పరమాత్మ స్వభావం: సృష్టి మరియు ప్రళయం
Paramatma's Nature: Creation and Dissolution
పరమాత్మ యొక్క వస్తు తత్త్వం - ఆయనలో సమస్త సృష్టి లయమై తిరిగి ఆయన నుండే ఉద్భవిస్తుందని - చర్చించబడింది. 'యతో వాయుర్మాని భూతాని జాయంతే' అని తైత్తిరీయ ఉపనిషత్తు ఉటంకించబడింది. ప్రళయంలో సమస్తం సూక్ష్మ స్థితిలో పరమాత్మలో ఐక్యమవుతుందని వివరించబడింది.
The essential nature (vastu-tattva) of Paramatma is explored - how He exists as the cause into which the entire universe dissolves and from which it re-emerges. The Taittiriya Upanishad's teaching "yato vayu" is quoted to show the Lord as the origin, sustainer, and final resort of all existence. The session explains pralaya (dissolution) and the subtle state in which creation returns to Him.
నాయ వీరే అస్మ సురోహ భగవతోత్నే నీల సింఘో రామానాధిత్య శరణౌ శరణం ఉపభద్యే మాతా పితా ఏవతయ సనయా విభూతి సర్వం వ్యదేవ నియమేన మదన్వయానాం ఆద్యత్యన కులపతేరు కులాభిరామం శ్రీవత్సదంద్రి యుగళం ప్రణమాభిమూర్తనా భూతం సరస్య మాలాస్వయ వత్సనాద శ్రీవత్స నిసార కులశేఖర యోగివాహాన్ హస్తాంగ్రివేను పరకాల యతీంద్ర నిశ్రాన్ శ్రీమత్పరాం సుచమిణిం ప్రణతోస్మి నిత్యం వసుదేవ సుతందేవం కంసు చానూర మర్ధనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందేహి తద్గురుం అతసి పుష్ప సంకాశం హార నూపుర శోభితం రత్న కంకణ కేయూరం కృష్ణం వందే జగద్గురుం ఉత్ఫుల్ల పద్మ పత్రాక్షం నీరజి మూత సన్నిభం యాదవానాం శిరోరత్నం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కుటిలాలగ సంయుక్తం పూర్ణ చంద్ర నిభాననం దృహత కుంధరధరం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం శ్రీవత్సాంశం మహోరస్చం పునమాల వితాజితం శంఖ చక్రధరం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం మందార గంధ సంయుక్తం చారుమాసం సుశోభితం బరిహి పించావసూరాంగం కృష్ణం వందే జగద్గురుం రుక్మిణీ కేళి సంయుక్తం సీతాంబర సుశోభితం అవాత్వ తులసీ గంధం కృష్ణం వందే జగద్గురుం గోపితానాం కుజద్వంద్వ కుంకుమాం చితవర్షసం శ్రీనికేతం మహేశ్వాసం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కృష్ణాస్తకమిదం పుణ్యం ప్రాదరుత్సాయ స్పటేత్ వరనేన విరుస్యతి శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః వ్యాసం వసుష్టనత్తారం శక్తే పౌత్ర కల్మకం జరాత్మజం వందే సదాతం తపోనిధిం జాచాయ విష్ణ రూపాయ జాత రూపాయ విష్ణవే నమో వైబ్రహ్మనిధయే వాసిష్టాయ నమో నమః యం ప్రవ్రజంత మనుపేత మపేత కృత్యం స్వైపాయనో విరహ కాతర ఆజుహావ పుత్రేకి తన్మయతయా తరవోభినేతుః సం సర్వభూత హృదయం మునిమానతోస్మి శ్రీ సుఖ బ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వధుల కులభూషణం
శ్రీ రంగారియ గురో పుత్రం షఠగోపమహం భజే అస్మద్ గురుభ్యో నమః భగవత్ బంధువులారా సూత మహర్షిని శౌనకాది మహర్షులు పరీక్షిత్ సుఖ సంవాదం అంటే ఆ తరువాత జరిగినది ఏంటి? ఈ భాగాన్ని చెప్పారు మీరు విన్నారు. తరువాత ఎందుకంటే వాళ్ళిద్దరూ భాగవతోత్తములు కాబట్టి సత్పురుషుల యొక్క సమాజంలో జరిగే చర్చ ఏముంటుంది సత్కథా శ్రవణమే కదా. పరమాత్మ కథే ఉంటుంది కాబట్టి తర్వాత వారు ఏమి అడిగారు అనే ప్రశ్న వస్తే పరీక్షిత్తు సుఖయోగీంద్రుడు అనేటువంటి ప్రశ్న ఏమిటి? ఏదో సృష్టి గురించి నాలుగు మాటలు చెప్పారు, విషయం చెప్పారు. కొంచెం అర్థమైనట్టే అనిపిస్తుంది కానీ ఏమి అర్థం కాలేదు. ఎందుకంటే పరమాత్మ సకల చరాచర జగత్ సృష్టిని. తాను అందులో ఉండి చేస్తాడా? తాను విడిగా ఉండి సృష్టి చేస్తాడా? చేసిన సృష్టిలో తాను అన్వయిస్తాడు కదా? అన్వయించినప్పుడు సృష్టిగత దోషములు స్వామికి అంటుస్తాయా లేదా? అంటకుంటే మరి అంతర్బహిష్ట తత్సర్వం వ్యాప్య అని చెప్పారు కదా ఎలా గురించి ఇలా సృష్టి స్థితి సంహారం ఈ మూటి స్వరూపాల గురించి వివరించమని పరీక్షిత్తు అడిగితే సమాధానం చెప్పడానికి ఉపక్రమించిన ఒక యోగింద్రుడు పరమాత్మను ధ్యానం చేశాడు. మనం చెప్పుకున్న ఒక 16 శ్లోకాలు వినగలిగినాయి. అందులో ఒక మూడు శ్లోకాలు తస్మై సుభద్ర స్రవతే. నమో నమః అని చెప్పారు. ఇది సుభద్ర స్రవ అంటే మంగళకరమైన ఉత్తమమైన మంగళకరమైన కీర్తికర అవ్వడం అర్థం. అంటే అతని కీర్తి వినితే మనందరికీ మంగళం. అతని చరిత్ర వింటే మనకన్నీ శుభములే కలుగుతాయని పరమాత్మ స్తోత్రాన్ని చెప్పారు. ఈ స్తోత్రంలోని వైశిష్ట్యం ఏమిటి అంటే మామూలుగా ఆయుధములో, ఆభరణములో ఆచార విశేషము ఇలాంటి వారిని స్తోత్రం చేయకుండా.
పరమాత్మ యొక్క వస్తు తత్వాన్ని చెప్పారు. సన్యాసాశ్రమాన్ని స్వీకరించినటువంటి మహానుభావులు ఏ పరమాత్మ యొక్క దివ్య కథ అమృతాన్ని గానం చేస్తారో. లేదు సన్యాసం చరిత్ర చేసినటువంటి మహానుభావులు వెతుకుతూ అభిరచించే దాన్ని ప్రసాదించే వాడికి నమస్కారం. ఆయన పేరు చెప్పండి. చాలా చంపేష ఉంది సన్యాసాశ్రమంలో ఉండి పరమాత్మ తత్వాన్ని అన్వేషిస్తూ. పరితపిస్తూ వారికి వారు అన్వేడించేటువంటి మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పరమాత్మకు నమస్కారం. ఎవరైతే అంటే ఏంటి ఎవరు మోక్ష ప్రజలో వారికి నమస్కారం. ఆ మాటలో చమత్సారం ఉందంటే మోక్షాన్ని అందరూ కోరరు. ఎవరు కోరతారు? పారమహంస్యం అనువ్రతానాం చెప్పుకున్నాం. పరమాత్మ అని సంజ్ఞ. సన్యాశాస్త్రమని అనుసరించినటువంటి మానవులు నిరంతరం అన్వేషించేటువంటి తత్వాన్ని ప్రసాదించే పరమాత్మకు నమస్కారం అని చెప్పారు. తర్వాత ఏమన్నాడు ఈ మహానుభావుడు కూడా నాయనా మహారాజా పరిశ్చిత్తు నీవు నన్ను ఏది అడిగావో ఇదే ప్రశ్న ఇదే విషయాన్ని నారదుడు బ్రహ్మని అడిగాడు. అడిగినప్పుడు ఆ బ్రహ్మ చెప్పిన సమాధానమే నీకు వర్తిస్తుంది. దాన్ని నీకు నేను చెప్తాను. అంటే నీవు నన్ను అడిగావు నేనే చెప్తున్నాను దొరకే ఉంది. ఎందరో విషయాన్ని ఎందరును అడిగారు వారంతా చెప్పారు. వారి వల్ల విన్నదాన్ని నేను చెప్తున్నానటంలో విద్యావత్వం కనపడుతుంది. చదువుకున్నవాడు తాను ఫలానా వాణి వల్ల విన్నాను అది మీకు చెప్తున్నాను అంటాడు. చదువుకొని వాడు ఇది నేను కనిపెట్టాను. గురువుగారు పాఠం చెప్పారు కానీ వారికి భావం చెప్పలేదు. అది వింటుంటే నాకు ఈ భావం తోచింది.
ఏమన్నా నవ్వాలా బయలు వాలా అంటే ఒక ఆడ ఇదే వచ్చింది మరి అది చెప్పాం. గురువుగారు చెప్పిందా విన్న తర్వాత వచ్చింది కదయ్యా. నీ సోదరానికి మూలం మరి ఏంటి? అది లేదనుకో బ్యాంకులో నీళ్లు ఉంటే నల్ల నీళ్లు వస్తాయి అక్కడ లేకుంటే నీ నల్ల నీళ్లు రావు. ఉండాలి కదా నీళ్లు అక్కడ. అవునండి మీరు అది చెప్పు ఒకసారి. అస్మద్ గురు క్షో నమః అంటే రెండు వాక్యాలు వస్తాయి కానీ నాకు తోచింది నేను ఈ విషయాన్ని కనిపెట్టాను. ఎక్కడ? ఇదంతా అల్పజ్ఞతను సాగుతుంది అంటాడు సత్య తవి. సుఖయోగినులంతటి వాడు ఇదే ప్రశ్న నారదుడు బ్రహ్మని అడిగితే బ్రహ్మ చెప్పిన దాన్ని నేను నీకు చెప్తున్నాను అన్నాడు. అంటే మొత్తం పరతత్వానికి, సమాధికి, యోగమునకు అంతటి మహానుభావులు. అంటే విధానం అది గురువుగారిని తలుచుకోవాలి. ఎక్కడి నుంచి ఉన్నాడో తెలుసుకోవాలి దాన్ని. ఆ విషయాన్ని చెప్తున్నారు. దేవ దేవ నమస్తేస్తు భూత భావన పూర్వజ తద్విజానిహి యత్ జ్ఞానం ఆత్మ తత్వ నిదర్శనం నారదుడు అంటున్నాడు. నారదుడు బ్రహ్మను అడిగాడు ఒక ప్రశ్న. ఏమిటి అది? దేవ దేవ మహానుభావ నమస్తేస్తు భూత భావన అన్ని ప్రాణులను సృష్టించేవాడా? అలాగే పూర్వజ. అందరికంటే మొదలు కుట్టిన వాడు ఆయనే కదా మొదలు కుట్టిన వాడా తత్ విజానీహి యత్ జ్ఞానం ఆత్మ తత్వ నిదర్శనం ఆత్మ తత్వమును బోధించేటువంటి జ్ఞానం ఏదో దాన్ని మాకు తెలియజేయవలసింది. యద్రూపం యదధిష్టానం యతస్పృష్టమిదం ప్రభో యత్సౌస్తం యత్పరం యత్య తత్తత్వం వద తత్. ఇదంతా క్వశ్చన్ ఇయర్ అన్నమాట, ఇది బాగా మీరు విన్నారు అనుకోండి అసలు మనం తెలుసుకోవలసినది ఏదో తెలుస్తుంది. మనం ఎలా అడగాలి? ఏదో సందేహం కాదు. నా సందేహం ఇది. యద్రూపం ఇది అధిష్టానం. ఈ ప్రపంచమంతా.
ఏ రూపంతో ఉంటుంది? ఎవరి రూపంతో ఉంటుంది? ఎందుకంటే ప్రపంచం ఎలా ఉంటుందన్న ప్రశ్నకి అర్థం లేదు. కనబడుతున్నాం ప్రపంచం. కానీ ఈ కనబడుతున్న ప్రపంచం యొక్క స్వరూపం ఉందే ఇది అసలు ఎవరిది? దీనిదేనా ఇంకొకరిదా? కదా? పరమాత్మే జగత్తుగా మారాడు. కదా? జగత్తు రూపం ఎవరిది? పరమాత్మ. యద్ రూపం అంటే యన్మయం అన్నమాట. అంటే దేనితో ఏర్పడింది? ఎవరి శిష్యాల కాదు, ఎవరి రూపమే ప్రపంచముగా మారింది? యద్రూపం, యత్ అశిష్టానం. ఈ ప్రపంచానికి ఎవరు ఆధారం? అధిష్టానం అంటే ఆధారం. ఆధారం ఏమిటి? యతః సృష్టం. ఇది ఎవరి వల్ల సృష్టించబడింది దేని వలన అంటే ఏమిటి ఉపాదానం చెప్పాం కదా ఒక కార్యం తయారు కావాలంటే మూడు రకాల కారణాలు ఉంటాయని చెప్పాం ఉపాదాన కారణం నిమిత్త కారణం సహకారి కారణం ఉపాదాన కారణం అంటే ముడి సరుకు. గటానికి ఉపాదానం ఏది? మట్టి. మృత్ అన్నమాట. అంటే దేనితో తయారయ్యిందో దాన్ని ఉపాదానం అంటారు. గటానికి ఉపాదానం మృత్. అలాగే నిమిత్త కారణం అంటే ఆ కఠాన్ని తీసిన వాళ్ళు. వారు కులాదుడు. సహకారి కారణం అంటే వాడికి సహకరించినటువంటివి ఏదో చక్రము ఒకటే ఓ గాడిగా ఇంకెవరెవరు ఉంటారు కదా ఇవన్నీ. మట్టి దేవదానం పరికార్య ఇది సహకారి కారణం. అలాగా ఈ జగత్తుకు ఉపాదాన కారణం ఎవరు? ఈ జగత్తుకు నిమిత్త కారణం ఎవరు? ఈ జగత్తుకు సహకారి కారణం ఎవరు? అందుకే యతస్వృత్తం అంటే ఉపాదాన కారణము ఏమిటి? యత్సంస్థం అంటే ఇది ఎవరిలో ఉన్నది? అధిష్టానం వేరు, సంస్థం వేరు కదా. అంటే మళ్ళీ ఇది ఎవరిలో లీనమవుతుంది? ప్రళయం అన్నమాట. ఎవరి నుండి వచ్చింది? ఎవరిలో ఉన్నది?
ఎవరిలో లీనమవుతుంది అర్థమైందా అండి ఇంకా యతో వాయుమాని భూతాని జాయంతే యేన జాతాని జీవంతి యత్ ప్రయంతి అదే చెప్పారు. యతః సుష్టం యతోవాగిమాని భూతాని జాయంతి. ఈన జాతాని జీవంతి చెప్పి వారు చెప్పారు ఆ వాక్యం. ఇప్పుడు మనం చెప్పబోయేటువంటిది తర్వాత చెప్పబోయే అధ్యాయాలు రెండు అధ్యాయాలు కలుపుకొని పులస్ సూక్తం అంటాం. పరమాత్మ దేవసం దేవం విశ్వార్థం విశ్వ సంభవం అని చెప్తున్నామే పరమాత్మ యొక్క స్వరూపం అదంతా వస్తుంది. అవే పదాలు ఉంటాయి కొంచెం మరీ వేదం చెప్తే బాగుండదు కదా కొంచెం అది ఇది చెప్తా కానీ మనం గుర్తు పట్టేలా పదం పడేస్తాడు. అంటే ఇది ఈ మంత్రానికి అర్థం. నేను ఈ మంత్రం చెప్పబోతున్నా అని గుర్తింపజేస్తాడు. అందుకే ఇక్కడ యతోవాయుమాని భూతాని జాయంతి అన్న వాక్యం యతః కృష్టం యత్సంస్తం యేన జాతాని జీవంతి యత్ ప్రయంతి. ఎందులో లీనమవుతాయో అంటే యత్ సంస్తం. యత్ పరం యత్ తత్ తత్వం వద యత్ పరం. అంటే ఏమిటి? ఇది దేనితో సృష్టించబడుతుంది? దేనితో జీవించబడుతుంది, దేనిలో చేరుతుంది, ఈ మూటి స్థితిలో దేన్ని ఆశ్రయించి ఉంటుంది? యత్పరం అంటే యధాశ్రేయకం. దేన్ని ఆశ్రయించి ఉంటుంది? ఆశ్రయించుదా అంటే? ఆశ్రయించడం కూడా మూడు రకాలు. ఎలా? ద్రవ్యాశ్రయం, గుణాశ్రయం, భావాశ్రయం. అంటే మనమందరం భూమి మీద ఉన్నాం. కదా? మనకు ఆధారం భూమి. ఇక గుణము. మనకున్న గుణాలు ఉన్నాయే అంటే ఇంద్రియాలు. ఇవి పాంచభౌతికం. కదా? అందువల్ల మనము ఏమైతాం అప్పుడు? పాంచభౌతిక గుణాలు మనలో ఉంటాయి. ద్రవ్యము అంటే భూమి, గుణములు అంటే పాంచభౌతికములు. మరి భావాలు? ఏమందాం? మహత్త్వం యొక్క భావం మనలో ఉంది. అంటే ఈ మనస్సు దేనితో పుట్టింది? అహంకారం నుంచి పుట్టింది. మనందరికీ ఏం భావం ఉంటుంది? ఒప్పుకోనా ఒప్పుకోకున్నా. అహంభావం తప్పదు. ఏదైనా చెప్పనియ్యండి. ఒకరం అయ్యా నేను భక్తుడిని అర్థం ఏం లేదు అక్కడ నేనే. సాత్విక అహంకారమా? సాత్విక అహంకారమా? తామస అహంకారమా? అది మాత్రం తప్పదు. ఇది అహంభావం. ఇది మన స్వరూపం. కాబట్టి ఇది యత్పరం.
దేన్ని ఆధారం చేసుకొని, దేన్ని ఆశ్రయించి, ఏ గుణాన్ని, ఏ ద్రవ్యాన్ని, ఏ భావాన్ని, ఏ స్వరూపాన్ని తాను పొంది ఉంటుందో. అలాంటి జగత్తు యొక్క తత్వాన్ని మాకు అయ్యా బోధించండి. వద అది కూడా తత్వతః ఏదో లేనిపోని వాళ్ళు చెప్పడం కాదు నాయనా ఉన్నోడు ఉన్నట్టు చెప్పు. తత్వతః సర్వము క్షేతత్ భవాన్ వేద భూత భవ్య భవత్ ప్రభుహు. అమాంతం కూర్చొని ఒకసారి నన్ను అడుగుతున్నావ్ ఇవన్నీ నాకు తెలవదు నువ్వు అడిగితే అంటే డౌట్ ఏం లేదయ్యా ఇవన్నీ మీకు తెలుసు. భూత భవ్య భవత్ జరిగినది, జరుగుతున్నది, జరగబోయేది మూడు మీకు తెలుసు. ఎందుకు ఆ మూటికి మీరే ప్రభువులు. భవత్ ప్రభుహు కరామలకవతు విశ్వం విజ్ఞానావచితం తవ ఈ సకర ప్రపంచమంతా కర ఆమలకమత. అరచేతిలోని ఉసిరిక అంటామే అది ఏదో పెట్టుకుంటే దాన్ని మనం తిప్పుతుంటే అన్ని భాగాలు మనకు కనబడతాయి. దాగనే దాగిన భాగం ఏది ఉండదు. అడుగు భాగం దాగుతుంది తిప్పితే మళ్ళీ అది కనబడుతుంది. మన అరచేతిలోని ఉసిరికాయ యొక్క స్వరూపం మనకు ఎలా పూర్తిగా తెలుసో, సకల చరాచర జగత్తు యొక్క స్వరూపం నీకు పూర్తిగా తెలుసు. ఎందుకంటే అది కూడా విజ్ఞానావశితం. తెలుసు నాకు నీ విజ్ఞానం వలనే రూపుదిద్దుకున్నది ప్రపంచం అంతే కదా. బ్రహ్మదేవుని యొక్క సృష్టి కాబట్టి నీ విజ్ఞానం వల్ల ఏర్పడినటువంటిదే ఈ జగత్తంతా. విజ్ఞానము యొక్క స్వరూపమే. యద్విజ్ఞానః యదాధారః యద్వరత్వం యదాత్మకః ఏకస్రజసి భూతాని భూతైహి ఏవ ఆత్మమాయయః ఇప్పుడు యద్విజ్ఞానః యదాధారః నీవు జగత్తును సృష్టి చేస్తున్నావు అంటే చాలా మందిలో జరిగే జరిగే సందేహం ఏమిటంటే
జగత్తును సృష్టించడానికి నీవు ఏ విజ్ఞానాన్ని ఆశ్రయిస్తున్నావు? అంటే నీ జ్ఞానమేనా? ఇంకెవరైనా నీకు చెప్పారా? ఫార్ములా అంటాం చూడండి మనం. అదనము యద్విజ్ఞానః ఏ జ్ఞానమును ఎవరి జ్ఞానమును ఆశ్రయించి చేస్తున్నావు రెండోది యదాధారః నీవు నీవే అందరికీ ఆధారమా? నీకు కూడా ఇంకెవరైనా ఆధారం ఉన్నారా? అంటే ఇంకొకరిని ఆధారం చేసుకుని జగత్తును నీవు సృష్టిస్తున్నావా? యత్పరః నీవు స్వతంత్రుడవా? పారతంత్రుడు అంటే ఇంకొకరి ఆజ్ఞకు నువ్వు భక్తుడవై అధీనుడవై ఈ పని చేస్తున్నావా యదాత్మకః నీవు ఎవరి స్వరూపము జగత్తంతా నీ స్వరూపమేనా నీవు కూడా ఇంకొకరి ద్వారా ఏర్పడ్డవాడవా ఏక సుజసి భూతాని భూతైరేవ ఆత్మమాయయ నాకు తెలిసింది ఏమిటంటే నువ్వు ఒక్కలవే నీ మాయతోటే ఈ భూతములతోటి ప్రపంచాన్ని సృష్టిస్తున్నావు భూతములతో భూతములను సృష్టిస్తున్నావు అది నీ మాయ. సృష్టికర్తవు నీవే. నీవు ఒక్కడివే సృష్టి చేస్తున్నావు. ఆత్మన్ భావయసే తానే నపరాభావయన్ స్వయం. ఆత్మశక్తి అవస్తభ్య ఆ పరాభావన్ అవస్తభ్య పూర్ణనాభెరివ అక్లమః నీవు సకల చరాచర జగత్తును ఆత్మన్ భావయచే తాని అన్నిటినీ సృష్టిస్తున్నావు నపరాభావయన్ స్వయం వాటిచేత నీవు భావింపబడటం లేదు. అంటే నీవే స్వయం ప్రకాశం తప్ప నిన్ను ఇంకెవరో ప్రకాశింప చేయటం లేదు. సకల వస్తువులను నీ సంకల్పంతో నీవే మాకు చూపెడుతున్నావు, అందిస్తున్నావు, సృష్టిస్తున్నావు. నిన్ను మరి ఎవరు సృష్టించేవారు లేరు. నీ శక్తితోటి నీవే సృష్టిస్తున్నావు. నీ శక్తితోటి నీవే మళ్ళీ సంహరిస్తున్నావు, ఎలాగయ్యా అంటే పూర్ణనాథుని మన దృష్టాంతం అదే కదా? ఏంటిది తాలెపురుగు అంటారు, అది తన నోటిలో నుంచి దారం అనంతంగా సృష్టిస్తుంది, పెద్ద గూడు లాగా కట్టేస్తుంది.
బయట నుంచి చూసే వాళ్లకు ఆ గూడులో ఆ పురుగే బంధించబడి ఉంది, అది ఎంత బయటికి వస్తుంది ఇది అనుకుంటారు. మళ్ళీ మొత్తం దారాన్ని తానే తినేస్తుంది వచ్చేస్తుంది. తన నుంచే దారం అంతా బయటికి రప్పిస్తుంది. మరి మొత్తం దారాన్ని తనలోనే చేర్చుకుంటుంది. దారాన్ని సృష్టిస్తున్నప్పుడు చూడని మనము అందులో ఇది చిక్కుకుంది ఇది బయటికి రాదురా. అనుకుంటాం. దాన్ని తినేసి మళ్ళీ వస్తుంది. ఈ దుశ్చాంతం మనకు మనలా పరమాత్మ కూడా ప్రకృతిలో ప్రపంచంలో బద్ధుడే అనే వాదానికి సమాధానం ఉంది. అతను ఇందులోనే ఉంటాడు. ఇందులో చిక్కుకున్నట్టే కనబడతాడు. కానీ మళ్ళీ దాన్ని తినేసి తాను సుతంత్రంగా ఉంటాడు. దార వృష్టించేది తానే దాన్ని మింగేది తానే బద్దుల్లా కనపడేది తానే ముక్తుడయ్యేది తానే అలాగే బ్రహ్మ మహానుభావ మీరే శుద్ధిస్తున్నారు మీరే సంభరిస్తున్నారు ఇంకెవరో మీకు ఆధారమని నేను అనుకోను అంటున్నారు నాహం వేద పరం తేత్ అస్మిన్ నా పరం న సమం విభో కాబట్టి నేను నీకంటే పరమో నీకంటే అపరమో నీతో సమానమో ఇంకోటి ఉందని. నేను అనుకోవడం లేదు. నామ రూప గుణైర్భావ్యం సత్ అసత్ కించిత్ అన్యతః. అన్ని నామములు, అన్ని రూపములు, అన్ని గుణములు. ఇవన్నీ మీ మాయా శక్తితో ఏర్పడ్డవి. అదే మాయా శక్తితో మళ్ళీ అంతరించేవి. కాబట్టి సత్తు కానీ అసత్తు కానీ ఉన్నట్టుగా కనబడేది లేనట్టుగా అనిపించేది. ఉండి లేదుగా మనం భావించేవి. ఈ మూడు కూడా నీలో చేరినవే. నీతో ఉండేవే. నీకంటే భిన్నముగా ఇవే ప్రవర్తించ జాలవు. సభవానచరదు ఘోరం యత్తపా సుసమాహితః తేన చేదయతేన స్వం. పరాశంకాం ప్రయోగ్యం. అయితే ఎందుకు చెప్తున్నావ్ ఇవన్నీ? అంటే ఇదంతా మేము మీ గురించి ఏర్పరచుకున్న భావం. ఇది మా అభిప్రాయం.
మాకు తెలిసిన విషయం ఇదంతా నిజమే అనుకుంటుంటే ఓ చిన్న సమస్య వచ్చి పడింది. ఏమిటి నీవు వెయ్యి సంవత్సరాలు పరమ ఘోరమైన తపస్సు చేశావు. ఆ విషయం తెలియజేసరికి మాకు మా మనస్సు బుద్ధి అంతా అయోమయం పడిపోయింది. అంతా నీవే అనుకుంటే మరి తపస్సు చేసిన తర్వాత ఇంకెవరో ఉండాలి కదా. మరి ఆయన ఎవరు? ఉన్నారా? లేక మాకు నేర్పడానికి వస్తుంది. అంతా నీవే, అంతా నీదే, అంతా నీ వల్లే వచ్చింది అనుకుంటున్నా మేము. నీవు తపస్సు చేశావు ఈ సంవత్సరం అయ్యేసరికల్లా తేనె క్షేద ఎత్తి ఆ మనస్సులో ఈ క్షేదం కలిగిస్తున్నది. పరాశంకా ప్రయచ్ఛసి చిన్నది కాదు పెద్దగా సందేహం పెట్టుకోడు. ఈయనే అన్నిటికీ మూలం అనుకుంటే తపస్సు ఈయనే చేస్తున్నాడు అంటే ఇంకెవరో ఉన్నట్టు ఉన్నదయ్యా. ఈయన అసలు అసలు కానట్టు ఉన్నది. పెద్ద అనుమానం వచ్చింది. ఇంత పెద్ద అనుమానం మాకు వచ్చేసింది. ఏతన్మే పుష్యత సర్వం సర్వజ్ఞ సకలేశ్వర విజానీహి యథైవేదం అహం బుజ్య అనుశాసితః. బట్టి నాలో కలిగిన ఈ సందేహాన్ని మీ విజ్ఞాన బలంతో వివరించండి. నేను అనుకుంటున్నాను నా బుద్ధి అనుకుంటున్నాను అది తప్పో ఒప్పో తెలియదు. సందేహం కలిగింది మీరే తీర్చాలి అని నారదుడు. బ్రహ్మ అడిగాడు అది విని సమ్యత్ కారుణిక స్వేదం వత్స తే విసికిక్షితం అన్న నీవు తెలుసుకోవాలనుకున్నది. ఉత్తమమైన దయాగుణంతో ప్రశ్నించావు తారుణికత్య. అది ఎందుకట ఇది వాస్తవంగా నీ ఒక్కని సందేహం కాదు. చరాచర ప్రపంచంలోని జ్ఞానం ఉన్న ప్రతివాడి కలిగే సందేహం ఇది. సృష్టికర్త ఎవరు? బ్రహ్మే. తపస్సు చేశాడా ఆయన మరి? ఏమో అయిపోయింది. కాబట్టి సకల చరాచర ప్రపంచంలోని జ్ఞానుల మనస్సులో ఉన్న సందేహాన్ని తీర్చడానికి అడిగావు కాబట్టి నీవు కారుణికవు. సమ్యక్ కారుణిక స్కేదం.
వత్సతే విచిర్చితం యదహం చోదిత సౌమ్య భగవత్ వీర్య దర్శనే ఇంకో సందర్శనం ఏంటంటే పరమాత్మ యొక్క ప్రతాపాన్ని పరాక్రమాన్ని బలాన్ని చెప్పే అవకాశం నాకు ఇచ్చావు కాబట్టి ఇంకా కాను. అండి భగవత్ వీర్య దర్శనే చోదితః. పరమాత్మ యొక్క పరాక్రమాన్ని శక్తిని చూపించటానికి నేను ప్రేరేపించబడ్డాను. అంటే నువ్వు అనుకున్నట్టు ఇదంతా ఆ పని ఏం కాదు. మనందరికీ పైన మనందరితో ఆడించేవాడు ఒకడు ఉన్నాడు. అలాంటి భగవత్ తత్వాన్ని ప్రదర్శించే అవకాశం కలిగించావు కాబట్టి నీవు మంచి ప్రశ్న అడిగావయ్యా. నా దృష్టం తవ తత్యాపి యధామాం ప్రబ్రవీషిపోహు. నా గురించి నీవు చెప్పినదంతా అబద్ధం ఏం కాదు. అంత అబద్ధం కాదు. అంటే నిజమే అంత నిజమే అవిజ్ఞాయ పరం మత్తః ఏతావత్వం యతోహిమే నాకంటే పరతత్వాన్ని తెలియని వారు నన్నే పరతత్వం అనుకుంటారు. కదండీ అవిజ్ఞాయ ఈ భావన తెలియని భావన ఎందుకంటే మనకంటే ఇంకో గొప్పవారు ఉన్నారని తెలిసినప్పుడు అనుకుంటే తప్పు కానీ నాకెవరు తెలియదండి కానీ నేనే గొప్పవాడని. ఏం తప్పు ఉంది? వాడు తెలిసినప్పుడు ఓ అది ఉన్నావా అది నీకు నమస్కారం అని దాన్ని బండిపోయింది. అలా నాకంటే పరతత్వం తెలియక నీవు అడిగావు. తెలియనంతవరకు నువ్వు చెప్పుకున్నది కరెక్టే సత్యమే. అవిజ్ఞాయ పరం మత్తః ఏతావత్వం యతోహిమి. యేన స్వరోచితా విశ్వం రోచితం రోచయామ్యహం యధార్కః అగ్నిహి యధా సోమః యధర్క్షగ్రహ తారః. ఇప్పుడు తత్వమును చెబుతున్నారు. సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని, నక్షత్రాలు, తారకలు. ప్రకాశిస్తున్నాయా? ప్రకాశింప చేయబడుతున్నాయా? మనకు కనబడేవి అవి మనకు ప్రకాశాన్ని ఇస్తున్నాయా?
రండి వెన్నెల అంటే చంద్రునిదే, ఎండ అంటే సూర్యునిదే అనుకుంటున్నాం. ఈ జగత్తంతా సూర్యుని యొక్క ఉజ్జ్వలమైనటువంటి తేజస్సుతో ప్రభతోటి వెలిగిపోతుంది, మండిపోతున్నది. చంద్రుని తల్లని వెన్నెల ఉంది, చుక్కల మెరుపు ఉంది. అనుకుంటున్నాను. కరెక్ట్ అండి. ఎవరు కనకాంతితో సూర్య చంద్రాదులను ప్రకాశింప చేస్తున్నారు? హలో సూర్యుడికి ఆ శాంతి ఎవరిచ్చారు? గ్రీషాస్మాద్వాతః భవతే గ్రీషోదేతి సూర్యః గ్రీషాస్మాదగ్నిశ్చేంద్రస్య మృత్యుర్ధావతి పంచమైతి వేదం చెప్తుంది. గాలి వీశాలంటే పరమాత్మకు భయపడే గాలి వీస్తుంది. పరమాత్మకు భయపడే సూర్యుడు ప్రకాశిస్తున్నాడు. పరమాత్మకు భయపడే అగ్ని కాలుస్తుంది. పరమాత్మకు భయపడే మృత్యువు తన డ్యూటీ చేస్తుంది. అలా సూర్యుడు ఎందుకు ప్రకాశిస్తున్నాడు? సిందుడు ఎందుకు ప్రకాశిస్తున్నాడు? అంటే ఏన త్వరోచిత విశ్వం రోచితం. ఈ పరమాత్మ తన దివ్యమైన తేజస్సుతో సకల చరాచర ప్రపంచాన్ని ప్రకాశింపజేస్తున్నాడు. తన కాంతితో పరమాత్మ ప్రకాశింప చేసిన విశ్వాన్ని నేను చూపెడుతున్నాను. అది తెలియని వాళ్ళు ప్రపంచమంతా నేనే సృష్టించాను అనుకుంటున్నాను. నాది కాదు నేను కేవలం చూపెడుతున్నాను. అసలు వచ్చింది ఆ కాంతి తేజ పుణ్యం వేరు. తన దివ్యమైనటువంటి కాంతితో ప్రకాశింపచేసిన సగల చరాచర జగత్తును నేను మళ్ళీ ఇప్పుడు మీకు చూపెడుతున్నాను. అంతే తప్ప ఇది నా సృష్టి కాదు ఎలాగంటే యథాగ్నిహి యథార్కః యథాసోమః సూర్యుడు చంద్రుడు అగ్ని నక్షత్రములు గ్రహములు. ఏ పరమాత్మ యొక్క లీలా విలాసముతో మనకు తన తేజపుంజములోని కోటి కోటి కోటి అంశతో ప్రకాశిస్తున్నాయో, అలాగే నేను కూడా అతని ప్రకాశంతోటే.
బయలుపడిన ప్రపంచాన్ని మీ అందరికీ చూపెడుతున్నాను. తస్మై నమో భగవతే వాసుదేవాయ ధీమహి ఎన్ మాయయా దుర్జయయా మామ్ బ్రువంతి జగద్గురుం. పరమాత్మకు నమస్కారము అంటున్నాడు. తస్మై నమో భగవతే వాసుదేవాయ. ఎందుకేనండి? ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ. మంత్రం చెప్తున్నాడు. అదే చేసేది భాగవతాన్ని. ఎంత చదవకూడదు. ప్రతి అక్షరం ఒక మంత్రమే. ప్రతి శ్లోకం ఒక మంత్రమే. కానీ గురువుగారిది మంత్రం అని అర్థం లేదు. మనం కూడా చదువుతాం శ్లోకాన్ని. ఆ శ్లోకం చదువుతా అర్థం చెప్పుకుంటాం. కానీ ఏం చెప్పాడు? తస్మై నమో భగవతే వాసుదేవాయ ధీమహి కాలేదు. స్పష్టంగా ద్వాదశాక్షరి మంత్రాన్ని బోధించారు. ఎందుకయ్యా అంటే విమోహి యనుమాయయా దుర్జయయా. పరమాత్మ మాయ ఎంత గొప్పది అంటే దాన్ని ఎవరూ గెలవలేదు. భగవంతుని మాయను ఎవ్వరూ గెలవలేదు. గురువు కావాలనా? అందరూ నన్ను జగద్గురువు అంటున్నారు ఇది చాలగా ఉంది. ఇంకేం కావాలండి? అతని మాయలో చిక్కుపడి అతని అనుగ్రహంతో జగ సృష్టి ఉన్న నన్ను పట్టుకొని అందరూ నీవే మాకు జగద్గురువు. నువ్వే జగ సృష్టికర్తవు నన్ను అంటున్నారు. కదండీ, ఈ ఒక్కటి తాడదు. అతని చేత అతనిచ్చిన విద్యతో సృష్టిస్తున్నటువంటి జగత్తు గల నేను జగత్తుకు నేనే సృష్టికత్తునని మీరందరూ అంటున్నారంటే పరమాత్మ మాయ విద్యయమని ఇంతకంటే వేరే దృష్టాంతం ఎందుకు మామ్ బ్రువంతి. జగద్గురుం విలజ్జమానయాయస్య స్థాతున్ ఈక్షాప విషయే అముయా విమోహితాః వికర్థంతే మమాహమితి దుర్ధియః మాయ యోగమాయ ఎలా అనిపించింది? అంటే మనం ఇప్పుడు అనుభవిస్తున్నదంతా సత్యమే అనిపించింది అంత గొప్పది కదండీ. చాలు కదా. ఇంత గొప్ప మాయ. ఈ నాటకాలు నాట్యాలన్నీ మన ముందరే చేస్తుందట. అసలు సంగతి ఏమిటంటే ఆ పరమాత్మ ముందర నిలబడటానికి కూడా దానికి మొఖం చెల్లదు.
సిగ్గుపడుతుంది. అతను నిలవటానికి సిగ్గుపడుతుంది. ఎక్కడో దూరంగా పక్కకు పోయి ఉన్నట్టుగా ఉంటుంది. విలజ్జమానయ యశ్చస్తాతుం ఈచ్ఛాపదే ఈచ్ఛాపదే అతని దృష్టి పదంలో. పరమాత్మ దృష్టి పథంలో నిలబడటానికే విలజ్జమానయ్యా. సిగ్గుపడుతున్నటువంటి మాయ చేత మోహించబడిన మనందరము ఏమనుకుంటున్నాం మమ అహం. నాది నేను కదా? మొత్తం ప్రపంచానికి మూలం ఏమిటి? ఆ రెండే కదా? పొరపాటున నాది అని కానీ నేను అను కానీ లేదనుకోండి. ఇంకా ఏం పని చేయముంది? సమస్య ఎక్కడ ఉంది అండి? రాగం కానీ, ద్వేషం కానీ, అసూయ కానీ, క్రోధం కానీ మూలం ఏమిటి? నేను అంటే పక్కనే పుట్టేది నాది అని. ఆ నాదిని ఇంకోళ్ళు నాది అంటే ఇద్దరు కూడా రాగుతారు అంతే. కానీ నేను నాది లేదనుకోండి ఏం ప్రశాంతంగా హాయిగా ఇదంతా పోల్కుంటారు కదా అని వస్తుంది. కాబట్టి మొత్తం చరాచర జగత్తు నడవటానికి మూలమైన అహంకార మమకారములు. ఈ మాయా మోహితములో మాయ చేత మోహించబడిన మనకు ఈ అహంకారం అవతారములో ఉవ్వెత్తున వేస్తున్నాయి. కానీ మనందరినీ ఇంత ఆటాడిస్తున్న మాయ ఆ పరమాత్మ యొక్క చూపు ప్రసరించే చోట నిలబడటానికి కూడా సిగ్గుపడుతూ ఉంది. అందుకే ఇప్పుడు ద్రవ్యం కర్మచ కాలస్య స్వభావః జీవ ఏవచ వాసుదేవాత్ పరో బ్రహ్మన్ నచాన్యః అర్ధోస్తి సత్వతః చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నారు. మనకు ఉన్నాయి ఐదు కదా ద్రవ్యము, కర్మ, కాలము, స్వభావము, జీవుడు. చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాడు ద్రవ్యం కర్మచ కాలస్య స్వభావః జీవ ద్రవ్యం అంటే ఏమిటి? శరీరం కదా. కర్మ అంటే ఇందులో ఉండేటువంటి కర్మేంద్రియాలు, కాలము వాటి యొక్క ప్రవర్తకం. దాంతో పాటు స్వభావ వాటి యొక్క స్థితి, జీవః ఇవన్నీ ఉన్నవి.
చూడు ఒక పని జరగడానికి ఏది కారణం ఉందాం? ఏం చెబుదాం? ద్రవ్యం కారణమా? కర్మ కారణమా? కాలం కారణమా? స్వభావం కారణమా? జీవుడు కారణమా? అంటే అన్నం వండారండి. అన్నం ఎవరు వండారు? ఓ గృహిణి నేను వండారు అంటుంది. నమ్మొచ్చా అండి? అటు నుంచి వండుటాన్ని దేన్ని అంటారు? ఉడికించుట కదా? కదా? గట్టిగా ఉన్న వాటిని మెత్తగా చేయుట కదా? రూపాంతరం రూప రస స్పర్శ గంధ కదా రూపము గంధము రస స్పర్శ ఈ నాలుగు పాకంతో మారుతాయి కదా అండి. కాయ చెట్టు మీద కాయ ఉంటుంది. ఈ కాయ కాస్త పండవుతున్నది. కాయ పండవుతుందంటే దాని రంగు మారిందా? పరిస మారిందా? గంధం మారిందా? రసం మారిందా? నాలుగు మారితాయి కదా. కాయ గట్టిగా ఉంటుందండి, పండు మెట్టగా ఉంటుంది. కాయ పుల్లగా ఉంటుంది, పండు ఇయ్యగా ఉంటుంది. కాయ గంధం వేరు, పండు గంధం వేరు. అది రూపము, రసము, గంధము, స్పర్శ ఈ నాలుగును మార్చుట వండుట. ఏ గృహిణి అయినా ఆ పని చేయగలరా? ఏ వంట వాడైనా అది ఓన్లీ గృహిణి. ప్రపంచంలో ఎవరైనా కానీ వాటిని చేయగలరా? మరి వండేది ఎవరు న్యాయంగా అంటే అగ్ని వండాలి. అగ్ని సంపర్కం వలన రూపం మారుతుంది, రసం మారుతుంది, గంధం మారుతుంది, స్పర్శ మారుతుంది. మరి పొయ్యి వండిందా మనం వండేమా? ఏం చెప్తాం అంటే అయ్యా పొయ్యి వండింది. అంటే పొయ్యే వండుతుందా మరి దానే మనం ముట్టుకున్న ముందు తిట్టే ఉందా వండమని చెప్తాం.
కదా? అగ్ని వండుతుంది కానీ అగ్నికి ద్రవ్యమునకు సంయోగం కలిగించేవాడు కావద్దా? కావాలి కదా? మరి నేను పొయ్యి మీద పెడితే కదా అది ఉడికింది కదా? మరి ఎవరు కర్తనా ఇప్పుడు కారణం అదిగే. అంటే మీరు నిప్పు ఉన్నా కర్త ఉన్నా ద్రవ్యం లేదనుకోండి ఏం వండుతారు? బియ్యం లేవండి ఎవడైనా చేస్తాడు. కదా ఈ బియ్యము ఉన్నాయి, నిప్పు ఉంది, కర్త ఉన్నాడు, అర్ధరాత్రి వండుతారా? టైం కావాలి కదా, టైం పో వండాలి. ఏ పదార్థం ఇప్పుడు మనకు వండాలో ఆ సమయం కావాలి. వీటన్నిటికంటే వండాలనే బుద్ధి పుట్టాలి కదా, అది లేకుంటే ఏం లాభం ఉంది. సమయము ఉంది. నాకు ఆకలి అవుతుంది. పదార్థం కూడా ఉంది. వడ్డించబడి ఉంది. నేను తినను అని కూర్చున్నాడు. ఏమైతుంది అప్పుడు? ఒక స్వభావం కూడా కలగాలి. వండాలనే బుద్ధి మనకు కలగాలి. వండ పదార్థాలు ఉండాలి, అగ్ని ఉండాలి, వండేవారు ఉండాలి, వండాలనే బుద్ధి కలగాలి, వండవరకు సమయం కావాలి. అవునా? ప్రతిదానికి ఈ ఐదు తప్పవు. కాబట్టి చెప్తున్నాడు ద్రవ్యం కర్మచ కాలస్య స్వభావః జీవ ఏవచ. ఇవన్నీ ఎవరయ్యా అంటే ఇందులో చెప్పబడిన ఈ ఐదులో ఏ ఒక్కరికి సృష్టం కాదు. ఎందుకంటే రోజు మనమే వండుతుంటాం. వంటలో పర్ఫెక్ట్ అనుకుంటాం. కర్మ బాగా లేక ఒకనాడు ఉప్పు విషం అవుతుంది. ఓరోజు ముద్ద అవుతుంది. ఓరోజు అన్నం వండుదామంటే పాయసం అవుతుంది. పులువా చేద్దాం అనుకుంటే పాయసం అవుతుంది. ఏం చేస్తాం? ఇప్పుడు అంటుంటాం కూడా. నువ్వు అంటుంటావ్ అప్పుడు అప్పుడు రైట్ సందే అయ్యేసరికి పాద చక్కెర అయిపోయాయి ఆరి ఆరి ఇప్పుడు చేద్దాం. తినేసి మనకు కూరగాయ కష్టం వస్తది ఇక వస్తది కానీ మరి ఏం చేయాలో మనం తెలీదు.
అనంగా అయ్యో బుద్ధ ఏం బారి పడాడే బుద్ధ ఏం బారి పోయే చక్కెర వేసేయ్ ప్రమాణం అది ఏం చేస్తాం అది దొరం తిందాం సమస్య పోతది వాళ్ళ ఉప్పు కారం నూనె కష్ట వచ్చింది కదా ఇది బానే ఉంటది. అంటే ఆయన పరమాన్నం చేయించారు అనుకున్నాడు, పుడుగ వర చేయాలనుకున్నాడు, ఇక్కడ పొగ చేయాలనుకున్నాడు, నీకేం తెలుసు నాకేం తెలుసు. రోజు చేస్తున్నావు అన్నా మరి, పక్క కొద్దిగా మంట ఎక్కువ అయిందండి ఎందుకు మంట పెట్టేవాళ్ళం నువ్వైతే. పొయ్యి నీదే, కట్టెలు నీవే లేదా స్టవ్ నీదే ఏదో నాభా నాభ ఏదో అంటారు దాన్ని తిప్పేది అది కూడా నువ్వే ఎందుకు ఎక్కువ అవుతుంది? అయ్యో చూడలేదండి. ఎందుకు చూడలేదు? ఏమిటి కారణం? వాడు ఉంటాడు చూపించేవాడు. కాబట్టి ఇవన్నీ కూడా ఏవి సుతంత్రములు కావు. పొయ్యి మండాలన్నా, మంట పెట్టాలన్నా, అది వండాలన్నా, అలా ఉడకాలన్నా మనకు ఆ రోజు ఈ రంధములోకి గలబిళం అంటారు. తినడం అంటే ఏంటంటే గలబిళాస సంయోగః కాదనం అంటారు. అవునండి. గడం అంటే మేడ అనేక బిలం అంటే రంధ్రం అందులో నుంచి లోపలికి వేయుట తినడం అంటే గొంతు రంధ్రంలో నుండి లోపలికి పంపించుటను భక్తణం అన్నాడు శాస్త్రం అంత బాగా చెప్తుంది గనమ అందులో రాదు. కాబట్టి ఈ తినాలనే సంకలం మనకు ఉండాలి. ఆ రోజు ఈ రంధ్రంలోనికి ఏ పదార్థం పోవాలని వాళ్ళు నిర్ణయించి అది పోతుంది. నువ్వు అనుకున్నది పోదు, వాళ్ళు నిర్ణయిస్తాడు. అన్నము మరి పులిహోర వద్ద యోజనము చక్ర పొంగలు. లేకుంటే మనకు వాస్తవంగా ఏ డబ్బుకు యద అర్థం పనికిరాదో అది కూడా ఊరుకుంటే రోగం రాదు కదా. అది ఎందుకు తింటున్నావ్? నీ శరీరమే, నీ ఆరోగ్యమే. నీ ఇష్టం ఉంది కదా ఎక్కడండి అక్కడికి సంసలంకి పోయామండి, మరీ మొహమాతంగా తిండి వాళ్ళు ఒక్క జరిగి అడిగారండి ఒక్క లడ్డు తినమని. ఒక లడ్డు అక్కడ తిని వీడు ముడి ఇక్కడ తిరుగుతాడు ముడి చేసాడు. అంటే ప్రేమ అండి ఏం చేద్దాం ఇదంతా ఎవరి ప్రేమ అంటే మా బంధువు గారి ప్రేమ అండి అంటామా? ఏం కాబట్టి నీవు కర్తవు కాదు. ఈ ఐదు నీ వల్ల జరగటం లేదు.
పరమాత్మ వలనే జరుగుతుంది. వండాలనే ఆలోచన, వండే విధానం, వండే పదార్థం, వండే స్వరూపం దాని యొక్క ఉపయోగం. ఇవన్నీ వేరు వేరు ఉన్నాయి. పరమాత్మ అందుకే త్రేన విన తేన విన తృణమపిన చలతి. పరమాత్మ సంకల్పం లేకుండా గడ్డి పరక కూడా కదలదు. అందుకే అంటున్నాడు వాసుదేవాత్పరో బ్రహ్మన్ నచ అన్యార్ధోస్తి. పరమాత్మ కంటే ఇంకొక పదార్థం లేదు ద్రవ్యం కానీ కర్మ కానీ కాలం కానీ స్వభావం కానీ జీవుడు కానీ. ఈ ఐదులో ఏ ఒక్కటి స్వతంత్రం కాదు. కాబట్టి మొత్తం పరమాత్మ పరమే. సరిగ్గా మీకు అర్థం కాలేదేమో మళ్ళీ చెప్తున్నాను నారాయణ పరా వేదాః. చెప్తున్నాడు నారాయణ దేవాహ నారాయణాంగజః అన్ని వేదములు శ్రీమన్నారాయణుని యొక్క స్వరూప స్వభావాలని చెప్పేవి. దేవతలందరూ నారాయణుని శరీరం నుండి పుట్టినవారే. నారాయణ పర లోక అన్ని లోకములు నారాయణుని అధీనములే. నారాయణ పర మఘ. అన్ని యజ్ఞములు ఎందుకు చేస్తాం? యజ్ఞః యజ్ఞ బుక్కు యజ్ఞ కృతు యజ్ఞ అన్నీ ఆయనే. యజ్ఞ కర్త ఆయనే, యజ్ఞం ఆయనే, యజ్ఞ బుక్కు ఆయనే. యజ్ఞం చేసేవాడు, యజ్ఞం చేయించేవాడు, యజ్ఞ ఫలాన్ని తినేవాడు, యజ్ఞ ఫలము అని కాబట్టి అన్ని యజ్ఞములు నారాయణ ఫలములే. నారాయణ పరో యోగః నారాయణ పరం తపః. అన్ని యోగములు నారాయణుని గురించే. అన్ని తపస్సులు శ్రీమన్నారాయణుని గురించే. నారాయణ పరం జ్ఞానం నారాయణ పరాగతిహి. ఏదైనా జ్ఞానమందు ఉంటే ఎక్కడిది జ్ఞానం అది నారాయణుని పరమైన యోగము. మనకున్న గతి రక్షణ ఎవరండీ? ఆయన పేరే నారాయణుడు. నారాయణం నిత్య నారాయణం ఆయనం. మనందరికీ ఆయనే ఆచారం. అంటే అంతః భగి మనలోనూ ఉన్నాడు.
మనకంటే వెలుపలా ఉన్నాడు. తనలోనూ మన ఉంచుకున్నాడు, మనలోనూ తాను ఉన్నాడు. రెండు రకాలు అయ్యేసరికి మనం బయటికి పోదామన్నా అక్కడ ఆయనే ఉన్నాడు. లేదు లేదు పోదామన్నా ఆయనే ఉందామన్నా ఆయనే ఇంకేం చేద్దాం నాకు కోపం వచ్చేసిందండి నేను చస్తాను మల్లా అని ఆయనే. అదే అంటుంది గోపిక భాగవతంలో దగ్గరికి పోయి ఇలా అని మీరు రాకూడదు భర్త భార్య ఎవరో అన్నారు తమ్ముళ్ళు పెదనాన్నలు చిన్నాన్నలు మేనమామలు బావలు మరదులు ఇందు వేవిక కృష్ణుడు మర్యాదనా ఇది. అవునండి, మాకు అదే అనిపించిందంట. అదేమిటంటే ఇవన్నీ నువ్వే కదా అన్నారు. జగునుడు గుర్తు వేదనలో పితాహమస్త జగతః మాతా తాతా పితామహ వేద్యం పవిత్రం. ఇప్పుడే నువ్వు అన్నీ నువ్వేనయ్యా అందుకే నీ సేవ చేస్తున్నావ్. నిన్ను వదిలి పెరిస్తే ఇంత మొదలు చేయాలి. నిన్ను పడుకుంటే ఒక్కడు తీసి చాలు అన్నీ అయిపోతాయి. మనకు సౌకర్యం ఏం కాదు ఒక్కోడి దగ్గరికి పోయి వాని కాళ్ళు పడుకో పోవాలి నీ కాపు అందగా పోకుండా అయిపోతుంది. వాని కాళ్ళు వాని కాళ్ళు వానికి ఎత్తుగా పట్టుకోవాలి ఏం వద్దు ఒక్క నీ కాళ్ళు పట్టుకుంటా అందరి లోపల లే. ఇంతే చేయాలి. అంటే ఎటు వెళ్ళినా ఆయనే భర్త ఎవరండి ఆయనే. స్వామి ఎవరు? ఆయనే. యజమాని ఎవరు? అతని. కర్త ఎవరు? అతని. భక్షించేవాడు అతని. రక్షించేవాడు అతని. ఇంక మరణం ఎక్కడికి? అంటే అక్కపోయినట్టే మరణం అండి దగ్గరికి వస్తున్నాం కదా. చెప్పావు కదా మనకు అందులో ఇందులో చెప్తాడు మనకు. కృష్ణుడి దగ్గరికి పోవద్దని తలుపు పెట్టి తాళం వేశాడు. పాపం ఈమె అందరికంటే ముందు పోయింది కృష్ణుడి దగ్గరికి. కానీ అక్కడికే పోయింది పోయికుంటా అందుకే మీకు ఈ బొద్దులు అట్లా పెట్టాడు. అమాంతం అయిపోకుండా పోయింది అన్నాడు. అయ్యో అనవసరం తప్పు చేసినాం నాకు ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు మనం చూసేవాళ్ళం జ్ఞాపకం కూడా అయిపోయింది. అమాంతం మొత్తం భావంతోటి. పరమాత్మను కలిసే అవకాశం ఇవ్వలేదా నాకు ఆ స్వామి ప్రాణం విడిచింది. తర్వాత తలుచుకుని పోవాలి మనం. ఇప్పుడు వాళ్ళకంటే ఈమె అదృష్టం అంటుంది. మరి ఎలా పోయిందయ్యా? అమాంత మోసానికి పోయిందంట రా ఆమె. ఆమె పుట్టింది కదా, ఇక్కడ ఉంది కదా, ఇన్ని తప్పులు చేసింది కదా, కొన్ని పాపాలు చేసి ఉంటుంది, కొన్ని పుణ్యాలు చేసి ఉంటుంది, అవన్నీ ఏమయ్యాయి?
కదా పుణ్యపాపే విధూయ కదా. పుణ్యం మొత్తం పోవాలి, పాపం మొత్తం పోవాలి, దాని నుంచి నీళ్లు కావాలి, అప్పుడు అక్కడికి పోవాలి. హా అని పోయినాయి ఆ కోపాల పుణ్యాలు. అక్కడ పోయినాయి అయ్యా. ఎట్లా పోయాయి అంటే హాయిగా పోయాయండి దుస్సహ, ప్రేక్ష, విరహ. సర్వ విర్ద్ధుత పాపాశయా ప్రియుని యొక్క వియోగం కంటే మించిన దుఃఖం ఏమైనా ఉందా అండి? ఎందుకంటే సహించలేను. సహించరానంతటి ప్రియుని ఎడబాటు వలన కలిగిన దుఃఖంతో పాపం. ధ్యాన ప్రాప్త సదా శ్రిష్ట ఆనంద ఆహృత పుణ్య. పరమాత్మను ధ్యానిస్తూ ధ్యానంలో పరమాత్మను ఆలింగనం చేస్తుంది. భగవంతుడిని ఆలింగనం చేసుకోవడం వల్ల కలిగిన ఆనందం వల్ల కలిగిన సుఖంతో పుణ్యం పోయింది. ఇంకేముంది? నిల్బల్ అయిపోయింది. బాలే కదా? హాయి కదా? విరహమాగ తోటి పాపం పోయింది, సంసయం ఎంతో పుణ్యం పోయింది. రెండు పోయాయి, స్వామి చేరు. కాబట్టి అతను తలుచుకుంటే దేన్ని దేనిగానైనా చూపుతాడు. పుణ్యాన్ని పాపం అంటాడు, పాపాన్ని పుణ్యం అంటాడు. ఏం చేస్తాం మనం? ఆయన అంటే ఒప్పుకోవాలి. అమావాస్య పూర్ణమైతుంది చెప్పాను కదా జ్ఞాపకం ఉందా? పూర్ణం అమావాస్య అయితుంది, అమావాస్య పూర్ణిమ అవుతుంది ఏమన్నా చేస్తాం. అందుకే అంతకు మించి ఇంకో తస్యాపి ద్రష్టుహు ఈచస్య కూటస్తస్య అఖిలాత్మనః సృజ్యం సృజాని సృష్టోహం ఈక్షయైవ అతి చోజితః ఇలాంటి తస్యాపి ద్రష్టుహు అతనే సకల జగత్తును ద్రష్ట అంటే జ్ఞాత తెలుసుకున్నవాడు ఈశః అధిపతి కూటస్థః అంటే నిత్యుడు నిర్వికారుడు అలాగే అఖిలాత్మనః సకల జగత్తు యొక్క స్వరూపము కలవడు. అలాంటి మహానుభావుడికి సృజ్యం సృజామి సృష్టోహం. అలాంటి పరమాత్మ చేత సృజించబడిన నేను. అతని శక్తితో అతను సృష్టించిన దాన్ని మీకు సూ దొరుకుతుంది. అంటే సృష్టించడానికి మీరు అనుకోవచ్చు ఇవన్నీ నేను సృష్టి చేసుకున్నా అనుకోవచ్చు ఎలా అతను సే సృష్టించబడి
అతను సృష్టించిన దాన్ని మీకు చూపుతున్నాను. సృజ్యం సృజామి సృష్టోహం చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాడు. అహం సృష్టః నేనే సృష్టించబడ్డాను. సృజ్యం ఎవరితోటి అతనితోటి. పరమాత్మ చేత సృజించబడిన దాన్ని నేను సృజామి. మళ్ళీ సృష్టి చేస్తున్నాను. ఎందుకంతావా? నేనే ఆయనతో సృష్టా. సృజ్యం సృజామి సృష్టోహం అది కూడా ఎలా ఈచ్ఛయైవభిచోదితః అతని సంకల్పం చేత ప్రేరేపించబడి అది కూడా నా పని కాదు. కృషి చేయాలని నేను అనుకోలేదు, అంత చదువు నాకెక్కడిది? అంత ఆలోచన కూడానా? ఇది కూడా అతని చేత అభిచోదితః. అతను సంకల్పించాడు బ్రహ్మ సృష్టి చేయాలి అని. అని అందించారు ఇవాళ రా అని. దాన్ని చూపెట్టి ఇవాళ రా అని నేను చెప్పాను. ప్రేరణ అతనిదే సృష్టి అతనిదే వస్తువుల తనివే వస్తు యొక్క స్వరూపాలు తనివే నా పని చూపటం. సృజ్యం సృజామి సృష్టోహం. ఈక్షయైవ అభిచోదితః సత్వం రజస్తమైతి నిర్గుణస్య గుణాహత్రయః పరమాత్మ నిర్గుణుడు. కదా? కానీ అతనికి ఒక మూడు గుణాలు ఉన్నాయి. సత్వం, రజః, తమః ఇవి ఎక్కడ ఉన్నాయి అంటే ఎవరివి? ప్రకృతి. ఈ గుణాలు ప్రకృతి. ప్రకృతియే మూల ప్రకృతి అని అంటారు. అసలు ఈ జగుత్ యొక్క మొదటి స్వరూపం ఏంటి? మూల ప్రకృతి. రెండవ స్వరూపం అవ్యక్తం. మూడవ స్వరూపం ప్రధానం. నాలుగవది ప్రకృతి. నాలుగు పేరు. ఎందుకంటే మూల ప్రకృతిహి అవికృతిహి. చెప్తాడు సాంఖ్యంలో అసలు మూల ప్రకృతి ఉందే అది అత్యంత సూక్ష్మాకారంలో ఉంటుంది అందులో ఏ గుణాలు కనపడవు. అది కూడా గుణములు లేని దాని లాగానే ఉంటుంది. మూల ప్రకృతిహి అవికృతిహి. దాని రెండవ స్టేజి అవ్యక్తం.
అవి ఎక్కమంటే గుణాలు ఉన్నాయి కానీ ఉన్నట్టు మనకు తెలియదు. కొద్దిగా మొదటి దాంట్లో అసలు లేవు. రెండో దాంట్లో కనబడటం లేదు. మూడవది ప్రధానం. కనపడే సకల జగత్తుకు అదే ప్రధానం. జగత్తంతా దాని చోరు అంటే పట్టం కనబడుతుంది. అన్న వచ్చే ఇప్పుడు అన్న వచ్చే ఇది ప్రధానం అయిపోయింది. నాలుగవది ప్రకృతి. ప్రకృతి అంటే ప్రకర్షేన కృతిహి. కృతి అంటే కార్యం. ఎలా? చాలా ఉన్నతంగా, ఉత్కృష్టంగా, ఉత్తమంగా పరిచయించుట. మొదలు గుణాలు లేవు. తర్వాత గుణాలు కనబడటం లేదు. తర్వాత గుణాలే కనబడుతున్నాయి. ఆ తర్వాత అదే ఇన్నిటిని చేయించుతుంది. ఇలా ప్రకృతి నాలుగు రకాలుగా మనకు నాలుగు పేర్లతోటి, నాలుగు స్థితులతోటి, నాలుగు స్వరూపాలను అందిస్తూ ఉంటుంది. అందుకే ఇప్పుడు అది ఆ ప్రకృతి నిర్గుణం అంటే ఇబ్బంది లేదు. ఆ మూల ప్రకృతిని ఈ పరమాత్మ ముందర వస్తుంది ఒక శ్లోకాలు రెండు మూడు శ్లోకాలు రాబోతున్నది. ఈ పరమాత్మ ఆ మూల ప్రకృతినే విక్షోభం కలిగిస్తాడు. క్షోభింపజేస్తాడు. అంటే పొయ్యి మండాలంటే ఏం చేయాలి మనం మర్చిపోయి ఉంటాం. ఒక సమస్య ఇటు ఇటు అయితే తప్ప ఇంకోటి ఏం లేదు కదా. ఆ కట్టెల పొయ్యిలో వాడుతున్న రోజుల్లో పొయ్యి మండాలంటే కట్టెను కదిలించాలి. నహిజ్వలతి చరికేం ధనః అగ్ని అంటాడు కాళీ గారు. కట్టె కదిలించకుండా ఎంత పెద్ద నిప్పు ఉన్నా పోయి మండదు. మనకెంత జ్ఞానం ఉన్నా గురువు పోషించకుండా కలగలదు. అలాగే ఉండొచ్చు. నువ్వు కదిలించే ఉండాలి. అలా అలా కదిలిస్తే అది మండుతుంది. మనం కూడా మనం కూడా కదిలిస్తే జ్ఞానం పెరుగుతుంది. తప్పదు వేరే మార్గం. అందుకోసమని ఆ మూల ప్రకృతిని పరమాత్మ క్షోభింపచేస్తాడు. గోవింబ చేస్తేనే వికారము లేని ప్రకృతిలో వికారం మొదలైద్ది. చెప్తారు కదా మమ యోనిహి మహద్బ్రహ్మ తస్మిన్ గర్భం దదామ్యం విచాచర్య.
కదా అందువల్ల ఈ ప్రకృతిలో నుంచి మహత్తత్వము, మహత్తత్వం నుంచి అహంకార తత్వము, మరి సృష్టి మూలం అదే కదా. కాబట్టి ఈ సృష్టి చేయాలి అన్న పరమాత్మ ప్రకృతిలో ఉన్న గుణాలను తాను స్వీకరిస్తాడు. నా దగ్గర లేవు. అతనికి ఏ గుణాలు లేవు నిర్గుణః. కానీ నిర్గుణుడైనటువంటి పరమాత్మ మూడు గుణములను స్వీకరిస్తాడు. తత్వం రజః తమః. నిర్గుణస్య గుణాశ్రయః. స్థితి సర్గ నిరోధేషు అది కూడా తన కోసం కాదు. రక్షణకు సృష్టికి సంహాలం. అంటే జగత్తును రచించదలుచుకున్నప్పుడు తత్వం తీసుకుంటాడు. సృష్టి అప్పుడు రజస్సు తీసుకుంటాడు. సంహారం అప్పుడు తమస్సు. పదాల కోసం తీసుకుంటాడు, పని అయిపోగానే ఇచ్చాడు. తనకే సంబంధం? తన దగ్గర ఏమీ లేవు. నాకేం తెలియదు అంటాడు, నాకేం తెలియదు అంటాడు. నా దగ్గర ఏమీ లేదు, నా దగ్గర ఏముంది? పని చేయమన్నారు, పని ముక్కించారు, తీసుకున్నాను చేసేసాను. పని అయిపోయింది, ఒక పని ఒకటి ఇచ్చేస్తాను నాకేం లేదు. నిర్వికార నిరంజ్ఞం. అలా మనము కూడా అనగలిగితే మనకు కూడా ఏం లేదు. ఆలోచించండి. స్వామి ఇచ్చాడు, తీసుకున్నాం చేశాం, స్వామి తీసుకున్నాడు, ఇప్పుడు ఆయన ఏం లేదు, సరిపోయాయి. అంతేనా? అనగలిగితే అహం లేదు, మమకారం లేదు, నరకం లేదు, స్వర్గం లేదు. ఆ ఇది తీసుకుంటామండి, ఆయన తీసుకుంటే చేస్తాం. నవ్వించాడు నవ్వుదాం, ఏడిపించాడు ఏడుద్దాం, మనకు బాధ ఎందుకు బాధ అండి? ఎందుకు ఆయనే ఇస్తున్నాడండి? మనకేం లేదు. అనగలగాలి. నిజంగా ఏం లేదు మనకు. నిజంగా మనకు ఏమీ లేదు. నిజంగా మనం దేనికి కర్తలం కాము. కానీ అన్నీ మనమే అనుకుంటున్నాం. కానీ అన్నీ తనే అయిన పరమాత్మ ఇది కర్తన కాదంటున్నాడు. మనం అనవలసిన దాన్ని ఆయన అంటున్నాడు, ఆయన అనవలసిన దాన్ని మనం అంటున్నాం.
అది ఆయన అంటున్నాడు. అన్నీ నేనే మనవ అంటున్నాడు ఆ మాట ఆయన అన్నాడు. అబ్బే నాకేం తెలియదు నాకేం లేదని ఆయన అంటున్నాడు అది మనవ అంటున్నాడు. ఇలా ఈ రెండు కలుపుకుంటే మనం తిత్తి సర్గ నిరోధేషు గృహీతా మాయయా విభోహో కార్య కారణ కర్తృత్వే ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియాశ్రయాః ఏమున్నాయి? కార్యము, కారణము, కర్త. కార్యము అంటే శరీరము. కారణములు అంటే ఇంద్రియములు. కర్త అంటే జీవు. బుద్ధి కానీ మనస్సు మేడము. మూడే కార్య కారణ కర్తృత్వే. కార్యము అంటే శరీరము, కారణము అంటే ఇంద్రియములు, కర్త అంటే జీవం. ఉన్నాయి మూడే కదా ఇంకోటేం లేదు కొత్తది అమ్మ. అందుకే కార్య ఇవేటి అంటే ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియాశ్రయాః. కార్యం అంటే ద్రవ్యం అండి. కారణం అంటే జ్ఞానం, జ్ఞానం అంటే జ్ఞానేంద్రియములు. కర్త అంటే క్రియాధారం కర్త. అతను క్రియకు ఆధారం కదా. అందువల్ల ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియా క్రియాః భద్రంతి నిత్యదా ముక్తం మాయినం పురుషం గుణం. ఈ మూడు ద్రవ్యము, జ్ఞానము, క్రియ అనేటువంటివే పురుషుడిని నిత్యము బయటికి వెళ్లకుండా బంధిస్తాయి. అన్నీ వదులుకొని పోదాము అనుకుంటే ఏమంటారు అయ్యో ఒక్క అమ్మాయి ఉందండి ఆయనతో పెళ్లి చేయడానికి పోదాం అంటారు. ఏమైంది? బంధన అనే పెళ్లి అయిపోయినాయండి ఇంత ఇన్నాళ్ళు ఉన్నాడు ఇంత కడుపు పెళ్లి చేశారు ఓ కడుపులో కాయ కాస్తే పాపం చూసి వెనక పోండి. ఎలాగో మరి పాప పుట్టింది కదా మరి పెద్దగా కావద్దా మనోలాడు పెళ్లి చూడరా. వర్ధనంతి పురుషన్ గుణ. ఇలా. అన్నీ వదిలిపెట్టి పోవాలనుకున్న వాడినే ఈ కార్యకారణ కర్తృత్వములే ద్రవ్యము, జ్ఞానము, క్రియ అనేటువంటివే బంధిస్తాయి చెప్తున్నాడు. భగ్నంతి నిత్యదాహ ముక్తం ముక్తం భగ్నంతి అంటున్నాడు. మాకు ఎలాంటి సంబంధం లేని జీవుణ్ణి కూడా ఈ ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియలు బంధిస్తాయి. ముక్తం నిత్యం ముక్తం మాయినం పురుషం. కదా పురుషం మాయినం గుణాః బధ్నంతి కదు జీవుణ్ణి గుణములే బంధిస్తాయి గుణములు అంటే ఏమిటి ఇంద్రియములు కదు మనకు వాస్తవంగా ఏం లేదు మనమంతా మంచి వాళ్ళమే
వచ్చిన బాధ ఏంటంటే మన ఇంద్రియానే మంచివి కావు అవేం చేస్తాయి. తప్పు నాదే ఉందని నా కన్ను చూసి నన్నే చేయమంటారు. ఏమంటారంటే నాకు చూడొద్దనే ఉండండి. కానీ కన్ను చూసి నేనేం చెప్తాను. అన్న ఎదురు లేదు ఇప్పుడే తింటుంది అట్టా నువ్వు. అలాగే నోరు మాట్లాడుతుంది నేనేం చేస్తాను నా నోరు నా మాట వినదు. ఏం చేద్దాం ఇప్పుడు? శిక్షిస్తారా ఎవరిని శిక్షిస్తారు? చెప్పాను కదా దొంగలు వచ్చారు ఒక బ్రాహ్మణుని చంపడానికి. వాడు వచ్చి వెనక దాపుకున్నాడు పిలిచి తప్పు చేసుకున్నాడు వెనక వచ్చి దాపుకున్నాడు. దొంగడు వచ్చాడు. స్వామి స్వామి ఇక్కడ వాడు పరిగెచ్చాడు వచ్చాడు వచ్చాడా? ఏం చెప్పాలి? వచ్చాడు అన్నాడు అనుకోండి వాడు చచ్చాడే ఇక్కడ ఉంటాడు వాడు. రాలేదు అన్నాడు అనుకోండి అబద్ధం. నాయనా నువ్వు చూసి కాస్త చెప్పు కాస్త చెప్పు చూసి చెప్పాను. గురలేని మాట్లాడుతున్నావ్ ఏంటి ఏమైందండి చూసే పడేమిటయ్యా చూసేది కన్ను అది చెప్పలేదు చెప్పేది నోరు అది చూడలేదు ఎట్లా చెప్పమంటావయ్యా కాబట్టి ఏవేవి ఏ ఏ పని చేస్తున్నాయో అవన్నీ కలిసి మనల్ని బంధిస్తాయి, కొంతకాలం కన్ను బంధిస్తుంది, కొంతకాలం చెవు బంధిస్తుంది, ఇలా ఒక్కొక్క ఇంద్రియం మనం. గుణములు పురుషుడిని బంధిస్తాయి అంటే ఇంద్రియములు. కర్మేంద్రియములు కావచ్చు జ్ఞానంద్రియములు కావచ్చు. అందుకే అంటున్నాడు అందులో భద్రంతి నిత్యదా ముక్తం మాయినం పురుషం గుణాహ తయేష భగవాన్ లింగైహి త్రిభిహి ఏభిహి. అధోక్షజః ఆ పరమాత్మ ఈ మూటితో అంటే ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియలతో కార్యకారణ కర్తృత్వములతో తత్వరజస్తము గుణములతో. మూడు చెప్పుకో. ఇలాంటి ఈ మూడిటితో మూడు లింగములతో అధోక్షజః చెప్పాం కదా. అధోక్షజః ఇంద్రియముల వలన కలిగిన వ్యాపారములను అధస్కరించేవాడు. అక్షములు అంటే ఇంద్రియములు. అక్షజములు అంటే ఇంద్రియ వ్యాపారములు. వాటిని అధస్కరోతి. కదా? అంటే మన ఇంద్రియ వ్యాపారములను. క్రిందుగా చేసేవాడు అలాంటి పరమాత్మ భగవాను లింగైతివి సురక్షిత గతిహి బ్రహ్మన్ సర్వేశాం మమచ ఈశ్వరః
అట్టి పరమాత్మ కనపడాలి అంటే తాను చూపడితేనే కనపడుతుంది. తానే చూపెట్టాలి. మనం చూడడం కాదు. స్వలక్షిత గతిహి. అంటే తాను కనపడాలి అనుకుంటే కనపడతాడు. తను నేను చూపుతున్నాను రా ఇక చూడు బాబు అంటే మనం చూడాలి ఆయనను. అంటే పక్కనే ఉంటాడు ఏం కనపడదు. తను స్వలక్షిత గతిహి అతని స్వరూపం అతని చేత మాత్రమే గుర్తించబడుతుంది. అతని గమనం కానీ అతని ఆగమనం కానీ అతని స్థితి కానీ అతని అధీనమే. సురక్షిత గతిహి బ్రహ్మన్ సర్వేషాం అట్లాంటి పరమాత్మే అందరికీ ప్రభువు మమచ నాకు కూడా ఆయనే ప్రభువు. నేను ప్రభువును కాదు ఆయన నాకు కూడా అతనే మమచ ఈశ్వరః. కాలం కర్మ స్వభావంచ మాయేశః మాయయా స్వయా ఆత్మన్ యదృచ్ఛయా ప్రాప్తం రుహుషుహు. పరమాత్మ ఏది ఏ సమయంలో ఎవరితో ఏ రూపంలో అనుభవింప చేయాలనుకుంటాడో వాడు దాన్ని అలా స్వీకరించి అనుభవిస్తాడు. మనకు పాద్మంలో ఒక శ్లోకం చెప్తాడు. యస్మాచ్య యేనచ యధాచ యధాచ యచ్య యావచ్య యత్రచ శుభాశుభం. ఆత్మ కర్మ తస్మాత్ తేన చ తథా చ తథా చ తత్య తావత్య తత్ర చ విధాత్రువశాత్ ఉపవితి. ఇందులో మనకు దేన్ని వదిలిపెట్టలేదు. యస్మాత్య దేని వలన, యేనచ దేనితో, యధాచ ఏ విధంగా, యధాచ ఎప్పుడు, యచ్ఛ ఏది, యావత్ ఎంత. శుభాశుభం ఆత్మ కర్మ. మనము చేసేటువంటి మంచి చెడు కర్మలు ఉన్నాయే దాని వల్లనే దానితోటే అప్పుడే అది అంతనే ఆ విధంగానే అనుభవించబడుతుంది.
అది కూడా విధాతృ వచ్చారు. ఆయన ఇష్టం కొంత వీలిచ్చొచ్చు. అంతి బాలి లేదు కదండీ. మనం పని చేశామండి కొంత ప్రావిడెంట్ ఫండ్, కొంత ఇన్కమ్ టాక్స్, కొంత ప్రాపర్టీ టాక్స్ ఎన్ని కట్ చేసుకుంటాడు ఆయన. చూసుకోరా అతనే ఈ నీటితో కూడా పాపం చేశావా కొంచెం ఉంచుతాను ఇప్పుడు ఇది అనుభవించు వచ్చి సరిస్తానులే. ఎందుకంటే చేసిన పాపమంతా ఎంబడే అనుభవింపచేసేవాడైతే మనకు రావణాసురుని బాధే ఉండకపోయేది. రంటా బ్యాలెన్స్ బ్యాలెన్స్ బ్యాలెన్స్ బ్యాలెన్స్ పెట్టాడంట. పెట్టి మొత్తం ముద్ర పెట్టి ఒక జనంలో మొత్తం అంతా చేసేసాడు. అంత వాడు లేరు. నేను మూడు లోకాలకు నాసుడిని నన్ను ఎవడు ఓడించలేడు అనుకున్నవాడు అన్నీ ఊడి వేయలేడు కొడతావా కొట్టు చంపురా అని. తొందర సంపురా కారు అనబోదు పరుపు ముద్దు ముద్దు అన్నారు. సంపురా కారు అన్నారు. మదుకు పో రేపు నాపో. నువ్వు దాచి నడవ వగిన కారు. చంపినా బాగుండేది అయ్యో జవాల పెడుతున్నాడే. ఆ ఒక్క క్షణం పడ్డ బాధ ఇంత పాపంతో అశికారం. ఇంక గతి పరువు ఏమైందండి నేను నేను అన్న వారు అమాంతం ఉరికి వాడిని లేపే ఎంబడే కుంభగండ్యులు. కుంభగండ్యులు లేపు కుంభగండ్యులు లేపు అని పరిగెత్తి పాపం. వాడు ఆగ వేగా మీద ఏమైంది ఏమైంది ఏమైంది అంటే మీ అన్న అవమానించబడ్డాడు ప్రాణం సమస్య ఏమో అపన్న పరిముక్తః. ప్రాణం పోతుందేమో అనుకున్నాను దయ తెచ్చి వదిలిపెట్టాడు. వీరే అంటే ఆ పానం పోయినాయి ఇంకేం పరువు పోయింది. ఆ మా అన్నకి ఇంత పని చేశాడా మా అన్నతో చూసి. స్త్రీ బ్రాల ఉద్ధ శేషాం శిలంకాం కృత్వా. మీరంతా ఏం చేస్తున్నారురా ఇంతమంది మంత్రులు, ఇంతమంది ప్రధానులు, ఇంతమంది ఆలోచన ఉన్నవాళ్ళు మొత్తం లంకలో స్త్రీని, బాలులను, పురుషులను మాత్రం మిగిలించారా? అయ్యో గతి అన్నారు. అందరూ పోయిండ్రు అట. ఎవరయ్యా బాగా ఇందాక చెప్తున్నాడు వాడు బాలుడు. ఎవరో అకంపనుడు మాయమంతుడు ఉన్నాడే వాళ్ళు వృద్ధుడు. రావణాసురుడు స్త్రీ అట. ముగ్గురు మీద ఉన్నారు. మరి ఇంకెవరు ఉన్నారండి. పోయి దాక్కున్నారండి, మరి ఏం చేస్తావ్ రక్షించేవాళ్ళు లేడు, రక్షించేవాళ్ళు లేడు అంటే ఏం అర్థం కాదండి. పరాజయం అంటే ఎవరు? స్త్రీ కాదా? నువ్వు స్త్రీ, వాడు బాలుడు, వాడు ముగ్గురు ఉన్నారు లంకరు ఇంకెవరు లేరు అన్నారు. అసలే పరువు చప్పుతుంటే వీడు ఇంకో బాణం వేశాడు.
ఆలోచించండి. అంతకు మించి శిక్ష ఏం కావాలి? అందుకే ఇప్పుడు చెప్తాడు సారం. ఇప్పుడు నేను బాగున్నాను, ఇప్పుడు నాకు అన్నీ ఉన్నాయి, నేను ఎప్పుడూ ఏ పాపం చేసి ఉండను. కాబట్టి ఇన్ని సుఖార్సు వలన కలుగుతున్నాయి అని ఏ ఒక్కడు గర్వించకూడదు. ఎందుకంటే అతను ఎప్పుడూ బయట పెడతాడు మనకేం తెలుసు. మనం చేసిన వాటిని కొన్ని దాచుకుంటారు రిజర్వ్ అంటామే. ఇది స్పీకర్లు, జడ్జీలు నిర్ణయాలు తీర్పు ఇది అంటారు చూడండి. తీర్పును వాయిదా వేశామంటాడు. ఓ వారం రోజు చెప్తాడు వాడు కానీ ఇష్టం ఏమంటాం మనం. వీళ్ళకే ఇంత ఉంటే ఆయనకెంత ఉండాలండి? ఓ 10 ఏళ్ల ఇది వాయిలో వేశాను అంటాడు. అదే మనం మంచిగా ఉంటాం. అబ్బా నాకేం అప్పుడు దాచి ముందు రా బాయ్. అయ్యో ఏమో పాపం చేసినట్టు ఉందండి అందుకే నాకు ఇట్లా అయింది. అంటే అప్పుడే దాచి ఉంది ఇప్పుడు ముందర పెడుతున్నాడు ఆయన ఇష్టం. ఎప్పుడు ఇస్తాడో ఏం తెలుసు? ఎప్పుడు దాస్తాడో. ఎప్పుడు ఇస్తాడో మనం ఏమి చేయలేము అందుకే చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాడు కాలం కర్మ స్వభావంచ మాయేచః మాయయా స్వయా కాలము కర్మ స్వభావం ఈ మూడింటిని స్వయా మాయయా తన మాయ చేత మాయజుడైన పరమాత్మ ఆత్మన్ యదృచ్ఛయా ప్రాప్తం విభూషుహు ఉపాదతి. పరమాత్మ సంకల్పంతో లభించిన దాన్ని మాత్రమే తెలుసుకోదలుచుకొని నేను తీసుకుంటున్నాను. అంతా నాది కాదు, నాకు తెలియదు. పరమాత్మ ఏ సమయంలో ఏ కర్మ శేషాన్ని ఏ విధంగా అనుభవింప చేయాలనుకొని మనకు ఇచ్చాడో, పరమాత్మ ఇచ్చినప్పుడు ఇచ్చినంత ఇచ్చిన రీతిలో అనుభవిస్తాడు. శ్రీకరించు నోరు మూసుకొని. నాకెందుకు ఇచ్చావు స్వామి ఇంత కష్టం, సుఖమివ్వు నీకు వ్రతం చేస్తాను అంటే నవ్వుతాడు. ఒక ఇంకరి జరు ఉంటానా అప్పుడు ఇంకా చస్తావురా అసలు వడ్డీ రెండా కొంచాల అని చెప్పాడు. ₹2 లక్షలు ఉన్నాయి అండి, ఒక ₹5 లక్షలు కావాలి. ఇస్తారు దానికో. లోన్ ఇస్తాడు. తర్వాత ఏం చేస్తాడు? వడ్డీతో సహా తీసుకుంటాడు. కదా అట్లే కష్టం వచ్చిందనుకోండి స్వామి వద్దు అని వ్రతం చేశాము అప్పటికి ఆపుతాడు. తర్వాత దీనికి ఇది ఉన్నో దీనికి వడ్డీ అది రాకమో ఇది రాకమో అయ్యో ఇప్పుడే వినిపిస్తా అంటే మళ్ళీ వడ్డీ నేను కట్టలేను బాబు ఇంత నీ అప్పు తీర్చుకో అని ప్రార్థించాలి తప్ప.
అసలు వడ్డీ మళ్ళీ కలిస్తాం మనం. అందుకే విభూషుహు ఉపాదదే. తెలియగోరి స్వీకరించదలిచి సంకల్పించి ఎదురుచ్చయ ప్రాప్తం. పరమాత్మ సంకల్పంతో లభించిన దాన్ని మాత్రమే స్వీకరిస్తున్నాను. దానికే పేరు కారం అంటారు, కొందరు కర్మ అంటారు, మరి కొందరు స్వభావం అంటారు. అంతే కదండీ? ఇంకా కారం ఏమండీ అంటాం. మరి కొందరిని ఇంకా వాని కర్మ పరిపాకం కాలేదండి. అది ఇది ఒకటే ఇదేంటి అయినా వాడి ప్రభావం మనకు ఏం జరుగుతుందండి అని చూడు. ఏదో ఒక పేరు పట్టి వాడిని ఎత్తున పడేస్తాడు ఇప్పుడు ఇగో. ఎప్పుడు ఆడలేదు అక్కడ రెడీగా ఉంటుంది. ఇక్కడే ఉంటుంది అంటాడు అంతే. గృహీతైవ కేశేషో మృత్యునా ధర్మమాచరే జుట్టు పట్టుకొని రెడీగా ఉందట. ఎవరు మృత్యువు ఎప్పుడు వస్తుంది అంటే రెడీగా ఉంది. ఆయన ఇష్టం పో అంటే వదిలి పెడితే పడుతుంది. పట్టుకుంటే ఊరుకుంటుంది. మరి వాడు పట్టుకున్నప్పుడు నేను ఊగుతా అంటే అర్థం ఉంది. అందుకే ఇచ్చిన దాన్ని ఇచ్చినంత ఇచ్చినప్పుడు స్వీకరించు. అలా నేను స్వీకరిస్తున్నాను. కాలాత్ గుణవ్యతికరః పరిణామ స్వభావతః. అలా కొంచెం కొంచెం చిన్న చిన్నగా ఇప్పుడు లోతుకు పెడుతున్నాం. అంటే ఏ గుణములు కనపడకుండా లేవు అన్నట్టుగా. ఉన్నటువంటి ప్రకృతిలో గుణములు ఉన్నావని కనపడుట దేనితోటి? కాలంతోటి కదా? సృష్టి సమయం వచ్చింది సృష్టించబడుతుంది. ప్రళయకాలం వస్తే కదా? కాబట్టి గుణ వ్యతికర. తత్వము రజస్సు తామస్సు అనే గుణముల యొక్క వైషమ్యం చెప్పాం కదా గుణములు మూడు సమానంగా ఉంటే అది ప్రళయం. ఎలాగైతే మన శరీరంలో కఫ, వాత, పిత్తములు సమానంగా ఉన్నాయి అనుకోండి ఏం తేడా లేకుండా స్వస్తి ప్రజా ఇక్కడ ఉండం మనం. కాబట్టి కొద్దిగా ఎక్కువ కొద్దిగా ఏదో ఒకటి తక్కువ అలా బ్యాలెన్స్ గా ఉంటున్నట్టు ఉంటేనే ఇలా మనం ఉంటాం. ఎదుగునే వాళ్ళు అన్నీ సమానంగా ఉండాలి. డాక్టర్ గారు మందు ఇవ్వండి అన్నారు అనుకోండి అంటే పంపించండి అని అర్థం. అలాగే సత్వం, రజః, తమః అనేటువంటి మూడు గుణములు సమానంగా ఉంటే ప్రళయం.
సృష్టి చేయాలనుకున్నటువంటి స్వామి గుణములలో వైషమ్యాన్ని కనిపిస్తాడు. హెచ్చు తగ్గులం. అయితే ఆ నిన్ను సమయం పెట్టుకోడు. అబ్బే నాకేం తెలియదు ఆ సమయం వచ్చింది అని చెప్పి చెప్పాడు. ఆరా అండి నేనేం చేస్తాను? ప్రకృతిలో గుణముల వైషమ్యము కాలము వల్లనే ఏర్పడుతున్నది. కాలాత్ గుణవ్యతికరః ఈ గుణ గుణవ్యతికరం వల్లనే పరిణామః. పరిణామం అంటే మార్పు. అది కూడా ఎలా? ఎంత చమ చెప్తున్నావ్ అంటే గుణములలో హెచ్చు తగ్గేమో కాలం వలన. గుణములలోని పరిణామం ఏమో స్వభావం వలన. నాకేం లేదు. నేను ఈ పని చేయడం లేదు, ఆ పని చేయడం లేదు. కారణం ఏమో గుణాలను ఎత్తగులు చేస్తుంది, స్వభావం ఏమో మార్పు తెస్తుంది అది. ఇది మనకెందుకు ఒప్పున అవ్వాలి? ఇలా కర్మణః జన్మ ఇప్పుడు ఈ రెండైతే కర్మణః జన్మ. ఇప్పుడు కర్మ ఏర్పడుతుంది. కర్మనో జన్మ మహతః ఇప్పుడు కర్మణః మహతో జన్మ. ఇప్పుడు మహత్ తత్వం పుడుతుంది. ప్రకృతిలో గుణవ్యతికరం ఏర్పడి పరిణామం ఏర్పడితే, ఈ పరిణామం వలన, ఈ కర్మ వలన మహత్పత్వము ఆవిర్భవిస్తుంది మహతః. ఇది పురుష అధిష్టితాత్. ప్రకృతి వలన మహత్పత్వం పుడుతుందని అనుకోకు. పుడుతున్నది కానీ ఎలా పురుష అధిష్టిత. పరమాత్మ ప్రవేశించిన ప్రకృతి వలన పరమాత్మను ప్రవేశించాలి. ప్రవేశించి ఆ ప్రకృతిలో విపరిణామం కలిగిస్తాడు, క్షోభింపచేస్తాడు. అలా క్షోభించిన ప్రకృతి నుండి మహత్తత్వం పుడుతుంది. సృష్టి చేయాలనుకున్న పరమాత్మ మొట్టమొదలు ప్రకృతిని క్షోభింపచేస్తాడు. అంటే సమానముగా ఉన్నటువంటి గుణత్రయమును వైషమ్యం కలిగిస్తాడు. హెచ్చుతగ్గులు ఏర్పరుస్తాడు. ఇలా ఏర్పడిన తరువాత ఆ గుణముల యొక్క హెచ్చుతగ్గుల సంఘర్షణ వలన అందులో నుంచి మహత్ తత్వం పుట్టింది. మహతః పురుషాభిస్థితాదభూత్ మహతస్తు వికుర్ణ వికుర్వానాత్
ఇప్పుడు తర్వాత ఏం చేస్తాడు స్వామి ఆ మహత్తత్వాన్ని మళ్ళీ క్షోభింపచేస్తాడు. వికారం కలిగిస్తాడు. మహత్తత్వమును కూడా వికారం కలిగిస్తే రజస్తత్వపబృంభితాత్ తమప్రధానత్వభవతు ద్రవ్యజ్ఞాన క్రియాత్మకః ఇలాంటి మహత్ తత్వము నుండి అహంకార తత్వం పుడుతుంది. అయిందా? ప్రకృతి నుంచి మహత్ తత్వము. మహత్ తత్వము నుండి. అహంకార తత్వం పుట్టింది. ఈ అహంకార తత్వం అనేది మూడు విధములు. సాత్విక అహంకారము, రాజస అహంకారము, తామస అహంకారము. అయితే ఇందులో సాత్విక అహంకారము నుండి ఇంద్రియాధిష్టాన దేవతలు మనస్సు ఏర్పడతాయి. సాత్విక రాజస అహంకారము యొక్క సహకారం ఉన్న సాత్విక అహంకారం నుండి జ్ఞానేంద్రియములు కర్మేంద్రియములు పుడతాయి. తామస అహంకారం నుండి భూతాది పంచభూతములు పుడతాయి. అంటే మనస్సు, జ్ఞానేంద్రియములు, కర్మేంద్రియములు పంచభూతములు. దానికే చమస్కారంగా ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియాత్మకః అన్నారు. ద్రవ్య అంటే ద్రవ్యం అంటే భూతములు. జ్ఞాన అంటే జ్ఞానేంద్రయములు. క్రియ అంటే కవి క్రియములు. ఇవి ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియ ఈ మూడే తామస రాజస సాత్వికము. ద్రవ్యం అంటే తామసము జ్ఞానం అంటే సాత్వికము తర్వాత రాజసం రెండు చెప్పుకుంటాం మనం. క్రియ సాధిస్తాడు. ఇలా చెప్తున్నాడు ద్రవ్యజ్ఞాన క్రియాత్మకః సః అహంకార ఇతి ప్రోక్తః. ఇలా మూడు పేర్లతో మూడు రకములుగా ఏర్పడినటువంటి దీన్ని ఏమంటారు? అహంకారము అంటారు. తాత్విక, రాజస, తామస భేదములతో ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియా స్వరూపముతో మనము పిలువబడే దాన్ని అహంకార తత్వం అంటారు. అంటే ఈ అహంకార తత్వము నుండే మనస్సు పుట్టింది. కదా మరి నీ మనస్సులో అహంకారాన్ని పోగొట్టుకొని ఎట్లా పోగొట్టుకుంటామండి అది పుట్టిందే అక్కడి నుంచి తల్లి తల్లిదండ్రుల గుణాలు మరి పిల్లలకు రావు రాకుంటే ఎట్లా కచ్చితంగా
అందుకే తవ ప్రధానస్త భవతు ద్రవ్య జ్ఞాన క్రియాత్మకః సః అహంకార ఇతి ప్రోక్తః వికుర్వన్ సమభూత్ త్రిధ ఇది మూడు రకములుగా మార్పు చెంది అహంకారము మూడు రకములుగా అయింది. ఏంటది? తాత్విక అహంకారము, తామస అహంకారము, తామస అహంకారము. వైకారికః తయసస్య తామసః దానికే పేరు. మనకు సాత్వికము ఉంటే వైకారికము, రాజసము అంటే తైజసము, తామసం తామసం. ఇలా మూడు పేర్లతో యదుగ్విద ద్రవ్యశక్తిహి, క్రియాశక్తిహి, జ్ఞానశక్తిహి. వీటికే పేరు పంచభూతములు, జ్ఞానేంద్రియములు, కర్మేంద్రియములు. పంచభూతాలను ద్రవ్యశక్తి అంటారు. జ్ఞానేంద్రియములను జ్ఞానశక్తి అంటారు. కర్మేంద్రియములను క్రియాశక్తి అంటారు. ఇలా. తామస అదపి భూతాదేహే విగురువాణాత్ అభావన్నభః ప్రియ మనకేమైంది పతనం చెప్పింది కదా ప్రధానంగా మనకు మొదలు ప్రకృతి. పరమాత్మ ప్రకృతిలో చేరి ప్రకృతిని క్షోభింపజేశాడు. కదా దానిలో నుండి మహత్తత్వం పుట్టింది. మహత్తత్వాన్ని క్షోభింపజేశాడు. దాని నుండి అహంకార తత్వం పుట్టింది. ఈ అహంకార తత్వమే మూడు రకాలు అయింది. అంటే ఇక్కడ ప్రతిఫలించింది. ప్రకృతిలోని గుణములు ఎక్కడ వచ్చాయి? అహంకారం వచ్చిన తర్వాత కానీ బయటపడ్డాయి. అంటే మనకు కూడా మన గుణాలు కూడా ఎప్పుడు బయటపడతాయి? అహంకారం వచ్చినప్పుడే బయటపడతాయి. అది లేకపోతే మన గుణం అందరం మనం బుద్ధి మందులనే మంచోళ్ళం అబ్బా చాలా మంచోళ్ళండి అబ్బా ఎంత మంచోళ్ళండి నోరి పండు దాట చాలా మంచోళ్ళు. ఇప్పుడు ఇదంతా నేనే చేశాను అనుకోరా అమ్మ బయట పడ్డాడురా దొరికాడురా ఇప్పుడు దొరికాడురా అంటాం అదే సంగతి ఇదే రహస్యం. ఇది పట్టుకుంటే మొత్తం తెలిసిపోతుంది. ప్రకృతిలోనూ కనబడలేదు, మహత్తత్వంలోనూ కనబడలేదు, అహంకార తత్వంలో కనబడలేదు మూడు గుణాలు. ఈ అహంకారమే రాజసమని, తామసమని, సాత్వికమని చెప్తున్నాము. సాత్విక అహంకారం నుండే ఇంద్రియాధిష్టాన ముందు మనకు అది కూడా వస్తుంది. ఇంద్రియాధిష్టాన దేవతలు అంటాం మనం. కదా జ్ఞానం ముందు వస్తుంది పేరు చెప్తా మీకు అంత ఎక్కువ ఏదో కష్టం.
ఇంద్రియాధిష్టాన దేవతలు అలాగే మనస్సు ఇవి పుడతాయి. దీని తరువాత రాజ అహంకారము చేత సహకరించబడిన సాత్విక అహంకారంతో జ్ఞానేంద్రియములు ఎందుకంటే చాలామంది ఇంద్రియముల సృష్టి కాయస అహంకారంతో అంటారు. అని కాదు సాత్విక అహంకారం. సాత్విక అహంకారం నుంచే పుడతాయి. అయితే అందులో రాజసం పాలు ఎక్కువ సహకరిస్తుంది. కాబట్టే అన్ని కోరికలలో ప్రవృత్తి దీన్నే ప్రవృత్తి అంటారు. మన ఇంద్రియములు మంచివి అనుకోండి మనం చాలా గొప్పవాళ్ళం కదా. ఎందుకంటే అవి మన మాటే వినవు. అలా నా వస్తువును చూడొద్దు అంటామనుకోండి పొరపాటున. చూడొద్దు అన్నావా? అయితే బాగా చూస్తాను అంటాడు. మొత్తం ఇన్ని గదులు ఉన్నాయి. నాయనా అన్నీ నీ ఇష్టం కానీ ఆ ఒక గదికి పోకయ్య అన్నాం అనుకోండి మనం. మళ్ళీ అక్కడ పోయి చూడాలి అసలు ఏముంది ఏదో ఉంది అందులో ఏముంది ఎందుకని కాదు ఆ మళ్ళీ. అది సాగ్యా కాబట్టి వీటి ప్రవృత్తి ఇందు ఏముందంటే ప్రవర్తకములు ప్రవృత్తి లక్షణం వాటికి ఉంటుంది వీటి ప్రవృత్తిని నియమించగలిగితే అది బుద్ధి మనస్సు అప్పుడు మనకు పరమాత్మ యొక్క సంపూర్ణమైన కృప ఉన్నట్టు లెక్క. పరం వినియోగించలేం. ఇప్పుడు ఆ భావాన్ని చెప్తున్నాడు. ఇలా సాత్విక అహంకారం నుండి మనస్సు, ఇంద్రియాతిత్యాన దేవతలు, రాజసాహంకార సాధువు సాత్విక అహంకారం నుండి జ్ఞానేంద్రియములు, కర్మేంద్రియములు. ఇక తామసాహంకారానికి పేరు తెలుసా ఏమిటో భూతాది అంటారు దాన్ని. భూతాది అంటే పంచభూతముల యొక్క మూల పదార్థాలను సృష్టించినది అన్నమాట. భూతాది దేనికి పేరు? హన్మాత్రులకు పేరు. ఏముంటాయి మనకు? పంచ తన్మాత్రలు అంటే తెలుసా మీకు? సూక్ష్మావస్థలు. పంచభూతముల యొక్క గుణాలు ఉన్నాయే దాని సూక్ష్మావస్థను తన్మాత్ర అంటారు.
అంటే శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధములు ఉన్నాయి కదా? ఈ 5 ఏమంటాము? గుణములు అంటాం. ఎక్కడివి ఈ 5 గుణాలు? అంటే మనకు ఆకాశము, వాయువు, అగ్ని, జలము, భూమి యొక్క గుణాలు కదా? అంటే. గుణం ముందు పుట్టి ద్రవ్యం పుట్టిందా? ద్రవ్యం పుట్టి గుణం పుట్టిందా? ఏం చెప్తారు? అబ్బే ఇదంతా మాకే అరుక అంటాడా? ముందు గుణమే పుడుతుంది. ఎందుకంటే ద్రవ్యమంటే గుణాశ్రయం. గుణము లేని ధైర్యం ఉండదు. ఏదో గుణం ఉంటుంది. పంచభూతాలు ఉన్నాయి పృథ్వి, అప్పు, తేజో వారి ఆకాశాలు ఉన్నాయి కదా. ఈ ఐదు భూతాల్లో ఐదు గుణాలు ఉన్నాయి కదా. గుణము లేకుండా ఏ ద్రవ్యము ఉండదో. మరి గుణము లేకుండా ఉండదంటే మొదలు ఏది ఉండాలి? గుణం ఉండొద్దు. గుణ సృష్టి మొదలు తరువాత ద్రవ్య సృష్టి. ఈ గుణము కంటే ముందు కూడా ఆ గుణము యొక్క సూక్ష్మావస్థ ఉండాలి. బాగా చెప్పాలంటే చెట్టు ఏర్పడాలి అంటే మొదలు బీజం కావాలి కదా, ఈ బీజం వల్ల మొదలు ఏం ఏర్పడుతుంది? మొలక వస్తుంది, మొలకే చెట్టు అవుతుంది. కాబట్టి ఇప్పుడు చెట్టు గుణం అనుకుంటే మొలక తను మాత్రం. కాబట్టి సూక్ష్మావస్థ అంటే తను మాత్రం. వీటికే పేరు భూత ఆది. భాగం చేయండి పెద్ద సమస్య అర్థం కాదు ఏం లేదు. పంచభూతములకు మొదటి దశ. భూతాది అంటే పంచభూతముల యొక్క మొదటి దశ అని అర్థం. ఏ దేని వల్ల దేనికి పేరు తామస అహంకారానికి పేరు. తామస అహంకారాన్ని భూతాది అంటారు. ఇలాంటి తామసాదే భూతాదేహే వికురువాణాత్ అభూత్ నభః సస్య మాత్రా గుణః శబ్దః లింగం యత్ ద్రస్తుద్.
దుర్దృశ్యయో ఇతను మనకు అర్థం కాదని ముందే చెప్పేసాడు. అసలు చమత్కారం ఏమిటంటే తామసాహంకారం నుండి మొదలు పుట్టేది శబ్ద తన్మాత్రం. కని చిరా మొదలు పుట్టేది స్వతంత్రం అన్నమాట. దాని నుండి పుట్టేటువంటిది శబ్దం. దాని నుంచి పుట్టేటువంటిది ఆకాశం. అది ఏం తామసాహంచారము శబ్ద తను మాత్రం శబ్దం ఆకాశం. దీన్ని కొందరు శబ్ద తను మాత్రం ఆకాశం శబ్దం. ఇలా కూడా చెప్తారు దీనికి బంద్ ఏం లేదు. గుణం యొక్క సూక్ష్మ అవస్థ వచ్చింది కాబట్టి ప్రతి తను మాత్రము ఆకాశము అక్కడ నుంచి ఉంది. కానీ మనకు భూతమే కావాలి కాబట్టి మళ్ళీ ఇదే చెప్పుకోవాలి. ప్రతి తను మాత్రము చెప్పాలి, శబ్దం చెప్పాలి, ఆకాశము చెప్పాలి. చెప్పిన తర్వాత ఈ ఆకాశము నుంచి పుట్టేటువంటిది స్పర్శతను మాత్రం. దాని నుంచి మనకు స్పర్శ దాని నుండి వాయువు పుట్టింది. అలాగే వాయువు నుండి మనకు రూపతను మాత్రం పుట్టింది. రూపతను మాత్రం. దాని నుంచి రూపం. దాని నుంచి అగ్ని పుట్టింది. అగ్ని నుంచి ప్రజతను మాత్రం పుట్టింది. దాని నుంచి రసం పుట్టింది. రసం నుండి జలం పుట్టింది. జలము నుండి గంధ తను పుట్టింది. దాని నుంచి గంధము. దాని నుంచి కృషి పుట్టింది. లైలా ఆకాశాత్ వాయుహో వాయోరగ్నిహి అగ్నేరాపః అత్యస్తుతి ఏ ఏష ఆత్మన ఆశాశ సంభూతః చెప్పలేదా అద ముందరికి ఆ తర్వాత మరి పంచభూతాలు కావాలి ఇప్పుడు కదా ఆత్మనః ఆకాశ సంభూతః ఆకాశాత్ వాయుహు వాయోహు అగ్నిహి అగ్నేహ ఆపః అగ్నిహ పృథివి ఇది పంచభూతముల యొక్క ఉత్పత్తి విధానం. పంచభూతముల కంటే ముందు పుట్టేవి పంచభూతముల యొక్క గుణములు. దానికంటే ముందు పుట్టేది ఆ గుణముల యొక్క సూక్ష్మావస్థ.
దానికే పేరు తన్మాత్రములు. అందుకే ఈ ఐదు గుణములను ఏమన్నాడు వ్యాసుడు మాత్రాస్పర్శాః అన్నాడు. ఇది నేను చెప్పలేను మాత్రా స్పర్శా సుఖం తేయ శీతోష్ణ సుఖ దుఃఖదాః ఏమిటి మాత్రా స్పర్శా ఇది పంచభూతం. గుణాలండి. కాబట్టి ఇలా ఈ పంచభూతములు తామసాహంచారం నుండి పుడుతున్నాయి. అయితే ఇందులో మనకు ముందర వస్తుంది కానీ ఒకసారి ఇప్పుడే చెప్పుకొని పెట్టుకుంటే ఇది జ్ఞాపకం ఉంటే ముందర సులభం అవుతుంది. ఇలా శబ్దము ఆకాశము కదా అలాగే స్పర్శ వాయువు అలాగే రూపము అగ్ని రసము జలము గంధము వృద్ధి. అయితే ఆకాశంలో ఉండే గుణము శబ్దం. వాయువులో ఉండే గుణము స్పర్శ. అగ్నిలో ఉండే గుణము రూపము. జలంలో ఉండే గుణము రసము. పృథ్విలో ఉండే గుణము అంతేనా? అంతేనా? కాదంటారు. ఎందుకు కాదంటారు అంటే ఆకాశంలో శబ్దం వరకు ఓకే. మాకు ఇబ్బంది ఏం లేదు. వాయువులో ఏముంటుంది? స్పర్శ ఒకటేనా? శబ్దం లేదా? ఆకాశంలో ఒక్క గుణం ఉంటుంది. వాయువులో రెండు ఉంటాయి, అగ్నిలో మూడు ఉంటాయి, జలంలో నాలుగు ఉంటాయి, పృథ్విలో ఐదు ఉంటాయి. మళ్ళీ వీటిని వీటిని కలుపుకొని ఐదింట్లో ఐదు ఉంటాయి. పంచభూతాలలోని ఒక్కొక్క దాంట్లో ఐదు గుణాలు ఉంటాయి. ఎలా ఉంటాయి అంటే తన దానిలో తనది అనబడేది సగం ఉంటుంది. మిగతా సగంలో తక్కిన నాలుగు ఉంటాయి. దీనికి శాస్త్రీయమైన నామం పంచీకరణం అంటారు. అంటే భూమి అనబడే దాంట్లో 50% మాత్రమే గంధం.
తక్కిన 50% శబ్దము, స్పర్శ, రూపము, రసం. ఇది తెలిసే ముందు మొదలు ఏం చేయాలి? ఆకాశంలో శబ్దం ఉంటుంది. వాయువులో శబ్ద స్పర్శలు ఉంటాయి. అగ్నిలో శబ్ద స్పర్శ రూపములు ఉంటాయి. జలములో శబ్ద స్పర్శ రూప రసములు ఉంటాయి. పృథ్విలో శబ్ద స్పర్శ రూప రస గ్రంథములు ఉంటాయి. పెరుగుతూ వస్తుంది. ఆకాశంలో ఒకటి, వాయువులో రెండు, అగ్నిలో మూడు, జలంలో నాలుగు, భూమి వాయువు. ఇది మొదటి పద్ధతి. పూర్తిగా ప్రకృతి మహత్తత్వం, అహంకారం అన్నీ కలిసిపోయిన తర్వాత అన్నిట్లో అన్నీ ఉంటాయి. కదా? భూమిలో గంధం సగము, మిగతా సగం నాలుగు. అలాగే జలంలో రసమే 50%, మిగతా 50% అంటే తక్కిన నాలుగు. ఎందుకంటే జలంలో రసం ఉంది కదా మరి జలంలో సుద్ధం లేదా? జలంలో స్పర్శ లేదా? జలంలో గంధం లేదు అని అంటారు. కొంచెం కొంచెం అటు ఇటు వస్తుంది. అయినప్పుడు జలంలో గంధం వచ్చినది అర్థం ఏమిటంటే ఏం చెప్తాం మనం? భూమి యొక్క సంపర్కం వల్ల ఎందుకంటే మన ఈ మన సైన్స్ వారేమో రూపము, రంగు, రుచి, వాసన లేనిది నీరు అంటాడు. కదా కానీ శాస్త్రం మాత్రం జలే మధుర ఏవ రసః అంటారు, నీటి రసము తీయ తీపే నీటి రసము మీకు అనుమానాలు ఏమైనా ఉంటే. కరక్కాయ తిని నీళ్లు తాగండి చెప్తున్నాను అన్నారు. కరక్కాయ ఇట్లా తిని నీళ్లు తాగండి ఏ రోజు వస్తదో చూడండి ఏ రోజు మిగతా రోజు నీళ్లు తాగండి ఉప్పు నీళ్లు తాగండి చేది నీళ్లు తాగండి ఏ నీళ్లు తాగండి. కరక్కాయ మొదలు తినండి నీళ్లు తాగండి. ఎట్లుంటాయి? తీయగా ఇయ్యి ఇయ్యి కొచ్చేం లేదు తీయగానే ఉంటది. దాంట్లో తేదు పోసి కాయరికాయ రసం పిండుకొని తాగండి నీళ్లు తీయగానే ఉంటాయి. నీటి యొక్క అసలు గుణాన్ని చెప్పేది కరక్కాయ. కర్కరికా జలేనా అంటాడు కరక్కశాస్త్రం. జలే మధుర ఏవ రసః అంటారు. అలాగే భాస్పర శుక్రం జలే మీరు మెరుపు మెరుపు తెలుపుకుంటుంది ఒక రకంగా తెలుపుకుంటుంది. నల్ల నీళ్ళు ఎర్ర నీళ్ళు అనేటువంటివి ఈ ఎరుపు నలుపు నీటి గుణం కాదు అది భూమి గుణం.
ఎర్ర భూమి మీద పారితే ఎర్ర నీళ్ళు. నల్ల భూమి పారితే నీళ్ళు. ఆ రంగు నీళ్ళే ఆ రంగు నీళ్ళేదా? అలాగే కొన్ని నీళ్ళు వాసనగా ఉంటాయి దుర్వాసన. నీళ్ళదేనా అది? భూమి ఆ ప్రాంతంలో మురికి నీరు పారుతుంది వాసన వస్తుంది. వాసన మురికిది నీటిది కాదు. కాబట్టి ఇది పంచభూతాత్మకమైనటువంటి సృష్టికి పంచీకరుడు అంటే ఇప్పుడు రాలేదు ముందర వస్తుంది ఒకసారి మీకు ఆ పాయింట్ చెప్పి ఉంచితే అప్పుడు ఈజీ అయిపోతుంది. ఇలా తస్య మాత్రా గుణ శబ్దః లింగం యతు దృష్టు ద్రస్తు ధ్రువ్య దృశ్యయోహో ఇప్పుడు తామసం నుంచి ఆకాశం పుట్టింది. ఈ ఆకాశం తస్య మాత్ర అంటే సూక్ష్మావస్థ. ఆకాశము యొక్క సూక్ష్మావస్థ ఏమిటయ్యా అంటే ఇది గుణము. ఏమిటి ఆ గుణము? శబ్దము. ఈ శబ్దము ఏం చేస్తుందంటే లింగం యతు ద్రష్టు దృశ్యయోః చాలా లోతుగా వెళితే తప్ప అర్థం కాదు. శబ్దం అంటే ఏమిటి అంటే ద్రక్షకు దృశ్యానికి గుర్తు అన్నాడు చిహ్నం అట. అవునండి దీన్ని ఏమంటారు? ఏంటి అది బుక్ ఏంటి? శబ్దమే కదా. ఇది దృశ్యం అండి. దీన్ని పుస్తకం అంటున్నాం. చెప్పేవాడిని గురువు అంటున్నాం ఓ మాట. దీనికి పేరేమిటి గురువు, దీనికి పేరేమిటి పుస్తకం. ఈ రెండు ఏమిటి శబ్దాలే. ఇవి లేకుండా వీటిని గుర్తుపట్టండి. పేరు లేకుండా ఏ వస్తువునైనా ఎవడైనా గుర్తుపట్టగలడా? మరి పేరంటేమిటి? వర్డ్, శబ్దం. అది ద్రష్ట దృశ్య యోహ లింగం. ఆలోచించండి. ఎంత డీప్ గా వెళ్ళాడు అక్కడ కూర్చున్నాడు వ్యాసుడు. చెప్పాను కదా సరత్వతి గుహలో కూర్చున్నాడు. తర్వాత అదే నేను చెప్పాను కదా మనం బిల్డింగ్ గా బతికి వస్తామని నమ్మకం అంత భయంకరంగా ఉంటుంది ఆ దారి. అక్కడ కూర్చొని చెప్తున్నాడు శబ్దం అంటే ద్రష్టు దృశ్య యోహ లింగం. చూడబడే దానికి చూసే దానికి చూపించేది అదే గుర్తు అదే చిహ్నం అదే. పేరు లేదనుకోండి ఏమంటాం?
అక్కడ ఒక ముద్ద ముద్దన్నతో పేరే. శబ్దము లేకుండా చూడలేము, చూసేవాడిని చెప్పలేము. కదా? కాబట్టి శబ్దమంటే ద్రష్టు దృశ్యములకు లింగము. లింగం యత్ ద్రష్టు దృశ్యయోహో నభ సోధవి కురువాణాత్ అభూతు స్పర్శ గుణః. ఇలాంటి ఆకాశము వికారము చెందితే అందులో నుంచి స్పర్శ గుణము పుట్టింది. దాని నుంచి అనిలః వాయువు. ఈ వాయువు ఏం చేస్తుందండి? పరాన్వయాత్ శబ్దవాంశ్య ప్రాణ ఓజః సహః బలం. ఈ వాయువులో ఏముంటాయండి అంటే ఫలాన్వవాత శబ్ద. ఇది ఆకాశం నుంచి వచ్చింది కాబట్టి దాని గుణం దీనికి వచ్చేస్తుంది. అంటే స్పర్శతో పాటు శబ్దం కూడా ఉంటుంది. వాయువులో స్పర్శ ఉంది శబ్దము. పరాన్వవాత్ శబ్ద అంశా ఇది ప్రాణం కూడా వాయువే కదా దీనికి ఓజః సహః బలం వాయువుకు మూడు గుణములు ఉంటాయి. ఏమిటి? ఓజః సహః బలం. ఓజః అంటే ప్రవృత్తి లక్షణః. ప్రవర్తింప చేసే దాన్ని ఓజస్సు అంటారు. సహ అంటే వేగం. వేగ గుణమును సహ అంటారు. బలం అంటే ధారణాశక్తి. ఇప్పుడు నేను చాలా బలవంతుడిని అంటే ఇంత పెద్దది లేపుతాను అంటాడు. ఓ గుట్ట లేపుతాను, ఓ చెట్టు లేపుతాను, ఇది మోస్తాను, నా బలం ఇంత చూడు దీన్ని మోస్తాను అని దాన్ని ధరిస్తాను అర్థం. బలం అంటే ధరించే శక్తి. సహస్త అంటే వేగం. అలాగే ఓజాహ అంటే ప్రవృత్తి. బాగా చెప్పాలంటే ఇంద్రియములు, మనస్సు, శరీరం. కాదు?
అవునండి, ప్రవర్తించేది ఏది? ఇంద్రియములు కావా? వేగం దేనికి ఉంది? మనస్సుకు. బలం దేనికి ఉంది? శరీరానికి. ధరించేది శరీరం అండి. మహా అన్నిటికంటే వేగం కలిగినది ఏది? మనం ఇక్కడ వింటుంటాం, మన మనస్సు. ఈయన విచాకు రక్ష లేకుంటే వైకుంఠ పోయి వస్తాది వైకుంఠ పోయి మనం పోయి రాంగానే మనసు మాత్రం పోయి వస్తుంది. ఇక్కడే ఉంటాం మనసు అది పోయి వస్తుంది. మరి మహా వేగంగా నీ మనస్సు బలం కదా అది శరీరం. ఓజః సహః బలం అంటే ఇంద్రియములు మనస్సు శరీరం. వాడి పని అండి అంటే ఈ మూటిలో వాయువు ఉండాలి. కాలాలు ఒత్తుకు వెళ్ళాలి ఉత్తరం చెప్పుకోవడం కాదు. వాయువు మూటిలో ఉండొద్దు. ఇంద్రియాల్లో వాయువు లేదు అనుకోండి. పని చేయవు. మనస్సు మనస్సు అంటేనే వాయువు సమస్య ఏం లేదు. అలాగే శరీరానికి కూడా శరీరమునకు ఎంత వాయువు కావాలో అంత వాయువు వస్తేనే అది పని చెయ్యి బలం ఉంటుంది. వాయువు లేకుంటే ప్రాణవాయువు తగ్గితే శరీరం డీలా పడిపోతుంది. అది వాయువే గుణాలు ఈ మూడు ఓజః సహః బలం. ఈ వాయువే ప్రాణ రూపంలో ఉంటుంది. ప్రాణవాయువు ఇదే ప్రాణము ఇదే ప్రవృత్తి సమర్థము ఇదే వేగ సామర్థ్యము ఇదే ధారణ సామర్థ్యము ఓజః సహః బలం. అలాగే వాయురభ్యుకుర్వానాత్ కాల కర్మ స్వభావతః ఉదపద్యత తేజోవై చూస్తున్నారు కదా కాలము కర్మ మామూలు అది అంటాం మామూలు అది. కారము, కర్మ స్వభావం. ఈ మూడిటి వలన వాయువు వికారం చెంది అదేనా? వాయువుకురువానాత్ ఉదపతిత తేజోవై అగ్ని పుట్టేసింది. వాయువు నుండి వాయువు అగ్ని అగ్ని పుట్టింది. ఉదపొజ్యత వామ్ తేజోవై. రూపవత్ స్పర్శ శబ్దవత్ తేజస్సులో రూపము ఉంటుంది. అంతకు ముందున్న రెండిటి సంబంధం ఉన్నందువల్ల ఆ గుణాలు కూడా ఉంటాయి. అంటే స్పర్శ దీనికి ఉంది. అంతకు ముందు ఉన్నదానికి ఇది రూపం కదా. వాయువుకు స్పర్శ ఆకాశానికి శబ్దం. కాబట్టి తేజస్సుకు శబ్ద స్పర్శ. రూపము అనేటువంటి మూడు గుణములు ఉంటాయి రూపవత్ పరిశబ్దవత్ తేజసస్తు వికురువాణాత్ ఆసీత్ అంభః రసాత్మసం
ఇలాంటి తేజస్సు వికారం చెందితే అది పదరూపమైనటువంటి జలం. దాని నుండి జలం పుడుతుంది. ఇది రూపమవుతో స్పర్శవచ్చాంబః ఘోషవచ్చ పరాన్వయ. ఇది తనకంటే ముందు ఉన్న మూటితో అన్వయిస్తుంది కాబట్టి ఇందులో రుగము ఉంటుంది, స్పర్శ ఉంటుంది, శబ్దము ఉంటుంది, ప్రసంగ కూడా ఉంటుంది. నాలుగు ఉంటాయి. విశేషస్తు వికురువాణాత్ అంభసః గంధవానభూత్ అదే చెప్తున్నాడు. దీని యొక్క విశేషం సూక్ష్మావస్థ వికారం చెంది ఆకాశం దాకా కూడా వెళుతుంది కాబట్టి ఆ గుణము ఇందులో అన్వయించినందున ఇది రూపవత్పరిశవత్ గంధవానభూత్ పరాన్వయాత్ వసస్పర్శ శబ్ద రూప గుణాన్వితాః ఇదే మనకు భూమి వాక్యం కలుపుకోవాలన్నమాట. దీనివలన అంటే ఆకాశము, వాయువు, అగ్ని, జలము. జలము నుండి పుట్టేది. పృథివి. ఈ పృథివిలో ఐదు గుణాలు వచ్చేస్తాయి. శబ్దము, స్పర్శ, రూపము, రసము, గంధము. ఈ ఐదు వచ్చాయి అందుకనే గంధవానభూత్. అది అంభసః గంధవానభూత్. అంభసః అంటే జలము నుండి గంధవాన్ అంటే పృథివి. కదా గంధం గలది ఏమిటండి పృథ్వి. జలము నుండి పృథ్వి పుట్టింది. ఇది పరాన్వయాత్ అంతకంటే పైన వాటితో అన్వయించడం వలన రసస్పరిశబ్ద రూప గుణాన్వితాః పై నాలుగు గుణాలు. గంధము కాక నాలుగు గుణాలు భూమిలోకి వచ్చేసాయి. వైకారికాత్ మనోజజ్ఞే ఇప్పుడు వాడికి వచ్చి సాత్వికాహంకారం కదా సాత్వికాహంకారం నుండి మనస్సు ఏర్పడింది దేవాహ వైకారికా దశ. ఇందులో నుండే మనకు జ్ఞానేంద్రియములు, కర్మేంద్రియములు కూడా పుడతాయి కాబట్టి. పుట్టబోయేటువంటి జ్ఞానేంద్రియ కర్మేంద్రియ అధిష్టాన దేవతలు ఉన్నారే 10 మంది వారు కూడా సాత్విక అహంకారం నుండే పుడతారు. దేవా వైకారికా దశ ఓ దిక్కు వాత అర్క ప్రచేత అశ్వి వన్ని ఇంద్ర ఉపేంద్ర మిత్ర కా ఏం చెప్పారు?
అదేనా? చూడండి. దిక్కు, వాత, అర్క, ప్రచేత, అస్వి, వన్ని, ఇంద్ర, ఉపేంద్ర, మిత్ర, కా. కదా? కా వేడి అయ్యా, మిత్ర కా అనకండి. మిత్ర కా. ఈ పది మంది దేవతలు. ఇందులో దిక్కు తెలుసు కదా దిక్కులు. తర్వాత వాత, అర్క. అలాగే అంటే ఏంటో తెలుసా ఇప్పుడు? ఒక్కొక్క దాన్ని తీసుకోండి. ఏ ఇంద్రియానికి ఎవరు దేవతలు అంటే శ్రోత్రేంద్రియానికి దిక్కు. కదా? శ్రోత్రేంద్రియానికి దిక్కు, త్వగింద్రియానికి వాత. అంటే వాయువు. చతురేంద్రియానికి అర్క. చూడండి ఏమిటి మనకు ఆ స్త్రోత్ర స్వక్కు చక్షు ఆ ఇంకోటి ఇంకోటి ఇంకోటి కావాలి కదా మనకు అశ్వి అశ్విని దేవతుడేమో నాస నాసికకు రసన ప్రచేత అంటే రసన రసనేంద్రియానికి ప్రచేత చూడండి. శ్రోత్ర, త్వకు, నేత్ర, రసన, నాసిక. దాన్ని జిహ్వ అనండి లేకుంటే సవన కొనుక్కుంటే జిహ్వ. జిహ్వకు ప్రతీతులు, నాసికకు అశ్వని దేవతలు. ఇక వాక్కునకేమో వన్ని. అదే అన్నింటి అగ్ని. చూడండి వాక్కునకు అగ్ని. హస్తమునకు ఇంద్రుడు. పాదమునకు ఉపేంద్రుడు అంటే విష్ణువు. పాయు పాయునకు మిత్ర ఉపక్తకు క అంటే ప్రజాపతి మిత్రుడు ప్రజాపతి సరిపోలేదా దిక్కు వాత అర్క ప్రచేత, అశ్వి, వన్ని, ఇంద్ర, ఉపేంద్ర, మిత్రకాః ఇలా మొదటి వైర్యము జ్ఞానేంద్రియములు చివరి ఐదు కర్మేంద్రియములు. వీళ్ళందరికీ దేవతలు 10 మంది. ఈ 10 మంది దేవతలు సాత్విక అహంకారం నుంచే పుట్టారు. ఈ పది ఇంద్రియాలు కూడా సాత్విక అహంకారం నుంచే పుట్టాయని సిద్ధాంతం. అయితే ఎలా అంటే రాజసాహంకార ఉపస్కృతాత్ సాత్వికాహంకారాత్ అంటారు. దాని యొక్క స్పర్శ లేకుంటే ఇంద్రియములకు రజోగుణము యొక్క స్పర్శ లేకుంటే ప్రవృత్తి ఉండదు. అందుకోసం అలా చెప్పాను. ఇలా కాహ తైజసాత్తు వికుర్వానాత్ ఇంద్రియాని దశాభవన్ అదే చెప్తున్నాడు. ఇక్కడ తైజసాత్ అంటే రాజసాహం కదా.
రాజసాహంకార ఉపస్కృతాత్ సాత్వికాహంకారాత్ అన్నారు. రాజసాహంకార అంటే ఏంటంటే రాజసాహంకారం చేత సహకరించబడిన సాత్వికాహంకారంతో పది ఇంద్రియములు పుట్టాయి. ఇంద్రియాని దచాభవన్ ఇది జ్ఞానశక్తిహి క్రియాశక్తిహి. కదా అంటే జ్ఞానేంద్రియములు, కర్మేంద్రియములు ఇవి అది. అలాగే బుద్ధిహి ప్రాణాస్య తైజసౌ ఇవన్నీ తైజసౌ అంటే ఏమిటి? రాజాహంకారముల వల్ల పుట్టినవి. బుద్ధి కానీ, ప్రాణములు కానీ అంటే జ్ఞానేంద్రియములు, కర్మేంద్రియములు వాటి యొక్క శక్తి, వాటి యొక్క ప్రవృత్తి రాజాహంకార ఉపస్కూతము అన్నమాట. స్త్రోత్రము, త్వకు, ఘ్రాణ, దృకు, జిహ్వా, వాక్, దో, మేడ్ర, అంగ్రి, పాయవః ఇప్పుడు ఇందులో ఇంద్రియాలు పేరు చెప్తున్నాడు. మళ్ళీ అమ్మ వస్తారు కదా నీకు దేవుడి పేరు చెప్పడానికి కష్టం కదా. అదే వరసలో చూడండి ఇప్పుడు దిక్కు, వాతా, అర్క ప్రజలు ఉన్నాయి కదా ఆ వరసలో చూడండి స్త్రోత్ర, త్వకు, ఘ్రాణ. దృకు జిహ్వా కదా స్కోత్రం అంటే కర్ణము అన్నమాట త్వకు చర్మము ఘ్రాణ అంటే నాసిక దృకు నేత్రములు అలాగే జిహ్వా దీని తర్వాత వాక్ మాట అలాగే దో హస్తములు ఆ వాక్ దో ఆ హస్తములు ఆ హా దీని మళ్ళీ అట్లా ఇవాళ అయినా లైట్ సేమ్ అట్లా అన్నీ కూడా పోయింది అయితే నేను చాలా సేపు ఉండే కొద్దిసేపు పోయింది ఇంకా ఇది సరే ఇన్వెస్టర్ పని చేస్తలేదని ఇప్పుడు కొత్త లైట్ వస్తుంది. ఇప్పుడే వచ్చింది పట్టి ఇప్పుడే పని కూడా దాంట్లో ఓపెన్ ఇంకా అదే వస్తున్నారు ఇప్పుడు వస్తున్నారు ఇన్వర్టర్స్ ఇన్వర్టర్స్ ఆహా అది ఎమర్జెన్సీ నేను అనుకున్నా ఎమర్జెన్సీ లేక. ఆ ఇప్పుడు ఎవరో ఇప్పుడే తీసుకొచ్చాడు కొన్నాం. ఇంక అంతే ఇది. కొనుక్కొంచారా ఇది బానే ఉంది. ఇంటి ముందు వచ్చాడు. ఆ శుభం. ఇంకా ఐడి ఇచ్చాడు. ఉండు ఉండు ఉండు ఆ పంచే ఉంటే చాలు. పంచే ఉంటే చాలు ఎంత ఎంత కావాలో. భయం కూడా ఎక్కువ లేదు లేండి. అది పోతది ఆ పంచే ఆ పెట్టండి. బావి ముందరే పెట్టారు కదా. అందుకే శ్రోత్రము, త్వకు, ఘ్రాణ, దృకు, జిహ్వ, వాకు, దో అంటే హస్తములు, మేడ్రము అంటే ఉపస్థ, అంగ్రీ అంటే పాదములు, పాయు.
తెలిసింది కదా ఇలా ఈ ఐదు జ్ఞానేంద్రియములు ఐదు కర్మేంద్రియములు. యదేతైహి అసంగతా భావాః భూతేంద్రియ మనోగుణాః ఇవన్నీ అసంగతా భావా అంటున్నాడు య ఏతే ఇలా కర్మేంద్రియములు, జ్ఞానేంద్రియములు మరి మనస్సు అధిష్టాన దేవతలు పంచభూతములు. ఏ మనకు ఐదు ఐదు ఐదు ఐదు అంటే 20 ఓ మనస్సు 21 కదా అలాగే దేవతలు 25 అవుతున్నారు ఈ 25 మంది తమలో తాము ఒకదానిలో ఒకటి కలవటానికి కావలసిన భావ బల సారూప్యం వాటికి లేదు. అన్నీ శుధించబడ్డాయి వేడెంత ఉన్నాయి. ఎలాగయ్యా అంటే చెప్తాడు వ్యాసుడు. కొత్తగా కొట్లాడబెట్టుకున్న భార్యాభర్తల్లాగా ఎడమహం పెడమహం అంటే ఇద్దరిలో ప్రేమ ఉంది. ఇద్దరు కాపురం చేసిన వాళ్ళే మనం ఏం లేదు కానీ తాత్కాలిక్యం కాస్త మనోవైషమ్యం వచ్చేసింది వారటు వీరిటు చెప్పాం కదా. ఇప్పుడు ఏం చేయాలంటే ఆ కోపాన్ని కోగొట్టి వారిని ఐక్యం చేయాలి. ఈ పంచభూతాలను, పంచజ్ఞానేంద్రియాలను, పంచకర్మేంద్రియాలను కలపాలి. అదే అంటున్నాడు అసంగతా భావాః భూత ఇంద్రియ మనోగుణ యదాయతన నిర్మాణే నసేకుహు బ్రహ్మ విత్తమం. ఇవన్నీ కలిస్తే శరీరం అవుతుంది కదా? ఏవండీ గుణములు పంచ తణుమాత్రలు అలాగే పంచ జ్ఞానేంద్రియములు, పంచ కర్మేంద్రియములు, పంచభూతములు ఇవన్నీ కలిస్తే ఏమవుతుంది? బాడీ. కలిస్తే అవుతుంది, కలవకుంటే కాదు. మరి వాటిలో ఉన్నటువంటి భావములు పరస్పరం కలవటానికి కావలసిన శక్తి వాటికి కనపడలేదు. అందువల్ల ఒక ఆయతనమును అంటే ఒక ఆకారము, ఒక స్వరూపాన్ని ఏర్పరచడానికి వాటికి శక్తి సరిపోలేదు. అప్పుడు తదా సంహత్య జాన్యోన్యం భగవాన్ శక్తి శోధితః. అప్పుడు పరమాత్మ ఏం చేస్తాడు తన శక్తితో వాటిని ప్రేరేపించి కలిపిచ్చాడు.
ఇక్కడ కొందరు మహానుభావులు అంటే శాక్తేయుల వ్యాఖ్యానం శక్తి చోచితః భగవాన్ అంటాడు. శక్తి చేత ప్రేరేపించబడిన పరమాత్మ వీటిని కడిపాడు వాళ్ళ అనుభవం బాగానే ఉంటుంది కదా అబ్బా చాలా బాగుంది అంటాడు మరి మొదటి నుంచి తాగేది ఏందా ఎక్కడ పోయింది శక్తి అప్పటినుంచి ఇన్నాళ్ళ నుంచి అంటే చెప్పరు జైవ బాబు. ఎందుకంటే భవ దైవీ భావతం భావతం అండి శక్తి భావతం ఉంది కదా అని ఉమ్ శక్తి భావతం వాళ్లకేదో ఆధారం దొరకాలి కదా మన ఋషులు ఎలాంటి వాళ్ళు అంటే ఎలా మహా భవ ఎలా చేస్తారంటే ఏ భావం చదవండి అర్థమవుతుంది. ఇది మాది అనుకో నీదే చదువు అనుసరించు బొద్దు మద్దో ఎవడు ఉంటాడు. నువ్వే అనుకో నీదే కరెక్టు అనుసరించు. అది శాక్షేయం కానీ జ్ఞానగతం కానీ మరి ఇంకోటి కానీ ఏది కానీ అన్ని మతాలు అన్ని సిద్ధాంతాల్లో చెప్పేది ఏమిటి అంటే సత్వగుణాత్రయుడే పరమాత్మను చేరుతాడు. అమ్మ కావచ్చు, నాన్న కావచ్చు, మాకు ఆ పేడ అవసరం లేదు. అయిపోయాయి ఇంకేం ఏ జోపు మాకు పోతే ఏమవుతుంది? ఇలా పరమాత్మ తన శక్తి చేత ప్రేరేపించి ఈ అన్నిటిని కలిపాడు. విడిగా ఉన్న వాటిని కలిపాడు. కలయిక వలన దా అన్యో తదసత్వముపాదాయ ఉభయం సతుజుహు అదః అప్పుడు ఇది సత్తు అసత్తు కదు దీన్ని ఏమంటారు సత్తు అంటారు అసత్తు అంటారు దీన్ని సమూహాత్మక ఆకారాన్ని అంటే అండమును ఎందుకంటారంటే వాస్తవంగా ఇది ఉన్నదా లేదా? ఇప్పుడు ఈ పుట్టినది ఏది? ఏర్పడింది, ఉన్నది ఏర్పడిందా లేనిది ఏర్పడిందా? ఉన్నదే ఏర్పడింది. విడివిడిగా ఉన్నాయండి కలిసింది. విడివిడిగా ఉన్నటువంటిది కలిసినది. కాబట్టి ఉన్నదే పుట్టింది. సత్య అసత్తు లేదు ఇక్కడ. కానీ విడివిడిగా ఉన్నది కనపడింది. విడివిడిగా ఉన్నయన్నీ కలిసినందువల్ల అంతకుముందు లేని రూపం పుట్టింది. హకారం లేదు కదా. కాబట్టి ఇది అసత్తు అన్నాడు.
ఉన్నదే ఆకారం కదండీ అవునండి కాబట్టి సత్తు అన్నారు. మరి ఇంతకేం ఉండదు ఏంద నువ్వు బాధ ఏమి వచ్చింది? దీన్నే సత్తు అంటాం ఆ సత్తు అంటాం. అందుకే పరమాత్మను సత సత్తు ఆయతనః అంటారు. పరమాత్మ సత్తుకు ఆధారమే ఆ సత్తుకు ఆధారమే అన్నిటికీ ఆయనే ఆధార సమస్య ఉంది. ఇలా. వరసపూక సహస్రాంతే తదండం ఉదకేశయం ఇలా ఏర్పడినటువంటి ఒక ఆకారము ఏ రూపాన్ని పొందింది అంటే ఒక అండాకారాన్ని పొందింది. ఎప్పుడైతే అండము అన్నామో, అండము స్వతంత్రంగా ఉండలేదు. దానికి ఆధారం కావాలి. ఏది ప్రకృతి నుండి మొదలు పుట్టినటువంటి పంచభూతాలలో చాలన సహశక్తి ఉన్నటువంటి జలం ఉందే అది అంతటా ఆవరించింది. అప్పుడు ఈ అండము చుట్టూ జలం ఉంది. అంటే మన భాషలో జలములోనే అండం ఉంది. అండ ఉండాలంటే ఏముండాలి? ద్రవ పదార్థం, రసం లేకుండా అండ ఉండటానికి వీలు లేదు. ఇది ఈ జలాన్ని మనం ఏమంటాం? అండజలం అంటాం. ప్రకృతి జలం అంటాం. మూలజలం అంటాం. ఇందులోకే పరమాత్మ ప్రవేశించాడు. అతన్ని ఏమంటున్నాం మనం బ్రహ్మ అంటున్నాం. ఆ ప్రవేశించిన పరమాత్మ అండమును భేదించాడు. పరమాత్మ ఇందులో ఉన్నాడు కాబట్టి బ్రహ్మ ఈ అండములో ఉన్నాడు కాబట్టి ఈ అండం పేరు బ్రహ్మ. బ్రహ్మాండం. ఏముందండి? బ్రహ్మకు అండం కాబట్టి ఇది బ్రహ్మాండము అని పేరు చెప్తున్నాడు. ఇలా. కారకర్మ స్వభావస్తః జీవః జీవం అజీవయత్. ఇలా అండములో విభ్యసించిన పరమాత్మ ఈ జీవః ఈయనే జీవః పరమాత్మ ఈయనే అజీవం. అంటే అందులో లేని ప్రాణమును అజీవయతి బ్రతికించు. జీవః జీవం అజీవయతి. పరమాత్మ ఇందులో ఉన్నటువంటి ప్రాణశక్తిని జీవశక్తిని
ప్రాణమును కల్పించి బ్రతికించాడు అంటే పరమాత్మ అందులో చేరి తాను ఆవిర్భవించాడు. ఇతన్ని ఏమంటాం మనం విరాట్ పురుషుడు అంటాం. తనకే పేరు సూత్రగర్భుడు అంటాం. ఈ మహానుభావుడినే అనిరుద్ధుడు అంటారు. తరువాత ఈ మహానుభావుని సకల అవయవములతో సకల ప్రపంచ సృష్టి జరిగింది. అందుకే దీన్ని అంతా ఏమంటాం మనం? బ్రహ్మాండము అంటాం. అండము బ్రహ్మాండమే. అందువల్ల పుట్టిన జగత్తును కూడా బ్రహ్మాండమే అంటాం. ఇలా అలాంటి ఈ బ్రహ్మకు, ఈ పరమాత్మకు విరాట్ పురుషుని యొక్క అవయవాలే సకల చరాచర లోకములని మనకు ముందు శ్లోకముతో రేపు చెబుతారు ఇవాళ కాలం. ఇలా. స్వస్తి ప్రజాభ్యః పరిపాలయంతాం న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీశాః గోబ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకాత్ సమస్తాః ఇదినో భవంతు ఆత్మదు గురుభ్యో నమః ఇది ఎస్ అన్నా అంటే ఇట్నే ఉంటుంది. కొంచెం బాగా అందులో మనస్సు లగ్నం చేస్తే బాగుంటుంది. మొత్తం సృష్టి లగ్నం అంతా చేస్తుంది. ఆ ఆ లగ్నం చొప్పుని చొప్పుని జరగాలంటే వాళ్ళకి జగనం కలపించిన భారం అయిపోతుంది.
Salutations - 'Naaya veere asma suroha bhagavotne neela singho ramaanadhitya sharanau sharanam upabhadye...' I take refuge at the feet of Ramanujacharya. Salutations to the great Acharyas - Bhaktisara, Kulashekhara, Yogivahana, Parakala Yatindra, and Shrimat Parankusha Muni. I bow to them always.
Salutations to Sri Ranga's guru lineage and to Shatakopa - I worship him. Salutations to our teachers. Dear devotees of the Lord - we have been hearing the dialogue of Parikshit and Shuka and what followed from the sage Suta. After that, since both of them are exalted devotees - what happens in the assembly of great souls? Only the hearing of sacred stories. Then what happens...
We have described the essential nature (vastu tattva) of the Paramatma. Those who have taken to the sannyasa ashrama - those great souls who sing the divine nectar-like stories of the Paramatma - or those who have renounced and are seeking - He who bestows upon them what they seek - salutation to that one. What is His name? 'Bahuchampesh' - there is much to say. Those in the sannyasa ashrama who seek the Paramatma's truth...
Should one laugh at this or be amazed? A woman came - we said this earlier - after hearing what the teacher said, it came from there. What is the source for your brother? Without that there is nothing - like there is water in the tank, black water comes from there; if there is no water there, no black water will come from you. There must be water there. Yes indeed - tell that once more. 'Asmad gu...'
In what form does it exist? In whose form? Because asking 'what does the world look like?' has no meaning - we see the world. But this visible world - whose is its nature? Is it its own or someone else's? Is it the Paramatma Himself who became the world? Whose is the world's form? The Paramatma's. 'Yad roopam' means 'yan mayam' - meaning constituted of what? That of which it consists...
Into whom does it dissolve? Understood? 'Yato vaayumaani bhootaani jaayante yena jaataani jeevanti yat prayanti' - the very same thing was said earlier: 'yatah srishtam yatovaagimaani bhootaani jaayante, yena jaataani jeevanti' - they said that sentence. What we are about to discuss - the next two chapters taken together - we call the Purusha Sukta. The...
Depending on what, leaning on what, with what quality, what substance, what feeling, what essential form it possesses - such is the nature of this world - please teach us about this, sir. And tell it 'tatvatah' - not what some random person says, but tell it as it truly is. 'Tatvatah sarvam kshetat bhavaan veda bhoota bhavya bhavat prabhu...'
What knowledge are you drawing upon to create the world? Is it your own knowledge? Or did someone tell you? We call it a formula. 'Yad vijnaanahah' - whose knowledge are you depending on to do this? The second question - 'yad aadhaarah' - are you yourself the support of everything? Or is there someone who serves as your support too? Meaning - is there another who is your foundation?
To those looking from outside, the silkworm appears trapped inside its cocoon - how far will it emerge? they wonder. But it then consumes all the thread and comes out. It draws all the thread out from itself. Then it draws all the thread back into itself. Those who do not see the worm spinning the thread from itself think 'this creature is trapped in it, this...'
We know all this is true - and a small problem arose. What is it? You performed severe austerities for a thousand years. When that matter became known to us, our minds and intellects became completely confused. If all of it is You alone - then after performing tapas there must be someone else still. Who is that person? Do they exist? Or did you do it just to teach us?
'Vatsate vichirchitam yad aham choditah saumya bhagavat veerya darshane' - another opportunity: 'bhagavat veerya darshane choditah' - I have been inspired to reveal the prowess and power of the Paramatma to you. And so I am further encouraged. 'Bhagavat veerya darshane choditah' - I have been impelled to show the Paramatma's power and strength. Meaning - not as you thought - but 'idam...'
Come - moonlight belongs to the moon, sunlight belongs to the sun - we think so. This entire world blazes and glows with the brilliant light of the sun. The cool moonlight exists, the sparkle of the stars exists - so we think. That is correct. But who causes the sun, moon, and stars to shine with their golden radiance? Hello - does the sun itself...
The world that has manifested - I am showing all of you. 'Tasmai namo bhagavate vasudevaaya dhimahi en maayayaa durjayayaa maam bruvanti jagad gurum' - salutation to the Paramatma. 'Tasmai namo bhagavate vasudevaaya' - why specifically? 'Om namo bhagavate vasudevaaya' - reciting the mantra. That is what the Bhagavatam does. However much one reads it - every syllable is itself a mantra.
It feels ashamed. It feels ashamed to stand before Him. Somewhere far away, it stays at a distance. 'Vilajjamanaaya yash chastaatun icchaapadam icchaapadam' - in the field of the Paramatma's vision. Even to stand within the Paramatma's sight - 'vilajjamanaaya' - Maya feels ashamed. We who are deluded by that ashamed Maya - what do we think? 'Mama' and 'aham' - mine and I. The entire world...
Look - for an event to happen, what is the cause? What shall we say? Is the substance (dravya) the cause? Is the action (karma) the cause? Is time (kaala) the cause? Is nature (svabhaava) the cause? Is the jiva the cause? That is - rice was cooked. Who cooked the rice? A housewife says 'I cooked it.' Can we believe her? From that side - what is the process of cooking? It is boiling, isn't it? Making what is hard become soft...
Fire cooks, but someone must bring the fire and the substance into contact, isn't that so? Only when I place it on the stove does it cook. So who is the doer in this case? The cause is being asked about. Meaning - even if fire is there and the doer is there, but there is no substance - what will you cook? There is no rice - whoever it may be, he can do nothing. So there is rice, there is fire...
Then - 'Oh! What happened to the cook? What did the cook do?' - add sugar, take the right measure, that will do what - that will work, the trouble will go away - their salt, spice, oil difficulty has come, this is fine as it is. Meaning - He wanted a sweet dish to be made, wanted a sacred pudding, wanted a fragrant dish made here - what do you know, what do I know. Day after day...
Everything happens through the Paramatma. The thought of cooking, the method of cooking, the material of cooking, the form of what is cooked, its usefulness - all these are different, but all happen through the Paramatma. That is why: 'tena vina tena vina trinam api na chalati' - without the Paramatma's will, not even a blade of grass moves. Therefore it is said: 'vasudevaatparo brahman na anyaarthoasti' - there is no reality beyond the Paramatma.
He is outside us, He has placed us within Himself, and He Himself dwells within us - both ways. When it is this way - when we try to go outside, He is already there. Or try to go inside - He is there. Try to stay - He is there. Whatever we do - He is there. A gopi in the Bhagavatam says in this manner: 'Even if You come close and say thus' - meaning she cannot bear even that...
Sin and merit must be completely washed away, the waters of purity obtained, and then one must proceed there. Those sins and merits were washed away. How did they go? They went away easily - 'dussaha, preksha, viraha' - all impurities of the mind were expelled. 'Sarva virddhuta paapashayaa' - the suffering of separation from the beloved is greater than any other sorrow.
What I am showing you is what He has created. 'Srijyam srijaami srishtoham' - He says very clearly. 'Aham srishtah' - I myself was created. 'Srijyam' - with His help. I am creating that which the Paramatma has already created. Why do I do so again? Because I myself was created by Him. 'Srijyam srijaami srishtoham' - that also, in what way? 'Icchayaivaabhichandanaat...'
They have qualities but we do not know they are there. In the first state they are not present at all. In the second they are not visible. The third is the main manifest state. For all the visible world, that is the primary substance. The visible world is its manifestation - that is what appears. Now this third state becomes pradhana (primordial matter). The fourth is prakriti. 'Prakriti' means in an excellent sense...
Therefore from this prakriti emerges mahat-tattva; from mahat-tattva emerges the principle of ahamkara. The very root of creation is that. Therefore when the Paramatma who wishes to create takes up the gunas present in prakriti - they are not in Him. He has no gunas - He is nirgunah. But the Paramatma who is nirgunah assumes the three gunas: sattva, rajas, and tamas...
He says all of this is Me. He says 'all of this is Mine' - He said those words Himself. He says 'I know nothing, I have nothing' - those are also His words. Combining these two - 'titti sarga nirodhesu grihitaa maayayaa vibhoho, kaarya kaarana kartritye dravya jnaana kriyaashrayaah' - what is there? Kaarya (effect), kaarana (cause), kartaa (doer). Kaarya means the body...
The real trouble that has come is that our senses themselves are not good. What do they do? The fault is mine - my eye sees and bids me act. What they say is - 'I don't want to see, but the eye sees and what can I say?' 'There is no rice in front - but it eats it right now - that is how you are.' Likewise the mouth speaks - 'what can I do, my mouth does not obey me?' What are we to do now?
That Paramatma can be seen only when He chooses to show Himself. Only when He reveals Himself is He seen. It is not about our seeing. 'Svalakshita gatihi' - He can be perceived only when He wishes to be perceived. Only when He says 'come, I am showing Myself now, look at Me' can we see Him. Otherwise He is right beside us and nothing is visible. 'Svam svalakshita gatihi' - His form is recognized by Himself alone.
That too comes by the will of the Creator. He may allow a little at His discretion. There is no one to compel Him. We have done some work - a portion goes to Provident Fund, a portion to income tax, a portion to property tax - He deducts so many portions. 'Look after yourself' - He accounts even for this water - 'you incurred some sin with this too, let me keep a little, you experience this now, I will settle the rest later.' Because whatever sin was committed...
Think about it. What greater punishment is there? That is why the teaching now is this: 'I am fine now, I have everything now, I have never committed any sin - therefore all these comforts are coming to me' - no one should ever be proud like this. Because He puts them out at the right time - what do we know? Some of what we have done He stores away, and some...
On the principal plus accumulated interest, we will meet again. That is why 'vibhushu upadadhe' - wishing to know, desiring to receive, having resolved, through 'edhuruchaya praaptam' - accepting only what has come through the Paramatma's will. That alone is what I receive. Some call that 'kaaram' (fruit of action), others call it karma, still others call it svabhaava (nature). That is all, is it not? 'What is the kaaram?' we say. Some say...
The Lord who intends to create perceives an inequality (vaishamyam) in the gunas - a high-low variation. Yet He does not fix the time by Himself. He says 'I know nothing, the time has come' - and having said that, He proceeds. So what are we to do? 'I can do nothing.' It is by time alone that the disturbance of gunas in prakriti takes place. 'Kaalaat gunavyatikarah' - it is through time that this mixing of gunas occurs, and through that mixing transformation happens.
Now what does the Lord do next? He disturbs that mahat-tattva again. He causes transformation in it. 'Vikaarame' - when that mahat-tattva is further disturbed - 'rajas-tattva pabrimbitaat' - 'tamas-pradhana-bhavattu dravya-jnaana-kriyaatmakah' - from such mahat-tattva arises the ahamkara tattva. So - from prakriti comes mahat-tattva; from mahat-tattva comes ahamkara tattva...
Therefore 'tava pradhanas ta bhavatu dravya jnaana kriyaatmakah, sah ahankara iti proktah vikurvan samabhoot tridhaa' - this underwent transformation in three ways, ahamkara became threefold. What are they? Sattvic ahamkara, tamasic ahamkara, and rajasic ahamkara. 'Vaikaarikah tayasasya taamasah' - that is the name for each. For us: sattvic is called vaikaarika, rajasic is called taijasa, tamas is called...
The presiding deities of the senses - likewise the mind - these arise. After this, from the sattvic ahamkara aided by the rajasic ahamkara, the jnanendriyas (organs of knowledge) arise. Many say the creation of the senses is from the tamasic ahamkara - that is not correct. It is from the sattvic ahamkara. Although the rajasic element aids it more. That is why all of the senses...
That means shabda (sound), sparsha (touch), roopa (form), rasa (taste), gandha (smell) - these five are there, are they not? What do we call these five? Gunas (qualities). Where do these five gunas come from? They are the qualities of akasha, vayu, agni, jala, and prithvi (space, air, fire, water, and earth). So - did the quality (guna) arise first and then the substance (dravya)? Or did the substance arise and then the quality? What do you say? The quality arises first.
'Durdrishyayoh' - He already said this is incomprehensible to us. The real marvel is that from tamo-ahamkara the first thing to emerge is the shabda tanmatra (subtle sound essence). That is independent from the start. From that arises shabda (audible sound), and from shabda arises akasha (space). So: tamo-ahamkara → shabda tanmatra → shabda → akasha. Some call this 'shabda...'
These are called tanmatras. That is why Vyasa calls these five qualities 'maatraasparshaa' - 'maatraa sparshaa sukham te ya shitoshna sukha duhkhadaah' - what are 'maatraa sparshaa'? These are the five elements. They are qualities. Thus the five great elements arise from tamo-ahamkara. Now before we proceed, let us understand one thing...
The remaining fifty percent - shabda, sparsha, roopa, and rasa. Before knowing this, what must happen first? In akasha there is shabda. In vayu there are shabda and sparsha. In agni there are shabda, sparsha, and roopa. In jala there are shabda, sparsha, roopa, and rasa. In prithvi there are shabda, sparsha, roopa, rasa, and gandha. The qualities increase progressively - akasha has one, vayu has two, agni has...
Water flowing over red earth becomes red water. Water flowing over black earth becomes dark. Is that the color of the water? Similarly some waters have an odor - a bad smell. Is the smell of the water? The water flows through dirty ground and picks up the odor. The smell belongs to the dirt, not to the water. Therefore this creation made of five elements - 'pancheekaran' means compounding - that explanation comes later...
Without that sound one cannot see, cannot speak of the one who sees. Therefore sound is the distinguishing mark of the seer and the seen. 'Lingam yat drashtri drishyayoho, nabhasod havi kurvanaatabhoot sparsha gunah' - when such akasha undergoes transformation, from it arises the quality of touch. From that arises 'anilah' - vayu (air). What does this vayu do?
Yes - what is it that moves? Are they not the senses? Speed belongs to what? The mind. Strength belongs to what? The body. What bears and sustains? The body. What has the greatest speed of all? The mind, as we hear here. If this person's eye were not protecting us - the mind can go to Vaikunta and come back - while we are still sitting right here, only the mind went and returned. We are still here...
When such tejas (fire-element) undergoes transformation, it becomes water - water in fluid form. From it water arises. 'Roopamavatoh sparshavacha ambah ghosha-vachcha paraanvayah' - this combines with the three that preceded it, therefore it contains roopa, sparsha, and shabda. It also has prasanga (rasa - taste). Four qualities are present. 'Visheshastu vikurvanaatambhasah gandhavaa...'
Is that all? Look - dik (directions), vaata (wind), arka (sun), prachetasa, asvi, vanni, indra, upendra, mitra, ka - these ten. 'Ka' - what is 'ka'? 'Mitra ka' - not like that. 'Mitra ka' - these are ten deities. Dik you know - the directions. Then vaata, arka. Likewise - do you know what they are now? Taking them one by one - for which sense organ which deity? For shrotra (ear)...
'Raajasaahankaaropaskritaat saatvikaahankaaraat' - from the sattvic ahamkara aided by the rajasic ahamkara, 'dasha indriyaani' - ten sense organs arose. 'Indriyaani dashaabhavan' - this is the jnanashakti and kriyashakti (powers of knowledge and action). That means jnanendriyas (organs of knowing) and karmendriyas (organs of action). Similarly 'buddhih praanaasya taijasau' - these are 'taijasau' - meaning?
So we now know: five jnanendriyas and five karmendriyas. 'Yad etaihi asangataa bhaavaah bhootendriya manoganaah' - 'ye ete' - these karmendriyas, jnanendriyas, mind, presiding deities, and five great elements - five, five, five, five = 20, plus one mind = 21, plus ten presiding deities = 31 - wait, actually these 25 entities...
Here some great souls - the Shakta interpretation - 'Shakti choditah bhagavaan' - the Paramatma impelled by Shakti joined them together, so their view is fine. But from the beginning, what was the source of what was being consumed? Where did it go? They do not tell us that, dear brother. Because 'bhav daivi...'
Existing form is what is called 'sat.' So what more is there? What difficulty has come? This is what we call 'sat' - that sat. That is why the Paramatma is called 'sat sat aayatanah' - the foundation of all that is. He is the very support of existence itself - He is the support of everything. There is this problem. Thus - 'varasapuuka sahasraante tad andam udake shayam' - such a great cosmic egg settled in the waters...
Having created the vital breath (prana) and brought it to life - meaning the Paramatma entered into it and Himself manifested within it. We call this one 'Virat Purusha' - also called 'Sutragarbha.' This great one is also called 'Aniruddha.' Subsequently from all the limbs of this great one, the entire creation of all worlds came forth. That is why the whole of this is called 'Brahmanda' - the cosmic egg.