్త వత్య మహదాస్వయ వర్తనాద శ్రీ వతితాల కులక్షేష యోగివాః వసతాం శిరేణు పరకాల యతీన్ జచిత్యాం శ్రీ వత్సలాం పుజపునిం ప్రణసో నిత్యం వసుదేవ సుసం దేవం కంస జానూర మర్ధనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందే జగద్గురుం అతి పుత్పసంకాశం హార నూపుర జోధితం రత్న కంచన కేయూరం కృష్ణం వందే జగద్గురుం పుల్ల పద్మ పత్రాక్షం ధీర ధీమూత్ర సన్నిభం యాదవానాం శిరోరత్నం కృష్ణం వందే జగత్గురుం కుటిలాలక సంయుక్తం పూర్ణ కళ్భ నిపాదం విలసత్ కుండల పరద్యేవం కృష్ణం వందే జగత్గురుం శ్రీ వర్సాంకం మహోరస్కం పునః మహారాజరాచలం శంఖ చక్రవసలం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం మందాయ జంధ్ర సింకృతం చారురాసం సుశోధితం వరిగి పించావ సూరాంకం కృష్ణం వందే జగద్గురుం రుగ్మిణీ కేళి సంయుక్తం పీతాంబర సుతోపితం అవాత్త పులసీ గంధ గులిశం వందే జగద్గురుం గోపికానాం కుజస్వంద్వ కుంకుమాంకిత వక్షతం శ్రీనికేతం మహే స్వారమ్ కృష్ణం వందే జజస్గురుం కృష్ణాస్తకమిదం పుణ్యం దాదుస్తాయ పడేత్ కోడియన్ మధురం పాపం స్మరణేన వినస్యతి శ్రీ పుత్రపర బ్రహ్మణే నమః వ్యాసం వసిక్త నత్తారం శక్తే పౌత్రమసన్భకం పరాజనాత్మయం వందే సుధావంత పోనిధిం వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణువే నమో వై బ్రహ్మ దిశయే వాసిష్టాయ నమో నమః యం ప్రవ్రజంత మలుకేత మసేత కృత్యం సైపాయనో విరహ చాతర ఆజుహావ ఉద్రేతి తన్మయతయా సరోభినేదుః తం సర్వభూత స్వయం మునిమాతోస్మి శ్రీ సుతబ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వాగూల కులభూషణం

శ్రీ రంగాద్య దురో సుత్రం జడరోపమహం భజే అత్మద్ గురుభ్యో నమః భగవత్ బంధుల నేను చెప్పిన ఈ మార్గాన్ని తప్పకుండా అనుసరించినటువంటి వారు క్షేమాన్ని పొందుతారు. నా లోకాన్ని చేరుతారు. స్వామి నిర్వహించారు. అందులో ఏతాను మత్పదోహిత్వా భక్తి జ్ఞాన క్రియాత్మతాన్. నేను ఎత్తినటువంటి భక్తి, జ్ఞానము, క్రియ. ఈ మూడు యోగాలు వీటిని విడిచిపెట్టి చెడు దారిలో నడిచేటువంటి వాళ్ళను క్షుద్రాన్ కామాన్ చరైహి ప్రాణైహి జుసంతః సంసరంజితే. వారు క్షుద్రమైనటువంటి కామములను అనుభవిస్తూ సంసారంలోనే తిరుగుతూ ఉంటారు. పునరతి జననం పునరతి మరణం అనే రీతిలో నిరంతరం ఇందులో అలా ధ్రనిస్తూ ఉంటారు స్వేశ్రీ అధికారే యానిష్టా సగుణః పరితూర్యుత అనత అధికారంలో తన వర్ణము, తన ఆశ్రమం, తన కులం, తన ధర్మం ఏది ఉందో అందులో తాను ప్రవర్తించుట గుణం. దాన్ని తప్పుట నూశ. అంటే స్వయంగా స్వామి చెప్పారు కదా ఈ వర్ణములు, ఈ మతములు, ఈ ఆశ్రమములు, ఈ విధానములు ఇలా మీరు ప్రవర్తించాలని చెప్పారు. కాబట్టి ఆయా వర్ణముల వారు, ఆయా ఆశ్రమముల వారు. తమకు తమకు ఆయా శాస్త్రములలో విధించబడినటువంటి ధర్మములను ఆచరించగల నిష్ట కావాలి. ఏదో చేస్తున్నాం అంటే చేస్తున్నాం కాకుండా అందులో నిష్ట శ్రద్ధాపూర్వకంగా, బుద్ధిపూర్వకంగా, మనఃపూర్వకంగా ప్రవృత్తి కావాలి. అంటే పొరపాటున మన ధర్మాన్ని మనం ఆచరించలేని స్థితి వస్తే దానికి నష్ట నష్ట విత్త ఇవా అంటాడు. చాలా పెద్ద ధనం ఎంతో అది పోతే ఎంత బాధపడతారో అంతటి తపనం క్షోభ.

దాన్ని నిష్టా అలా తన ధర్మాల్లో తాను ఉండటం అనేది గుణము ధర్మాన్ని తప్పడము దోషము అదే అంటాడు మనకు విపర్యయస్సు దోషస్యాత్ ఉభయోరేవ నిశ్చయః ఇది మార్గం అనుసరిస్తే గుణము, మార్గాన్ని తప్పితే దోషము. శుద్ధి అసిద్ధి విధియేతే సమారేష్వపి వస్తుషు. అంటే వస్తువులు ఒకే రకంగా ఉన్నా ఒకే వస్తువులో కూడా అవస్థను బట్టి శుద్ధి అశుద్ధి అంటే ఏమిటి? పరిశుద్ధమైన వస్తువు నిరంతరం పరిశుద్ధముగా ఉండవసరం లేదు. అలాగే అపవిత్రమైన వస్తువు కూడా కొన్ని సందర్భాలలో పవిత్రతనం సంతకించుకోవచ్చు. నియమంగా ఏం లేదు ద్రవ్యస్య విచికిత్సార్థం గుణదోషౌ శుభాశుభౌ ధర్మార్థం వ్యవహారార్థం యాత్రార్థ నితిచానగా తరిచితోయం మయా ఆచారః కాబట్టి ద్రవ్యస్య విచికిత్సార్థం అంటే ఒక ద్రవ్యం యొక్క స్వరూపాన్ని చక్కగా తెలుసుకోవటానికి ఏది మంచి ద్రవ్యము, ఏది చెడు ద్రవ్యము, ఏది శుద్ధము, ఏది అపరిశుద్ధము. దేన్ని స్వీకరించవచ్చును, దేన్ని స్వీకరించకూడదు. ఇలాంటి విషయ నిర్ణయం కోసం నేను గుణదోషములను, శుభాశుభములను వివరించాను. ఎందుకు? ధర్మార్థం, వ్యవహారార్థం, వ్యాఖ్య. 3 కారణాలు, ఒకటి ధర్మాన్ని ఆచరించడానికి, రెండు వ్యవహరించడానికి, మూడు యాత్ర అంటే బ్రతుకుటకు, బ్రతుకు చెరువు కొనసాగించుటకు అనుమతి. అంటే ఒక వ్యక్తి తన ప్రాణాన్ని నిలుపుకోవాలి. తన కుటుంబాన్ని పోషించుకోవాలి. కాబట్టి తన వారిని పోషించుకోవాలి, తాను పోషించుకోబడాలి. 21. తాను తనను పోషించుకోవాలి, తన వారిని పోషించాలి. ప్రాణధారణ చేయాలి. కాబట్టి మరి దానికి కొన్ని కావాలి. ఉన్న బ్రతుకు తెరువుకు కొన్ని చెప్పాను. అలాగే. వ్యవహారం కోసం, ధర్మం కోసము శుద్ధి, అశుద్ధి, మంచి, చెడు ఇవి నేను వివరించాను. దరిస్తోయం మయా ఆచారః. ఎవరికిది ధర్మం ఉద్వాహతం.

ధర్మాన్ని వహించే వారికి, ధర్మాన్ని ఆచరించగల వారికి ఇది ధర్మము, ఇది అధర్మము, ఇది గుణము, ఇది దోషము, ఇది మంచిది, ఇది చెడు. అంటే ఒక లైన్ మనం ముద్దర పెట్టుకుంటే ఏదో వందల ఒక స్కేల్ అంటారు. ఆ కొలబద్ద ముద్దర పెట్టుకుంటే దాన్ని అనుసరించి మనం దానికి పెడతాం. ఆపదలో మళ్ళీ మారుతుంది ఎలాగు? ఇవన్నీ అనాపదే. ఆపదలో చాలా విషయాలు మనకు చెప్తాం మనకు స్వగృహే పూర్ణమాచారః అని పద తన ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు తాను పరిపూర్ణమైన ఆచారంలో ఉండాలి. తదర్థం రాజే విష్ణుని. తాదుగారి దగ్గరికి పోయాం ఏదో ఉద్యోగం ఆఫీస్ కి పోయాం నేను ఆచారంగా ఉంటా పూర్ణం చేయలేవు అదర్ధం. తదర్ధం శూద్ర గేహ ఇచ్చా ఏదో శుద్ధుడు ఇంటికి పోయాం పని పడింది లేక వాడికి భయగా రమ్మన్నారు పెళ్ళాం అని దానితో సాగం. ఎంత అయిపోయింది పావు కాదు మా పుట్టి. అది శూద్రవ రాత్రి. ప్రయాణంలో ఉన్నాం మనం అన్నీ మర్చిపోవాలి. కదేపు శూద్రులనే అనుకున్నాం. మళ్ళీ ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత ఏదో నాలుక కాల్చుకొని దేని చేసుకుని మనసు శుద్ధి చేసుకుని ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకుని నాలుగు వేద ఒక మూల మంత్రాలు అనుసంధానం చేసుకొని, నాలుగు మంత్రాలు అనుసంధానం చేసుకొని, భాగవతము, రామాయణము, భారతము వాటిని అనుసంధానం చేసుకొని ఓ పదివేలు చెట్టు ఉంచి లేకపోతే ఐదువేలు గాయత్రి మంత్రాలు వేదం చేస్తే. గుణా ఆయన విజయ సంప్రది ఇండ్రవియం మార్చుకొని ఇలా చేయాలి. ఉద్యోగం మార్చుకోవాలి, నాలిక సరపతి కాచుకోవాలి. ఎలా తప్పు చేస్తాం? గాయత్రి యపన చేయాలి. మూఢమత్తం సంధానం చేయాలి, మనం తెలియకుండా చేస్తాం. ఏదో మనల్ని తినడానికి కాదు అక్కడ కూర్చుంటాం ఎవడో మనకి ఎందుకు వాడు నాసికుడో చెడ్డాడో ఎవడో మరెవడో పక్కనే కూర్చుంటాడు మనం ఏం నీళ్ళు తాగాం ఏం తినం వాడితో కూర్చొని మాట్లాడుతాం జాగ్రత్తగా చెప్పాను కదా నాస్తికుడు హేదువాదితో మాట్లాడితే నాలుగే కోసుకోవాలి. మనసు మారిపోతుంది. అందుకోసం ఇలాంటి ప్రాస్యే అసలు పరి శూద్ర రాశి ఉంది. దానికి అర్థం అలాగే చేయాలని కాదు వీలు లేకుంటే. మనకు కుదిరింది బాధ ఏం లేదు. మీరు రోజు ఎక్కడ వెళ్ళాము మొదటి రోజుల్లో ఎక్కడ అవతల ఏముంది అటుకులు తీసుకొని పోయాము ఇంత పండ్లు ఉన్నాయి పెరుగు ఉంది తీసుకొని.

ఈ జై అన్న పోయి సాపార్ట్ చేశాడు మన తిరుగ ఆయన ఉన్నది కదా తిరుగ ఉంటారు ఆ రండి స్వామి అన్నారు మన వాళ్ళ మామ ఉన్నారు అని చెప్పి ఆ జై అన్న అక్కడ అక్కడ సాపార్ట్ చేశాడు 16 రోజులు సాపార్ట్ చేశాడు. అంతే అంతే అంతే కాబట్టి అలా ఉండగలము అయినా ఎవడో ఉంటాడు ఎవడో కలుస్తాడు ఎవడో మనం ఎవరిని ఉండగలం మనం అందరూ ప్రేయానికులు. అందరి సమాన ఆకుల ఉన్నాయి. వాడే కూర్చుంటాడు మనం కూర్చుంటాడు ఎలాంటి వాళ్ళు వస్తారు. అతిత వ్రాస్య శ్రస్త నాస్తిక విచికిత్స ధూమతేతు అంతా ఉంది ప్రతిష్ఠ ఉంది. ఇలాంటి వాళ్ళందరూ మనం తరబడితే ఏం చేస్తాం మనం ఏం చేయలేం. ఏం ఆచరించలేదు. కాబట్టి మనం అసలు ఆచరించవలసిన కాబట్టి ఆపదలో ఎలాగో ఉంది. ఏ ఆపద లేనప్పుడు తప్పకుండా ఆచరించవలసిన, వ్యవహరించవలసిన, జీవించవలసిన ధర్మ విచారాలు నేను మీకు బోధించాను. కాబట్టి భూమి, అంబు, అగ్ని, అనిల, ఆకాశ. భూతానాం పంచధాతవః ఆ బ్రహ్మస్థావరాదీనాం శారీరాః ఆత్మ సంయుతాః పంచభూతాలు ఉన్నాయి కదా. ప్రతిచోట. బ్రహ్మ బ్రహ్మ నుండి ఒక తావర స్తంభం వరకు ఈ అన్ని శరీరాలు ఆత్మతో కలిసే ఉంటాయి. ఆత్మ లేని శరీరం ఇడియ వేరే కనపడదు. శరీరా ఆత్మ సంయుతా వేదేన నామ రూపాని విషమాని సమేశ్వతి. అన్నిటికీ నామరూపాలను వేదమే నిర్ణయించింది. విషమంలోనూ అదే ఉంది, సమంలోనూ అదే ఉంది. విషమేతు సమేత్వపి ధాతుచు ఉద్ధవ కలిపెంతే కేచేతాం స్వార్థ సిద్ధయే. వాటి వాటికి నిర్వాహం సక్రమంగా జరగటాని కోసం ప్రతిదానికి ఒక నామ ఒక స్వరూపం ఇవన్నీ మనం చెప్పాము. దేశ కారాది భావానాం వస్తువునాం మమ సత్తమా దేశ కార దొరకలేదా? ఓకే రేయ్. 21 అండి ఏకాదశిలో 21. 21వ స్కంధంలో 21 అధ్యాయం. దేశకాలాది భావానాం వస్తువునాం మమ సత్తమ గుణదోషం విధీయేతే నియమార్థం హి కర్మణాం ఎందుకని? ఇప్పుడు చూసారా ఎందుకు పదం చేస్తున్నాడు కర్మణాం నియమార్థం.

కర్మల నియమం కోసం మన దోషం చెప్పాను. దోషం ఉన్న వాటిని విడిచిపెట్టాలి, గుణము ఉన్న వాటిని స్వీకరించాలి. ఆ వన్ మాత్ర ప్రయోజనం. ఎవరైతే కర్మను త్యగించారో వారికి అది లేదు ఇది లేదు సర్వాత్మ పరమాత్మని ఆస్వరణించిన వారికి గుణము లేదు దోషము లేదు. నియమార్ధం కర్మణాం నియమార్ధం అకృష్ణ సారః దేశానాం అబ్రహ్మణ్యః అశుచిర్భవేత్ కృష్ణ సారోపి అసౌ వీర చీకత అసంస్కృతేరినాం కర్మణ్యః గుణవాన్ కారః ద్రవ్యతః సతయేవవా కొన్ని ప్రతీశాలు ఉన్నాయి. కొంచెం ప్రదేశము అంటే ఏంటి? కృష్ణ మృగం అంటాం, నల్ల జింక అంటాం. ఆ కృష్ణ మృగము లేని ప్రదేశము, బ్రాహ్మణులు లేని ప్రదేశము, బ్రాహ్మణుల యందు ప్రీతి సలవారు లేని ప్రదేశము అంటున్నాం, అబ్రహ్మణ్యము అది అశుద్ధి. కానీ వేరే ప్రవర్తన ఒక అంటే ఏ ప్రాంతంలో ఆ నల్ల జింక తిరగదో ఏ ప్రాంతంలో బ్రాహ్మణులను పూజించేటువంటి వారు ఉండరో ఏ ప్రాంతంలో వైదిక ధర్మ నిత్యులు ఉండరో ఆ ప్రతీక్ష ఆ ప్రతీక్ష. అది అపరిసిద్ధము. కృష్ణసారోపి ఒకవేళ కృష్ణసారం ఉన్నా కానీ సవ్వీర కీకత అసంస్కృతేరినం అది ఉన్నా కానీ సవ్వీర దేశం ఉంది కీకత ఉంది కొన్ని అసంస్కృతం. మౌస్కరించడానికి వీరు లేనటువంటి ఈ ఈ ఏమంటే సౌతభూమి. అలాంటి ఉన్నటువంటి ప్రాంతములు కర్మణ్యః గుణవాన్ ఈ ప్రదేశము శుచి కాదు. ఇక కర్మణ్యః గుణవాన్ కారః ద్రవ్యతః స్వత ఏవవా కొన్ని కాలములు బట్టి ద్రవ్యములు బట్టి. కొన్ని సహజంగానే పరిశుద్ధము. దానికి వేరే దానితో పవిత్రత అవసరం లేదు. ఓ నది ప్రాంతం ఉంది పరిశుద్ధమే. పర్వత ప్రాంతం ఉంది పరిశుద్ధమే. ఓ తులసి చెట్టు, ఓ మారేడు చెట్టు, ఓ అశ్వత్సంభ తృష్టవంత వేగం, ఇజ్మంద వేగం, నెగ్రోదయేకః. ఏమంటారు మనం వేప చెట్టు, రాగి చెట్టు, అలాగే మర్రి చెట్టు, దుద్ది చెట్టు, మోదుగ, మేడి ఇవన్నీ మన పలవారం. ఉన్న ప్రాంతము ఎలాంటిదైనా పవిత్ర. స్మశానంలో మరి చెట్టు ఉన్న పవిత్రమే కాబట్టి కొన్ని ఆయా ప్రదేశాలను బట్టి పవిత్రత ఏర్పడుతుంది కొన్ని గుణాలను బట్టి ఏర్పడుతుంది. ఇలా ద్రవ్యత్య యతో నివర్తతే కర్మ సదోషః అకర్మ కస్మృతః ఏ ప్రాంతంలో మనం కర్మను చేయటానికి వీలుండదో

కర్మ చేస్తున్న నివర్తించబడుతుందో అది అకర్మకః. అలాంటిది కర్మ చేయడానికి చేసిన కర్మ ఫలితాన్ని ఇవ్వడానికి కూడా అది పనికిరాదు. అకర్మకః ధీతః ద్రవ్య శుద్ధి ద్రవ్యేన వచనేన. ఇక ద్రవ్యము శుద్ధి ద్రవ్యమా? అశుద్ధ ద్రవ్యమా అంటే కొన్ని ద్రవ్యాన్ని బట్టి, కొన్ని వాక్కులు బట్టి. అంటే పరిశుద్ధమైనటువంటి ద్రవ్యం కూడా. శుద్ధమైన ద్రవ్యము కూడా అపరిశుద్ధమైన మాటతో అపరిశుద్ధం పెరుమాళ్ళ పూలు తులసి అరే వాయ వాయ అన్నా అనుకుంటుంది సరిగ్గా రాదు తులసి పెరుమాళ్ళ తులసి లేదా మా ఇంటి ద్వారా ఉన్నాయి పవిత్ర అది అరే అన్నారు అనుకోండి దాన్ని బాగోదు. కాబట్టి మంచి ద్రవ్యమైన చెడు మాటతో అపవిత్రం పెద్దలు ఉన్నారు ఆ రావయ్యా అవమానం. ఇతరేలు రమ్మనే అన్నారు. ఇతరేలు ఏం చేయాలి అయ్యా రేపు ఏం చేయాలి. రేపు ఏం చేయాలి అనుగ్రహించండి. ఆ భాగ వేరే ఉంది. తులసి ఉంది, మారేలు ఉంది, మరోటి ఉంది అయ్యా అక్కడ ఉండండి. శివ వాళ్ళకి నమర్పించండి. ప్రతిదానికి. మరియ గౌరవం ఇచ్చేటువంటి వచనాలు కొన్ని ఉన్నాయి, ఆ వచనాలు వస్తువును బట్టి ఉంటాయి అన్నిటికీ కాదు, కాబట్టి పరిశుద్ధమైన వస్తువును అపరిశుద్ధమైన మాటతో సంపాదించకుంటే ఆ వస్తువు కూడా అపరిశుద్ధం. ద్రవ్యేన వచనేన ఏం మాట్లాడితే ఏమి కాదు మాట్లాడిన దాన్ని బట్టి వస్తువుల యొక్క స్తుతి ఉంది. ఇలా ద్రవ్యేన వచనేనచ సంస్కారేన ద కారేన మహత్వ అల్పతయా అధవా. దాని యొక్క సంస్కారము ఆ సమయం ఉంది ఈ అర్ధరాత్రి తెచ్చారు అని పిలవడం. ఇలా సంస్కారం తోటి కాలం తోటి అది మహత్తా గొప్పదా పెద్దదా చిన్నదా కొంచెమా ఎక్కువనా ఇలాంటి వాటితోటి శక్తియా అశక్తి అథవా బుద్ధియా సమృద్ధియా అని చెప్తున్నారు. శక్తి లేదు మాట్లాడలేము. లేదా శక్తి బాగా ఉంది సంభావించలేదు. శక్తితో కానీ అశక్తితో కానీ అలాగే బుద్ధితో కానీ సమృద్ధితో కానీ అఘం కురువంతిహి యధా దేశావస్థానుసారం. ఇవి ఒక వస్తువును పరిశుద్ధి చేయడానికి పనికొస్తాయి. ఇదే సామగ్రి పాపం చేయడానికి పనికొస్తాయి.

సరే అహం కురువంతిహి యథా దేశావస్థానుసారత అంటే ఏమిటి ఒకే వస్తువు దేశాన్ని బట్టి విలువ మారుతుంది. తులసిని మారేటట్టు మనం గౌరవిస్తాం వేరే చోట. మనకేం తెలుసు ఆ జాతి జాగున పడేస్తాది. అవసరను బట్టి మారుతుంది, దేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. కాబట్టి ధాన్య దార్వత్సి తంతూనాం. రస తదిశ చర్మనాం కాలవాయువగ్ని వృత్తోయైహి పార్థివానాం యుతాయుతైహి అమేధ్యలిప్తం యతీయేన గంధం లేపం వ్యపోహతి. అందులో ధాన్యం ఉంది దారు అస్తి తంతు రస తేజస చర్మ. మనం వాడతామే ఇవి కాల వాయు అగ్ని మృత్యుతోయైహి పార్థివానాం మృతాయుధై. కొన్ని కాలాన్ని బట్టి కొన్ని వాయువుని బట్టి కొన్ని అగ్ని అంటే ఏమిటి స్మశానం నుంచి వచ్చేటువంటి వాయువు. ప్రసరించిన తులసిని వాడొద్దు అన్నారు. అందుకే స్వధ్యానానికి కనీసం వాని పాటలో ₹5000 అని ఏమంటారు? 10 అడుగులు 10 అడుగులు అంటే 5, 50,000 అడుగుల దూరంలో ఇల్లు ఉండకూడదు అంటే మన భారత్ లో మరి కిలోమీటర్ నేట్ యోధ్యం ఉన్నాయి, 50,000 అడుగుల పరిసర ప్రాంతాల్లో నివాసం ఉండకూడదు. సూల మీద కానీ, పూజా ద్రవ్యాల మీద కానీ, నీటి మీద కానీ అటు నుంచి వచ్చే వాయువు ప్రసరిస్తే అవన్నీ అపర్చిన. కొన్ని రసాలు ఉన్నాయి. ఆ రసం ప్రసరించినాక ఇది. పాదరసం ఉంది ఇంకేదో రసం ఉంది అది ఇందులో పడితే అలాగే మనకి ఈ చెట్ల నుంచి కొన్ని మధ్య మధ్య అంటారు చూడండి వస్తుంది కదా అది తీసుకుని అది తీసుకున్న వాడు ఎదురుగా వస్తే ఆ పదార్థాన్ని పారేసుకోమన్నాడు. మధ్య భాండవుడు ఎదురుగా వస్తే తెరుమాళ్ళ పూజా ద్రవ్యాన్ని అక్కడే పగిలించుకున్నాం. కానీ దాన్ని స్నానం చేసి తగిలి వేరే తీసుకొని రావాలి. మరి వస్తువుల బట్టి, కాలముల బట్టి, జీజనముల బట్టి, జేయదాన్ని బట్టి కాల వాయువగ్ని మృత్తుతోయేహి పార్థివానాం యుతాయుతైహి అమేధ్యలిప్తం యత్యేన గంధం లేపం యపోహ ఈ అమేధ్యలిప్తం అపవిత్రమైన దానితో

పూజ వేయబడుతుంది ఇదంతా కూడా లేపం వ్యపోహతి భజతే ప్రకృతిం తస్య తత్సౌచం తావదిష్యుతే దాని యొక్క సహజ స్థితిని అది పొంది ఉంటే అది భవిష్యత్. ఏ వస్తువు ఏది సాధ్యమో ఆ స్వభావంతో, ఆ రూపంతో, ఆ గుణంతో ఉందనుకోండి పవిత్రం. అది వేరే దానితో కపబుజబడింది అపవిత్రం. సహజంగా పవిత్రమే స్మశాన వాయువు పనికిరాదు. మనం వాకుతో అహం భావించాము పనికిరాదు. ఇలా వ్యపోహతి. స్నాన దాన తపో అవత్సా వీర్య సంస్కార కర్మభిహి మస్మృత్యాచ ఆత్మన శోచం శుద్ధః కర్మ ఆచరేతు ద్విజః. ఆ కర్మను చేయాలంటే మొదలు చేసేవాడు పరిశుద్ధుడు కావాలి కదా. ఎలా అంటే స్నాన, దాన, తప, అవస్థ, వీర్య, సంస్కారం. ఈ ఆరు చివరిది మత్ స్మృతి. అలయమయో నారాయణ నారాయణ చేతవ మాలవ గుడ్ ఏదో నిత్యమైనటువంటి ఒక పరమాత్మ పరమాత్మ నామాన్ని. చెప్పాను కదా పవిత్ర పవిత్రోవా సర్వా ఉత్సాంగతోపివా యస్మరే పునరీకాక్షం వాసభాస్యాభ్యంతర సుచిహి. కాబట్టి ఈ పరమాత్మ యొక్క స్మరణ తోటి ఆత్మనస్యవిచం. కల్పించుకొని శుద్ధః పరిశుద్ధుడై కర్మను ఆచరించాలి. మంత్రస్యచ పరిజ్ఞానం కర్మ శుద్ధిహి మదర్పణం. ఇది శుద్ధి అంటే కర్మకు మనము మొదలు మంత్రం మంత్రం యొక్క స్వరూప్ విల్వాలు బాగా తెలుసుకోవాలి. తరువాత ఆ మంత్రం తోటి మనం చేసే ఏ కర్మ అయినా కానీ ఆ కర్మకు శుద్ధి ఏమిటి? మదర్పణం. కర్మను నాకు అర్పిస్తే పరమ శుద్ధి అవుతుంది. నీవు అనుభవించాలంటే అపరశుద్ధి అవుతుంది. కర్మ శుద్ధిహి మదర్పణం ధర్మ సంపద్యతే కడ్విహి అధర్మస్తు విపర్య. లభిస్తేనే అది ధర్మం అవుతుంది, ఇది చేయలేదనుకోండి అధర్మం అవుతుంది. కొచ్చిత్ గుణోపి దోషస్యాత్ దోషోపి విధినా గుణః కొన్ని సందర్భాల్లో మనం పొరపాటుగా వ్యవహరిస్తే గుణము దోషము అవుతుంది. క్రమంగా వ్యవహరిస్తే దోషం కూడా గుణముగా మారొచ్చు. విధివత్ దోషోపి విధినా గుణః గుణదోషార్ధ నియమః తద్భిదామేవ బాధతే. అర్థమైందా?

గుణము దూటము అనేటువంటి ఈ విధానం ఉంది ఇది ఇలాంటి భేద బుద్ధి ఉన్నవారిని మాత్రమే పారు. పరిపూర్తిగా పరమాత్మ యంది అన్నీ అర్పించిన వారికి గుణము లేదు దూటము లేదు. తక్షణ స్వామి 14 ఏళ్ళు సన్యావందనం చేసుకున్నారా? మరి కుష్ణుడు వెంట ఉద్ధవుడు ఉన్నాడు, ఏం పూజ చేశారు? వాడు ఉన్నాడు శ్రీరాముడు, ఎప్పుడు కుష్ణుడు చెయ్యి వారి భుజం మీదనే ఉంటుంది. ఇంక వారికి శుద్ధి ఎందుకు? ఏ పరమాత్మ తలుచుకుంటే పవిత్రం అయితుంటే ఆ పరమాత్మ యొక్క గుడిచేయి ఎప్పుడు భుజంలోనే ఉంటుంది. ఇంక వారికి అన్నీ వస్తాయి అన్నీ అదే. కాబట్టి ఇలాంటి వారికి గుణ గుణదోష భేద దృష్టి ఉన్న వారికే ఇవి గుణదోషములు. పరమాత్మ గా జగత్తును చూసే వారికి గుణము లేదు, దోషం లేదు. కాబట్టి గుణదోషార్ధ నియమః తద్విధానేవ పాదతే సమాన కర్మాచరణం పతితానాంచ పాతకం ఔత్పత్తికో గుణత్తంగః న శయానః పతత్యధః. వెళ్ళబడ్డవాడు ఎత్తులో కూర్చున్నాడు పడతాడు కానీ మదరే కింద పడుకున్నవాడు ఇంకేం పడతాడు వాడు పడతాడా ఎత్తులో ఉన్నాడు పడతాడు వెళ్ళబడ్డవాడు పడతాడు నడుస్తున్నవాడు పడతాడు పడుకున్నవాడు పడలేదు కాబట్టి ఈ గుణములు దూరము అనేటువంటివి ఎవరికి? నేను నా శరీరము, నా దేహము, నా ఆత్మ, నా ప్రపంచము నేను నా కర్మతో సాధించాలి. పరమాత్మను నేను ప్రసన్నం చేసుకోవాలి అన్న వాడికి అవన్నీ. సర్వ ధర్మాన్ని పరిత్యేకి మామేకం శరణం వ్రజాని అన్ని కర్మాలలో అన్ని కర్మాలలో ఉపాయతో బుద్ధిని విడువ చేసిన తర్వాత గుణమో లేదు. ఏం చేస్తావ్ కదా కపత్తి అంతా నువ్వే ఇక్కడ ఏం చేస్తుంటావో తెలుసుకో ఏది పెడతావో ఏది తీపిస్తావో ఎలా ఉంటావో కానీ. ధర్మాన్ని ఆచరించడానికి భయపడి దాన్ని తాపుగా తీసుకోవద్దు. మనం కొన్ని ఆచరించలేం పాడని అంతా వాడండి మనం ఏం చేస్తాం దీన్ని. అదే మరి కడిహస్తం సాపాను మాత్రం సక్రమంగా చేస్తాం. సత్య మాత్రం చేస్తాం కదా. అంటే అందుకని అలాంటిది. శ్రమ అయితుందని, బాధ అవుతుందని వదిలిపెడితే అది త్యాగం కాదు. సర్వాత్మన పరమాత్మ యందు అభినివేక్షాన్ని అర్పణాన్ని చేయగలిగిన వాడికి అన్ని దోషాలు కావు అన్ని గుణాలు కావు.

ఇది రమాన కర్మాచరణం ఔత్పత్తికో గుణస్తంగః నశయానః పతస్యతః యతో యతో నివర్త్యేత నిమ్ముచ్చేతస్తతః మనం దేన్ని దేన్ని నుంచి మనం వెనక్కి మళ్ళామో మనల్ని విడిపెట్టినట్టే కదా. ఒక పని నయ్యమాగి వద్దు, ఇల్లు వద్దు, భార్య వద్దు, పిల్లలు వద్దు. మనం వద్దు పెట్టినాం ఆ బంధాలన్నీ పోతుంటాయి రాజ్యం వద్దు. కాబట్టి దేని దేని నుంచి మనం మానేస్తామో పరస్తతః విముచ్ఛేత దాని నుండి వారు విముక్తుడు అవుతారు. ఏక ధర్మహానునా క్షేమః శోక మోహ భయమః. సర్వధర్మ పరిత్యాగం అంటున్నామే అంటే పరమాత్మ యందు అన్నీ అర్పించి భగవదర్పణ బుద్ధితో ఆచరించటమే నృణాం క్షేమః. ఇదే మానవులకు క్షేమాన్ని కల్పిస్తుంది. శోక మోహ భయాపః. శోకాన్ని పోగొడుతుంది, మోహాన్ని పోగొడుతుంది, భయాన్ని కూడా పోగొడుతుంది. విషయేషు గుణాధ్యాతాత్ స్మూతః సంఘ్యస్తతోభవేత్. విషయములయందు గుణమును అత్యాసం అంటే ఉంచుట ఆరోపించుట ఈ వస్తువు ఇలా ఉంది తీయగా ఉంది ఇది పుల్లగా ఉంది ఇది చప్పగా ఉంది ఇది చాలా మంచిది అనుకుంటుంటే మనకు ఆసక్తి కలుస్తుంది. లడ్డు తీయగా ఉంటుందని తెలిసిన వారికి ఆసక్తి తెలియని వారికి. వారికి మామూలు రాయి లెప్ప ఎంతో లడ్డు అండి. తీయగా ఉంటుంది అనుకున్న వారికి అది కావాలనిపిస్తుంది అది. కానీ విషయముల యందు గుణమును ఆరోపించినప్పుడు దాని యందు మనకు సంఘము ఏర్పడుతుంది. సంఘాత్పత్వ భవేత్ కామన్. అక్కడ మనస్సును మనం ఉంచినందువల్ల దాని యందు కోరిక పుడుతుంది. కామాదేవ సరిహి రుణాం కోరికతోటే అన్ని కలహాలు. కలహాలు ఎక్కడి? ఎందుకు వస్తాయి? ఒకే వస్తువుని ఇద్దరు కోలాలి అనుకోండి కదా? కాబట్టి కలహానికి మూలం ఏమిటి? కోరిక. కోరికకి మూలం ఏమిటి? సంఘం. సంఘానికి మూలం ఏమిటి? వస్తువుల యందు గుణాన్ని ఆరోహించాలి. కళేహ దుర్విషహ క్రోధః ఈ కళహం వలనే మనం సాహింద్రేయం తోటి కోపం ఏర్పడుతుంది. తమః తమ వర్తతే దానితోటి తమోగుణం అతని అనుసరిస్తుంది. తమసా గ్రస్యతే పుంశ చేతనః సమస్తుతో పురుషుని యొక్క వివేకము లింగబడుతుంది. తయా విరహితః ఆ వివేకం పోయిన తర్వాత తాదో జంతుహు శూన్యాయ కలపతి ఇలాంటి వాళ్ళు ఉన్నా.

లేని వానితో సమానమే కతోస్య స్వార్థ విభ్రంశః మూర్చితస్య మృతస్య చ మూర్చిపోయిన వాడు మరణించిన వాడు ఎలాంటి వాడో చూడరా కాబట్టి విషయాభినివేశేన నాత్మానం వేదనా పరం. విషయముల యందు అభినివేశం ఉంచడం వలనే తానంటే ఏమిటో తెలియదు ఇతరులంటే ఏమిటో తెలియదు. ఏమో కానేంటి? నాకు ఆ వస్తువు కావాలండి. ఎవరెవరు నన్ను కోరితే ఎవరెవరు నన్ను అనవసరం లేదు. అంటే అప్పుడు నీవు తెరవదు, వాడు కూడా తెలవదు. పెద్దవాడా, చిన్నవాడా. చేయవచ్చునా చేయకూడదా ఏది లేదు తన గురించి తెలుసుకోలేడు అతను తెలుసుకోలేడు నాత్మాన నా పరం వృక్ష జీవికయా జీవన్ వ్యర్థం భద్రేవ యత్వతన్ పర సుద్రీయం దృణం న త్రేయః రోచనం పరం చివరికి వృక్షజీవికయా జీవన్ చెట్టులాగా బగుతాదట, అంటే ఎండకు ఎండుతాడు, వానకు తరుస్తాడు, చలికి వడుస్తాడు, నీరొస్తే తీసుకుంటాడు, లేకుంటే ఎండుతాడు. అంటే తాను ఎందుకున్నాడో, ఏం చేస్తున్నాడో, ఏం చేయాలో అన్నీ వదిలిపెట్టి చెట్టులాగా బతుకుతూ తోడు చిత్తిలాగా గాలి విడుస్తూ స్వీకరిస్తూ హస్త్రేవ స్వసన్. పరస్తుద్రియం నృణం నశ్రేయః రోచనం పరం. చెప్పినటువంటి అన్ని శాస్త్రములలో ఈ పని చెయ్యి ఈ పని చెయ్యి ఇది వస్తుంది ఇది వస్తుంది పరస్తుద్రితి ఇది రోచన అంటే నీకు కర్మల యందు ఆసక్తి కలగటానికి. ధర్మము యందు ఆసక్తి కలగటానికి, పరమాత్మ యందు విశ్వాసము కలగటానికి కేవలం రుచి పుట్టిటకు మాటే తప్ప అవే పొందాలని ఆ పని చేయాలని అర్థం కాదు. రోచనం పరం స్త్రీయ వివక్షయ ప్రోక్తం యథా భైసజ్య రోచనం. మందు మందు తినాలంటే వారు తినకుంటే తినేలేనో బెల్లంలోనో చక్కెరలోనో కలిపి మందు తినటానికి రుచి పుట్టించినట్టుగా కర్మల యందు. రుచి పూర్తి చేయబడిన మాట మాత్రమే ఇది, కాబట్టి ఉత్పత్తి అయివహి బయట వచ్చి ఉత్పత్తి అయివహి కావేతు ప్రానేతు.

స్వజనేషుచ ఆసక్త మనసో మత్యః ఆత్మనః అనర్థ హేతుషు తతాన్ అవిదుష స్వార్ధం బ్రాహ్మ్యతః వృజినాధ్వని. సహజంగా స్వామి చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నారు. ఉత్పత్తి అయివహి కామేషు ప్రాణేషు పుట్టిన పనిచే ఎలా అవుతారు జీవులు? పుట్టుక తోటే కోరికలు, ప్రాణములు, తనవారు వీటి యందు. ఆసక్తి కలిగే ఉంటారు. ఆ యుగనేమిటి? ఆత్మనః అనర్థ హేతుతు. తనకు అనర్థాన్ని కలిగించేటువంటి వీటన్నిటి యందు సహజంగా కోరిక కలిగి ఉంటాడు. మతాన్ అవియుషః స్వార్ధం గ్రామ్యతః వృజీనాధ్వని పాప మార్గంలో సంచరించేటువంటి వాడికి తగం యుధ్యాత్ పునస్తేటు తామస్త మహావిశతోభితః అలాంటి వారికి ఏది ఉత్తమమో దేన్ని ఆచరించే తెలుస్తుంది వారికి? దేనందువల్ల వాడు తమోవిచతే పండితుడై కూడా జ్ఞానిడై కూడా అజ్ఞానాన్నే పొందుతాడు. ఏవం వ్యవచితం కేచిత్ అవిజ్ఞాయ కుబుద్ధయః కొందరు. దుష్ట బుద్ధులు విషయాన్ని తెలుసుకోలేక పరస్కృతిం కుసుమితాం నవేదజ్ఞాః వదంతి కుస్మితాం పరస్కృతిం. అంటే పుట్పితాం యామిమాం పుట్పితాం వాచం ప్రవదంతి అవిపస్తితః అంటాడు గీతాచార్యులు. అలాగే మనస్సును ఆకర్షించడానికి చెప్తారు కానీ వేదము యొక్క స్వరూపం తెలిసిన వారు అరశ్రుతి గురించి చెప్పరు. వేదజ్ఞ అంటే అది ఏం చేస్తున్నదో తెలిసినవాడు నువ్వు ఆ పని చేయరా ఈ పని చేయరా ఈ నీకు వస్తుంది అని చెప్పడు ఎందుకంటే మనమే కాస్త వాడికి. అధర్మ మార్గాన్ని, స్వార్ధాన్ని నేర్పిన వాడనవుతాను కాబట్టి న వేదజ్ఞాః వదంతి కామినః తుపనాః రుద్ధాః పుష్పేషు ఫల బుద్ధయాః మనకి ఇది విరుదు. చెట్టుకు ఓ చిన్న పువ్వు వచ్చేసింది అంటే అబ్బా ఎంత పెద్ద పండు వస్తుందో అనుకుంటామంట. ఉదాహరణకు కింసుక పుష్పవత్ అంటాడు. తెలుసు కదా మోదుగు. మోదుగు పువ్వు ఎర్రగా పెద్దగా ఉంటుంది.

ఇంత పెద్దగా ఉంది కాబట్టి దీనికి ఎంత పెద్ద కాయ వస్తుందో, పండు వస్తుందో దాని జాగ్రత్త కాపాడుతున్నాం అని నీళ్లు పోసి పెంచితే ఏమవుతుంది? పువ్వు పూచి పడదు అయ్యా. ఓ చెట్టు పువ్వు పూచిందంటే ఇక ఇది కాయ పండు అయిపోతుంది. ఆ పండు పండు తీసుకుంటే తినొద్దు. పువ్వులోనే. ఒక పని మొదలు పెట్టాము ఇంటి పట్టిన వచ్చేసింది కేజవాయ నమః అనగానే ఐశ్చర్యం రావాలి. నారాయణ నమః అనన్నా ఇల్లు కట్టుకోవాలి నువ్వు వేరే ముద్దకు రావాలన్నా కాదు. వచ్చిందా లేదా? అది రోజు అయిందండి మోడు పెట్టి ఇంకేం కాలేదు. నవ్వాలన్నా ఏడవాలన్నా ఏం చేయాలి వాడికి? అది దుర్చి కారు వీళ్ళు అక్కడ. అవన్నీ మంచిగా అయితే చేద్దామండి పూజ. ఏం చేయాలి అవన్నీ ఏమన్నా లేదు. ఎందుకంటే వీళ్ళు పుష్పేటు ఫల వర్గ నవ్వు వస్తుంటుంది చెప్పలేము మాట్లాడలేము అవన్నీ చేసి వానికి అర్థం కాదు. అయ్యో ఇది నవ్వుతున్నారో వాడి దగ్గర ఉంది ఏం చేయాలి అని చెప్పాలి మనం. ఇది ఇది అది చెప్తున్నామండి ఎంత మంచి అయితే బాగా పూజ చేస్తామండి. అప్పుడు రాపులోనే నువ్వు పూజ చేయకుండా ఆయన ఏమనుకోడు ఊరుకోమండి. ఆయనకే బాధ ఉంది పూజ కావాలా ఆయనకు ఊరుకో. కానీ పుష్పేషు పరబుద్ధయః పూను చూస్తే చెప్పాను కదా సుంచు ఎదగదంతు లీలా సుంచుడు తన సుంచు చూపి వికవిక నగియన్ కృష్ణుడు చెప్పాడు కదా ఆ తల్లి ఎదగదమ్మ నాన్న ఆకలి ఉంది కదా తినరా అంటే నేను ఆడుకుంటాను వద్దు నతి గుట్టు బాగా వస్తుంది కదా. బాగా గుట్టు వస్తుంది. గుట్టు బాగా వస్తే రాధన్ ని ప్రేమిస్తుంది. ఇగ బొల ఉంటే ప్రేమిస్తుంది అంటే ప్రాపం కాయలే. అది గుట్టు వస్తుంది. అరే తిను అలాగా అమ్మ ఎన్నర్జీ తీసుకొని చెల్లెలు వేసుకొని నోట్లో వేసుకొని పెట్టిందా అమ్మ అని నాకి మీదనే ఉంది పింగలేదు. వెన్న నారకి మీద వేసుకొని ఎరిగిందా నా సుత్తు దుప్పు ఎరిగిందా ఎరిగిందా మనల్ని ఎక్కిస్తున్నారు అంటారు. కేశవాయ నమః అని వచ్చిందా అంటాం మనం. అంటే ఆ పదం మీద అంత కాస్తనా మరి ఇవ్వరా? ఇది తెలీదు కదా వాళ్ళు అందుకని పుష్పేషు పరబుద్ధయః అగ్నిముగ్ధా ధూమతాంతాః స్వములోకన్నభిదంతి అగ్ని అయితే కావాలి పొగ అయితే వద్దు. ఏరా మరి? మంట పెట్టిన పొగ వస్తుంది మరి. పొగ లేని మంట కావాలి. అంటే ఫలం రావాలి కానీ కష్టపడుతుంది.

అర్థమైందా? చూడండి స్వామి ఎంత స్పష్టంగా చెప్తున్నాడంటే మనం వీటి చదువు మనం ఇంత అన్యాయంగా రోజిస్తున్నాం కదా అయ్యో. మనల్ని మనమే చూసుకొని అయ్యో మొత్తం తపించిపోవాలి. అగ్నిముగ్ధాః ధూమసాంత. అన్నీ ఇది కావాలి పోవద్దు. పని చేయాలి పని చేయాలి. ఏం చేస్తున్నాం మనం? ఆఫీస్ కి పోకుండా ఇక్కడనే ఉండాలి ఇష్టం రావాలి. అంతే కదా. ఆఫీస్ కి పోయినా కానీ కబుర్లు చెప్పాలి పని చేయదు ఇష్టం రావాలి. అగ్నిముగ్ధాః ధూమతాంతాః స్వములోకం నవిదక్షితే అలాంటి వాళ్ళు తాము చేరవలసినటువంటి లోకాన్ని కానీ తాము ఉన్న లోకాన్ని కానీ వాళ్ళు తెలియలేరు. నతే మామంగ జ్ఞానంతి కృతిస్తం యైదం యతః అలాంటి వారు హృదయంలో ఉన్న నన్ను తెలియలేదు. అసలు తామున్నది ఏమిటి? ఈ జగత్తు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? దాన్ని కూడా వాళ్ళు తెలియదారరు యతః ఉక్త క్షత్రాః అసుధృపః యథా నిహార చక్షుతః ఇది ఒక ఉక్తం అంటే భాగం. నా భాగం నాకు వస్తుందా లేదా నా భాగం నాకు వస్తుందా లేదా. దాని గురించి ఆలోచించే మహానుభావులే అసుధృపః. ప్రాణాలను నిలుపుకోవటానికి ప్రయత్నించేవారే యథా నిహార చక్షుతః. అలా చమత్సారం అనే పేరు నీహార శిష్ట అంటే మంచు కన్నుల అవేమిటి అంటే నిరంతరం కన్నులలో నీళ్లే ఉంటాయి. పని అయినా బాధే, పని కాకున్నా బాధే. అంటే అనుకున్న ఫలితం వచ్చింది ఉంటుందో ఉండదో. ఉన్నది ఎప్పుడు పోతుందో, పోలేదు దూరం లాక్కుంటారో ఏమో. ఇదంతా అలా వాళ్ళు. విహార చక్షుతః దీమే మత అభిజ్ఞాయ పరోక్షం విజయాత్మకాః అలాంటి వారు నా అభిప్రాయాన్ని నా సిద్ధాంతాన్ని వారు తెలుసుకోకుండా కేవలం విజయముల యందే మనస్సు కలవారై శివుసాయ వెదురాగస్యాతు. యజ్ఞేవ నచోదన అంటే పరప్రాణులను శివసించడం యందు కోరిక ఉన్నవారికి ఇంకెన్ని ఉంది చెప్పారా? అలాంటి వారికి యజ్ఞము విధి కాదు. అంటే యజ్ఞం చేసి చూసేమో చెప్పాలన్నా. అవసరం లేదు. అలాంటి వారికి యజ్ఞము చోదనే కాదు. హింసా విహార ఆరబ్దయి పదుతి సతుకేత్యయా.

దూద యందుగా విని వాళ్ళు తాము పోచించినటువంటి పశువులతోటి తమ తమ సుఖాన్ని ఆనందాన్ని కోరుకొని ప్రవర్తిస్తారు. యజంతే దేవతా యజ్ఞైహి పితృభూతపతీన్ కలా కలులు ఉన్నారే దుష్టులు వాళ్ళు యజ్ఞం చేస్తారు. ఎవరిని ఇలాంటి వాళ్ళను భూతపతులను పితృ దేవతలు అంటే భూత ప్రజల దగ్గర ఉన్నాయి కదా అలాంటి వాటిని స్వార్థపరులై వారు ఆరాశిస్తారు. స్వత్నోకం అనుములోకం అసంతం శ్రవణ ప్రియం తర లాంటిది ఈ లోకం. లాంటిది లోకం శ్రవణ ప్రియం వినటానికి బాగుంటుంది అది ఏం లేదు ఓ 10 కోట్లు 100 కోట్లు ఇన్ను లాంటి భవనాలు దెయ్యలు అవి అని అబ్బా ఎంత బాగుంటుందో అవన్నీ వినటానికి ఏం ఉండదు అక్కడ ఇదంతా లేనిదే శ్రవణ ప్రియం ఆ విధా ఆ వృద్ధం కలిపి జయంతి అర్ధాన్ యథా వణిక్ మనస్సులో ఎన్నో కోలికలు పెట్టుకొని తమకున్న కొన్నిటిని విడిచి పెడతారు. ఎలా వణిక్ వ్యాపారం ఏం చేస్తాడు పెట్టుబడి పెడుతుంది మొదలు తనకున్న డబ్బును పెట్టుబడి పెడతాడు అంటే వదులుతాడు దానికి నాలుగు ఇంటలు ఐదు ఇంటలు మళ్ళీ తాను సంపాదిస్తాను అనుకొని వెళ్తాడు. ప్రవర్ణ పోతే. మనం కూడా ఆ చెప్పండి ఎన్ని ఎన్ని గట్టు అయిపోయింది పూజకు? ఒక లక్ష అవుతుంది. పైరా రోజులు వస్తాయా మరి? అంటాడు. పైరా రోజులు అక్కడ గట్టు పెడతాడు. కొరవాట రాలేదు నేటి ఏంటి? కానీ వ్యాపారి లాగా ప్రవర్తిస్తాడు తప్ప పరమాత్మ యందు భక్తో శ్రద్ధో నిష్ట విశ్వాసం ఇలాంటివన్నీ కనపడదు. కాబట్టి రజస్వత్వ తమోదిష్టా రజస్వత్వ తమోదిష్టా మూడు గుణాల్లో ఉంటారు అదే మూడు గుణాలను. తిరంతరం సేవిస్తూ ఉంటారు, ఉపాస్తా ఇంద్ర ముఖ్యం దేవాదీన్ నా తథైవమాం. ఇంద్రాది దేవతలను ఉపాసించినట్టుగా వీరు నన్ను ఉపాసించరు, వినే వీరు కదా? త్వరగా రాను, పశు కావాలని వస్తారు, మరి అమ్మ కావాలని అమ్మని ఇస్తారు, ఉర కావాలని ఉర అని ఇస్తారు. అందరిని అందరిని ఇస్తాడు ఇవి కావాలి ఇది ఇస్తాడు నేను అవన్నీ ఏమి ఇయ్యను కదా అందుకే ఇంద్రాలు ఆరాధించినట్టు నన్ను ఆరాధించరు క్షుద్ర దేవతలను ఆరాధించినట్టుగా పరమాత్మను వారు ఆరాధించరు విత్వేహ దేవతా యజ్ఞైహి గత్వా రహుత్యామహే దివి ఇక్కడ మనం దేవతలను యజ్ఞములతో ఆరాధించి స్వర్గానికి వెళ్లి రంభాదులతో రభిద్దాము అని కోరిక.

సౌత్యామహే వయం దివి సత్యాంసయ భూయాత్మా మహాచార మహాకులాః ఏవం పుస్తి దయావాచ అది మనకు అలాంటి స్వర్గము ఎప్పుడూ ఉండాలి. ఇక్కడే మనకు అలాంటి స్వర్గము రావాలి. అని ఎన్నో కోరికలతోటి ఎన్నో పవనాలు ఎన్నో పోగాలు ఇలాంటి ఈ దేవం పుష్పితయావాయ యాక్షిప్త మనసాం నృణాం ఇది పుష్పితయావాయ పువ్వు పువ్వు వచ్చిందంటే పండు వస్తుంది, కాయలు వస్తుంది, ఇంకో చెట్టు వస్తుంది, మొత్తం ప్రపంచమంతా చెట్టు నిండిపోయి తోడ అంతా వచ్చేస్తుంది కదా అంటా కదా ఇలాంటి సుద్ర నడువుని వాక్కు తోటి యాక్షిప్త మనసాం. కోరికల ఇందే లగ్నమైనటువంటి మనస్సు గల మానవులకు మారినాంచ అతి స్తబ్దానాం మద్వార్తాతి నరోచితి. సబ్దులు, దురహంకారులు అలాంటి వారికి నా మాటే నచ్చదయ్యా. భగవంతుడు, పరమాత్మ అంతేనే పెట్టి నిలబెడతారు అది పరలేదు అది. మనకి ఇవన్నీ కావాలి. మద్వార్తాపి నరోచతే వేదాః బ్రహ్మాత్మ విషయాః త్రికాండ విషయాయి. ఏమనేటువంటిది బ్రహ్మ. ఆత్మ విషయం ఇది త్రికాండ విషయం అంటారు అంటే జ్ఞానకాండ చెప్పుకున్నాం కదా ఉపాసనాకాండ కర్మ అంటాం కదా కర్మకాండ జ్ఞానకాండ. ఉపాసనా కాండ దీన్ని కాండత్రయోపపాద్యాయ కర్మబ్రహ్మ స్వరూపిణే స్వర్గాపవర్గం అని చెప్తాం కదా అలాంటి మూడు కాండలు ఇందులో విశ్చయాలు ఉంటాయి పరోక్షవాదాహ హృదయః పరోక్షం మమ క్షత్రియం అంటే ఏమర్థం? మరి ఇవన్నీ చెప్తున్నప్పుడు, ఇవన్నీ పనికిరానివి అయినప్పుడు, మరి వేదములు, పురాణములు, ఇత్యాదములు ఇవన్నీ చెప్తున్నారు ఎందుకు? ఆ పని చేసి ఇది వస్తుంది ఈ పని వస్తుంది మొత్తం ఎలా ఎప్పుడు వచ్చారు? ధర్మం చెప్పారు, కర్మలు అని చెప్పారు, వ్రతాలు చెప్పారు, యజ్ఞములు చెప్పారు, కథలు చెప్పారు. కదా? ఎందుకు చెప్పారు? పరోక్ష వాదా రుషయం.

వాడు డైరెక్ట్ గా చెప్పాలి నాయనా, ఇది చేశావు ఇగో వాడు ఉన్నాడు నడచక్రవర్తి ఉన్నాడు. ఏదో స్వామి యొక్క అంశ అన్నాం, అన్ని ధర్మాలు ఆచరించాడు, భోజనం అనుభవించాడు. ఓ చిన్న తప్పు చేశాడు, పునః రాజ్యం వెబ్బెట్టి పోయాడు. మరి తప్పుడు సవరించుకున్నాడు, మళ్ళీ రాజ్యానికి వచ్చాడు. వచ్చిన రాజ్యాన్ని మళ్ళీ మీదిపెట్టి పరమాత్ముని చేరింది. ఇప్పుడు ఇందులో పరమాత్ముని చేరింది ఏది? రాజ్యమా రాజ్యభోగారా? సరే కాబట్టి నీ రుచి, నీ అభినివేశం, నీ ఉద్రేహం, నీ ఉద్వేగం, నీ ఆవేశం, నీ తమస్సు నీకు కష్టాన్ని ఇస్తుంది. నిష్టాభక్తి మాత్రమే సుఖాన్ని ఇస్తుంది. కథ మొత్తం చెప్పినప్పుడు ఓహో రాజు, భోగాలు, శాసనము, అధికారము, బలము, పరాక్రమము, సౌందర్యము అన్నీ బాగున్నాయి అనిపిస్తుంది. ఎవరికి ఏమనిపిస్తుంది? ఇవన్నీ నశ్వరముని ఏవి నింతేవి కావు, పరమాత్మ అనేది ఒక్కటే సాక్ష్యపరం. ఇదంతా చెప్పేది దాని కోసం. కనపడదేమో, కనపడేదేమో ఇది, బోధించబడేదేమో అది. నీవు ధర్మం ఆచరించు, నీవు సంసారము ఇల్లు బాడని వదిలిపెట్టు, నన్నే సేవించు. కరుణ వింటారా అండి? ఒక్కడు వస్తే ఒట్టు. ఏదో భాగవతం చొప్పున వస్తారు కానీ నువ్వు పెళ్ళాన్ని వదిలిపెట్టు, పిల్లల్ని వదిలిపెట్టు, ఇల్లు వదిలిపెట్టు ఇవన్నీ పని చేయవు ఎందుకు పని చేయవు నువ్వు అంటే తెలియయ్యా నువ్వు అది అన్నావ్ ఏమి పోతున్నావ్ స్వామి. మీకు వాకే నమోదు అంటారు. తోడినాడు. కాబట్టి వాళ్ళు దేనితో వింటారో అది చెప్తారు. అలా వింటూ వింటూ వింటూ పోతే అవునండి నిజంగా చూస్తే అన్ని సుఖాలు అనుభవించాడేమో కానీ ఒక్కొక్కరికి వినలేదు అండి. కష్టాలే కదా. అలాంటి సుఖాలు ఎందుకండీ పోలేం. అందుకే నేను చెప్తున్నాను. పుష్యులందుకే పరోఠవా. ప్రత్యక్షంగా ఇది అని చెప్పరు. భార్య, పిల్లలు, ఇల్లు, భోగములు, సంసారము, సగము, సుఖములు, సంపదలు ఇవన్నీ వదులుకో అనడు. అన్ని పొందు. ఏం లాభం ఏ యాధ్యం అయ్యాడు, నవుడు ఏం అయ్యాడు, పరిచండ్రు ఏం అయ్యాడు, నకురుడు ఏం అయ్యాడు అవన్నీ అలాంటివి. అప్పుడు అప్పుడు బురగెలు. కాబట్టి ఋషులు ఎప్పుడు పరోక్షమే చెప్తారు. నేను కూడా పరోక్షం మమచ ప్రియం.

అంటే నేనే భక్తుడిని, నేను రోజు గుడికి వెళ్తాను, రోజు స్వామిని ప్రార్థిస్తాను, నలుగురు నా యంబడు చూస్తున్నారా లేదా అని వాళ్ళు చేస్తారు కదా. రాష్ట్రపతితో ఈ ప్రధానమంత్రితో వెంకటేష్ స్వామి దర్శించాడు. అంటే ఒక మాట తక్కువ. వెంకటేశ్వరులే వీడు దర్శించారని రాయలేదు అది విషయమా? దర్శించాడు వెంకటేశ్వరులకు వీడే అది స్థితి. ఇంకేముంది అక్కడ? అంటే ప్రత్యేక ఆ భూమి. ఆడంబరము నేను భక్తుడిని. రోజు వంద సార్లు దేవాలయం వెళ్తాను అట్లా. ఇంట్లో కూర్చొని అన్ని దగ్గర పెట్టుకుంటే ఆ హత్యంగా స్వామిని స్వాభ్యం చేస్తాడు. స్వామికి. నేను ఇంత పూజ చేస్తున్నాను, నేను ఇంత దానాలు చేస్తున్నాను అని మొత్తం పేపర్లో, టీవీల్లో, రేడియోలో ప్రచారం చేశామనుకో, స్వామి నీ పుణ్యానికి పాపాన్ని జమగట్టి అదంతా పాపం మీద జమగట్టి అది పతం అని చెప్తారు. కానీ స్వామి కూడా పరోక్ష ప్రియుడే. మనం చెప్పుకున్నాం చూడండి ఎవడు సునస్తేపుడు. సునస్తేపునికి విశ్వామిత్రుడు ఇంద్రవరుణ ఇమమ్మేవరుణ మనకు ఈ రెండు మంత్రాలను ఇచ్చి రహస్యంగా స్తోత్రం చేయి నీకు విముక్తి వస్తుంది అన్నాడు. అందుకే అన్నాడు వాళ్ళు మీకు రహస్య స్తుతితోషితావు పరోక్ష ప్రియా దేవా దేవా రహస్య స్తుతి చేయాలి పబ్లిక్ గా వెళ్ళినా అది ఏమంటారు ప్రాపగండ. అది పనికిరాదు. పరోక్ష మనోచ ప్రియం శబ్ద బ్రహ్మ దుర్బోధం ప్రాణేంద్రియ మనోమయం. మనకు ప్రాణ ఇంద్రియ మనోమయమైనటువంటి ఈ శబ్ద బ్రహ్మ అనంత పారం గంభీరం దుర్వికాస్యం సముద్రవత్ సముద్రం లాగా మనం చొరలేము. మనం అంతము తెలుసుకోలేము, లోతు తెలుసుకోలేము. అలాంటిది వయోబ్రహ్మితం భూమినా బ్రహ్మణ అనంత శక్తినా దీని నేనే దీనే ఉపబ్రహ్మితం. అంటే వ్యాఖ్యానం చేశాను. భూతేషు ఘోష రూపేణ విశేషు పూర్ణేవ లక్ష్యతి. విషములు ఉన్నాయే అంటే తామరలు అందులో దారం లాగా అన్ని భూతములలో నేను ఘోష అంటే ఓంకారం. ప్రతి వారం ప్రతి వారం హృదయంలోనూ ఓంకార నాదం మనకు వినపడుతుంది పరమ స్వరూపం అని అలా అది ఉంటుంది యథా ఊర్ణనాభి హృదయాత్ పూర్ణాం ఉద్భమతే ముఖాత్

హృదయంలో ఉన్నటువంటి ఆ దారాన్ని తాలిపురుగు తన ముఖం నుండి బయటికి చేర్చినట్టుగా ఆకాశాత్ ఘోషవాను ప్రాణః మనసా స్పర్శరూపినా ఆకాశం నుండి ప్రాణము కోచవాన్ ప్రాణః స్పర్శ రూపిణ మనసా స్పర్శ ఉన్నటువంటి మనస్సు తోటి ఛందోమయః అమృతమయః సహస్ర పదవీం ప్రభు ఇది. ఇది చందోమయం అవుతుంది, అమృతమయం అవుతుంది. సహస్రపదవి ఇంతవు ఓంకారాత్ వ్యంజిత స్పరిశ స్పరిశ స్వరోష్మాంతస్త పూషితాం. వెదవం అంటే ఏమిటి? ఓంకారం అంటే ఏమిటి? వాస అంటే ఏమిటి? ఇవి ఎక్కడికి వస్తాయి? ఓంకారం నుంచే వస్తాయి. ఓంకారం నుంచే స్పర్శ, స్వర, ఊష్మ, అంతస్థ. అచ్చ వ్యాకరణ వర్గం కావాలి. స్పర్శ అంటే ఏమిటి? కాదయోమావసానా స్పర్శాః. కా నుంచి మా వరకు ఉన్న అక్షరాలను స్పర్శములు అంటారు. స్వరములు అంటే ఏమిటి? అటెస్వరాః. అచ్చులకు త్వరములు అని పేరు. ఊష్మలు అంటే ఏమిటి? శశసః ఊష్మానః శా సా శాః ఇవి ఊష్మలు. అలాగే అంతస్థల అంటే ఏమిటి? యనోంతస్థాః వ్యావారాల. ఇవి అంటస్సలు చేటా తాహా కూష్మలు అచ్చులు స్వరములు కారించి మా వరకు పరిచరు ఇంకేం మిగిలింది చెప్పని మొత్తం వర్ణములు స్పర్శ, స్వర, ఊష్మ, అంతస్థ నాలుగింటితో మొత్తం వర్ణాలు చేసేది. ఇది ఇవన్నీ కలిసి. భూషితాం విచిత్ర భాషా విశతాం విచిత్రమైన భాగతోటి వ్యాప్తం ఏంటి దాన్ని ఛందోభిశ్చ చతుహు ఉత్తరైహి అనంతపారాం గృహతిం అదే వేదం. ధనంత పాదం అలాంటిది సుజటి ఆక్షిపతే స్వయం దాన్నే సృష్టిస్తాము. దాంతో గాయత్రి, ఉష్ణికు, అనుష్టిపు, బృహతి, పంక్తి, త్రిష్టుపు, జగతి ఈ ఏడు.

చందస్సులు అంటారు ఏమంటారు వీటిని సప్త చందస్సులు అత్యస్త అతి జగత్ విరాట్ కిం విధత్యే కిమా జస్తే కిమనోజ్య వికల్పయేత్ ఇత్యస్య హృదయంలోకే నాన్యః మత్వేద సత్యనా నేను ఏం చేస్తున్నానో దీన్ని విధిస్తున్నానో, దేని కోసం దేన్ని చెప్తున్నానో, ఏమనుకోని ఏం చెప్తున్నానో, ఏమనుకుంటున్నానో, ఎలా నడిపిస్తున్నానో, దేన్ని విధిస్తున్నానో. ఎవ్వరూ ఏమి తెలుసుకోలేరు. ఇత్యత్య హృదయంలోకే నాన్యః మద్వేద కచ్ఛన ఎవ్వడు దీన్ని తెలుసుకోలేడు. మాం విధత్తే అభిధత్తే మాం వికల్ప్య అపోఖ్యతే త్వహం వేదం న్యాయం ఏం చేస్తుంది? కర్మలను ధర్మాలను కాదు మాం విధిస్తుంది నన్నే విధిస్తుంది అభిదస్తేమాం నా గురించే చెబుతుంది మాం వికల్ప్య అపోక్ష్యతే. ఇది కావాలా అది కావాలా అని అడిగి జగత్తును తీసిపారేసి నన్ను విధిస్తుంది చూపెడుతుంది. ఏతావాన్ సర్వ వేదార్ధ ఇదే. అంటే ఏమిటి బ్రహ్మే నిత్యము బ్రహ్మే సత్యము మనకు ప్రాప్యమైంది బ్రహ్మే సంసారమంతా క్షణికము నష్టరము దుఃఖప్రదము ఇదే అయ్యా ఏతావాన్ సర్వ వేదార్ధః వేదం వేదం ఏం చెప్తుంది వేదం బ్రహ్మ నిత్యము జగత్తంతా నశ్వరము ఇద ఏతావాన్ సర్వ వేదార్ధః శబ్ద ఆఖ్కాయమాం సిదాం శబ్దం తీసుకొని సగట గారి భేదాలతో అన్నీ వివరించుకొని మాయా మాత్ర మనోద్యాంతే ప్రతిసిద్య ప్రతినతి జగత్తంతా మాయా మాత్రమని చెప్పి ఈ పని చేయొద్దు ఈ పని చేయొద్దు ఈ పని చేయొద్దు అని అన్నీ నిషేధించి తరువాత ప్రతినతి. అంటే ఏ పని చేయాలో చెప్పడం కంటే ఏ పని చేయకూడదు చెప్తేనే మనకు ముందు అర్థం అవుతుంది. అయ్యో ఇన్ని బాధలా ఇన్ని బాధలా ఇన్ని బాధలు అనుకున్నప్పుడు ఏమి బాధలేదురా నన్ను జీవించు అది పోతాయి అంటారు. ఆ ఇదే బాగుంది వాడికంటే మీరు ఏ పని చేద్దాం కదా. స్వామిని పూజించకుండా అవి మాత్రం మానేద్దాం. కదా స్కూల్ కి రావాల్సిన పని లేదు ఇంటి నుంచి ఫోన్ చేసి అటెండ్ చేస్తాం అంటే ఫోన్ చేయాలి అలాగే చేయకూడని వాటన్ని చెప్పి

చేయవలసిన వాటిని చెప్పి ఇలా ఇలా ఆచరిస్తే ఆ ఫలితాలు వస్తాయి అని చెప్పి ఈ ఫలితాల్లో ఈ ఆచరణలో నువ్వు చేసే తప్పు అని చెప్పి ఆ తప్పుకు మీరు నడకాలని చెప్తే వాళ్ళు ఏం చేస్తారు కదా అయ్యా స్వామి ఎట్లా అవి ఏమొద్దురా అని తలుచుకో. ఆ ఇది బాగుంది. అప్పుడు మనం పరమాత్మ యందు కొంచెమైనా రుచి కలిగిన వాళ్ళం అవుతాము. ఇదే సర్వ వేదార్ధః. భగవంతుడిని చెప్పక ముందు జగత్తును, లోకములను, కర్మలను, ఫలములను ఎందుకు చెప్పాం? అంటే అవన్నీ పనికిరానివిరా, నేను ఒక్కడినే పని చేస్తున్నాను. నన్ను స్మరిస్తే అన్నీ పాపాలు, దుఃఖాలు పోతాయి. కర్మలు చేస్తే అవే ఉంటాయి అని నిషేధింప చేసి వచ్చేటువంటి పాప భయాన్ని తొలగించడానికి నన్ను అందరూ చూస్తారు ఇది స్వభావము ప్రతిసిద్ధి ప్రతిగతి అంటే ఏమంటున్నాడు స్వామి ఇంత బాగానే ఉందండి సరే అయితే అర్థమైనట్టు అనిపిస్తుంది తర్వాత చూద్దాం కానీ మీరు తత్వాలు చెప్పారు కొందరు తొమ్మిది కొందరు పది కొందరు పదకొండు కొందరు ఐదు కొందరు ఇరవై నాలుగు కొందరు ఇరవై ఒకటి ఇందాక రాసుకున్నారు కతి తత్వాని విశ్వేచ సంఖ్యాతాని ఋషిపిత్రో ఋషులు ఎన్ని తత్వాలు లెక్కపెట్టి చెప్పారు నవ ఏకాదశ పంచ త్రీన్యాస్త త్వమిహ సుశ్రుమా తొమ్మిది అన్నారు, పదకొండు అన్నారు, అలాగే ఐదు అన్నారు, మూడు అన్నారు. ఇంతకు ఎన్ని తత్వాలు? కొందరు షట్వింశతిం ప్రామువు, ఇరవై ఆరు అన్నారు, కొందరు ఇరవై ఐదు అన్నారు, కొందరు ఏడు, తొమ్మిది, ఆరు, నాలుగు, పదకొండు, పది అలాగే ఇలా మనకు. 13, 16 ఇలా ఇంత మందిని రకంగా చెప్తే ఎలా అర్థం అవుతుంది? ఎన్ని తత్వాలు? ఏతావత్వం విసంఖ్యానాం ఋషి ఋషయః యద్వివర్చయ ఇన్ని వేదాలు ఇన్ని తీరులుగా ఋషులు ఏమి చెప్పదలుచుకో అని చెప్పారు. ద్వారా చెప్పడానికి ఇచ్చేనా? మనసులో ఇంకేదైనా విజేయాంశం ఇంకేదైనా ఉందా? మనకు శాస్త్రం ఉంది. మనకు శాస్త్రంలో అవిమృష్ట విజేయాంశం అనేటువంటిది.

ఒక జమస్కార పద్ధతి. అంటే అన్నీ చెప్తారు కానీ ఏమి చెప్పదలుచుకున్నాడో దాన్ని చెప్తారు. అంటే మనం భాష ఏమంటాం ఊక చంపుడు అంటాం చూడండి అది. ఇలా అన్నీ చెప్తారు అసలు వీడు ఏం చెప్పడు. రెండు గంటలు మాట్లాడతాడు ఒక్క వీడియో చేస్తే ఉంటుంది. కాబట్టి అలా చెప్తున్నారా అసలు ఏమనుకుంటున్నారు సగటి ఏంటి అంటే గాయంతి పుసగా ఇష్మన్ ఇదన్నో వక్తు మలపతి నాకిది. ఇది రకరకాల గాలి చెప్తున్నారు ఏం చేయాలి అంటే యుక్తంత సంతి సర్వత్ర వాసంతే బ్రాహ్మణాయత అన్నిటిలో సత్యమే ఉందిరా బాబు బ్రాహ్మణులు అబద్ధం ఆడరు యుక్తమైన దాన్నే మాట్లాడుతారు మాయాం మదీయాం ఉద్గృశ్య వదతాం కిన్ను దుర్గటం అందరూ నా మాయకు రోజైన వాళ్ళే. నా మాయ మోహితుడైన వారు ఏం చెప్పలేదు అని చెప్తారు. చెప్పడానికి అదేముంది వాళ్ళకి? ఎలాగో మాయా మాయా అని చెప్పి మాయా మోహితుడే కదా. మాయా మోహితుడైన వారికి ఏం చెప్పడానికి విడువు ఉండదు అని చెప్తారు. కిన్ను దుర్గటం దైత దేవం యధా తత్వం. యదహం వాచ్మీయత్ కథ ఇది ఇలా కాదు. తప్పు నేను చెప్పింది విను. నేను చెప్తున్నాను కదా వినొచ్చు కదా మరి దారి చెప్తారా ఏంటి అంటారండి. ఇది ఇలా కాదు నైత దైవం యదా తప్పు నువ్వు చెప్పింది ఇలా కాదు. మరి ఏం చేయాలి యదహం వస్మి తప్పు నేను చెప్పింది అది. చెప్పింది కాదు అలా కాదు. ఏవం యువతాం హేతుం శక్తయాహమే దురక్షయా ఇలా పలికే వాళ్ళు. చెప్తున్నటువంటి కారణాలను నేను కూడా దాటలేను ఏమో అంటున్నాను. దురత్యయా అని బాగా వస్తుంటే ఎవరు దాన్ని దాటలేరు దురత్యయాః యాతాం వ్యతికరాదాసీత్ వికల్పః వదతాం పదం. వికల్పా వృత్తాంతం చెప్పేవారికి ఆయా వికల్పాలే కారణం వ్యతికరం అది ఉండొచ్చు ఇది ఉండొచ్చు అది ఉండొచ్చు అంటే అన్ని ఉంటాయి కొందరు రెండే ఒకరు కొన్ని మూడు వస్తుంటారు కొన్ని నాలుగు వస్తుంటారు. వాళ్ళ బుద్ధిలోని భేదమే వారి మాటలలోని భేదానికి కారణం. ప్రాప్తే శ్యమదమే భీతే ఏటి వాదత్తమనుసామ్యతి శ్యమదమములు ఉన్నప్పుడు ప్రశ్న లేదు అవి లేకుంటే వాడికి విజయ పరిజ్ఞానం కంటే వాదం మీదనే రుచి ఎక్కువ. అలాంటి వాళ్ళు వాదాన్ని అనుసరిస్తారు. పరస్పర అనుప్రవేశాత్ తత్వానాం పునసర సభ వచ్చిన భాగం ఏంటంటే ప్రతి తత్వంలో ఇంకో తత్వం చేరుంది కదా.

ఆకాశాత్ వాయువు వాయువు అగ్ని అగ్ని రాప అంటే వాయువులో ఆకాశం మరి అగ్నిలో వాయువు లేదా జలంలో అగ్ని లేదా భూమిలో పలిచ లేదా అని ఉన్నాయి. ఒకదానిలో ప్రవేశించడం కనబడుతుంది కాబట్టి కొందరు ప్రవేశించడాన్ని చూసి అవన్నీ ఒకడే కదా అంటాడు. భూమిలో గంధం ఉంది, రూపం ఉంది, రసం ఉంది, స్పర్శ ఉంది, శబ్దం ఉంది అనుకుంటే అన్నీ భూమే ఒక్కడే భూతవండి భూమి అంటాడు. అవి ఉన్నాయి. తత్వములు ఒకదానిలో ఇంకోటి ప్రవేగించడాన్ని బట్టి వాళ్ళు ఒకటే అని అంటున్నారు. ఏక పౌర్వాపర్య ప్రసంఖ్యానం యధావక్తో వివర్చితం. ఏది ముందు ఏది అవ్వదనేటువంటిది ఏ నిర్ణయాన్ని ఎవ్వరూ చేరట్లేదు. ఆయా వక్త తాను దేని ముందు చూస్తాడో, ఏది ముందు అర్ధమవుతుందో, వాడు దేన్ని చెప్పాలనుకుంటున్నాడో దాని బట్టి. ప్రవిష్టానితరానిచా ఏకస్మిన్నపి దృశ్యంతే ప్రవిష్టానితరానిచా ఒకే దానిలో చాలా చేస్తాయి. చాలా దానిలో ఒకటి చేస్తుంది. ఇలా పూర్వస్మిన్వా అపరస్మిన్వా తత్వే తత్వాని సర్వచా. పూర్వ తత్వంలో పరతత్వాలు, పరతత్వంలో పూర్వ తత్వాలు ప్రవేశిస్తూ ఉంటాయి కాబట్టి అదే మొదల అంటాడు, ఇదే తర్వాత అంటాడు. శబ్దం భూమిలో ఉంది కదా, భూమి మొదటిది, జలం రెండోది అంటాడు. అదే తేజస్సులో ఉంది, తేజస్సు ఏముందండి, తర్వాత మనం ప్రశస్తులు కూడా. ఆకాశాత్ వాయువు వాయువరగ్ని అగ్ని రాపా చెప్పేయ్. ఇంకో బిడ్డ ఏం చేసింది మరో తేజస్సు పుట్టింది. తేజస్సు నుంచి ఆకాశం. ఏతస్మాదాత్మన ఆకాశ సంభూతః ఆకాశాద్ వాయు వాయురగ్నిహి అగ్నేరాపః అద్దె పృథివి పృథివ్యా వాని చేసారు. ఇంకో బిడ్డతో కాదు కాదు తేజః మొదలు తేజస్సు తేజస్సు నుంచి ఆకాశం ఆకాశం నుంచి వాయువు. తప్పా మరి అది లేదు. ఎందుకంటే దీనిలో అది ఉంది దానిలో ఇది ఉంది. కాబట్టి వాడు చూడడానికి బట్టి పూర్వ పరస్మింబ సత్వే తత్వాని సర్వసా. ఇందులో ఏది ముందు ఏది తర్వాత విషయాన్ని భ్రమతోటి ఎవ్వరూ తెలియలేరు. ప్రసంఖ్యానమభీప్సతాం యధా వివిక్తం యద్వక్త్రం గృణ్ణీమః యుక్తి సంభవాత్ ఎవరు

విషయంలో బాగా యుక్తి చెప్పారో వినేవాళ్ళు ఆ ఇదేదో బాగుందండి ఇదే సత్యము అనుకుంటారు. అంటే ఎంత బాగా యుక్తి చెప్పగలిగితే అంతత్యం. ఇది చెప్పలేదు సత్యమే కానీ అచ్చేస్తాడు. ఇలా అనాద్య విద్యా యుక్తస్య పురుషస్య ఆత్మవేదనం. అనాది నుంచి అవిజిత ఉన్నటువంటి పురుషుడికి ఆత్మత్వరో పరిజ్ఞానం ఉంది స్వతో నసంభవాత్ అన్యః తత్వజ్ఞః జ్ఞాన లోకం ఎవరికి వారికి తమతు తాముగా తత్వము తెలియదు. కాబట్టి తప్పకుండా తత్వం చెప్పేవాడు వేరే వాడు ఉండాలి. వాడే జ్ఞానదానం. జ్ఞానాన్ని ఇచ్చేవాడు వాడే. జ్ఞానదో భవేది పురుషేశ్వరయోహత్ర న వైలక్షణ్యమనువపి పురుషునికి ఈశ్వరుడికి అంటే జీవుడికి జీవాత్మకు పరమాత్మకు ఏ కొంచెం వైలక్షణ్యం కూడా లేదు తదన్య కల్పనా పార్థ జ్ఞానంచ ప్రబుతే అవన్నీ వేరు అని చెప్పడం అనేటువంటిది అపార్థము. ఈ జ్ఞానం అనేది ప్రకృతి యొక్క గుణముదే. ప్రకృతి గుణసామ్యంబై ప్రకృతేహనాత్మనో గుణ. అవును అంటే గుణసామ్యం ఈ గుణాలు జకృతికే కానీ ఆత్మకు కాదు. జకృతేహేనాత్మనో గుణాః సత్వం రజః సమైతి స్థితి ఉత్పత్తి అంతహేతవః సత్వం తోటి రక్షణ, తజస్సు తోటి సృష్టి, సమస్సు తోటి పెరవై. ఆ మూడింటికి ఈ మూడు కారణములు సత్వం, జ్ఞానం, తజః కర్మ, తమః అజ్ఞానం వ్యక్తితి. అర్థం కావాలంటే సత్వం అంటే జ్ఞానము. తజః అంటే కర్మ, తమః అంటే అజ్ఞానం. మనకు అర్థం కావాలి కదా చెప్తున్నాడు. తత్వం జ్ఞానం తజః కర్మ తమః అజ్ఞాన విభోచ్యతి గుణవ్యతికరః కాలః స్వభావః సూత్రమేవచ. ప్రభో అంటే విడికారం, కాలమంటే శుద్ధి చెప్తుంది కదా అది. అలాగే స్వభావము, సూత్రము, పురుషః ప్రకృతిహి, వ్యక్తం, అహంకారః, నభః అంటే ఆకాశ్యము. అలాగే అనిలః వాయువు, జ్యోతి, ఆపః అగ్ని, జలము, భూమి.

తత్వాని యుక్తాని మేనవా కొందరు తొమ్మిది తత్వాలుగా చెప్పారు. పురుషుడు, ప్రకృతి, వ్యక్తము, అహంకారం, నభః, అనిలః, జ్యోతిః, ఆపః, క్షితిః. మొత్తం నవతత్వాలుగా చెప్పారు. అలాగే శ్రోత్రము, త్వకు, దర్శనం, ఘ్రాణః, జిహ్వ. శ్రోత్రము, త్వకు, రూపము, ఘ్రాణము, జిహ్వ ఇవి. జ్ఞాన శక్తులు అంటే ఇంద్రియాలు. ఇవి జ్ఞానేంద్రియాలు. వాకు, పాణి, ఉపస్థ, పాయు, అంగ్రి ఇవి కర్మేంద్రియాలు. ఉభయం మనః. మనస్సు జ్ఞానాత్మకము, కర్మాత్మకము. ఎందులో చేరుతుంది శబ్దః స్పర్శః రసః గంధః రూపం ఇవి విషయములు ఇది అర్ధజాతయః గతి ఉక్తి ఉత్సర్గ శిరుపాణి ఇవి కర్మలు కదా వెళ్ళుట వచ్చుట పలుకుట అదే విద్వర్గం అంటే విడుచుట శిల్పం అంటే తీసుకునుట ఇవి కర్మలు సర్గాదవు ప్రకృతి హత్య కార్యకారణ రూపిని. సృష్టి ప్రారంభంలో ఈ ప్రకృతి కార్యరూపముగా ఉంటుంది, కారణరూపంగా ఉంటుంది. సత్వాదిపిహి గుణైహి దత్తే పురుషః అవ్యక్త ఇష్టతే ఈ ప్రకృతి సత్వాది గుణములతోటి పరమాత్మ దేవ కోపించబడి మహత్తత్వాన్ని మనం చెప్పుకున్నాం కదా దాన్ని గార్పడుతుంది. పురుషః అవ్యక్త ఈక్షతే వ్యక్తాదయ విపూర్వానాః ధాతవః పురుషేక్షయ పరమాత్మ యొక్క సంకల్పం తోటి వ్యక్తాలు ధాతువులన్నీ కూడా లబ్ధవీర్యాః శక్తిని పొంది సుచేతి అండం. పరమాత్మ ప్రవేశంతో, పరమాత్మ సంకల్పంతో, పరమాత్మ చూపుతో ఈ తత్వాలన్నీ అండమును సుద్ధం అని అంటాదని మనం అండాన్ని సృష్టిస్తాయి. సంహతా ప్రకృతేర్బలాత్. ప్రకృతి బలంతో అంటే ప్రకృతిలో పరమాత్మ చేరటంతో కలిగిన బలంతో అవి కలిసి అండమును సృష్టిస్తాయి. సప్తయుధాతవః ఇతి తత్రార్థాః పంచ ఖాదయః ధాతువులు ఏడు. అర్ధాః పంచ విషయాలు ఐదు అలాగే ఖాదయః. భూతములు ఆకరాదులు అవి కూడా ఐదు జ్ఞానం ఆత్మ ఉభయధార తతః దేహేంద్రియాసవః దీని బట్టే జ్ఞానము శరీరము అది చెప్తారు దేహ ఇంద్రియాసవః

శరీరము, ఇంద్రియములు, ప్రాణములు. క్షడిత్యత్రాభి భూతాని పంచసత్తః పరః కుమాన్. ఐదు భూతములు అంటున్నాం కదా, ఐదు ఇంద్రియములు అంటున్నాం, ఐదు విషయములు అంటున్నాం. ఇలా చేస్తే సత్తః పరః కుమాన్. ఆరోవాడు పురుషుడు. తైహి యుక్తః ఆత్మ సంభూతైహి సృష్టివేదం తన నుండి పుట్టినటువంటి తాను సృష్టించినటువంటి ఆ విషయాదులతో కలిసి ఈ ప్రపంచాన్ని సృష్టించి సముపావిషత్. ప్రపంచంలో స్వామి ప్రవేశించాడు చూడండి అలా స్వామి ప్రవేశించాడు చత్వార్ జీవే సత్రాపి తేజః ఆపః అన్నం ఆత్మనః కొందరు నాలుగే అంటున్నారు. తేజః ఆపః అన్నమని జాతానిత ఇదం జాతం జన్మావయవినాస్త్రే అన్నీ వాటికొట్టే పోతున్నాయి కదా అన్నం బ్రహ్మే దివ్య జానాత్ అన్నాద్దేవ కల్విమాని భూతాని జాతే అని అన్నమని తేజస్సు అని జలమని ఆత్మ నాలుగే జలములు ఈ రకంతో నాలుగు అని చెప్పారు. వాటితోటి ఐదు అని చెప్పారు. ఇంకొకరు ఆరు అని చెప్పారు. కొందరు ఏడు అని చెప్పారు. కొందరు తొమ్మిది అని చెప్తున్నారు. సత్రాపి తేజః పూర్ణమాత్మః జాత దైరిదం జాతం జన్మావయవిన కలు సంఖ్యానే సప్తదశకే భూతమాత్రే పదిహేడు అన్నప్పుడు భూతమాత్ర ఇంద్రియాంచ. పంచభూతములు, పంచ తన్మాత్రులు, పంచ ఇంద్రియములు, పంచ పంచైక మనస ఆత్మ తప్పదు దాపా. అదా మనస్సు పరహారు ఆత్మ పద్ధతి. ఇలా 17 అడుగులు చెప్తున్నారు తద్వత్ సోడజ సముధ్యాని 16 అన్నప్పుడు పంచైవ ఆ ఆత్మైవ మన ఉత్సితి. ప్రధానం కుంటే మనస్సు ఆత్మ విడి కాకుండా ఆత్మలే మనస్సు అంటారు. అవి చూడడం లేదు ప్రధానం కాదు. ఆత్మవే మన ఉచ్ఛతే భూతేంద్రియాని పంచైవ మన ఆత్మాత్రేవ దత్తా. భూతేంద్రియాలు ఉన్నాయి కదా ఇవి అయితే అలాగే మనస్సు ఆత్మ ఏకాదజత్వం ఆత్మాతౌ మహాభూతేంద్రియానిక. పదకొండు అంటే ఐదు మహాభూతములు ఐదు ఇంద్రియములు ఆత్మ పదకొండు.

ఇలా అష్టవృతయత్యైవ పురుషశ్చ నవేత్యతి తొమ్మిది అన్నారు కదా భూమి ఆపాన వాయు క్రమణ బుద్ధి అహంకారం ఈ ఎనిమిది ఆస్తమ ఉంది. పురుషణ అంటే వారు దేన్ని చూడగలుగుతారో అవి చెప్తున్నారు. నవేత్య నవేత్య ఇతి నానా ప్రసంఖ్యానం తత్వానాం ఋషుభి కృతం. ఈ దృష్టిలతో ఇన్ని రకాలుగా ఋషులు తత్వములుగా చెప్పారు. సర్వం న్యాయం యుక్తిమత్వాత్. ప్రతిదానిలోనూ యుక్తి ఉంది కాబట్టి అన్నీ న్యాయమే. ఎందుకంటే విదుషాం కిమ సోబనం. పండితులు ఏది బాగా చెప్పరండి, వాళ్ళు చెప్పిందంతా మంచిదే. తెలియని వారికి ఇబ్బంది కానీ తెలిసిన వారు ఏం చెప్పినా కానీ ఆ బాగుందండి అంటారు. అందుకే విద్యుషాం కిమ సోపనం పండితులకి ఏది బాగుండదు అన్నారు. దాన్ని ఎట్లా చెప్పి ప్రకృతి పురుషస్య ఉభౌ యద్యపి ఆత్మ విలక్షణౌ అని చెప్పారు. ప్రకృతి పురుషులు అన్నారు మీరు ఆత్మ కంటే విలక్షణులు అన్యోన్యాపాత్రయాతు కృష్ణ దృశ్యతే న విధాతయో అంటే ప్రకృతి కంటే పురుషుడు వేరు. పురుషుని కంటే ప్రకృతి వేరు కదా కానీ ప్రకృతిని పురుషుడు పురుషుడిని ప్రకృతి ఆశ్రయించి ఉండాలి. ప్రకృతిని ఆశ్రయించకుండా విలిగా పురుషులు కనబడతారా? అలాగే పురుషులతో కలిసి కాకుండా ప్రకృతి కనబడతారా? లేదు. అన్యోన్య అపాశ్రయత్వాత్ ఒకదాన్ని ఒకటి. ఖచ్చితంగా తప్పకుండా అంటిపెట్టుకొని ఉంటున్నప్పుడు ఇంకా రెండు వేరే ఏమిటంటే సయోహ విధ ప్రకృతి పురుషులకు భేదము మనకు కనపడదు. ప్రకృతిలో ఆత్మ కనపడుతుంది ప్రకృతి ఆత్మలో కనపడుతుంది. తదాత్మని ఏవమ్మే పుండరీకాచ్ మహాంతం సముదయంబుది. ఒకదానిలో ఒకటి కలిసి ఉన్నప్పుడు ఒకదానిలో ఒకటి కనబడుతున్నప్పుడు ఇంకా రెండు వేరే చేరి. నాకు ఈ సందేహం ఈ రకం లేదు చాలా పెద్దగా ఉంది చేత్ మన సర్వజ్ఞ కోచోభిహి నయనైపుణై అంటే న్యాయబద్ధమైనటువంటి మాటలతో.

నా ఈ సందేహాన్ని తొలగించవలసింది తత్వోజ్ఞానంబి జీవానాం ప్రమోషః తేత్ర చక్షితః జ్ఞానం వచ్చేది నీతోటే జ్ఞానం పోయేది. నీతోటే స్వమేవ తాత్పమాయాయ కటిం వేత్తనచాపర నీ మాయ గురించి నీకే తప్ప నాకేం తెలుసండి ఏం చెప్పను రోజు మాయ నీకే కదా రోజు చదవాలి నీకే చదవాలి కానీ నిజం నువ్వే చూసుకో అతనచాపర అంటే ప్రకృతి పురుషస్కీ వికల్పః పురుషర్షభ ఏ వైకారిక స్వర్గః గుణవ్యతికరాత్మక ఇదంతా వైకారికం అంటే ఏమిటి? సాత్విక అహంకారం వల్ల కలిగినటువంటి సుక్షి నాయనా ఇది ఇది గుణవ్యతికరము. స్వరూపము సమాంగమాయ గుణమయి అనేకథ. నాయనా ఇదంతా నామాయ ఇది గుణమయి. ఇది ఎలా ఉంటుంది అనేకథ ఎన్నో రకాలుగా ఉంది వికల్ప బుద్ధిత్య గుణైహి విసత్తే ఆ గుణములే మనకు వికల్ప బుద్ధిని కలిగిస్తాయి. ఏమి కలిగిస్తాయి? విధక్తే వైకారికః త్రివిధోపి త్రివిధః అధ్యాత్మమేకం అదాది దైవం అధిభూతం ఆధ్యాత్మికమని. ఆది దైవికమనే, ఆది భూతమనే ఈ వైకారిక ఉండే, సాత్విక అహంకారం ఉండే అదే మూడు రకాలుగా ఉంటుంది. దృకు రూపం ఆర్కం బపురత్వర రంధ్రే పరస్పరం సిద్యతి యస్వతస్తే కే. ఆత్మా యదేశాం అపరోయే ఆద్యః స్వయానుభూత్య అఖిల సిద్ధ సిద్ధి. ఒక ఆచారం ఉంది. ఆకారాన్ని ఏది చూస్తుంది? చను చూస్తుంది కదా? ఆకారాన్ని చను తప్పకుండా చూస్తుందా ఏమైనా గ్యారెంటీ కాదా? ఏముంటే చూస్తుంది? సూర్య భగవానుడికే చూస్తుంది. వెలుకువ లేదనుకోండి దృక్కు ఆకారాన్ని చూడలేదు. కాబట్టి చూపించేవారు సూర్యుడా నేత్రమా ఏం చెప్పావ్? నాకు తెలిసింది కన్నే చూస్తుంది అంటున్నారు. మరి కన్నే చూస్తే వాడెందుకు? కాదండి వాడు ఉన్నప్పుడు కన్ను చూస్తుంది అది.

ఇప్పుడు చూపేది పిగులుడా కదా వీడికి వాడు అక్కడ ఉన్నాడు కదండీ ఇదే పని చేస్తుంది కానీ కన్నే చూస్తుందని ఒకడు అంటాడు చూడు చూస్తు ఒకడు అంటాడు ఇలా ఉంటాయి ఇక్కడ వాళ్ళు. కాబట్టి చూడండి ద్రుకు రూపం ఆర్కం వపురత్ర రంధ్రే అది కూడా అత్ర రంధ్రే వపుహు అంటున్నారు. అలాగే పరస్పరం సిద్దితి యస్వతః క్షే ఇవి ఈ రెండు ఎక్కడ ఉంటాయి? ఆకాశంలో ఉంటాయి. ఎక్కడ ఉంది రూపం? ఆకాశాన్ని కదా అది ఏంటంటారా ఆకాశాన్ని రూపం ఏంటంటారా? వస్తువులన్నీ ఎక్కడ ఉన్నాయండి? ఆకాశాన్ని ఉన్నాయి. ఈ గోళాలు ఎక్కడ ఉన్నాయి అన్ని గోళాలు భూగోళం ఇంకో గోళం ఇంకో గోళం ఎక్కడ ఉన్నాయి అక్కడ ఉన్నాయంట. అంటే ఏమిటి అవకాశం లేకుంటే ఎక్కడ రూపం ఉండాలి? రూపం ఉంటే సంకర్పము చూస్తుంది. సూర్యుడు ఉంటే రూపము ఉండాలి, సూర్యుడు ఉండాలి, కన్ను ఉండాలి, మనస్సు యొక్క సంకర్పము ఉండాలి అప్పుడు చూస్తుంది. ఇందులో ఏది చూస్తుందో ఏం చెబుదాం? కొందరంటారు ఇదంతా మూలం ఆకాశం అండి అది ఉంటే ఇవన్నీ ఉంటాయి కదా అవి మనం ఏం చేస్తాం? ఇలా వారి వారి దృష్టిలో దేన్ని ప్రధానంగా భావిస్తారో అదే దర్శనం అని చెప్పుకుంటున్నాం మనం. కాబట్టి పరస్పరం సిద్ధి ద్వారా ఆత్మ యనేచాం అపరాయ ఆద్య వీటన్నిటికంటే ఆత్మ ఆద్యః స్వయానుభూత్య. అఖిల సిద్ధ సిద్ధి ప్రతి వారికి ఆత్మానుభూతి తోటే అన్ని సిద్దులు ఏర్పడతాయి అది లేదు ఏ సిద్దులు ఏర్పడవు అఖిల సిద్ధి సిద్ధః ఏవం త్వగాది శ్రవణాది చక్షు జిహ్వాది నాదాది చ చిత్తయుక్తం అది కొందరికి తొక్క నుంచి శ్రవణముడు కొందరికి నేత్రములు కొందరికి జిహ్వ కొందరికి నాసిక ఏవైనా కానీ చిత్తయుక్తం మనస్సుతో కలిసి ఉంచినప్పుడే జ్ఞానం కలుగుతుంది. మనసు కావలేదు. యోతౌ గుణక్షోభకృతో వికారః. ఆ యగృహ వికార అన్నాను కదా ఇది ప్రధాన మూలాత్ మహతః ప్రసూతః. ప్రధానం మూలంగా ఉండేటువంటి మహత్తత్వము నుండే ఈ అహంకారం ఉంది సాత్విక అని అంటున్నామే అది దాని నుంచే పుట్టింది. అహం త్రివృత్తు ఈ అహంకారము త్రివృత్తు అంటే. ఆత్మిక, రాజస, తామస. మోహ వికల్ప హేతు ఇదే. మూడు మూడు రకాల అహంకారమే రకరకాల మోహం కలగడానికి మోహంలోని వికల్పాలకు కూడా ఇదే కారణము. వైకారికః తామసః ఐంద్రియస్య.

ఆర్థికము, తామసము, రాజసము ఇవే కారణాలు. ఆత్మ పరిజ్ఞానమయః ఆత్మ అనేటువంటిది జ్ఞాన స్వరూపము. వివాదః అస్తీతి నాస్తీతి బిద అర్ధనిష్టః. ఉన్నారు ఉన్నా అంటున్నారు, ఉన్నారు లేదు అంటున్నారు. ఏంది బట్టి చెప్పాలి? ఉన్నదనడానికి ఎలా అర్థం వస్తువు కావాలో లేదన్నా వస్తువే కావాలి కదా. రెండు అర్థం ఇస్తాలి. ఫలానా వస్తువు లేదు అని నేను చెప్పను ఉండొద్దు నేను ఎట్లా చెప్తావ్? ఓ కుండ అన్నాం ఇక్కడ కుండ లేదు ఇక్కడ లేదు అంటే ఇంకో జోల ఉంది. నువ్వు ఏ వస్తువును లేదని చెప్పాలనుకుంటున్నావో నీకు దాని స్వరూపం తెలిసే ఉండాలి. కదా? ఇక్కడ కుండ లేదు అంటే కుండ ఎలా ఉంటుందో వారికి తెలిసుంటే ఆ ఆకాయ దగ్గర కుండ లేదు అంటారు. కదా? వారు ఎలా కుండ చూడలేదు, వారు ఆ పేరు వినలేదు, అలా వాడు కుండ లేదు అంటారా? అందుకే శాస్త్రం ఏంటంటే ఆస్తికుల కంటే నాస్తికులే ఎక్కువ దైవభక్తులు అంటారు. అవునండి. దేవుడు దేవుడు అంటే మాకు అజా దేవుడే అంటారు. అంటే వాడికే బాగా దేవుడు అంటాడు తెలుసు వాడికి. కుండ లేదు అన్న వారికి కుండ గురించి బాగా తెలియనట్టు దేవుడు లేడనవానికి దేవుడి గురించే తెలిసుంటే లేడనాలి. కాబట్టి ఈ రెండు అర్థనిష్టమే. అత్యర్థనిష్టమే, నాస్తి అర్థనిష్టమే. అదికోసమని. విధా అర్ధనిష్టః వ్యర్థోపి నైవోపరనేత పుముతాం, న్యాయంగా దీంతో పెద్దగా ప్రయోజనం లేకున్నా వాదించుకోవటం మాత్రం మానరు.

Opening invocation verses: salutations to the lineage of Srivaishnava acharyas. Mangalacharana prayers: Vasudeva sutam devam, Kamsa Chanura mardhanam, Devaki paramandam, Krishnam vande jagadgurum - I bow to Krishna, son of Vasudeva, destroyer of Kamsa and Chanura, the supreme bliss of Devaki, the world-teacher. Prayers to the entire guru parampara are offered before the discourse begins.

The Lord declares: those who follow the path I have shown will attain welfare and reach My abode. The verse etanu mat-padohitva bhakti jnana kriyatmatan - those who take up devotion (bhakti), knowledge (jnana), and action (kriya) - these three yogas form the complete path. The discourse begins on dharma and proper conduct of life.

Remaining steadfast in one's own dharma is virtue; deviating from it is a defect. Viparyayassu dosasyat ubhayoreva niscayah - deviation is certainly a flaw in both cases. Suddhi asiddhi vidhiyete samaresvapi vastusu - even in the same objects, purity and impurity are determined by their condition and context. The very same thing can be pure or impure depending on circumstances.

For those who carry the responsibility of dharma, the distinction between what is dharmic and adharmic, meritorious and faulty - this is like a standardized measuring scale. Once you fix that standard, you measure everything by it. In times of crisis (apada) the rules may change. Under normal circumstances (anapade), the full standards apply. One must know when exceptions legitimately apply.

A contemporary example is given: a person named Jai supported someone for 16 days by claiming a relative was present. This illustrates how in times of need, help comes from unexpected quarters. We are all naturally inclined toward what is pleasant (preya). Only rare people pursue what is truly beneficial (shreya). We need someone to guide us, and such guidance comes ultimately through divine grace.

The purpose of explaining defects in karma is simply: abandon what is defective, accept what is meritorious. For those who have renounced karma entirely and surrendered to the Paramatma, there is neither merit nor defect applicable. Niyamardam karmanam - for regulating actions. Akrishna sarah desanam, Abrahmanye, Asucir - places devoid of Krishna's grace and Brahminical culture are spiritually impure.

An action from which its own purpose has been removed (nivartita) becomes akarmaka - ineffective. Such an action fails both to generate merit and to bear any fruit. Akarmakah dhitah. Dravya suddhi dravyena vacanena - purification of a substance is achieved through proper material and proper speech or mantra. Whether a substance is pure or impure depends on both its inherent nature and the sacred words associated with its use.

Aham kuruvantih yatha desavasthanusuarata - the same object has different value in different places. We revere tulasi greatly, while elsewhere it may be casually discarded. Value changes according to necessity and location. Dhanya darvatsitantunam rasa tadisa charmanam kalavayuvagni vrittyaih - grains, wooden implements, threads, substances of flavor, leather goods - their purity is determined by exposure to time, air, fire, and water.

After offering in worship, purification is complete. Lepam vyapohati bhajate prakritim tasya tatsaucham tavadisyute - when a substance returns to its natural state, that is its purity. Whatever substance has its own inherent nature, form, and quality intact is pure. When contaminated by something alien, it becomes impure. Cremation-ground air is inherently unsuitable for ritual use, while we purify ourselves through proper mantras.

The system of distinguishing merit from defect applies only to those with discriminative understanding (bheda buddhi). For those who have fully offered everything to the Paramatma, there is no longer any merit or defect. Did Sri Rama perform sandhyavandanam during his 14 years of exile? Lakshmana was always near him. Krishna had Uddhava. Their constant consciousness of the Lord was itself the highest worship, transcending all ritual distinctions.

Iti ramana karmacharanam. Autpattiko gunarstangah nasayan patasya - the natural tendency toward worldly attachment. Yato yato nivartyeta nimmuccetastatah - whatever we turn away from, we are released from that bondage. One says: I do not want this work, this house, wife, children, kingdom. As one renounces each attachment, those bonds fall away one by one. Whatever we genuinely give up, we are freed from it.

Katosya svartho vibhramsah murchitasya mritasya ca - what is one's own interest for one who is unconscious or dead? Vishayabhinivedena natmanam vedana param - due to excessive attachment to sense objects, one knows neither the self nor others. The confused person cries: I want that object! Whoever approaches me with a request - all their attention is scattered in seeking objects of sense gratification, with no awareness of the deeper self.

Svajanesuca asaktamanaso martyah atmanah anarthahetushu tatan avidusah svartham brahmavatah vrjinadhvani - the mortal whose mind is attached to relatives, who does not know his own true interest, wanders the path of sin. A being takes birth with desires, vital airs, and attachment to loved ones already present. Atmanah anarthahetu - these very attachments that seem to bring joy are in fact the source of harm to the self.

An illustration: seeing a very large tree, one thinks what enormous fruit it will bear - and one waters and tends it carefully. Then a flower appears. The flower must not be plucked. Once a flower appears on a tree, the fruit will come in due time. Similarly, when a worthy endeavor begins to show its first results, do not interfere with it midway out of impatience or premature desire for results. Let it mature fully.

Reading these teachings, we should feel deep remorse at how wrongly we spend our lives. Agni mugdhah dhuma santah - confused by fire, obscured by smoke. Everyone wants this, must do that work. What are we really doing with our lives? We sit in the discourse hall but wish we were elsewhere. True dispassion arises only when one develops a genuine inner taste (ruchi) for the Paramatma - no artificial effort can produce it.

The dull-minded, entertaining themselves with livestock and possessions, seek their own pleasure and happiness through these things. Yajante devatah yajnaih pitribhutapatinkalah - the wicked also perform yajnas. But whom do they worship? Such self-interested people worship ghost-lords (bhutapatins) and ancestral spirits rather than the Supreme. They propitiate lower entities out of selfish motives, not out of devotion.

Sautyamahe vayam divi satyamsaya - we wish to remain always in heavenly states, to have such heaven here and now. With many desires and aspirations - devam pushpitayavaya yakshipta manasam nrinam - flowery speech (pushpitavak) that dazzles the mind with promises of heaven leads people astray. Like flowers that promise fruit but distract from the actual harvest, ornate language of desire carries the mind away from the essential truth.

A true teacher must speak directly: this is what you have done, this is where you stand, that is your ultimate refuge. The example of a great king who committed a small error, corrected himself, gave up the kingdom again, returned to it, and then finally renounced permanently - that cycle of error, correction, and re-dedication demonstrates the depth of genuine spiritual practice versus merely performing dharma for others to see.

Those who are pious only to be seen - saying I am a devotee, I go to the temple daily, I worship the Lord - but are really checking: are people watching? They seek human recognition. People write: the dignitary visited Venkateshwara Swami. They do not write: Venkateshwara graced this person. This reversal - making the devotee the subject rather than the Lord - reveals the ego that runs beneath ostentatious worship.

Just as a silkworm draws the thread from within itself through its mouth - akashat ghoshavan pranah manasa sparsarupina - from akasha (space) comes prana, and through the mind with its faculty of touch - cchandhomayah amritamayah sahasra padavim prabhu - this becomes filled with Vedic meters (chandas), becomes immortal (amrita), the thousand-pathed Lord. This describes the Onkara, the primordial sound from which creation emerges.

The seven Vedic meters (sapta chandas) are enumerated. Kim vidhate kim ajaste kimanojya vikalpayed ityasya hridayam loke nanyah matveda satyana - what does He create? What does He accept? What does He imagine? No one truly knows His heart except He Himself. The mystery of the divine will - how He creates, sustains, and withdraws - lies beyond ordinary comprehension. Only He knows His own intention fully.

When a person is shown what ought to be done, and told: if you practice thus, these results will come - and then told where the error in their practice lies - and asked to correct it - what does the person do? They say: How can that be, Swami! This seems fine to me! When one begins to feel even a slight taste (ruchi) for the Paramatma, that small spark is when real spiritual progress truly begins.

This is the technique of jamaskara paddhati - indirect teaching. Everything is said, but the true intended message is embedded within seemingly ordinary discourse. In Telugu we call this ookachampudu - wasting words - speaking at length without coming to the point. Two hours of talk, one video. Gayanti pusaga - the real meaning is conveyed obliquely. The essential teaching hides within apparently mundane conversation, waiting for the ready listener.

Akashat vayuh, vayuh agnih, agnih rapah - from space comes air, from air comes fire. But is there no space within air? No air within fire? No fire within water? They are mutually present and interpenetrating. Some see this mutual penetration and conclude they are all one. Earth has smell, form, taste, touch, and sound in it - so one might say everything is in the earth. But this gross materialist conclusion is mistaken.

Whoever argues most cleverly in any matter - the listeners say: this is good, this must be truth. But however skillfully one argues, that skill does not make something true. Anadya avidya yuktasya purushasya atmavedanam svato na sambhavat - for the person caught in beginningless ignorance, self-knowledge cannot arise on its own. Another - a qualified guru - is needed to illuminate the path to self-knowledge.

Some enumerate nine tattvas: Purusha (self), Prakriti (nature), Vyakta (the manifest), Ahankara (ego), Nabhas (space), Anila (air), Jyotih (fire), Apah (water), Kshitih (earth). Then the five cognitive senses - Shrotram (hearing), Tvak (touch), Darshanam (sight), Ghranah (smell), Jihva (taste) - are the jnanashaktis, the organs of knowing. These are jnanendriyas, distinct from the karmendriyas (organs of action).

Body, senses, and vital airs together constitute the field of experience. Kshadityatrabhirbhutani panchasattah parah kuman - among the five great elements, five senses, five sense-objects, the sixth principle is the witnessing Purusha. Taihi yuktah atma sambhutaih srishthi vedam - together with the elements He Himself created, the Purusha brings forth this entire visible world. The soul, in combination with divine elements, manifests creation.

Ila ashtavritayatyaiva purushasca naveti - eight constituents are described (the five elements plus intelligence, ego, nature), and the Purusha as the ninth, the witnessing awareness beyond them all. Navetya navetya iti nana prasankhyanam tatvanam rishibhih kritam - rishis have enumerated the principles in various ways using various numbers of categories. Sarvam nyayam yuktimad - all these different enumerations are each logically valid within their own framework.

Please remove my doubt - tatvajnanam bijvanam pramosah tetracakshitah - the loss of tattva-jnana by living beings is what is being pointed to. Knowledge comes through You alone; knowledge departs through You alone. Svameva tatpamayaya katim vettanacapara - who but You can truly know Your own maya? One may study the subject of Your maya daily, but You alone understand it fully. Both Prakriti and Purusha are ultimately aspects of Your one undivided reality.

What is being shown here is a subtle point. One person says: it is the eye that sees. Another says: no, the mind sees. They debate like this. Druku rupam arkam vapuratra randhre - the form-grasping faculty, the eye, is itself a form (body) located within an opening. Parasparam siddhiti yasvata kshe - these two establish each other mutually. The seer and the seen co-exist and mutually define each other. Neither can function independently.

The causes of delusion are three: material desire (arthika), inertia (tamasa), and passion (rajasa). The Atma is pure knowledge by its very nature (jnana svarupa). Vivadah astiti nastiti bida arthanishthah - the debate whether the Self exists or does not exist: both positions require a referent object. To say something does not exist, you must already have the concept of that thing. Both positions inadvertently affirm the very reality they seek to contest.