పుజై పురుష్పున్యామోహత పురితరానిద్రాయ దీనే అత్మదుగ్రోః భగవతోస్తు దేరికసింధోః రామానుజస్తు చరణౌ చరణం ప్రపజ్యే మాతా పితా యువతయ తనయా విభూతి సర్వం యదేవ నియమేన మదన్వయానాం ఆద్యస్యన కులపతేరు కులాభిరామం శ్రీమత్సదంజి యుగలం ప్రణమామి మూర్ధ్నా భూతంకరస్య మహతాత్వయ భక్తనాథ శ్రీ భక్తిసార పురశేఖర యోగివాహాన్ భక్తా విరిరేణు పరకాల యతీంద్ర మిశ్రాన్ శ్రీమత్ పరాంకుచ మునిం ప్రణతోస్మిత్యం వసుదేవ సుతం దేవం కంస చాణూర మర్దనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందే జగత్గురుం అతసీ పుష్ప సంకాశంహార నూపుర శోహితం రత్న చంచన కేయూరం కృష్ణం వందే జగత్గురుం ఉత్పుల్ల పద్మ పుత్రాక్షం నీర శీమూత సన్నిభం यादवानां सिरो रत्नम् कृष्णम् वन्दे जगद्गुरुम् कुटिलालक संयुक्तं पूर्ण चंद्र निपालनम् विरसद् कुण्डलधरं देवम् कृष्णम् वन्दे जगद्गुरुम् శ్రీవత్సాంకం మహోరకం పునమాల విరాజితం శంఖ చక్రధరం దేవం కృష్ణం వందే జగద్గురుం మందార గంధ సంయుక్తం చారుభాసం సుశోషితం బరిహి పించావ చూడాంగం కృష్ణం వందే జగద్గురుం రుక్మిణీ కేరి సంయుక్తం సీతాంబర సుశోభితం అవాప్త తులసీ జంధం కృష్ణం వందే జగద్గురుం గోపికానాం కుచద్వంద్వ కుంకుమాంకిత వత్సకం శ్రీనికేతం మహేశ్వాసం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కృష్ణాష్టకమిదం పుణ్యం ప్రాతరుత్సాయ యస్పటేత్ కోటి జన్మ కృతం పాపం స్మరణేన వినశ్యతి శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః వ్యాసం వశిష్టనత్వారం శక్తే పౌత్రమకల్మసం పరాచరాత్మజం వందే సుఖతాతం తపోనిధిం వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాశిష్టాయ నమో నమః యం ప్రవ్రజంత మనుపేత మపేత కృత్యం ద్వైపాయనో విరహ చాతర ఆయుహావ

పుత్రేతి తన్మయతయా తరవోభినేదుహో తం సర్వభూత హృదయం మునిమానతోస్మి శ్రీ సుఖబ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వా ధూళ కులభూషణం శ్రీ రంగార్య గురో పుత్రం శఠ గోపమహం భగే అస్మద్ గురుభ్యో నమః భగవత్ బంధువులారా ధృవుడు శ్రీమన్నారాయణుడిని స్తోత్రం చెబుతున్నాడు. ఆ స్తోత్రంలో ఎనిమిదవ ఎనిమిదవ అధ్యాయం. తొమ్మిది ఆ? తొమ్మిది ఆ? తొమ్మిదవ అధ్యాయం. తొమ్మిదవ అధ్యాయంలో 15వ శ్లోతం. ఎనభై ఐదు. జన భై ఐదు సంవత్సరాలు రాసింది. ఈ శ్లోకానికి వ్యాఖ్యానం. సరిగ్గా జరిగింది. 20 సంవత్సరాలు అయింది. ఆ. నాలుగు, తొమ్మిది, 15 అంటే నాలుగో స్తంధం తొమ్మిదవ అధ్యాయం 15వ క్లావు. మంచిది. అంటే వేరే ఆగ్రహియం చూసినట్టు ఉంది అది రాసి. యతు బుద్ధ బుద్ధి అవస్థితి అఖండితయ స్వదృష్ట్యా ద్రష్ట స్థితావధిమకః వ్యతిరిక్త ఆస్తే మొదలు త్వం నిత్య ముక్త పరిశుద్ధ విబుద్ధ ఆత్మ కూటస్తః ఆదిపురుషః భగవాన్ స్త్రీయధీశః యత్ బుద్ధ్యవస్థితి మఖండితయా స్వదృష్ట్యా ద్రష్టా స్థితావధి అధిమకః వ్యతిరిక్త ఆస్తి. ఇది చాలా చాలా అంటే పరమాత్మ తత్వాన్ని ఇంతకంటే ఇంకో తీరు చెప్పలేనంత లోతుకు వెళ్లి చెప్పాడు. ఎందుకంటే చెప్పిన వారు ధృవుడు కాదు. అది నోటితో వచ్చింది. మనం చెప్పుకున్నాం కదా. పరమాత్మ యొక్క పాంచజన్య స్పర్శ వల్ల.

ఎంత అంతఃప్రవిష్య అని చెప్పుకున్నా లోపలికి ప్రవేశించి వాసుస్తాం సుద్రించినటువంటి వాక్కును ఎవరు మేరు కొడుకున్నారు అని మోరు పెట్టాం. అంటే ఏమో చెప్పాలి పరమాత్మను స్తుతించాలి పరమాత్మ స్వర స్వభావాలను వర్ణించాలి. అని తహతహతో ఉన్నటువంటి ధ్రువుని మానసిక స్థితిని చూచిన స్వామి తన పాంచజన్యాన్ని అతని దక్షిణ కపోలాన్ని స్పృశింపచేశాడు అని చెప్పుకున్నాం. పాణి జంజయం అంటే వేరేనే కదా ఓంకారం ప్రణవం చెప్తాం. కాబట్టి సకల వేదాది స్పర్శ జరిగింది కాబట్టి పరమాత్మ తత్వమంతా అందులోకి వచ్చేసింది. దాన్ని చెప్తున్నాను. ఇందులో పరమాత్మ ఎలాంటివాడు? మనం చెప్పుకునేటువంటి మాటల్లో పరిత్రాణాయ సాధువునాం వినాశాయ దుష్కృతాం. ధర్మ సంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగే యుగే అని చెప్పుకున్నాను. నేను రక్షణ కోసం సజ్జన రక్షణ దుర్జన శిక్షణ ధర్మ సంస్థాపన. వీటి కోసం అవతరిస్తాను. ఈ శ్లోకం పైకి చూడడానికి చాలా ఈజీ, సులభంగా ఉంది. అబ్బా ఎంత బాగా చెప్పారండి, చాలా స్పష్టంగా చెప్పారండి. అనుకుంటా కానీ పరిపూర్ణమైనటువంటి వేదాంతాన్ని అంటే భాష్య భవత్విషయాలు రెండు అధ్యయనం చేస్తే ఒకసారి కాదు తానాసారి. చేస్తే గాని ఈ శ్లోకం అర్థం కాదు. పరిప్రాయ ఆ శ్లోకమే విజ్ఞా ఎందుకు అయ్యా అంటే సజ్జన రక్షణ, దుర్జన శిక్షణ, ధర్మ స్థాపన దీని కోసం నేను పుడతాను అన్నాడు. అది యుగే యుగే ఇలా చెప్పడంలోని పరమార్థం పరమాత్మ తాను అనుకున్నప్పుడు అనుకున్న చోట పుట్టగలడు. కదా? అనుకున్న రూపంలో పుట్టగలడు. పుట్టిన స్వామి తాను సంకల్పించిన పనే చేయగలడు. ఎందుకు చెప్తున్నామంటే మనం ఏమి చేయలేం.

మనము అనుకున్న తీరుగా పుట్టలేము, అనుకున్న చోట పుట్టలేము, అనుకున్నప్పుడు పుట్టలేము, అనుకున్న పని చేయలేము. ఆలోచించండి. ఏంటి కారణం? మనం కర్మబద్ధులం. అంటే ఇదివరకు జన్మలో మనం ఆచరించినటువంటి కర్మ వలన కలిగినటువంటి సంస్కారం వలన ఏర్పడినటువంటి వాసన అనుభవానికి తగిన ఆకారాన్ని. పరమాత్మ ప్రసాదిస్తాడు. కర్మ అనుగుణంగా పుడతాం తప్ప మనము ధర్మానుగుణంగా పుట్టం. అతను మాత్రమే ధర్మానుగుణంగా పుడతాడు. అనుకున్న పని చేయటానికి అనుకున్నప్పుడు అనుకున్న చోట అనుకున్న రూపంలో పుడతాడు. అంటే కర్మాయత్తుడు కాదు. అలాగే భోగాయత్తుడు కాదు. అంటే ఏంటి? మనము అప్పుడు చేసిన కర్మ ఫలం అనుభవించడానికి పుడుతున్నాం. ఏదో ఒక చెప్తారు మనకు, ఒక కథ చెప్తారు. ఇందులో పద్మలో చెప్తారు కదా, పద్మపురాణంలో. ఇలా కూర్చున్నాడు. భార్య ఇలా కూర్చుంది. ఇది ఏదో వాళ్ళ పని వాళ్ళు చేస్తే వీళ్ళ పని వీళ్ళు చేస్తున్నారు. పో ఈ మహానుభావుడికి ఒక కోరిక అట. ఏంటి కోరిక అంటే భార్య వంట చేస్తూ ఉండగా వంట ఇంట్లోనే కూర్చోని చూడాలంట. ఏం కోరిక ఏం చూడాలి వంట చూడాలనా? భార్యను చూడాలా వంట చూడాలనా? అది ఇదే భార్యను చూడడం కాదండి వంట ఎలా చేస్తుందో చూడాలి. పెద్ద కోరిక ఏం కాదు కూర్చొని చూడొచ్చు. కానీ వెళ్లి చూస్తే వీడికి మరీ పిచ్చి. ఈ కాసేపు కూడా నన్ను చూడకుండా బతకలేడా వీడు అని ఎక్కడ అనుకుంటారో అని మొహమాటం. ఆ పని చేయకుండానే చచ్చాడు. కొడ వచ్చారు. నెక్స్ట్ జన్మ వంట ఇంట్లో వంట చూసే చూసే పుట్టుక పుట్టాడు. తెలుసా అండి వంట ఇంట్లో ఏముంటాయో తెలుసా కదా? పురుగులు. మహానస క్రిమిహి జన్మ యతః పాక దిదురుక్షయా అంటాడు. భార్య చేస్తున్నా వంట చూడాలనుకున్న పాపానికి వంట ఇంట్లో పుట్టాడు వాడు.

అంటే కోరిక ఎంత చిన్న కథే చాలా చిన్న అంశం కానీ ఎంత తత్వం ఉంది అందులో కోరిక ఎంత భయంకరమైనది అది అందులో పెద్ద ఆశ కూడా లేదు అందులో లాభం కూడా ఏమీ లేదు. ఒక బుద్ధి చాపల్యం అంటే వీడేం లేదు బుద్ధి చాపల్యం. ఆ బుద్ధి చాపల్యం ఎంత పని చేయిస్తుందో చెప్పడానికి వచ్చిన కథ చెప్తాడు. చెప్పాను కదా మనకు నారద పురాణంలో కూడా అదే భాగం వస్తుంది. పతివ్రత పతివ్రత అని చెప్పుకుంటే పతివ్రతగా భర్త అడిగినప్పుడు దగ్గర ఉన్న డబ్బు అడిగినంత డబ్బు దగ్గర ఉండి ఇవ్వలేదు. అది ఏదో వ్యాధి వచ్చింది. దోరు రానికి మందు కావాలి. ఇవ్వమంటే ఇవ్వలేదు. ఆ ఇవ్వనందుకు ఈ అమ్మాయి తర్వాత కాస్తీల అంటే మనకు ఈ కట్టెలు ఉంటాయి కొట్టుకునే కట్టెలు కట్టెలు సందు సందులో కొన్ని పురుగులు ఉంటాయి. నల్లగా పొడుగ్గా ఉంటుంది. అలా పుట్టింది అది. ఆ జన్మం. ఎందుకయ్యా అంటే అందులో ఉన్న పురుగు బయటికి రాలేదు, అందులో ఉంటే తినలేదు. ఒంతులు సృష్టి చాలా రహస్యం, చాలా విచిత్రం మనం అసలు ఆలోచించలేం. ఆ జన్మ ఎందుకండీ అంటే ఆ కట్టే సందులో ఉంటుంది. బయటికి వచ్చి ఎవడో చంపుతాడు, బయటికి రాదు. అందులో ఉండి తినలేం. అందులో చదర ఏదో ఉంటుంది, దొరుకుతుంది. తింటే అందులో బయటికి వచ్చి బతకలేం. అలా పుట్టింది పురుగు. ఒక కట్టెల వాడు కట్టె కొడుతుంటే ఆ కట్టెను కొట్టాడు. కొడితే అది కట్టె విచ్చుకుంది కదా బయటికి వచ్చింది. బయటికి రాగానే ఒక కాకి వచ్చి దాన్ని పట్టుకోపోయింది. ఆ పక్కనే ఒక అమ్మాయి చూశాడు రేయ్ అని కాకిని కొట్టింది. అది వెళ్ళిపోయింది ఈ పురుగు సగం కలిసి సగం బతికేంది. ఓ తీసుకొని దానికేదో అల్పచారం చేసి చేస్తే అమ్మ నేను ఫలానా దాన్ని నేను మీ ఏకాదశి ఉపవాసం ఒక ఉపవాసం తీర్థం పుణ్యం నాకు ఇస్తే నేను శాత్రం వచనం అవుతుంది తల్లి. అది ఏదో ఒకటి ఇచ్చింది. అంటే చిన్నది దగ్గర డబ్బు ఉండి భర్త రోగానికి నివృత్తి కోసం అడిగి తివ్వనందుకు ఆ పుడుక పుట్టాడు. అంటే అది ఎంత దూరం వెళ్ళాలి మనం దాని ఆలోచన లోభిత్వం వల్ల కాదు ఉన్నదాన్ని నువ్వు వాడలేదు అవసరం ఉన్న వరకు ఉపయోగించలేదు. ఇది వా పాపం. కానీ నీ ముందర ఉండేవాడు తెలియకపోతే నీకు జన్మనిస్తాను నేను. త్వం కాస్తీలాభవ. అంటే అది మన జన్మలు.

మన పుట్టుక అనేది మనము ఒక శరీరం ఉన్నప్పుడు ఆచరించిన పనులు పనుల వెనక ఉన్న కోరిక. దానికి తగిన ఫలితం అనుభవించడానికి కావలసిన ఆకారం వస్తుంది. మన ఇష్టం ఏం లేదు. కానీ పరమాత్మ. అనుకున్నప్పుడు అనుకున్న చోట అనుకున్న రూపంలో వచ్చి అనుకున్న పనికి వేయగలం. సో సంకల్ప ఆయత్త జన్మస్థితి. స్వరూపః అని పరమాత్మకు పేరు. ఎందుకు చెప్తున్నామంటే ఇదంతా మనకు ఎక్కడ చెప్పాడు? యతి బుద్ధి అవస్థిత మఖండితయా స్వదృష్ట్యా ద్రష్ట స్థితౌ అధిమకః వ్యతిరిక్త ఆస్తే మన అన్వయం. అక్కడికి తీసుకోవాలి. స్థితౌ అధిమతః. స్థితౌ అంటే స్థిత్యర్థం. జగద్రక్షణాయ అని అర్థం. పరమాత్మ ఎందుకు ప్రవర్తిస్తాడు ఏం చేద్దాం? జగత్తును రక్షించడానికి పుడతాడు కదా? ఉంటాడు. స్థితౌ అంటే స్థిత్యర్థం జగద్రక్షణాయ అది కూడా ఆధిమథః. అధిమక ఏమర్ధము? యజ్ఞ ఆరాధ్యః. యజ్ఞముల చేత అదే కాదు కానీ యజ్ఞముల చేత ఆరాధించబడుతున్నావు. స్థితౌ అధిమకః. యజ్ఞముల చేత ఆరాధించబడుతున్నావు. దేనికోసం? శిత్యర్థం. ఏమర్థం అండి? జగత్ రక్షణ కోసం యజ్ఞముల చేత ఆరాధించబడుతున్నావు. అంటే యజ్ఞం అంటే ఏమిటి అర్థం? ధర్మం. హలో యజ్ఞం ఆరాధన అంటే ధర్మస్థాపన. స్థిత్యర్ధం ధర్మస్థాపన అంటే ధర్మస్థాపన కోసం స్థితి. నీ అవతారమంతా పరిత్రాణాయ సాధూనాం. జగత్ రక్షణ కోసమే నీవు అవతరిస్తున్నావు. జగత్ రక్షణ కోసం అవతరించిన నీవు జగత్తును రక్షించినప్పుడు నీ చేత రక్షించబడిన వారు యజ్ఞముల ద్వారా నిన్ను ఆరాధిస్తున్నారు. సహా యజ్ఞాః ప్రజా కృత్వా పురోవాచ ప్రజాపతిః గీత అనేన ప్రసవిష్యధ్వం ఏషవోస్తు ఇష్టకామతతు

పరమాత్మ ఒక్క జీవులను సృష్టించలేదు. జీవులను యజ్ఞములను కలిపి సృష్టించాడు. మీకు కావలసినవి వీటితో పొందండి. అంటే యజ్ఞములు మీరు చేస్తే ఆ యజ్ఞములు మీకు కావాల్సినవి ఇస్తాయి. అంటే ఏమర్థము? యజ్ఞములు అంటే దేవతారాధన. మీ చేత ఆరాధించబడిన దేవతలు మీ కోరికలు తీరుస్తారు. దేవతలైన కోరికలు తీరుకోబడిన మీరు వారిని ఆరాధిస్తారు. దేవాను భావయతానేన తే దేవా భావయంతువః పరస్పరం భావయంతః శ్రేయ పరమవాక్యదః మీరు వారిని గౌరవించండి వారు ముమ్ములను గౌరవిస్తారు. మీ పని వారితో పొందండి వారి పని మీరు చేయండి. అదే విస్తుతా పుచ్చుకొనుట ఇచ్చినమ్మ వాయనం పుచ్చుకుంటారా వాయనం అదే అన్నమాట ఏం లేదు ఇంతే సంగతి అదే కాబట్టి యజ్ఞముల చేత ఆరాధించబడుతున్నావంటే మనలో యజ్ఞములు చేయాలనే బుద్ధి కలగాలి కదా? కర్మ బుద్ధి. పరమాత్మ జగత్ రక్షణ కోసం మన చేత యజ్ఞములు చేయిస్తున్నాడు. పరమాత్మ యజ్ఞముల చేత ఆరాధించబడుతున్నాడు. ధర్మాన్ని కాపాడుతున్నాడు. జగత్తును రక్షిస్తున్నాడు, ధర్మాన్ని కాపాడుతున్నాడు, మన చేత ఆరాధించబడుతున్నాడు. అందుకే స్థితౌ అధిమతః అంతే కాదు వ్యతిరిక్త ఆస్తే అంటే ఇలా నీవు జగత్తులో అవతరించిన వ్యతిరిక్తః పురుషుని కంటే ప్రకృతి కంటే విలక్షణంగానే ఉంటున్నావు. స్వామి ఈ ప్రపంచం అవతరిస్తున్నాడు, మనతో పాటే ఉంటున్నాడు. మనతో కలిసి ఉంటున్నాడు, మనలా ఉంటున్నాడు. కానీ మనకంటినటువంటి దోషములు ఏవి స్వామికి అంటావు.

నేను చెప్పుకున్నాను కదా ఘటాకాశం పటాకాశం అని. అందువల్ల వ్యతిరిక్తః. నీవు వ్యతిరిక్తః. అంటే ఏమిటి? ప్రకృతి కంటే విలక్షణుడవు. అలాగే పురుషుని కంటే విలక్షణుడవు. అంతే కాదు ఇంకో వ్యాఖ్యానం అవ్యతిరిక్తః స్థితౌ అధిమతాయ్ అవ్యంగిరిక్తః అదేంటండీ అంటే ప్రకృతి కంటే విలక్షణుడవు పురుషుని కంటే విలక్షణుడవు. కానీ వాటికంటే వేరు ఉన్నట్టు కనబడదు. వాటితో కలిసే ఉంటావు. తప్పుతోనే ఉంటావు. అందరిలో అంతర్యామిగా ఉన్నాడు కదా. ప్రకృతిలోనూ ఉన్నాడు, జీవుల్లోనూ ఉన్నాడు. ప్రకృతిలోనూ జీవులలోనూ కలిసి ఉన్నాడు కానీ వాటికంటే వేరు. అతనే కాదు అలాంటి వాడే కాదు కానీ అక్కడే ఉంది. అలాగే వ్యతిరిక్త ఆస్తే వ్యతిరిక్త అంటే మనకు ప్రకృతి పురుష విలక్షణః అలాగే అవ్యతిరిక్తః. తొమ్మిది పురుషుల కంటే విడిగా ఉండడు. వాటితో కలిసి ఉంటాడు. వాటికంటే విలక్షణంగా ఉంటాడు. రెండు తెలియాలి. అందుకే అంటున్నాడు. వ్యతిరిక్తః ఆస్తే అలా ఉన్నావు. ఏమిటి కారణం అంటే ఇలా స్వామి జగత్తు యొక్క పరిరక్షణ కోసం ధర్మ స్థాపన కోసం జగత్తులో అవతరించి ప్రకృతి పురుషుల కంటే విడిగా ఉండి ప్రకృతి పురుషులతో కలిసి ఉండి వాటితో కలిసి వాటికంటే వేరుగా వాటిలో ఉండి జగత్ ధర్మ నిర్మాణ కర్మ సామర్థ్యాన్ని పొందావు అన్నమాట. అలా అది బంద్ చేయదా ఊరికే మోసుకుంటుంది బంద్ చేయదా ఎందుకు వచ్చింది. ఇక్కడ పెట్టి నిన్న ఒక విజ్ఞం రారే అక్కడ పెట్టి ఎవరు

జేబులు జేబులు అంతే కింద కింద. రెండు జేబులు ఉన్నాయి ఆ జేబు ఈ జేబు. ఇంకా గారు చేస్తున్నారు ఎవరో. నెంబర్ ఎంత ఆ నేను లేను.

అయిపోయిందా? ఆహా ఎండ్ కి రా నంబర్ లో. ఓ సార్ ఇది ఏం చేయ్ అంటావ్? అర్థమైంది ఇక్కడది అది నెవ్వరు నోటుకు ఉండవు. కానీ ఇప్పుడు భాగవతంలో ఉంటామని తెలిసిన వాళ్ళు చేయరు, తెలియని వాళ్ళు చేయరు. ప్రధానంగా ప్రకృతి పురుషుల కంటే విలక్షణంగా ఉంటావు, ప్రకృతి పురుషులతో కలిసే ఉంటావు కదా. ఇలా ఉన్న త్వం ఇప్పుడు పైకి పోవాలి. త్వం అంటే ఏమిటంటే కిందికి వచ్చి పైకి వెళ్ళాలి. అది నిత్య ముక్త పరిశుద్ధ విశుద్ధ ఆత్మ అంటాడు. ఇందులో నిత్య ముక్త పరిశుద్ధః. నిత్య ముక్తులు అంటే ఎవరు? ముక్తులు ఉన్నారు మనకు మొత్తం ఉన్నారు. నిత్య ముక్తులు ఎవరండీ? నిత్య ముక్తులు అంటే దేనిలో ఉంటాడో దాని దోషం అంటని వాళ్ళు నిత్య ముక్తులు. వ్యాప్య వస్తుగత దోష రహితః అదొకటి ఇస్తాడు మనకు వ్యాప్య వస్తుగత దోష అస్పృష్టః అంటారు అంటే తాను ఎందులో ఉంటాడో ఆ వస్తువులో ఉన్న దోషం తనకంటదు. అలాంటి వాడిని నిత్యముక్తః అంటాడు. ఈ మాట ఎందుకు చెప్పాలి అంటే. ఇలా చెప్పినందువల్ల కలిగే లాభము పరమాత్మ ప్రకృతి కంటే జీవుడి కంటే విదక్షణుడు.

ప్రకృతి ఉంది అంటే అవ్యక్తం. అలాగే మహత్పత్వం. అహంకారం. ఏదో జ్ఞానేంద్రియాలు, కర్మేంద్రియాలు ఏవో ఉన్నాయి వరుసగా ఉన్నాయి కదా. ఈ అన్నిటిలోనూ వాటి కారణమైన పృథివి, అప్పు, తేజో, వాయు, ఆకాశం ఇలా ఉన్నాయి కదా. ఇలాంటి వాటిలోనూ దోషములు ఉన్నాయి. అందులో ఉన్న దోషములు ఆ వస్తువులకు అంటుతాయి కదా. తప్పదు. అందులో ఉన్న మహత్తత్వము అది అటు అంటుకొనే ఉంటుంది. అహంకారము అందుకొనే ఉంటుంది. ఇంద్రియములు అంటుకొనే ఉంటాయి. ప్రకృతి అంటే తనలో ఉన్న దోషం తాను అంటకుండా ప్రకృతి ఉండలేదు. ఇక జీవుడు ఉన్నాడు. న్యాయంగా వాడికి ఏ దోషము అంటదు. శరీరంలో ఉన్న శరీరంగా దోషము జీవుడికి ఏం అంటదు. ఆ నాయమాత్మాది బాలః నవావృద్ధః. ఈ ఆత్మ బాలుడు కాదు, వృద్ధుడు కాదు, యువకుడు కాదు. అలాగే స్త్రీ కాదు పురుషుడు కాదు. శరీరములో ఉండి శరీర గత దోషం అంటకున్నా శరీరమే నేను అనుకున్న భావం ఉన్నందువల్ల. తిరిగి అనుభవించేటువంటి కష్ట సుఖాలు నాగనుకొని దోషాన్ని అంటించుకుందాం. కదా? భయంగా జ్వరం అంటదు. ఏముందో లేదు. లేని దాన్ని అహంకారం, మనోకారం వీటితో శరీరం పడేటువంటి బాధలు అబ్బా నాకు తలకాయ నొప్పి వేస్తుందండి, నీ తలకాయ లేదు నాకు ఎక్కడిది? ఆలోచించండి. జాగ్రత్తగా నీ తలకాయ ఉన్నదిరా. నీ తలకాయ లేదు నా బిక్కేది. అంటే అయ్యా నాకు అంటే నా శరీరానికి ఏం చెప్పాలి అప్పుడు. తలనొప్పి ఎవరికి? తలకాయ ఉన్నోడికి. నీ తలకాయ లేదు. అంటే వాళ్ళకి గోపం వస్తుంది తలకాయ లేదంటావా అంటావా. కాదు అది వాస్తవాన్ని వాస్తవంగా మాట్లాడితే కోపం తప్ప విషయం తెలియదు. అంటే శరీరము, కాళ్ళు, మోకాళ్ళు, మోచేతులు, నడుములు, భుజములు ఇవన్నీ. శరీరం నొప్పి కాదు ఆత్మకు ఏ నొప్పి లేదు కానీ ఆ శరీరం నాది అనుకోగానే ఆ నొప్పి నాది. పిల్లవాడు బాధపడుతున్నాడు అంతకంటే తల్లి బాధపడుతుంది ఎందుకంటే నా పిల్లవాడు.

ఏదో మన ఇల్లు ఏదో ఒక భాగం వర్షం వచ్చేది ఇంకేదో వచ్చేది ఒక గోడ అయ్యో అని ఆ ఇల్లు కూడిపోయిందండి. కూడింది ఇల్లు పడేది వీడు. కాబట్టి అహంకార మమకారముల వశమై తనకు అంటని దోషాన్ని కూడా అంటినట్టు కష్టముల పాలవుతున్నవాడు జీవుడు. ఇక ప్రకృతి త్యాగాలు ద్వారా అంటుతున్నాయి. పరమాత్మ ఈ రెండిటికంటే విలక్షణం. నిత్యముక్త అంటే వ్యాప్య వస్తు గత దోక అస్పృష్ట. దానికి అర్థం అది. అలా చెప్పుకుంటే ఆ శ్లోకం అర్థమవుతుంది. లేకుంటే ఎక్కడ ఉండదు అంతట ఉండరండి. ఆయన నిత్యముక్తులండి, బుద్ధులండి, శుద్ధులండి. ఏం అర్థమైతది అండి? కాదు. అందరిలోనూ ఉంటాడు, అన్నిటిలోనూ ఉంటాడు, వాటిలో ఉన్న దోషం తనకంటకుండా ఉంటాడు. సూర్యుడు ఉన్నాడు, బురదలో ఉంటాడు, చెరువులో ఉంటాడు, ప్రతిబింబం అద్దంలో కనపడుతుంది, ఆయన బురద అంటుందా? లేదు పరమాత్మ కాబట్టి ఇక్కడ నిత్య ముక్తః అంటే ఏమిటంటే వ్యాప్య వ్యాప్య వస్తుగత దోష అస్పృష్టః ఇలా చెప్పడం వలన ప్రకృతి కంటే పురుషుని కంటే పరమాత్మ విలక్షణుడు అని తెలిసిపోతుంది. ఇంకోటి ఏమిటి ఇందులో విశుద్ధః ఏం చెప్తున్నాడు? నిత్యముక్త పరిశుద్ధ విబుద్ధ దీన్ని విశుద్ధ పరిబుద్ధ రెండు భాగాలు ఉన్నాయి. పరిబుద్ధ విశుద్ధః అని ఒక పదం. అలాగే పరిశుద్ధ విబుద్ధ ఎట్లా బాగాలేదు. పరిశుద్ధః విశుద్ధః ఏమిటి విశుద్ధః అంటే విశుద్ధుడు అంటే ఎవరండీ శుద్ధిగా ఉండేవాడు. ఎలాంటి దోషములు లేని వాడు ఎవడు? ఎవడు కర్మవశుడు కాదో వాడు. విశుద్ధ అంటే అకర్మవస్యః. ఎందుకంటే మనం అనుకుంటాం మనందరికీ బుద్ధి ఉందండి మనసే పాడు చేస్తున్నది మనం వేడికి లొంగకూడదు ఈనాటి నుంచి నిగ్రహంగా ఉందాం జాగ్రత్తగా ఆరాధిద్దాం ధర్మాన్ని పాటిద్దాం అధర్మాన్ని చేయొద్దు అనుకుంటాం. అంతవరకు బానే ఉంది మనం జరిపే అనుకున్నాం. మరి ఉంటామా? ఎంబడే మారిపోతుంది. అక్కడ ఎవరో కనపడతారు. అరే వాడు హాయిగా ఉంటున్నాడు నాకెందుకు ఈ బాధ?

చెప్తాడు స్వామి. ఏకాదశి ఉపవాసం గురించి చెప్తూ ఒక ఉపాఖ్యానం మనకు రుక్మంగళ నారద పురాణంలో గురు ఉపవాసం ఉంటున్నాడు. అందుకే ఉపవాసము లేని వాళ్ళ మధ్యన ఉపవాసం ఉండేవారు ఉండొద్దు అన్నాడు. మీకు వ్రతం ఉంటే, వ్రతం లేని వాళ్ళ మధ్యన వ్రతం ఉండేవాడు ఉండొద్దు. ఎలాగంటే వేశ్యల మధ్యన బ్రహ్మచారి లాగా ఉండాలి. ఇది మనకు విషయం అర్థం కావాలి. మన మనస్సులో విషయం ఎంత స్పష్టంగా అర్థం కావాలంటే వ్యాసులు అంత గట్టి ఉదాహరణ కొట్టి మరి ఇస్తారు. వేశ్యల మధ్య బ్రహ్మచారి ఉంటే ఎంత ప్రమాదమో వ్రతం లేని వారి మధ్యన వ్రతం ఉన్నవాడు ఉంటే అంత ప్రమాదం. ఆలోచించండి గ్రూప్ వాళ్ళే ఉన్నారండి అందరూ హాయిగా కూర్చొని పప్పుచారు ఇంకోటి ఇంకోటి కూర్చొని పిడుకో తింటున్నారు. బాగా ఊరుతో చూస్తున్నాడు వీడికి నోరు ఊరుతుంది. నేను వచ్చేసాను దాన్ని ఇయ్యాల తిందాం అంటాడు. ఏమన్నా అందుకనే ఏంటంటే మనం మనం ఎలాంటి వాళ్ళం కాదు. మనం ఎలాంటి వాళ్ళ వారి మధ్యన ఉన్నాము. ఇంకా లోచుకు వెళితే మనను ఎలాంటి వారి మధ్యన స్వామి పడవేశాడు. ఎందుకు పడవేశాడు? మన కాపటితనే కావాలి. మనం అలాంటి కర్మలే చేశాం. మన ఇష్టం కాదు. మనము ఇదివరకు జన్మలో ఆచరించిన కర్మకు అనుకూలమైన బుద్ధి నీకు కలుగుతుంది. నువ్వు ఆ పని చేస్తావు. కాబట్టి నీవు ఎంత పరిశుద్ధంగా ఉండాలనుకున్నా ఉండలేవు. ఎవడు కర్మ వశ్యుడు కాడో, ఎవడు స్వసంకల్ప ఎప్పుడో వాడే పడుతుంది. అందుకే విశుద్ధః అంటే అకర్మవస్యః చూడండి. అలాగే ఇంకోటి పరిబుద్ధః మరో మాట చెప్తున్నాడు. మొదటిది ఏమిటి? కర్మ వస్తుడు కాదు. రెండవది మనకు పరిబుద్ధ అంటే ఏమిటి? అసంకుచిత జ్ఞానః. నమస్తే అండి. సంకుచిత జ్ఞానం కాదు. ఆ నాకు ఈ శ్లోకం అర్థం అయింది కానీ ముందరి శ్లోకం అర్థం కాలేదండి అంటా మనం. దాని మీద ఏం లాభం? అయ్యా అన్నం తెలుసు పప్పు తెలుసు రెండు కలిపితే తినడానికి తెలుసు. తినకుండా ఎలా ఉండాలో తెలియదు.

ఇగో రెండు ఉన్నాయండి, మనం తినకుండా ఉండాలి అది తెలియలే. మరి ఇదే సంకుస్తు జరిగింది. అనుకున్న దాన్ని అనుకున్నట్టు చేయలేకపోవటానికి అలా చేయటం వల్ల కలిగేటువంటి నష్టం ఇది అని తెలిసి కూడా దాన్ని వారించుకునే ప్రవృత్తి లేకపోతే మీరు అసంకుచిత జ్ఞానమే సంకుచిత జ్ఞానమే. జ్ఞానం ఉంది సంకోచం ఉంది. అందుకే పరమాత్మ ఒక్కడే అసంకుచిత జ్ఞానుడు. పరమాత్మ అకర్మ వశ్యుడు. పరమాత్మ వ్యాప్య వశ్యుల దోష అస్పృష్టుడు. చూడండి. తం నిత్య ముక్త పరిశుద్ధ విబుద్ధః అంటే ఇవన్నీ ముక్తులకు కూడా ఉంటాయి. వైకుంఠలో ముక్తులు ఉన్నారు కదా వాళ్లకు ఉంటాయి. వాళ్ళు కూడా అక్కడికి పోయినాక అకర్మ వచ్చులే. అసంకుచిత జ్ఞానులే. దోష అస్పర్శ వాళ్ళకు ఉంటుంది. కదా? అతి వ్యాప్తి వస్తుందేమో అంటే ఆత్మ. నీవు ఆత్మవయ్యా అంటే అంతఃప్రవిష్య శాస్త్ర. ప్రకృతిలోను ప్రవేశించి శాసిస్తావు? జీవులను రసించి శాసిస్తావు. ఈ పని వాళ్ళు చేస్తారా? జగత్ శాసకత్వం కానీ జగత్ నిర్మాణం కానీ జీవులకు లేదు. జగద్వ్యాపార వర్ద్యం అని చెప్తాము మనం శ్రీ పాక్ష్యంలో. ముక్తులకు అన్నీ ఉంటాయి కానీ జగట్టు వ్యాపారం ఉండదు అన్నాడు. జగత్తును సృష్టించలేడు, రక్షించలేడు, సంహరించలేడు. అంతఃప్రవిష్ట శాస్తా జనానాం అంటుంది వేదం. పరమాత్మ ఎందుకు గొప్పవాడు అంటే ప్రతి దానిలోనూ ప్రవేశించి శాసిస్తాడు. లోకంలో ఈ రెండు పని చేయువాడు ఒక్కడే ఎవడు లేడు. వాయువు ఉంది అందరిలో ప్రవేశిస్తాడు శాసించలేదు. రాజు ఉన్నాడు శాసించిస్తాడు ప్రవేశించలేదు. పరమాత్మకు రెండు ఉన్నాయి. శాసించగలడు, ప్రవేశించడు. అందుకే అంతఃప్రవిష్టః శాస్తా. అందువల్ల ప్రతి వారిని ప్రవేశించి ప్రతివారిని శాసించగల దాన్ని ఏమంటాం ఆత్మ అత సాతత్య గమనే కొద్దిగా సంస్కృతం కాస్త వ్యాకరణం కాస్త ఆత్మ అంటే ఏమిటి అత సాతత్య గమనే సంతత గమనశీలము నిరంతరం వ్యాపక శీలము.

అన్నిటిలో వ్యాపించి ఉండేది ఆత్మ. నువ్వు పరమాత్మవయ్యా. ప్రతి ఆత్మలోనూ అంతర్యామిగా ఉంటావు, లోపల ప్రవేశిస్తావు, చేస్తావు. అందుకే అంటున్నాడు ఆత్మ కూటస్థః తరువాత ఆదిపురుషః అదే ఇస్తాడు. ఇందులో కూటస్థః ఆదిపురుషః కూటస్థః అంటే ఏంటి వికార రహితః. ఏమర్థము? కూడా వికార రహితః. ఎలాంటి వికారము లేనివాడు. అంటే ఏమిటి? ఆత్మకు మన దగ్గర ఆ వికారం ఈ వికారం కాదు. రెండు రకాల వికారాలు. ఒకటి స్వరూపపరంగా మరి ఒకటి స్వభావపరంగా. పరమాత్మకు రెండు రకాల వికారాలు లేవు. జీవుడు ఉన్నాడు ఇప్పుడు స్వభావం మారుతుంది స్వరూపం మారదు. జీవాత్మ యొక్క స్వరూపం మారదు కానీ స్వభావం మారుతుంది. స్వభావం కనుగొనండి కదా మరి స్వభావంలో వికారం వస్తుంది. ప్రకృతిలో స్వరూపంలో వికారం వస్తుంది. కదా? ఓ చెట్టు ఉంది, పెద్దగా అవుతుంది, ఓ పువ్వు పూస్తుంది, మొగ్గ అవుతుంది, పిండి వేస్తుంది, కాయ అవుతుంది, పండ అవుతుంది, రాయి పడిపోతుంది. ఇవన్నీ వికారాలే కదా? వికారాలు ఎక్కడికి వచ్చాయి ఇవి? స్వరూపంలో. కదా? పువ్వుగా ఉంది, కాయగా అయింది, పండుగా అయింది, కింద దారి పడిపోయింది, స్వరూపం మారిపోయింది. నల్లగా ఉండేది, పచ్చగా ఉండేది, ఆకుపచ్చగా ఉండేది, పసుపు పచ్చగా అయింది. గట్టిగా ఉండేది, మెత్తగా అయింది. పుల్లగా ఉండేది, తీయగా అయింది. కింద పడిపోయింది, వాసన లేనిది, వాసన వచ్చేసింది. పువ్వు అంతే. మల్లె పువ్వు ఇప్పుడు జంపుకుంటాం బాగుంటుంది కాసేపటికి వాడిపోతుంది. ఏ సువాసన కోరి మల్లె పువ్వును పెట్టుకుంటావో తెల్లారి అదే పువ్వును. అవతల ఎందుకు పారేస్తున్నావు నువ్వు కోరుకున్నావు కదా? దాని స్వరూపం మారింది. మరి నువ్వు పెట్టుకున్న మల్లెపువ్వు స్వరూపం మారితే నువ్వు ఎట్లాగ అవతల పారేస్తున్నావో, మరి నీ స్వభావం మారితే నిన్ను పారేయాలనా ఉంచుకోవాలనా?

అర తిరిగి అచ్చు ఊరి దగ్గర ఉండి హాస్టల్ ఎక్కడికో పోవడమో పనిలేదు. నువ్వు ప్రీతిగా బాగుందని పువ్వు తెచ్చుకొని కూర్చుని ఇతనె పెట్టుకుంటున్నావు. తెల్లారి మారిపోయి అర్హ పారేస్తున్నావు. మరి నువ్వు మారిపోతే నున్నేం చేయాలి? అందుకే ఇక్కడ పారేస్తున్నాడు అక్కడికి. ఒక రెండు ఎడి తిప్పోడా అని కింద పారేస్తున్నాడు. ఇదే అందుకే ఇది స్వరూప వికారము స్వభావ వికారము. స్వభావ వికారము ఆత్మకు స్వరూప వికారము ప్రకృతికి. పరమాత్మ కూటస్తః అతను నిర్వికారుడు. స్వరూపము మారదు ఆయన స్వభావం. ఆయన స్వభావం మారి మనం ఉంటామండి. ఎక్కడైనా ఉంటావా ఛీ దుర్మాములు విని ఎంత చేసినా విన బుజ్జి రాదు వీళ్ళందరూ సూచించాలి అనుకుంటే మన గజ్నేమిటి ఏం కావాలి. నిరంతరమైన అవ్యాజ్య కరుణ. ఇది ఎందుకు జాయమా మనం ఎంత విసిగించని ఎన్ని తప్పులు చేయని ఎన్ని ఘోరాలు చేయని బాగుపడుతున్నాం చూద్దాం. మరి ఇప్పుడు ప్రభావం మారి నీడు పారేయ్ బయటికి అంటే మన గతి ఏముండదు. అందుకే పరమాత్మకు పేరు కూటస్తః. కూటస్తుడు నిత్యుడు అవుతాడేమో, నిత్యపురుషుడు వికార రైతుడు స్వభావం వాడి స్వభావం మారుతుంది. ఎందుకంటే పరమాత్మను రకరకాలుగా ఆలోచిస్తాడు అనుకుంటాడు. కదా సర్వదేశ సర్వకాల సర్వావస్థలలోని సర్వవిధ కైంచర్యములు సర్వరూపములతో ఆచరించాలి. సంప్రదాయం ఇద్దరు అన్నారు. అందువల్ల పరమాత్ముడు అంటున్నాడు కూటస్తః అంటే నిర్వికారః. స్వరూపం కానీ స్వభావం కానీ ఈ నిత్యులలో కూడా ఇలాంటి స్వభావం కొద్దిగా ఉంటే ఉండొచ్చేమో కానీ వారి స్వభావంలోనూ ఆనంద వ్యత్యయాల్లో అక్కడ కూడా మార్పు సంభవిస్తుంది కాబట్టి వారు కూడా కుదరదు. ఇంకా ఇంకేమంటున్నాడు చూడండి. కూడస్థ ఆదిపురుషః ఆదిపురుష అంటే ఆదిశ్శాత పురుషస్య. అంటే మొదటి వాడైన పురుషుడు. మొదటి వాడు అంటే ఏమిటి? మొదటిది అంటే ఏమిటి? ఆదిహి అత్ర కారణవాకి అంటుంది శాస్త్రం. ఆది అంటే కారణం. ఎందుకంటారా? ప్రతి కార్యానికి మొదలు ఏముంటుంది? కాయ ఉండాలి కదా? కారణం లేకుండా కార్యం ఉంటుందా? పొగ రావాలి అంటే మరి నిప్పు ఉండాలి తప్పదు వేరే మార్గం లేదు. కాబట్టి కార్యము యొక్క చిన్న కారణం కార్య

అది వృత్తి కారణం గట్టణం చెప్పాలి. మొత్తం మాట్లాడితే ఒప్పుకోము. ఏమిటి కారణం అంటే అంటే కార్యానికి మొదలు నుండి అది కారణం. తప్పదు. ఈ పరమాత్మ ఆది పురుషః అంటే సకల జగత్తుకు కారణము అతనే అతనే పురుషుడు. అంటే సృష్టి కారకుడు, స్థితి కారకుడు, లయ కారకుడు. ఎందుకంటే పురుషః అన్నాను. ఆది పురుషః ఏది పురుషః అంటే పురి సేతే ఇతి పురుషః. పురుషః అంటే పురములో ఉండేవాడు. ఏది పురము? ఈ శరీరము. దీనికి శరీరము, వాడికి ఆత్మ. అందులో ఉండేవాడు. అంటే ఆత్మకు శరీరాన్ని ఇచ్చి ఆత్మలోనూ శరీరంలోనూ ఉండేవాడు. రెండింటికీ కారణమైనవాడు. ఆత్మకు తానే కారణము, శరీరానికి తానే కారణము, ఆ రెండింటిలో ఉండేవారు కూడా తానే. అందుకే ఆదిశ్యాసౌ పురుషస్య. కారణం. భూతః పరమాత్మ కారణభూతః పురుషః అంటే అతనే కారణము అతనే కారణము అతనే కార్యము. ఈ జగత్కాననత్వం ఇంకెవరికీ ఉండదు. నిత్యులకు ఉండదు, ముక్తులకు ఉండదు. మనం చెప్పుకున్నాం కదా జగత్ వ్యాపారవజ అని చెప్పుకున్నాం. కాబట్టి ఈ లక్షణాలు ఎవ్వరికీ ఉండవు. ఇవన్నీ కాక చెప్తున్నాడు పరమాత్మ ఆది పురుషః భగవాన్. ఎవరు నీవు? జ్ఞాన శక్తి బల ఐశ్వర్య వీర్య తేజ్ అనేటువంటి ఆరు గుణములకు పేరు భగః అని. క్షణం భగ ఇతి ఈరణ ఇలాంటి భగము కలవాడు భగవాన్ కాబట్టి ఇలాంటివన్నీ ఉన్నటువంటి మహానుభావుడు అంతేకాదు శ్రీ అధీశః త్రయాణామధీచః ఏమిటి మూడో తత్వం రజః తమః గుణత్రయము. గుణత్రయాత్మకమైన ప్రకృతి గుణత్రయాత్మకమైన ప్రకృతి కార్యమైన మూడు లోకాలు అవి కూడా త్రయమే గుణములు మూడు అవి ఉన్న ప్రకృతి వాటి వికారాల్లో

మూడు లోకాలు. పరమాత్మ త్రిలోకాధిపతి, త్రిగుణాధిపతి, త్రిగుణవత్తైన ప్రకృతికి అధిపతి. అందుకే స్వామి శ్రీ అగ్నీశః. మనం ఇంతవరకు ఏదో కొద్దిగా చెప్తున్నాం అంటే ఏం అర్థం? చూడండి ఇప్పుడు నిత్యముక్త పరిబుద్ధ విశుద్ధ ఆత్మ కూటస్థః ఆదిపురుషః భగవాన్. యతి యతి బుద్ధి అవస్థితి అఖండితయ స్వదృష్ట్యా ద్రస్తా ఇప్పుడు ఏం చేయాలంటే ఇవన్నీ పరమాత్మ ఎలా చేస్తున్నాడయ్యా అంటే యతి బుద్ధి అవస్థితి అతను బుద్ధి అంటే సంకల్పం. తన సంకల్పములో ఉన్న దానిని సంకల్ప జ్ఞాన విషయం అన్నమాట. పరమాత్మ ఇవన్నీ ఎలా ఒక్కడే ఎలా చేస్తాడండీ సృష్టి? తానే సృష్టి, తానే రక్షణ, తానే సంహారం చేస్తాడా? ఎంత కష్టపడాలి? అంటే ఏ కష్టం లేదండీ అతని సంకల్పంలో. ఏది విషయంగా భాసిస్తుందో దానా తెలుస్తుంది. యతు బుద్ధి అవస్థితిం అఖండితయా. బుద్ధి అవస్థితిం, బుద్ధి అంటే ఏమిటి? సంకల్పము అంటాం. అలాంటి సంకల్పంలో ఉన్నటువంటి దాన్ని అది కూడా అఖండితయా సదృశ్య, అఖండితయా అసంకుచితయా. మనం అనుకుంటాం రేపు పొద్దున్నే ఫలానా చోటికి వెళ్ళాలి ఫలానా చోటికి వెళ్ళాలి అని పోయి పడుకుంటాం. నిద్రపోయాము అనుకున్నాం అది పోయింది. పొద్దున్న లేచి అవును రాత్రి ఏమో అనుకున్నాం ఇంత జ్ఞాపకం రావట్లేదు పక్కన ఎవడో చెప్తే అవును కదా. మరి నీ సంగతి ఉంది. ఇది ఖండితం. అంటే మతిమరుపు ఆయన ఏం పాపం ఏం చేయడు ఆయనే ఉన్నదాన్ని మరిపిస్తాడు కొత్త దానికే పడదు. చాలు కాదు. ఏమీ అవసరం లేదు. అనుకున్న దాన్ని మరిపిస్తాడు. వద్దాని చేయలేవు. జ్ఞాపకం ఉన్నా చేత కాదు. అబ్బా ఒళ్ళు నొప్పులు ఉన్నాయండి ఇవాళ చేయలేను. జ్ఞాపకం ఉన్నా చేయలేవు అనుకున్నది జ్ఞాపకం ఉండదు.

అసలు శిక్ష ఆయన దగ్గర ఉంది మనం ఏం చేయాలి లాభం? అందుకే అఖండితయా తాను అనుకున్నటువంటి సంకల్పం ఏదైతే ఉందో ఈ సంకల్పము అసంకుచిత జ్ఞానముతో ఉంటుంది. అంటే జగ బహుశ్యాం ప్రజాయేయ నేను ఇన్ని రూపాలలో పొందాలి నామ రూపే వ్యాకర వాణి దీనికి పేర్లు పెట్టాలి ఆకారం ఎర్పర చేయాలి మరేమో చేయాలి అనుకున్నాడు స్వామి పొడపాటు అది మర్చిపోతే మనకైతే ఏమిటి ఇంట్లో చెప్తాడు ఒక ఆడుడు వ్యాసుడు చెప్తాడు భారతంలో ఇది రూపం ఉంది కథలో ఒక తల్లి ఉంది. అర్జెంటుగా తల్లి గాలి తల్లి గాలి దగ్గరలో ఉంది ఏదో ఆ వీదో ఇది వీదో ఉంది. అక్కడ టెలిగ్రామ్ అంటే మన వాట్ టెలిగ్రామ్ అనుకోండి మన వాట్ ఏదో వార్త వచ్చింది. అమ్మకి ఆరోగ్యం బాగాలేదు. ఇగో చూడు బొమ్మ వచ్చింది. సంటి పిల్ల కాడ ఉన్న దగ్గర. ఇయ్యి ఎత్తుకొని పోదాం అంటే వీళ్ళు లేదు. సరే సరే ఇయ్యి కదా ఎంత కాసేపట్లో వస్తా ఉండే పిల్లల్ని లోపల పెట్టి కాలం తెచ్చుకొని ఇయ్యి వెళ్ళాడు. ఏ ఇప్పుడే వచ్చేస్తాను వచ్చేస్తాను అనుకోని పోయింది అప్పుడు తల్లికి సీరియస్ అయింది. పోయి చూడు రావాలి ఇటు ఇటు చేయాలి అందరూ రావాలి అమ్మ అంటే ఇప్పుడు తల కనసాలికి బాధ అయిపోతావమ్మ ఏం పిడవమ్మ నువ్వు ఆ ఎట్లా పోతావ్ మరి. ఆ దుఃఖంలో ఆ బాధలో పిల్లలాన్ని మర్చిపోయింది. ఏం కావాలి? మరి ఎప్పుడైనా పరమాత్మ పొరపాదన ఈ పిల్లగాన్ని మరిచిపోతే మనకేమిటి? ఇది ఉదాహరణ ఇస్తాడన్నమాట. తల్లి కొడుకును మరవవచ్చు, తండ్రి కొడుకును మరవవచ్చు, గురువు శిష్యుడిని మరవవచ్చు, భార్య భర్తను, భర్త భార్యను, మిత్రుడిని, బంధువును అందరూ అందరిని మరవవచ్చు కానీ. వాడు ఎవరినైనా మరిచిపోతాడా? పొరపాటున వాడు మరిచిపోతే మన గతి ఏమిటి? అందుకే అఖండితయా. అది అసంకుచితమైనటువంటి జ్ఞానం. మరపులు, వన్యతాలు, అభిరితజ్ఞనాలు ఇవన్నీ ఉండాలి. తాను ఏది అనుకున్నాడో అనుకున్న దాన్ని ఎలా సాధించాలో తెలుసు. అంటే ఏంటి? ఏం చేయాలో తెలుసు, ఎలా చేయాలో తెలుసు. తర్వాత ఎప్పుడు చేయాలో తెలుసు. కొరపాటున వెనకకి ముందు ముందు చేసే గతి ఏంటి? ఇలా అన్నీ కడుపులోకే పోతాయి కదా అనుకొని మొదలు మజ్జిగ అన్నం తర్వాత పప్పు అన్నం.

వింటే ఏమంటారు? ఇక అబ్బొ అబ్బొ ఏం కాదు బానే ఉంటుంది కదా. ఒప్పుకుందామా? కాబట్టి పౌర్వాపర్యం కావాలి. అంటే సృష్టి, స్థితి, లయములు. దీనికి శక్తి వేరే, దానికి శక్తి వేరే, దానికి శక్తి వేరే. దానికి అన్ని చెత్తులు ఉన్నది. ఏది సంకుచితం కాదు అందుకే అంటున్నాడు. ద్రష్టాస్థితౌ అధిమతః అదేనా ఆ కూటస్తః. యత్ మీన్ వి యామ్ యత్ బుద్ధి అవస్థితి మఖండితయా స్వదృష్ట్యా ద్రస్త స్థితావధిమసః వ్యతిరిక్తాస్తి పైభాగము కూటస్తః ఆదిపురుషః భగవాన్ శ్రధీశః యత్ బుద్ధి అవస్థితమఖండితయా స్వదృష్ట్యా అంటే తాను సంకల్పించాడు. తన సంకల్పములకు ఏది విషయమో దాన్ని పరిపూర్ణముగా తెలుసుకున్నవాడు. అది అది అథెంటికం, అసంకృత్యం. అటువంటి స్వదృశ్యా ద్రస్తా. తన తనకు తానే అన్నీ చూడగలడు. భగవంతుడు ఇంకోటి చూడలేకపోవచ్చు పనిలేదు. స్వామి ఒకసారి నన్ను చూడు అంటాం మనం. అవునులే చూడడా? వాడితో చూస్తాడా? ఇప్పుడు ఇప్పుడు వాళ్ళు ఆయన కళ్ళు తెరిపిస్తారు, ఈయన కళ్ళు మూయించాలి, అయ్యో ఒకసారి చూడు రెండుసార్లు చూడు ఆయన కళ్ళు మూసుకుంటే ఈ లోకం ఎక్కడ ఉంది ఇది ఎక్కడ ఉంది. కాబట్టి అసంకుచితమైనటువంటి జ్ఞానముతో తన సంకల్పంలో ఏవి విషయమయ్యావో వాటిని తనకు తానే చూడగలడు. తను స్వయం ప్రకాశం, స్వయం ద్రష్ట, ఇంకొకడు సూపర్. అంటే మొత్తం కరిస్తే ఏమిటయ్యా అర్థం ఉంటే సర్వకాల, సర్వదేశ, సర్వావస్థలలో సర్వవిధములైనటువంటి సర్వరూపులైనటువంటి జగత్తుకు ఏం కావాలి? స్వామి రక్షకుడు కదా? రక్షణ అంటే ఏమిటి? ఇష్ట ప్రాప్తి అనిష్ట నివృత్తి అంతే కదా? మనకు కోరింది కావాలి, అవసరం లేనిది ఇది రక్ష అంటే ఏమిటి? నువ్వు అనుకున్న దాన్ని ఇవ్వాలి. నీకు కావలసిన దాన్ని ఇవ్వాలి, అవసరం లేని దాన్ని ఇవ్వకూడదు. కోరుకున్నది ఇవ్వాలి, బాధ కలిగించే దాన్ని అంటే సుఖ ప్రాప్తి దుఃఖ నివ్వదు. ఇదే రక్షణ అంటే కదా అది అన్ని దేశములలో అన్ని కాలములలో అన్ని అవస్థలలో అందరికీ కావలసిన దాన్ని ఇచ్చి అవసరం లేని దాన్ని ఇయ్యకుండా ఉండేటువంటి రక్షకత్వ వ్యాపారము కలవాడు.

అది అర్థం. దీనికి చెప్తున్నారు చూడండి ద్రత్తా స్వదృశ్యా ద్రత్తా తన జ్ఞానముతోటే తాను. మనందరి స్వరూప ఉత్పత్తి వృద్ధి నాశములను అనుకున్న రీతిగా చేయగలవాడు సంకల్పించగలవాడు. అంటే సర్వదేశ సర్వకాల సర్వావసరలో సర్వవిధమైనటువంటి జగత్తుకు ఇష్ట ప్రాప్తి అనిష్ట నివృత్తి రూప రక్షణ వ్యాపార దక్షః అది అర్థం. అంటే తన అన్నీ చూడగలండి, తన చూడగలండి అంటే అర్థం కాదు. అంటే ఏమిటి? పరమాత్మ యొక్క వస్తు స్వరూపాన్ని ధృవుడు కాళ్ళలోకి గట్టినట్టు ముందు వెనక్కి పెట్టాడు. ఎందువల్ల పెట్టాడు అతని శంఖమే అతన్ని స్పృశించింది కాబట్టి యస్మిన్ విరుద్ధ గతయః అనిశం పతంతి విద్యాదయః వివిధ శక్తయః మరి ఇచ్చామండి కూడా రాశారా? ఇది ఉంది. ఇచ్చారు కదా. యష్మిని విరుద్ధ గటయః మనకి ఇందులో భావంలో ఇంకో దాన్ని తీసుకుంటే అంటే మొత్తం ధ్రువ స్తోత్రంలో ఈ రెండు మూడు శ్లోకాలు చాలా ప్రధానమైనవి. మొత్తం వేదాంత తత్వాన్ని అన్నీ కూడా ఇందులో ఉన్నాయి. రెండు కారణాలు ఒకటి తెలవాలి రెండోది తెలపాలి అనుకోవాలి. ఇదంతా ఎందుకండీ వాళ్ళకు కాకుండా ఇప్పుడే. ఇదంతా ఎందుకు వాళ్ళకి ఏమవుతుంది రా ఏదో చెప్పుకుంటూ పోదాం అండి. తెలపాలనేటువంటి ఇచ్చ కూడా ఉండాలి. పిల్లవారికి ఆకలి అవుతుంటే కడుపు నిండా వాడికి అన్నం పెట్టాలన్న కోయిక తల్లికి లేకుంటే పెట్టదు ఇంట్లో అన్నీ ఉంటాయి. తల్లికి ప్రేమ ఉందండి. తల్లికి ప్రేమ ఉంది పిల్లవాడికి ఆకలి ఉంది. పిల్లల అనుభవం లేకుంటే ఎన్ని ఉన్నా అది లేదు. అందుకనే యాద ఎందుకు రావడాడు మరి ఇవన్నీ అందించాలనే పడ్డాడు. ఇంత అనంత తత్వాన్ని మనకు అందించాలని ఆయన ప్రయాజం అంతా అదే. అందుకంటున్నాడు యస్మిని విరుద్ధ గతయః విరుద్ధ మతయః అనిశం పతంతి విద్యాదయః దువిధ శక్తయః ఆనుపూర్వ్యః

ఇందులో చెప్తున్నా మనకు యస్మిన్ యస్మిన్ విరుద్ధ మతయః మళ్ళీ ఇందులో ఏ పరమాత్మ యందు ఈ లోకంలో మనము అనుకునేటువంటి పరస్పర విరుద్ధమైనటువంటి ఆలోచనలన్నీ వాటి వల్ల కలిగేటువంటి వికారములన్నీ. వాటి వల్ల జరిగేటువంటి స్థితి స్వరూపాలన్నీ ఏ పరమాత్మ యందు తమకు తాముగా ఆవిర్భవిస్తాయో కదా మనము కావాలనుకుంటే కుదరదు. ఎందుకంటే అనోరణీయాన్ మహతో మహీయాన్ మనం అయితే చిన్నగా ఉండగలం లేకుంటే పెద్దగా ఉండగలం కానీ ఉండగలమా? పరమాత్మ చిన్నగా ఉండగలడు, పెద్దగా ఉండగలడు. సరూపంతో ఉంటాడు, నీ రూపంతో ఉంటాడు. సగుణంగా ఉంటాడు, నిర్గుణంగా ఉంటాడు. కాబట్టి అన్ని రకములుగా అంటే ఏమిటి ఆశ్రయాంతరేషు సమానాధికరణ్య అనర్హత్వం విరుద్ధ మతిత్వం అని లక్షణం చెప్తాడు. అంటే ఏమిటి? జగత్తు ప్రకృతి పురుషులు ఉన్నారు. ఈ సకల జగత్తుకి ఎవరండీ ఆశ్రయము? పరమాత్మ. కదా? జగత్తంతా ఎక్కడ ఉంది? పరమాత్మలో ఉంది. ఈ జగత్తు పరమాత్మలో కాక మరెక్కడైనా ఉందా? లేదు. ఆశ్రయ అంతర్యత సామోనాధికరణ్య అనర్హః. పరమాత్మ యందు ఉండే జగత్తు పరమాత్మ కంటే భిన్నమైన వాటిలో ఉండదు. ఇది విరుద్ధమతి అర్థమైందా? అది విరుద్ధమతి అంటే మనం ఏం చేస్తాము? ఇది నా ఇల్లు అండి, ఇక్కడ నేను ఉంటున్నానండి, నేను ఇంట్లో ఉంటున్నానండి. మరి ఇల్లు ఎక్కడ ఉంది? నీలో ఉందా?

అడగదు లేదు. నువ్వు నువ్వు అనుకునే నీవు, నీ శరీరము, దాని ఉండే ఇల్లు, అది ఉండే భూమి, అది ఉండేటువంటి ఆకాశము, అది ఉండే ప్రపంచం అంతా అక్కడ ఉంది. అతని కంటే వేరైన చోట ఎక్కడైనా ఉన్నాయా? భగవంతుడు కాని చోట ఏదీ లేదు అనే జ్ఞానము నిన్ను చూస్తేనే కలుగుతుంది. ఇంకోడిని చూస్తే కలుగుతాడు. అది వీరు యత్మిన్ విరుద్ధమగతయః అనిశం పతంతి. ఏమిటది? విద్యాదయః వివిధ శక్తయః ఆనుపూర్వ్యాత్. రకరకాల విద్యం అంటే ఏంటి విద్యాదులు అంటే జ్ఞానము, శక్తి, బలము, ఐశ్వర్యము అంటాం. విశుద్ధ బలైక ధామిని అంటాం మనం. కదా జ్ఞానం అవుతాది, శక్తి అవుతాది, బలమవుతాది ఇవన్నీ. ఇవన్నీ ఉన్నాయంటే మనకు చిన్న డౌటు. ఒకేసారి ఉన్నాయా వరుసగా ఉన్నాయా? అంటే క్యూ కట్ చేస్తాయా? ఎలా వస్తాయండి? ఎలా ఉన్నాయి స్వామిలో? ఇవన్నీ ఉన్నాయి, ఉన్నాయండి. ఎలా ఉన్నాయి? క్యూ కట్టాయా? అన్నీ ఒకసారి ఉన్నాయా? ఏది ముందు ఉంది? ఏం చేద్దాం? పొరపాటున ఫ్యూ అన్నాం అనుకోండి, జ్ఞానం వచ్చినాక బలం వస్తుంది అంటే మరి జ్ఞానం ఉన్నప్పుడు బలం లేదన్నమాట. బలం ఉన్నప్పుడు శక్తి లేదు. శక్తి ఉన్నప్పుడు ఐశ్వర్యం లేదు. ఆ ఒక్క జ్ఞానం చాలు కదా. కాబట్టి ఈ క్రమత్వం మనకు తప్ప అతనికి లేదు. పరమాత్మ సృష్టి చేస్తున్నాడు. సృష్టిలో పరమాత్మ దగ్గర ఏ శక్తి ఉన్నది? సృష్టి చెప్తున్నది. సృష్టి శక్తి లేదా? దక్షణం చేస్తున్నప్పుడు సృష్టి శక్తి లేదా? మరి సంహారం చేస్తున్నప్పుడు ఈ రెండు లేవా? అన్ని శక్తులు అన్ని వేళల సహజంగా ఎన్నో ఉన్నాయి. మనకు ఈ క్రమం వస్తుంది ఆనిపూడివి. ఏ పని చేస్తున్నప్పుడు ఆ పనే చేస్తాడో ఏమో అనిపిస్తుంది.

అలా అనిపించడానికే ఎందుకు వచ్చిన బాధ అని ఒక్కొక్క పనికి ఒక్కొక్క రూపాన్ని తలచి ఆ పని చేస్తున్నాడు. రజోగుణాన్ని తీసుకొని బ్రహ్మాచారాన్ని తీసుకొని సృష్టి అంటే బ్రహ్మ పని ఏం చేయటంటే సృష్టికర్త. వాడు సంహారం చేయడు. కదా విష్ణు పని ఏమిటి రక్షణ వీడు సృష్టి చేయడు. రుద్రుని పని సంహారం వీడు రక్షణ చేయడు. ఒప్పుకున్నానా? ఇవన్నీ మన కోసమయ్యా. ఏ పని చేస్తున్నప్పుడు ఆ ఒక్క పని మాత్రమే చేస్తున్నాడో ఏమో అనిపిస్తాడు. అతనిలో ఆ ఒక్క శక్తి మాత్రమే వచ్చి ఉన్నదేమో అనిపిస్తుంది. ఇప్పుడు ఈ శక్తి తర్వాత అది రాదు ఇంకో శక్తి. ఇవన్నీ ఆనుపూర్విగా వస్తాయి కానీ ఒకేసారి రావు మనకైతే. పరమాత్మ సర్వశక్తిమా. అన్ని శక్తులు ఉన్నాయి, అన్నీ ఒకేసారి ఉన్నాయి, వరుసగా రావు. అక్కడ శుభ ప్రశ్న లేదు. అన్ని రూపాలు ఎవరివి? ఆయనవి. అన్ని కర్మలు ఎవరివి? ఆయనవి. అన్ని పేర్లు ఎవరివి? ఆ ఆయనవి. అందుకే ఒకదానికి ఒకటి విరుద్ధంగా ఉన్నవి కూడా ఆయనలో సమానంగానే ఉంటాయి. ఒకళ్ళ పని సృష్టి, ఇంకొకళ్ళ పని రక్షణ, ఇంకొకళ్ళ పని సంహారం. ఈ మూడు ఆయనే చేస్తాడు. తెలివి గలవాడైతే సంహారము కూడా రక్షణలోని భాగమే. కదా? బాగా వర్షం వచ్చిందండి, వరద వచ్చేసింది, ఇంట్లోకి నీళ్లు వస్తున్నాయి. ఏం చేస్తాం? సమానం చేపపోయి అరకి మీదే పెడతాం. పెట్టి మనం కాపలా ఉన్నాం. ఇప్పుడు ఇది సంహారమా రక్షణమా? అలాగే ప్రళయ జలం మహాసముద్రం వస్తున్నది అందరి చేప ఆయన పొట్టలో పెట్టుకున్నాడు. రక్షణ ఎవరి? ఉదారస్తా అండి పొట్టలో బొజ్జలో దాచుకున్నాడు అన్ని. దేనికి వరద వస్తున్నది. అవునండి. వచ్చింది నీళ్ళు వస్తున్నాయి దాచుకో వారే ఆయనతో పొట్ట తీసుకున్నాడు. మరి తగ్గినాక మళ్ళీ చుట్టిస్తాడు. ఇప్పుడు ఏమైనట్టు.

మనకు వ్యాసుడు చెప్తాడు మనకు, విదురుడు చెప్తాడు భారతంలో వైద్యుడు ఉన్నాడే ఇతనే బ్రహ్మ. వైద్యుడే విష్ణువు, వైద్యుడే రుద్రుడు. అదేం కర్మయ్యా అంటావా? అంటే కర్మ ఏమిటయ్యా? మనకో పుండు పుట్టింది. ఆ పుండును తీసేయాలి, దాన్ని సంహరించాలి, ఆపరేషన్ చేయాలి కదా. ఇప్పుడు ఇది సంహారం కర్తే కదా? మరి సంహారం చేయాలంటే ఆ కుండును మాత్రమే తీసేయాలి. పొరపాటున కాలుకు జబ్బు అయితే కళ్ళు తీసేస్తే? అంటే ఏమిటి దాన్ని మాత్రమే తీసేయాలి దాని పక్కన ఉన్న దాన్ని కాపాడాలి. ప్రశ్న చేయకుండా సుమారు చేయలేడు. దీన్ని తీసేసి ఆ పక్క దాన్ని కాపాడి తీసేసిన దానిలో కూడా తరువాత వృద్ధి పొందడానికి కావలసిన శక్తిని సృష్టిస్తారు. ఏం చేస్తారు ఆపరం చేసి డాక్టర్లు మరి మందులు లాగిస్తారు. దేనికి ఈ మందులు? కొత్త శక్తి పుట్టాలి. కదా? సృష్టి చేస్తాడు కొత్త శక్తిని పక్కదాని రక్షణ చేస్తాడు రోగానికి పోకూడదు. ఏమైంది? ఆయనే బ్రహ్మ, ఆయనే విష్ణువు, ఆయనే రుధుడు. ఇవి తర్వాతనా ముందా అంటే ఏం చెబుదాం? ఇది ముందు తర్వాత. కాబట్టి పరమాత్మ కూడా యత్నిను విరుద్ధగతయః అనిశంపతంతి మతయః అనిశంపతంతి. విద్య కానీ జ్ఞానము శక్తి అందుకే వివిధ శక్తయః ఇది ఆనుపూర్వ్యాత్ చూడటానికి వరుసగా ఒకదానికొకటి ఉన్నట్టుగా మనకు కనపడుతున్నాయి కానీ పరమాత్మ యందు ఇవన్నీ సమానముగా వస్తాయి. తత్ బ్రహ్మ అయ్యా ఆయన్నే అంటారు బ్రహ్మ. ఈ తత్ బ్రహ్మ అనే మాట ఏం మాట మనకు కైత్రియ పురహత్తు వస్తే అర్థమవుతుంది కదా. అదిహి భగవో బ్రహ్మేతి భృగురువై వారుణిహి వరుణం పితనోపసాద అదిహి బ్రహ్మో భగవో బ్రహ్మేతి అని చెప్పాడు.

తపసా బ్రహ్మ విజిజ్ఞాసస్వ తపో బ్రహ్మేతి సతపో తప్యతా సతప స్తప్త్వ అన్నాడు అన్నం బ్రహ్మే దివ్య జానాత్ అన్నాధ్యేవ కల్బిమాని భూతాని జాయంతే అన్నేన జాతాని జీవంతి అన్నం ప్రయంతి అభిసంధిశంతి తద్బ్రహ్మ అలాగే ఆనందో బ్రహ్మ తద్బ్రహ్మ విజ్ఞానం బ్రహ్మ తద్బ్రహ్మ ఇది తద్బ్రహ్మ. ఎక్కడిది తద్బ్రహ్మ? మొత్తం. ఒకటే ఒక బ్రహ్మం. ఇలాంటి లక్షణాలన్నీ ఉన్నటువంటిది అంటే సృష్టి, స్థితి, సంహారాది శక్తులు, సంకల్పము, జ్ఞానము. బలము, ఐశ్వర్యము ఇవన్నీ ఏకకాలంలో వ్యాపించి వరుస క్రమంలో సృష్టిస్తున్నట్టుగా చూపించగల వివిధ విచిత్ర అనంత ఆశ్చర్య శక్తిమాన్ పరమాత్మ. ఎవరికి ఇలాంటి శిక్ష అంతా ఉందో ఆయన బ్రహ్మ అండి. తత్ బ్రహ్మ ఏ విశ్వభవం ఏకం అనంతం ఆద్యం ఆనంద మాత్రం అవికారం. అయ్యా, మొత్తం పని అయితే ఇంకోటి ఏం లేదు. ఇంకో ప్రశ్నే లేదు. ఎందుకంటే ఈయన ఎవరు? విశ్వభవం. సకల ప్రపంచం యొక్క సృష్టికి కారణము. అంటే యతో వాయుమాని భూతాని జాయంతే యేన జాతాని జీవంతి ఇప్పుడు చెప్పుకున్నాం యత్ ప్రయంతి అతి సంధిశంతి తద్బ్రహ్మం. ఇప్పుడు సద్బ్రహ్మ విశ్వభవమ్ అన్నాడు. రేకది ముందు అహం వేద్మి మహాత్మానం రామం దశరథాత్మజం సత్య పరాక్రమం రెండు ఉన్నాయి. రవి మాట అది విశ్వామిత్రుడి మాట. ధరిద మహారాజు పొరపాటున అయ్యో పిల్లవాడంటే పిచ్చివాడ నీకేం తెలుసురా అహం వేద్ని మహాత్మ నాకు తెలుసు ఆవిడ దేవ కొట్టువాడ కథ అలాగే ఉంది అది ఉత్తాహం వేద్ని మహాత్మ అనే శ్లోకం కాదు వేదాహమేతం పురుషం మహాంతం

వేద అహం ఏతం పురుషం అహం వేతి మహాత్మాను. పదాలు మార్చి ఏతం అంటారు ఋషులు ఏం మాట్లాడుతారు ఉత్మా మాట్లాడుతారా పొల్లు మాట్లాడ మాట్లాడుతారు అంత వేద మాట్లాడుతారు. వదిలేస్తే లేదని బాధ మనకు అర్థం కాదు మనకు జ్ఞాపకం ఉంటే కదా మనకు అది వస్తే కదా అందుకే చెప్తున్నాడు విశ్వభవం ఇతను సగ్ర ప్రపంచమైన కారణము ఏకం అనంతం అలాగే ఆద్యం ఆనంద మాత్రం ఏకం అలాగే అవికారం ఆనందం. ఏకం అవికారం ఆనందం. కొంచెం జాగ్రత్తగా చూసుకుంటే సత్యం జ్ఞానం అనంతం బ్రహ్మ తద్వేదనిహితం గుహాయాం పరమేభ్యోమన్ సత్యం జ్ఞానం అనంతం బ్రహ్మ. ఇక్కడ ఏమన్నాడు ఆనందం అన్నాడు. ఆనందం అనే పదం తోటి మనకు జ్ఞానం వస్తుంది అని చెప్తాడు. జగ లేదు. మరి ఇక. ఆనందం అంటే జ్ఞానం. ఎందుకు ఆనందం అంటే జ్ఞానం? నిజంగా ఆనందం కలిగేది దేనితో అండి? కదా? ఎవరు ఏడుస్తాడు? జ్ఞానం లేనివాడు ఏడుస్తాడు. ఇక్కడ జ్ఞానం వల్ల కలిగేది జ్ఞానం ఆనంద స్వరూపమే కాబట్టి, జ్ఞానం వల్ల కలిగేది ఆనందం కాబట్టి ఇక్కడ ఆనందం అంటే జ్ఞానం. ఎలాగో అనంతం అన్నాడు. అనంతం అనంతమే పదం అది. ఇంకోటి ఏమన్నాడు అవికారం అన్నాడు. అవికారం అంటే సత్యం. దేనికి మార్పు మార్పు దేనికి ఉండదు. సత్యం ఎన్నడూ మారదు. ధర్మం మారుతుంది కానీ సత్యం మారదు. ఆలోచించండి. సకల ప్రాణులను పరమాత్మ రూపంగా చూడాలి, మారుతుందా? దీనులందరినీ కాపాడాలి, మారదే. మరి ధర్మం మారుతుంది. అమ్మను అమ్మను సేవించాలి, నాన్నను సేవించాలి. పుత్రునిగా ధర్మం వేరు. పతిగా ధర్మం వేరు. పత్నిగా ధర్మం వేరు. పుత్రునిగా ధర్మం వేరు.

మనకు అర్థం కావాలంటే సత్యం అంటే విలువ అంటాడు. ధర్మం అంటే బొమ్మ అంటాడు. బొమ్మ బొరుసు విలువ విలువ ఉంటుంది కదా. రూపాయి బిళ్ళలో ఈ వెనక ఒకటే నేస్తాడు. ₹1 అది ఎన్ని యుగాలకు ₹1 మారదు. పక్క బొమ్మ గాంధీని వేయొచ్చు, నెహ్రూని వేయొచ్చు లేదా ఇంకెవరో ఉన్న ఎవరో ఇష్టం ఉన్న బొమ్మని వేసుకోవచ్చు. ఏదో పువ్వుని వేయొచ్చు, పద్మాన్ని వేయొచ్చు, నౌక నేయొచ్చు అవి మారుతాయి ఈ ఒకటి మాత్రం. విలువ మారదు, సత్యం ఎన్నడూ మారదు. ధర్మం కాలానుగుణంగా, వ్యక్తి అనుగుణంగా తల్లికి, తండ్రికి, కొడుక్కు, పిల్లవాడికి ఇవి మారుతాయి. కాబట్టి వికారము చెందనిది ఏమిటి? సత్యము. అందుకే అవికారమన్న పదం తోటి. సత్యం అనేటువంటి మాట మనకు వచ్చింది ఎందుకంటే దేశ ఇంకోటి ఏమిటి అనంతం. అనంతం అంటే ఏమిటి? దేశ కాల వస్తు అపరిచ్ఛిన్నం. అదే గణతం అంటావ్. దేశ పరిశ్రిష్టం కాదు, కాల పరిశ్రిష్టం కాదు, వస్తు పరిశ్రిష్టం కాదు. అంటే ఏమిటి? మనం నేను ఇప్పుడు ఇక్కడ ఉన్నాను అంటాం. ఇక్కడ ఉన్నాను పక్క హాల్ లో. లేను. ఇప్పుడు ఉన్నాను ఇంకా ఏప్పటికి? లేను. నేనుగా ఉన్నాను ఇంకొకడిగా లేను. అక్కడ ఆ బ్యాగ్ ఉంది అంటాం. అక్కడ బ్యాగే ఉంటుంది ఇంకోడు ఉండదు. అది అక్కడే ఉంటుంది కింద ఉండదు. అప్పుడే ఉంటుంది తర్వాత ఉండదు. దేశము కాలము వస్తువు. ఫలానా చోట, ఫలానా సమయంలో, ఫలానా రూపంలో ఉండేవాళ్ళం మనమంతా. కదా పరమాత్మ. అన్ని కాలములలో, అన్ని దేశములలో, అన్ని రూపాలలో ఉంటాడు. కదా? పరమాత్మ వైకుంఠంలో ఉన్నాడు, భూలోగంలో ఉన్నాడా? కృతజనంలో ఉంటాడా ఆయన ఉన్నాడా? యుగాల్లో ఉన్నాడు. అన్ని కాలాల్లో ఉన్నాడు, అన్ని దేశాల్లో ఉన్నాడు, అన్ని రూపాల్లో ఉన్నాడు. పరమాత్మ లేని రూపం అందుకే ఆయన పేరు అనంతడు అని. అనంత అంటే దేశ కాల వస్తు పరిచ్ఛిన్న రచితః. ఇవి మనకు ఉంటాయి ఆయనకు ఉంటాయి. అందుకే పరమాత్మ చెప్తున్నాడు ఏకం అనంతం ఆద్యం ఆద్యం అంటే కారణం కారణభూతం. ఏకం అంటే సజాతీయ విజాతీయ స్వ.

స్వగతం బేదా మూడు రకాలు కదా ఒక సజాతీయం అంటాం ఒకటి విజాతీయం అంటాం ఒకటి స్వగతం అంటాం అంటే ఏంటి నేను అంటే నాలాంటి వాడు ఇంకోడు లేడు. విజాతీయం. నాకంటే వేరే వాడు ఇంకోడు లేడు. విజాతీయం. నేను నేనుగా లేను సొగతటి. అంటే ఒక చిన్న ఒక గడ్డం తీసుకున్నాం ఒక కుండ. కుండ లాంటి కుండ ఇంకోటి ఉంటుంది. ఉందదా? కుండ కాకుండా ఒక వస్త్రం ఉంటుంది. కదా సజాతీయం విజాతీయం అలాగే తాను వస్తువు కుండా అంట కానీ పరమాత్మ లాంటిది ఇంకోటి ఉందా? లేదు పరమాత్మ కాదనేది ఇంకోటి ఉందా? లేదు పరమాత్మ పరమాత్మ కనబడటం లేదా? సజాతీయ విజాతీయ స్వగత భేద రాహిత్యం అన్నమాట. ఆయన లాంటి వాడు లేడు. ఆయన కాని లాంటి వాడు లేడు. ఆయన కాననే వాడు లేడు. వేరే మార్గం లేదు అంటే కొద్దిగా ఇది శాస్త్రం తర్కం అంటాం దీన్ని. ఇది ఒకసారి కొద్దిగా మనకు బుర్రలో పట్టింది అనుకోండి పరమాత్మ హాయిగా చెప్తుంది అబ్బా భగవంతుడు అంటే ఇలాంటి వాడా. ఇలా వింటే భగవత్ తత్వం కొంచెం. బుర్రకెక్కి కాస్త వింటున్నప్పుడు కష్టం అనిపిస్తుంది కానీ అర్థం అవుతున్న కొద్దీ మందులాగా పనిచేస్తుంది. వేసుకుంటున్నప్పుడు చేదు ఉంటుంది. అప్పుడు పోయినాక రోగానికి పోగొట్టుతుంది. జ్ఞానం కూడా అలాంటిదే. చెప్తున్నాడు తత్ విశ్వభవం ఏకం అనంతం ఆద్యం ఆనంద మాత్రం అవికారం ఇలాంటి పరమాత్మను అహం ప్రపద్యే నేను శరణు వేడుతున్నాను. యాసిశోహి భగవన్ తవ పాదపద్మమాసీహి కధానుభజతః పురుషార్ధమూర్తేహి అప్యేవం హరియ భగవన్ పరిపాతి దీనాన్ వాశ్రేవ వత్సకం అనుగ్రహ చాకరో భవాన్ పరమాత్మ లాంటి వాళ్ళు అంటే సత్యాసితః అంటే అన్ని కోరికల నిజం చేసేవాళ్ళు సత్య ఆసితః ఆసి అంటే కోరికలు కదా మనం ఎవరిని కోరినా గ్యారంటీ లేదు అవి తాగుతాయి అని ఆయన్ని కోరితే ఏ తీరు కాయ అందుకే స్వామికి ఒక బిరుదు ఇచ్చాడు సత్యాశితః వాస్తవమైన కోరికలు అంటే నిజము కోరికలు నిర్ణయం చేసేవాడు అన్నమాట.

అంటే దేవుడు దేవుడుగా పూజించకున్నా నువ్వు అనుకున్నవని అది తయార దండం పెట్టు. మనం చేస్తాం గుడిలో దండం పెట్టురా చదువు వస్తుంది అసలు తాగు ఉద్యోగం వస్తుంది. కొంచెం పదా పోయే తర్వాత మంచి అమ్మాయి దొరుకుతుంది భార్యగా తీరా. పెళ్ళై వచ్చే కొడుకు పుడతాడు అంటాం ఇవన్నీ ఏంటి? అంటే భగవంతుని మీద ప్రేమ లేకున్నా అని ఇస్తాం. ఈ కోచం ఏమన్నా చాలు కదా అని అంటాం. అందుకే స్వామికి పేరు సత్యాసితః. అంతే కాదు పరమాత్మకి ఇంకో బిరుదు ఉంది. ఆ విరకమైన బిరుదు ఏంటది? పురుషార్ధ మూర్తే. అయ్యా ధర్మము, అర్థము, కామము, మోక్షము నాలుగు ఏమిటి? పురుషార్థాలు నిజంగా పురుషార్థాలేనా? ఆలోచించండి ఎందుకంటారా? కిమ్ నామ పురుషార్థం. అర్థం ఏమిటండి? పురుషైహి అర్ధ్యతే ఇది పురుషార్ధః. కదా? మానవుల చేత పురుష కోరబడేది. జీవుల చేత కోరబడేది పురుష అర్ధః. కదా? పురుషుడు అర్ధించే దాన్ని పురుషార్ధం. న్యాయమంగా పురుషుడు ఎవరిని అర్చించాలి? ధర్మాన్ని కోరాలా, అర్థాన్ని కోరాలా, కామాన్ని కోరాలా, మోత్సాన్ని కోరాలా లేక వానిని కోరాలా? బుద్ధిమంతుడు వాని కోరుతాడు. ఇక తగ్గిన వాళ్ళు వీడిని కోరుతాడు. అందుకే అంటాలో ఏంటి ఆ రాజపరిధియమాన వస్తు అపేక్షయా స్వాయస్తికృత రాజా మహాన్. మహారాజు. గారు నాయనా నీకేం కావాలి అన్నారు. ఏదో ఇంట్లో కావాలి, ఏదో వాకిలి కావాలి, భార్య కావాలి, సంపద కావాలి అంటే ఇచ్చాడు వెళ్ళిపోయాడు. పక్కన ఇంకోడు వచ్చాడు ఉన్నాడు. నాయనా నీకేం కావాలిరా అయ్యా మీరే కావాలండి అన్నారు. అదేమిచ్చినా మీరు ఎప్పుడు నా కోసం ఉండాలి. అర్థం కాలే సరే మంచిది అలాగే ఉంటాం లేదా అన్నారు. తర్వాత ఆలోచించండి ఎవరికి లాభం ఎక్కువ? రాజే తన వాడండి వాడికి వచ్చే విని వస్తాయి. వాడికి అడిగితే వస్తది. కదా? ధర్మాన్ని, అర్థాన్ని, కామాన్ని, మోక్షాన్ని కోరేవాడు గొప్పవాడా? పరమాత్మను కోరేవాడు గొప్పవాడా? పరమాత్మను కోరేవాడే జ్ఞాని. వాడు అన్నీ ఇస్తాడు. నిజంగా మనం కోరవలసింది పరమాత్మనే. కాబట్టి పరమాత్మే పురుషార్ధ స్వరూపం.

పురుషార్ధం అంటే పరమాత్మ, ధర్మం కాదు, అర్థం కాదు, కామం కాదు, మోర్చం కాదు. అందుకే అంటున్నాడు పురుషార్ధ మూర్తే అనుకున్నవ నిజం చేసే మహానుభావ పురుషార్ధ స్వరూప ఇలాంటి నీకు భగవన్ తవ పాదపద్మం ఆసీహి తథా అనుభజతః ఇలాంటి ఇలాంటి ఎలాంటి పురుషార్ధ స్వరూపుడైన నీ పాదపద్మములను తమకు కావలసిన కోరికలకు అనుగుణంగా సేవించేవారు. వాళ్ళ బుద్ధులు మాత్రం మారవు, నువ్వు మాత్రం అంతే ఉంటారు. మేము మారము, నువ్వు మారవు స్వామి. అవును భగవంతుడు మారడు కదా మనం మారతామా మనకి ఈ బుద్ధి మారదు ఆయనకి ఆ బుద్ధి మారదు. ఇద్దరికీ ఒప్పుకోవాలని సమానం అందుకే అనుభవత పురుషార్ధ మూర్తే అప్యేవం ఆద్య భగవన్ పరిపాతి దీనాం. అయినా నీవు నిన్ను తప్పించి వేరే కోరికలు అడుగుతున్న వాళ్ళను కూడా కాపాడుతున్నావయ్యా. ఎంత దయయ్యా నీకు? మేము ఆ పని చేస్తామండి. పొరపాటున అమ్మ చెప్పాడు కదా కథ చెప్పాడు. నాన్న అమ్మ ఇద్దరు ఉన్నారు. పిల్లవాడు ఉన్నాడు, చిన్న పిల్లవాడు ఉన్నాడు. అమ్మ తల్లి పిలిచింది పోయాడు. తండ్రి పిలిచాడు. సగం పోవడమా ఆగుతున్నాడు. ఇది జరిగిపోయి వచ్చింది పిల్లవాడికి ప్రేమ నీవంటే ఎక్కువ నేనంటే ఎక్కువ. చూడు అమ్మ పిలిస్తే పోయేది నాన్న పిలిస్తే రాదు. రాకుంటే ఓహో నీకు అమ్మ కావాలి నేను వద్దు కదా రండి రేపు చెప్తారు ఆయన. పెళ్ళారి వీడికి స్కూల్ ఫీజు కట్టాలి. నాన్న ఫీజు అమ్మ అడుగు. అమ్మ కావాలి కదా. ఏం చేయాలో మరి పరమాత్మ నీకు ఇంద్రుడు కావాలా? ఓహో నీకు రంభా ఊరుద్మేన కావాలా? నీకు బ్రహ్మ కావాలి, నీకు వృద్ధుడు కావాలి, నేనెందుకని ఆయన ఊరుకుంటే వీడకేం కావాలి. కొందరు ముచ్చారమ్మ పోయేరమ్మ పోచెమ్మ మాయకమ్మ మాదమ్మ ఏవో పోయేరమ్మలు ఉన్నారు కదా. పో నీకు వాళ్లే కావాలని వద్దు కదా వాళ్ళు ఇస్తారు పో. ఏంటి ఇచ్చే వాళ్ళు. మయైవ విహితానిహితాన్ కాదు వాళ్ళు ఈయన దగ్గరికి వచ్చి ఈయన ఇస్తే వాళ్ళు తీసుకుంటారు. అందుకే తైర్ దత్తాన్ అప్రనాయ ఏభ్య యో గుంపే తేన ఏవ సః

నీ పారి కొట్టుకు నీ తల దేవతలిచ్చిన వస్తువు దేవతలు ఇవ్వకుండా నువ్వు తింటే దొంగవు కదరా కనీసం కట్టేసి నువ్వు ఇచ్చినందుకు నాయన అయిపోతుంది నీవు ఇచ్చావు చూపెట్టు చాలు వాడేం తినడు అది ఇప్పుడే ఏంటి సుపర్చన అండి. అయ్యా నువ్వు ఇస్తే ఒప్పుకుంటే చాలు. కైద్దత్తా అక్రదాయ ఏక్యః వారిచ్చిన వాటిని వారికి ఇవ్వకుండా తిన్నవాడు దొంగ అన్నాడు. చాలదు. అలాగే నాకు ఆమె కావాలి, నాకు ఈయన కావాలి, నేను వద్దా, నేను మాట్లాడకుండా కొనుక్కుంటానంటే గతి ఏమిటి అని. వాస్తవంగా అన్ని పురుషార్ధాలు వచ్చేవి నీ నుండి. అంతే కాదు అసలు నువ్వే అన్ని పురుషార్ధాలు. కదా? నువ్వే పురుషార్ధం. అలాంటి నిన్ను తమకు కావలసిన కోరికకు అనుగుణంగా కొలుస్తున్నా. దాన్ని మనస్సులో పెట్టుకోకుండా కొద్దిగా నువ్వు లేపిచ్చి ఉండు అజ్ఞానులు వారికని అని వారి కోరికలు కూడా తీరుస్తున్నారు. ఎంత దయా మెలుక చూడండి స్వామి సత్యాశి శోహి భగవన్ తవ పాద పద్మ వాసీహి పదానుభజతః పురుషార్ధ మూర్తేహి అప్యేవం భగవాన్ పరిపాతి దీనాన్ ఇలాంటి దీనులు అంటే ఎవరు దీనులు అంటే ఏమిటి? స్వకృత్య నిర్ణయ అసమర్థ దీనః. తనకు ఏది కావాలో తెలియని వాడు దీనుడు. ఆలోచించండి. మంచి భార్య కావాలని వెళ్ళాడు ఓ మహానుభావుడు. అందమైన అమ్మాయి కావాలని పోయాడండి ఎవరు వాడు రావణాసులు. తపస్సు చేశాడు సంచలి గురించి. పాపం అనుకోకుండా ఇద్దరు వచ్చారు. పాపం వచ్చి పరమేశాడు. ఏమడిగాడు? నీ భార్య కావాలన్నా. ఆ ప్రాచుడు భార్య నీకు కావాలన్నా వారి భార్య కావాలన్నా. నీకేం కావాలో తెలీదు అది దీనుడు. ఎదుటి వాడికి ఉన్నది నాకు కావాలంటే అజ్ఞానం. ఇంకేం కావాలి అడుగు తీసుకో. నాకు భార్య కావాలి నో ప్రాబ్లం. కానీ నీ భార్య నాకు కావాలి.

ఎంత మూర్ఖత్వం అండి? అందుకే శాస్త్రాని అతీత్యాపి భవంతి మూర్ఖా. చదువుకున్న వారందరూ పండితులు గారు, చదువుకున్న మూర్ఖులు అవుతారు. ఎవరయ్యా సచాననా? ఎగ్జాంపుల్ ఎవరంటే రామదాసుడు. ప్రజలు నీకేం కావాలో కోరుకో కానీ నీ బాయ కావాలని అంటారు ఏంటిరా? నీ బాయకి ఇంకేం కావాలి అధర్మం? అందుకే దీనా ఇప్పుడైతే దీనులు. తనకు వాస్తవంగా ఏం కావాలో తెలియని వాళ్ళు. అలాంటి అజ్ఞానంతో అడుగుతున్న దయమూర్తివైన నీవు అడిగిందల్లా ఇస్తున్నావ్. ఇంత అడిగిపోయానికేం కావాలి స్వామి మహానుభావా దీనా ఎలా అంటే వాస్త్రేవ వత్సకం. పూడే ఈనిన ఆవు తన దూడను పరిపాలించినట్టుగా చక్కని దృష్టాంతం వీడికే పేరు వాత్సల్యం అని. దూడను ఏమంటారండి వత్స అంటారు. వత్సలత ఆవు. కానీ గేదె కానీ ప్రసవించగానే ఆ దూడ వంటిని తన నాలుకతో మొత్తం తీసుకుంటుంది. గుచ్చిగా ఉంటుందనే? పోనీ సువాసనగా ఉంటుందనే? దుర్గంధం, దుస్సహం, ఘోరం, తిమిరం. కదా? పక్కనున్న వారికి దుర్వాసనతో ముక్కు మూసుకుంటాడు. కానీ ఆవు ఆ పదార్థం దాన్ని భోగ్యంగా తీసుకుంటుంది. దీనికే పేరు దోష భోగ్యత అని. దోషాన్ని రుచిగా స్వీకరించేదే తల్లి. ఎవరి దగ్గర ఉంది? ఇన్ని తప్పులు చేస్తున్నాం, ఇన్ని ద్రోహాలు చేస్తున్నాం, ఇంత మూర్ఖంగా ప్రవర్తిస్తున్నాం, అయినా స్వామి నాకు మంచి భార్య తీసుకోరా అంటున్నాడు. నువ్వు కొరిచావారా ఎందుకు ఇవ్వాలి అంటే మన గతి ఏంటి? అనడు ఆయనే. ఎలాగయ్యా అంటే నీవు నా వల్ల పుట్టావు ఇదంతా నాకు బలన కలిగిస్తుంది అని ఏ దూడైనా ఏ ఆయన దూరం దూరం ఎడగొడుతున్నా అండి. వాస్త్రా అంటే సద్య ప్రసూత వాస్త్ర. కోశం రావాలి. పబుదా వచ్చే అర్థం కాదు. పదానికి కోశం అంటే మనం ఏమంటాం డిక్షనరీ.

ఆ డిక్షనరీ కావాలి అమరకోశం. అమరకోశం ఉంది కదా నిహంతు సంస్కృతం గొప్పతనం ఏంటంటే అన్నిటి చిన్న నోటికి ఉంటది. వేరే వాళ్ళకి డిక్షనరీ దేవాలే ఏంటి ఆల్ఫాబెటికల్ గా తీసి ఎక్కడ ఉందో చూసి ఆ అంటారు ఈ అంత ఓపికే లేదు మనకి. వాత్ర పద్య ప్రసూత వాత్రాస్యాత్ పాదేను పతితా విధౌ స్లోగం ఉంది. అర్థమైంది కదా. ఇక్కడే ఉంటుంది అది. ఇక్కడ ఇక్కడ ఉంటే దేవుడు ఏం తెలియదు. వాత్ర సద్య ప్రసూత అప్పుడు ప్రసవించిన ఆవును వాత్ర అంటారు. ప్రసవించిన ఆవు ఎలా గుడ యొక్క దోషాన్ని రుచిగా తాను స్వీకరించి కాపాడుతుందో, మా అందరి దోషాలను రుచిగా స్వీకరించి నీవు మమ్మలందరినీ కాపాడుతున్నావు మహానుభావ. ఇంత ప్రేమ, ఇంతటి దయ మనకు లోకంలో ఎక్కడ లేదు. కద కనపడదు వాస్తు. దేవ వత్సకం అనుగ్రహ చాతర ఇంకా భోగ్యమైన మాట ఇది. పరమాత్మ ఎలాంటి వాడంటే మనను అనుగ్రహించడానికి అతనే పడిగాపులు కాస్తాడట. అనుగ్రహ కాపరా దైన్యం అయ్యో ఎవరెవరు కాపాడితే బాగుండు ఎవరెవరు వచ్చి అడుగుతారా ఎవరెవరు అడుగుతారో చూద్దామని ఆయనే కూర్చుంటున్నారు. కాపాడు స్వామి కాపాడు అడగలే ఇప్పుడు గనక బ్యాంకు వాళ్ళు ఎవరితో ఇంటి ముందరికి వస్తున్నారే వాళ్ళే అప్పుడేమో మనం పోతే రాకపోయేది. మా మొదట్లో ఉన్న కోసం రెండేళ్ళు పట్టింది మా హౌస్ లోన్ కావాలి. రెండు సంవత్సరాలు ఉత్తాలు వేరు. ఇప్పుడు వాడే ఇంటి మీదకి వచ్చి జండలు ఇచ్చేసుకుంటాడు. అది అంటే అది ఏమంటారు కాయితాలు. ఆ అన్నీ డాక్యుమెంట్స్ ఆ ప్రూఫ్ ఇప్పుడు ప్రూఫ్ అన్నీ ఉంటాయి. అవన్నీ ముందర పడేస్తే మూడు నిమిషాలలో ఉంటుంది. నువ్వు ఆయన తిరుగుతున్నాడు అంటే ఇది కొత్తదేం కాదు అసలు మూలం ఆయనే దీనికి. ఎగ్జాంపుల్ ఆస్తా ఆయనే తిరుగుతున్నాడు కాపాడ అన్న కాపాడ అన్న కాపాడ అన్న అడుగురా కాపాడుతా అడుగురా కాపాడు అనుగ్రహ కాతరా. ఎందుకంటే మీరు చెప్తారు రామాయణంలో ఏతస్మిన్ అంతరే విష్ణుహు ఉపయాత్ మహాద్యుతిహి దశరథ మహారాజు యజ్ఞం చేశాడు. దేవతలందరూ వచ్చారు. ఏదో హవిస్ ఆ రోజుల్లో వాళ్ళే వచ్చి తీసుకునేవాళ్ళు. ఇప్పుడంటే ఓ బండలా వాళ్ళతోనే వచ్చారు నియోజకులు వస్తున్నారు కానీ పాత రోజుల్లో వాళ్ళే వచ్చి తీసుకునేవాళ్ళు. దేవతలందరూ వచ్చారు. అందులో వాళ్ళు బ్రహ్మ వచ్చేశారు.

రాగానే పడ్డాడు అందరి దేవతలు పట్టుకున్నారు గెడావు నా వారికి గెడావు అంటాం కదా బ్రహ్మని గెడావు చేశాడు ఎందుకు ఏం పని చేశావయ్యా నేనేం చేశాను రా వానికి వరం ఇచ్చావా అని అసురు మమ్మల్ని చంపుతున్నాడు ఎవరితో చావద్దు అన్నావు మరి మమ్మల్ని చంపుతున్నాడు ఏం కామాడవయ్యా ఎట్ట రావాలి మా గతి ఏంటి? కాపాడవయ్యా అంటే అది కాదు నాయనా వాడు వడాలు కోరాడు కానీ పిలు తక్కువ వాడేవాడు మానుసాదగ్నీహవర్షత్వం తదావునం. నరవానరులను వారు వరంలో కోరలేదు కాబట్టి మనిషి మనిషి వాడిని చంపుతాడు అని. ఇది మాకు దొరకగా సంగతి. వాడు ఎందుకు కోరలేదు? వాళ్ళిద్దరూ నాకు చాక్లెట్ మిస్టేక్ అని కోరలేదు. వానరులు అంటే ఓట్లు వేసుకునే వాళ్ళండి వాళ్ళు మనల్ని ఏం చేస్తారు? మరి రావణాసురుడిని చంపే మనిషిగా ఎవరు నువ్వు పుడతావా పోనీ? బ్రహ్మ పుడతావా? రుద్రుడా నువ్వు పుడతావా? ఇంద్రుడా నువ్వు పుడతావా? వీళ్ళు ఎవరు పుడతారు? ఎవరు మానవుడిగా వచ్చి రావణాసురుడిని సంహరిస్తారని వాళ్ళలో వాళ్ళు. రౌండ్ టేబుల్ మీటింగ్ పెట్టుకొని ఆలోచిస్తున్నారు. ఏ తస్మిన్ అంతరే వీళ్ళ ఆలోచన పూర్తి కాకముందే ఆయన ఇరుకొచ్చాడట. ఉపయాత మహా పెద్ద శాంతి మొఖమంతా వెలిగిపోతున్నాడట. ఎందుకంటే నాకు శాంతి దొరికింది. ఏం చేయాలో చూడు కాపాడేశాను చూడు. అబ్బా. వాళ్ళు ఇంకా అడగలేదు కదా అడిగేలాగా ఎక్కడ ఉంటానో ముందు వచ్చేస్తాను. నన్ను చూడు నాకు జ్ఞాపకం లేకుంటే లేకుంటే ఏమైద్ది ఏమైద్ది ఎవర్నో అడుగుతాడు రమ్మని అడిగాడు సరే మొహమారానికి పుడతాను అంటాడు వాడు పుట్టి వాడు పెరిగి వాడు వెళ్లి యుద్ధం చేసి మరి వాడితో ఓడిపోయి వెనక్కి వచ్చి బ్రహ్మని ఇవ్వడానికి కాదని పోయే శంకరా నువ్వు చేస్తావా? సరే చేస్తా వీడు వచ్చి వీడు పోవాలి ఇంకో ఇక అందరూ పోయి పోయి పోయి అందాకి వెళ్ళే గతి ఏంటి అందరూ చాలు. తనను నమ్మిన వాళ్ళు తన భక్తులు ఎక్కువ కాలం బాధలను కష్టాలను పడటం చూడలేని తాను అడగక ముందే వచ్చాడు. ఆయన జస్మిన్ అని ఇంతలోనే అంటే మన భాష కొంప కుడిపోతున్నాయి. వాళ్ళు అడిగితే కష్టం ఎవడు అడుగుతాడు? ఎవడు అడుగుతాడో, ఎవడు మొప్పుకుంటాడో, ఎవడు చేయలేకపోతాడో, వీళ్ళ బాధలు ఎందుకో నేనే వచ్చేస్తాను. అందుకే స్వామికి ఏం పిరుదు అనుగ్రహ కాతరః. దయ ధరతారరే దైన్యం స్వామికే ఉందట. లోహత్వం లోభి. పరమాత్మ మహాలోభి. ఏం లోభి? దయాలోభి. అయ్యో ఎవరో ఎవరో అడిగితే బాగుండు ఇస్తాను ఇస్తాను. అంత మహానుభావులవయ్యా. అడగవలసింది మేము. అర్ధించవలసింది మేము. ప్రార్థించవలసింది మేము. ఇవన్నీ మేము మాలిన అవన్నీ నువ్వే దగ్గరికి వచ్చి మాతోటి చేయించుకొని అడిగించుకొని మరి ఇస్తున్నావే.

ఎంతటి మహానుభావుడు అనుగ్రహ కాతరః అస్మాన్ కా పరిపాతము అందరిని నీవు కాపాడుతున్నావు. అంటే ధృవుడు వాస్తవంగా పరమాత్మ యొక్క యదార్ధ స్వరూపాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్టు చెప్పాడు. అంటే సాంప్రదాయజ్ఞుల వ్యాఖ్యానం ఏమిటంటే అందరిలాగా ధ్రువుడికి పరమాత్మ ప్రత్యక్షం కాలేదో పరమాత్మ తత్వం ప్రత్యక్షం. దుత్త నాలుగు పూజారి సైగ్రాములు కాబట్టి ఏం లాభం మనకు రోజు చూస్తున్నాం గుళ్ళో అందరూ మనం దేవుడికి చూస్తున్నాం. మనం దూరం ఒకడేనా? ఆకారం చూస్తే లాభం లేదు, స్వరూపం, స్వభావం తెలియాలి, తత్వం తెలియాలి. పరమాత్మ దీని కోసమే. తన స్వరూపాన్ని సాక్షాత్కరింపచేసి కూడా తన పాంచజన్యాన్ని స్పృశింపచేసి తన తత్వాన్ని సాక్షాత్కరింపజేశాడు. రోజు ఇద్దరం అంటే అలాంటిది. చాలా రోజు మరిచిపోయాం ఆ రోజుల్లో పొద్దున్నే ధ్రువోపాఖ్యానం, గజేంద్ర మోక్షణం, వామన అవతారం, రుక్మిణి కళ్యాణం, సహరా చరిత్ర రోజు చదువుకునేవాళ్ళు ఒక రోజుల్లో. ఇప్పుడేమో దేవగానే ఏదో పెడతారు టీవీ ఏదో నియమనాకో నామనియకో అని మొదలు పెడితే ఎవడే ఎగురుతారు నా టేస్ట్ చేస్తారు ఆ ఆనందం ఒక్క అక్షరం విన్నాను మహా ఘోర అయ్యో పెడుతారు చూడండి రమ్ములా ద్రుమ్ములా ఏమంటారు ఈ డ్రమ్ములు ఏదో డ్రమ్ములు అంటారు. ఒకటే కొట్లాట చేస్తున్నాడు. పొద్దున్నేసి రామ లేదు కృష్ణ లేదు. అబ్బో బాబోయ్. కచ్చితంగా ఏం మోషన్ చేయండి ఏదో చేయండి హాయిగా ఉంటుంది ఆనందంగా ఉంటుంది. ఆ ఏదో ఏదైనా ఒకటి ఉండాలి కదా ఏది లేదు వాడు ముట్టుకోడు కాదు అదే తెల్లార వస్తాదట ఇందులో. 11:00, 12:00 ఆగిపోయేది. ఇప్పుడు అది పోయిందట. తెల్లవారు వస్తే 24 గంటలు వస్తూనే ఉంటాయి. మరి ఎవరు చూస్తారో మనకేం తెలియదు కానీ. ఆ ఏదో చేయాలి బాగా చేస్తున్నారు. అందుకోసం మనకు అది స్వరూపం కావాలి. అంటే ఈ ధ్రువోపాఠ్యం యొక్క సారం ఏమిటంటే. అందరికీ పరమ సాక్షాత్కరించే ధ్రువునికి పరమాత్మ తత్వం సాక్షాత్కరించింది. తాను స్వయంగా ఆ తత్వాన్ని సాక్షాత్కరించేశాడు. అందుకే ఇంత విపులంగా ఇంత స్పష్టంగా పరమాత్మ రూపాన్ని మనకు ఇతర ఏ స్తోత్రాలు కనపడవు.

ఓ ధృవోపాధ్యానం మళ్ళీ ముందరికి వెళితే ప్రహ్లాద స్తుతి పోతుంది స్వత్వంగా. ప్రహ్లాదుడు ధృవుడు తప్ప ఎవరు ఇంత విపులంగా చెప్పలేదు. దీన్ని మనం ఇలా వింటేనే మనం భాగవతం విన్న తృప్తి కలుగుతుంది. అలా చెప్పుకుంటూ పోతే దేవుడు స్తోత్రం చేశాడు, ఇవాళ నుంచి వెళ్ళిపోయాడు, ఒక్క మాటలో అయిపోతుంది. కానీ ఈ తత్వం కావాలి. ఇలా స్వామి స్తోత్రం చేసి అధార విస్తుతః ఏవంబుయి సద సత్సంకల్పేన ధీమతా ఇప్పుడు ధ్రువుడు సత్య సంకల్పుడు కాబట్టి ఇలాంటి ధ్రువుడి చేత చక్కగా స్తోత్రం చేయబడి మృత్యానురస్తో భగవాన్ ప్రతినంద్య ఇదమబ్రవి పరమాత్మకి ఏం పేరు? మృత్యానురక్తః అంటే భక్తవత్సలుడు. తన సేవకుల యందు అమితమైన ప్రీతి ఉన్న మహానుభావుడు కాబట్టి ప్రతినంద్య ఆయన ఆ బాగా చెప్పావురా. వాడిని అభినందించాడు. ఇంక ఇదమబ్రవి. ఈ మాట చెప్తున్నాడు వేదాంతే వ్యవసితం ఇంత స్తోత్రం ఆయన చేస్తే వేరే వాడైతే అబ్బా నువ్వు ఎంత జ్ఞానివి రా అనుకుంటాం కదా స్వామి అంటున్నాడు నువ్వు ఏమనుకున్నావో నాకు తెలుసు అని. నువ్వు ఏమనుకుంటున్నావో అంటే నీవు ఏమి కోరి ఈ తపస్సుకు వచ్చావో నాకు తెలుసు. ఏదో ఇవన్నీ కనపడ్డాని కాబట్టి చెప్తున్నావు కానీ అసలు సంగతి ఏంటంటే నీకేం కావాలి తెలుసు వేదాహం దోషితం. కురుది రాజన్య బాలకా రాజపుత్రా నీ హృదయంలో ఏమనుకున్నావో అది నాకు తెలుసు. ఎందుకంటే నేను అక్కడే ఉంటాను ఆ ఇల్లు అదే కదా. ఇక్కడ లేండి స్వామి ఎవరు ఉంటాడు హృదయంలో ఉంటాడు. అందుకే నాకు తెలుసు తత్ ప్రయక్ష్యాని భద్రంతే. దురాపమపి సువ్రతా నీవు చక్కని వ్రతం ఆచరించావు కాబట్టి న్యాయంగా నువ్వు అనుకున్న అంత గొప్ప వరం ఇవ్వకూడదు. కానీ నువ్వు బాగా కష్టపడి సాధించావు నీకు ఇస్తాను. నువ్వు అనుకున్న దాన్ని నీకు నేను ఇస్తున్నాను. ఎందుకంటే నాణ్యైహి అభిస్థితం భద్రే యదు భ్రావిష్ణు ధ్రువక్షితి ఏమిస్తున్నాడు?

ధృవ స్థానాన్ని ఇస్తున్నాడు. అదో ప్రదేశం ధృవక్షితి. ఎక్కడ అక్షేత్ర మండలం, మమదలం ఆని మండలం అయిపోయినాక ఆ చివరికి ఉంది. వీళ్ళందరూ అక్కడ తిరగాలి ఆయన పుట్టి తిరగాలి. మనం దాన్నే శిం సుమారం అంటాం. శింసుమారము అంటాం. శింసుమార మండలం ఒకటి ఉంది కదా మనకు. ఈ శింసుమారం అంటే ఇంచుమించు ముసలి పిల్లలాగా ఉంటుంది. ముసలి తెలుసు కదా. ముసలి ముసలి. ఆ ముసలి పిల్లలాగా ఉంటుంది. ప్రపంచమంతా ఇదే కాదు. ప్రబద్ధము యొక్క ఆకారం ముసలి ఆకారం. ముసలి ఎలా ఉంటుంది? నీళ్ళ నుంచి బయటికి వచ్చినప్పుడు తోక ఈ కోసకు వచ్చి, మూతి ఆ కోసకు వచ్చి ఇలా ఉంటుంది. ప్రపంచం కూడా అలాగే ఉంది. న్యాయం కాక మనం గోళం అంటాం కానీ గోళం గుండరగా ఉండొచ్చు దాని యొక్క స్లోపం ఎలా ఉంటుందంటే అన్ని మనం గోళం అంటే మనం దీన్ని చూస్తున్నాం వాస్తవం ఇంక పైన కొన్ని. ఉన్నాయి కదా మరి అవి గోళాల్లో రావు. వీళ్ళు అనుకున్న గోళాల్లోకి ఎవరైనా భూగోళ మాత్రమే ఇస్తున్నారు వీళ్ళు. మరి ఇంకో ఇంకో గోళా వీళ్ళు ఏమంటారు లేవంటారు. ఎందుకు లేవంటే కనపడటం లేదు. కదా ఇది అన్నీ గోళాలు. అంటే మనకు కనబడుతున్న చంద్ర, అంగార, రక, భూత ఏవో ఉన్నాయి కదా రకరకాల గోళాలు. ఇవన్నీ గోళాల క్రమాన్ని చెప్పండి ఎలా ఉంటాయి సరిగ్గా ఇలా వస్తుంది. అది సుముసుమారం. ఆ శిరస్సులో ఏముంటాం మనకు వస్తుంది ఇదంతా మనకు పంచమ స్పందంలో వస్తుంది పంచమ స్పందంలో. శిరస్సులు ఎవరున్నారు, వక్షస్తులు ఎవరున్నారు, మధ్యలో ఎవరున్నారు, పుచ్చలు ఎవరున్నారు ఇలా చెప్పుకుంటూ వస్తాం. అది మొత్తం ఈ ధ్రువ మండలం యొక్క నాభి అంటాం దాన్ని. దశమా గ్రహం కనుక్కున్నాం అని అనుకుంటున్నాం. దశమా గ్రహం కనుక్కున్నాం అని అనుకుంటున్నాం. దశమా గ్రహం ఇచ్చే కదా ఇరవై నాలుగు గ్రహాలు ఇంకా పద్నాలుగు ఉన్నాయి ఇప్పుడు చూడాలో తెలీదు. జోసి గాడు చెప్పింది జోసి శాఖ విషయం 24 గ్రహాలు. 24 గ్రహాలు ప్రధానం. మనకు అందులో మనం ముఖ్యమైనటువంటి మనం ఆచరించే మనకు జీవితంలో ఫలకొచ్చేవి తొమ్మిది. అంతకుముందు మొదలు ఏడే ఉండే. వృద్ధ గ్రహాలే. తర్వాత రాహు కేతువులు. వీళ్ళు ఏదో ఇప్పుడు చెప్పారు కదా ఎవరో యముడు అని, ఎవరో వర్ణుడు అని ఇంకెవరో అంటారు ఏమంటారు ప్లూటోనా? ఏదో పేరు చెప్పారు వర్ణుడు, యముడు ఇంకెవరో ఇంకెవరో వీళ్ళంతా ఎప్పటినుంచో ఉన్నాయి కొత్త ఏం కాదు. వాళ్ళకి ఇప్పుడు కనబడ్డాయి మనం చెప్తున్నాం ద్వారక.

ద్వారకా నగరం నిజమేనండి, సముద్రంలో ఉన్నదండి కట్టారని ఇప్పుడు ఒప్పుకుంటున్నారు. ఎందుకంటే వీడేదో అదేమిటి ఆ మావిలా ఏదో సముద్రం నుంచి వస్తుంది కదా. అది అది రిజీవ్ చేస్తారేమో ఒకడు తోబుతారు. గ్యాస్ ఓఎంజి ఓఎంజి లాంటి ఏదో తోబితే అక్కడ గోడ కట్టేయడానికి ఒక రాయి కనపడతది. బయటికి వచ్చింది రాయి. మన ఇచ్చాడు ఇచ్చాడు. ఇచ్చాడు. ఆ రాయి ఎలా ఉంది అంటే ఈనాడు మన దగ్గర ఉన్న అన్ని సాధనాలు దాన్ని పాలగొట్టలేవు. నువ్వు ఒక ఆటం బాంబు వేస్తే ఏమో తెలీదు అన్నాడు. ఆటం తప్ప తగ్గిన ఆటం కూడా పరవ కాదు తెలీదు కానీ అంతకు తప్ప వేరే ఎత్తి దొరక వాటిని దాన్ని. చిన్న పెచ్చ బయటికి రాదు. అంత పెద్ద డ్రిల్లింగ్ మిషన్ చాలా భయంకరంగా ఉంటుంది కదా. అది తొలచిన ఆ రాయి పైకి వచ్చింది కానీ దానికి ఏ మాత్రం అంత చెల్లి ఒక పెచ్చ కూడా లేచిపోలేదు. ఏమన్నా దాని మీద అది ఏ పదార్థమో వీళ్ళు అంటారు జూ జూ రాడి ఏదో అంటున్నారు వస్తు పరిశోధిస్తున్నారు దాన్ని పెట్టి పాపం ఇక్కడ పరిశోధిస్తున్నారు ఇప్పటికి 300 ఏళ్ళు అయిందట ఇంకా అయితున్నాం దొరకదు. అంతం కదా. అందుకే ప్రధానమైనది ఏంటంటే ఇతరులెవరు పొందనటువంటి ధ్రువస్థానాన్ని యత్తు ప్రాధిష్ణు. ప్రపంచం మొత్తంలో అది ఒక్కటే ప్రశాసశీలమైనటువంటిది. గ్రహ వృక్ష తారాణాం జ్యోతిషాం చక్రమాహతం. ఆ ధ్రువ స్థానంలోనే అన్ని గ్రహములు, అన్ని నక్షత్రములు, అన్ని తారలు, అన్ని జ్యోతిస్సులు అందులోనే ఉంటాయి. అంటే ఇప్పుడు ఉన్నవాటన్నిటికంటే ఈ స్థానం ఉన్నత స్థానం. ఇవన్నీ అందులోనే విడి ఉంటాయి. అక్కడ నీకు ప్రేషించానయ్యా అంటే ఇంచుమించు తనదే. పైకుంఠానికి మారురూపు అన్నట్టు చూపెడుతారు అప్పుడే పైకుంఠానికి పోడు. ఎందుకు పోడు అంటే పరమాత్మను చూసినా ఇంకా ఏదో కావాలి కావాలి అనుకున్నాడు కదా. ఏమొద్దంటే పైకుంఠానికి పోతాడు.

మహాత్మ ఇంత కష్టపడిన ఆయన నీ మనసులో నాకు తెలుసు. ఇది నీకు ఇస్తానంటే స్వామి అది నాకెందుకు ఉంటే అయిపోయేది. మౌనంగా ఉన్నాడు. అంటే అది కావాలి. నాకంటే వేరే కావాలన్న వాళ్ళు నేను ఎందుకు ఇస్తాను? నేను దాను అదే తీసుకుపోతాను. పరిపక్వం అయిన తర్వాత స్వామి నువ్వే కావాలి అంటే అప్పుడు అప్పుడు ఇస్తాను. అందుకే చెప్తున్నాడు గ్రహక్షకారానాం జ్యోతిషాం చక్రమాహితం మేఘ్యాం గోచక్రవతుస్థాస్తును పరస్తాత్ కల్పవాసినం ఎలా ఉంటుందంటే గానుగ స్తంభం మేధి అంటే గానుగ ఉంటుంది చూడండి. దాని దగ్గరలో ఆ చక్రం ఏదో ఉంటుంది. దాని చక్రం మధ్యన ఒక కర్ర ఉంటుంది. ఆ కర్రకే కట్టి ఆ పశువును ఏదో ఆ ఎద్దు ఉంటుంది, అది తిరుగుతూ ఉంటుంది. కదా, ఇది తినడానికి మరి ఆధారం ఏమిటి? మేధి అంటే ఆ కట్టే. గానువ కర్ర అంటాం. అది లేకుంటే ఇది ఏం తిరుగుతుంది? తెలియదు. అలాగే ఈ సకల వ్యవహారం అంతా ఈ చక్రానికి ఎలా అయితే మేధి మూలము, ఆధారము, మధ్య భాగము సకల ప్రపంచానికి సకల లోకములకు ఆ ధ్రువ స్థానం మేధి స్థానం. అది ప్రధానం. మేఘ్యం గోచక్రవతు స్థాత్తును పరస్తాత్ కల్పవాసినాం. కల్పకాలంలో ఉండే వారి కంటే అపల ఉంటుంది అది. అంటే ప్రళయకాలంలో కూడా ఇది నహించదు. అంటే ఏ ప్రడాయం అను ప్రడాయం అంటాం మనం. అంటే మనకు బ్రహ్మం ఒక పూట అవుతుంది రాత్రి అవుతుంది చూడండి. అప్పుడు మూడు లోకాలు పోతాయి. కింద ఉన్న రథా జలం అలాంటివి పోవు. ఇది కూడా పోదు. మూడు లోకాలు పోయినా నీ లోకం పోదు. నీ చుట్టూ ఉండేటువంటి గ్రహ వృక్ష తాయోధి అన్నీ పోతాయి ఇది మాత్రం ఉంటుంది. అంటే అప్పటిదాకా ఉంటుంది. ఆ రీతిలో మేఢ్యనం. తాత కల్పవాసినాం ధర్మః అగ్ని కశ్యపః శుక్రః మునయః వై వనౌకసః ఋషులు ధర్మము అగ్ని కశ్యపుడు శుక్రుడు ఇతర మునులు

చరంతి దక్షిణీ కుత్య నీ ధృవ స్థానాన్ని వాళ్ళు ప్రదక్షిణం చేస్తూ ఉంటారు. భ్రమంతః యత్ స తారకాః. అక్షతాలతో కలిసి ఈ ధ్వస్థలాన్ని ప్రదక్షిణం చేస్తుంటారు. వ్రస్తి చేతు వనం పిత్ర దత్వాగాం ధర్మ సంశ్రయః అనగానే ఇప్పుడే ఇచ్చాను అనుకుంటున్నావా? అబ్బే అదేం కుదరదు. ఇప్పుడు ఇవ్వను. ఎప్పుడు నీకు రాజ్యాన్ని ఇచ్చి మీ నాన్నగారు అరణ్యానికి పోతాడు. కదా? అరణ్యానికి పోయిన తరువాత నాన్నగారు ఇచ్చినటువంటి రాజ్యాన్ని నీవు 36 వేల సంవత్సరాలు పరిపాలించాలి. అంటే అప్పటిదాకా కూడా నేను గుర్తుంటే అప్పుడు ఇస్తాను. చెప్పలేదా? ప్రహ్లాదుడు ఐదేళ్ల పిల్లవాడి సంసారం వద్దు అన్నాడండి. 50 ఏళ్ళు వచ్చినక వద్దంటే ఇస్తాను మోషం. అది అందరూ అంటారు సంవత్సరం ముందు. ఆ వీడే ఇది పంచవర్స ఒకటే కదా. అందుకే అవేం కుదరవు. లడ్డు మైసూర్ పాకు తినని వాడు నాకు అది వద్దు అంటే పెద్ద వింతేం కాదు. రెండు సార్లు తిని మూడోసారి వద్దంటే గొప్పోడు. సంసారంలో పడి సంసారం వద్దంటే గొప్పోడు. అంటాడండి పడ్డ తర్వాత. బాబోయ్ తక్కిన వద్దు సంసారమే కావాలంట. అందుకోసమని అంటున్నాడు షఠిన శర్వాగ సాహస్రం రక్షిత అవ్యాహతేంద్రియ అది చెప్తున్నాడు. చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాడు. 36 వేల సంవత్సరాలు పరిపారిస్తావు. ఎలా? ఇంద్రియములకు అడ్డు లేకుండగా. ఎవరు దా అవన్నీ భోగాలు అనుభవిస్తూ పరిపాలిస్తావు. అంటే ఏ ఏ ఇంద్రియములు ఏమేం కోరుతావో అవన్నీ అడ్డు లేకుండా పొందుతావు అవ్యాహత ఇంద్రియః. కదా కొత్తబలని ఇంద్రియములు కలవాడు అంటే అన్నీ అనుభవిస్తావు. అట్లా అయ్యా భోగాలు వస్తాయి నీకు. ఇలాంటి వాడవయ్యి తత్ భ్రాతుహు ఉత్తమే నష్టే మృగయాయాం తరువాత కొంత కాలానికి నీ సోదరుడు వేటకు వెళ్లి మరణిస్తాడు. అతన్ని వెతుక్కుంటూ ఆ అతని తల్లి ఎవరమె సురుచి ఆమె కూడా మరణిస్తుంది తత్భ్రాతుహు.

ఉత్వ ధాతరి ఉత్తమేనస్తే మృగయాయాంతు తన్మనః అన్వేషంతి వనం మాత దావాగినుం సా ప్రవేక్షతి ఆమె దావాగినులో ప్రవేశిస్తుంది. ఇష్టవామాం అప్పుడు నీవు నన్ను అనేకమైనటువంటి యజ్ఞములతో ఇష్టవా చేసి హోమం చేసి. ఇవాళ పుష్కర దక్షిణైహి కొందరు మహానుభావులు యజ్ఞం బాగా చేస్తారు. అయ్యవారు దక్షిణ అంటే మాత్రం ఏదో సవరించుకోండి అంటారు. ఇల్లు బాగా కడతాడు పూర్వ విద్యనకి మాత్రం నుడ్ సవరిస్తాడు. అదే మనం ఒకడు అడిగానండి, కులప్రవేశం అయ్యగారికి కులప్రవేశం కావాలి, అయ్యగారు మీరే దగ్గర ఉండి చేయించండి అన్నారు. సరే భక్తుడు ఏమేం కావాలి నాన్న అయ్యగారు ఏమేం కావాలి సామాన్లు కొట్టింటే లిస్ట్ ఇచ్చాను. ఇన్ని అవసరమా అండి? అది కుంకుమ వేసి పూజ సరిపోదా అన్నారు. చాలా సంతోషం నాయనా, ఇన్ని గదులు అవసరమా? చెట్టు కింద ఉంటే సరిపోదా? ఆ ఇవాళ దానికి ఆడి తీస్తారా? ఇవన్నీ ఎందుకయ్యా? పాలరాయి, ఈ గదులు, ఇంకో అంతస్సు, ఇంకో అంతస్సు, అవేంటి టేకాయం అంటాం కదా, అవి ఇంకేమో ఏసీలు, బీసీలు ఎందుకు చెట్టు కింద గుడ్డ తాగుడు అయిపోదు? చెట్టు కూడా కట్టుకో ఉండొచ్చు ఇవన్నీ ఎందుకయ్యా? అయ్య మరి అదెందుకు ఇది అంతేనయ్యా. కట్టినదానికి శాంతి నాకు పైసలు ఇవ్వకు పూజ చేసుకో సార్. దక్షిణ నాకొద్దు. నువ్వు కట్టిన భూశాంతి కావాలా? అది బొమ్మ బుద్ధి వచ్చింది అయ్యా తప్పయింది క్షమించండి మీరు చెప్పేది ఏం చేస్తావ్ వచ్చి పూజ చేయండి ఈ టౌండ్ నేను ఏం చేస్తానులే పంపిస్తానులే అన్నారు. బుద్ధి వాడి మనకే అనవసరం అంటే ఏమిటంటే అక్కడిదాకా వస్తాడు అక్కడ మానేస్తాడు. యజ్ఞం అంటే ఏం చేస్తాం కదా ఇద్దరు భార్యాభర్తలు చెప్పుకున్నాం యజ్ఞుడు దక్షిణ. దక్షిణ లేకుండా యజ్ఞం చేస్తే ఏమవుతుంది హతో యజ్ఞ స్వదక్షిణః. కానీ యజ్ఞం ఎంత బాగా చేస్తాడో అంతకు రెట్టింపు దక్షిణలు ఇవ్వాలి. యజ్ఞైహి పుష్కళ దక్షిణైహి. ఇప్పుడు వాళ్ళు ఏమంటారంటే బ్రాహ్మణులు బతక తరుచుకొని ఇలాంటి వాక్యాలు రాస్తున్నారు. అయ్యో విమర్శనండి. మరి యజ్ఞం చేస్తే బాగుందారా నాన్న? దక్షిణ ఇస్తే మేము బాగుంటాం బాగుంది. మరి యజ్ఞం చేస్తే? మీరు బాగుంటారా?

దాని ఒప్పుకోరు ఇది మాత్రం బాగా అర్థం. అందుకే యజ్ఞైహి పుష్కల దక్షిణైహి భుక్త్వాచ ఇహ ఆశిసః సత్యాః నేను ఇచ్చినటువంటి అన్ని కోరికలను అన్ని ఆశీర్వాదాలను అన్ని భోగాలను బాగా అనుభవించి అంతే మాం సంస్మరిస్యతి. చివరికి నన్ను గుర్తు చేసుకుంటావ్ అంటే ఇంతకాలం రాజ్యంలో భోగంలో నేను జ్ఞాపకం రాను అప్పుడే జ్ఞాపకం వస్తాను. అంతే మాం అదే ఒక పదం అంతకాలేకి మాలు చెప్పలేదు పరన్ముక్త్వా కడేబ్రం అని చెప్తున్నానే అలా తతో గంతాతి అప్పుడు. నా స్థానానికి వెళ్తావు. సర్వలోక నమస్కృతం ఉపరిష్టాత్ ఋషిభ్యః త్వం యతో నావర్తతే జతః. అంటే దుర్గస్థానానికి వెళ్లి అక్కడ కొంతకాలం ఉండి అక్కడ నన్ను జ్ఞాపకం చేసుకొని ఆ తర్వాత నా దగ్గరికి వస్తాడు. ఎందుకంటే నా దగ్గరికి వస్తే మళ్ళీ తిరిగి రావు కదా. యతోనావర్తతే గతః ఇతి అర్చితః త భగవాన్. అతి దిశ్య ఆత్మనః పదం ఈ రీతిలో స్వామి ధృవునికి ఆదేశం ఇచ్చి తన స్థానాన్ని కూడా ఇస్తాడని మాట ఇచ్చి. బాలస్య పత్యతః పిల్లవాడు చూస్తూ ఉండగా స్వంధామ అగాత్ గరుడధ్వజః గరుడవాహుడుడై తన లోకానికి తాను వెళ్ళాడు. సోపి సంకల్పజన్ విష్ణో పాదసేవోపసాధితం ప్రాప్త్య సంకల్ప నిర్వాణం నాతి ప్రీతః అభ్యగాతుపురం ధ్రువుడు కూడా విష్ణోహ సంకల్పజం విష్ణోహం పాదసే ఉపసాధితం చావత్య రాదు రాదు రాదు ఇంకో రాయలేదు చూడండి. శ్రీమన్నారాయణుని పాదములను సేవించడం వలన సంపాదించుకున్న తన సంకల్పం. అంటే పరమ పాదాలను సేవించి తన కోరిక తీసుకున్నారు. కదా? అర్థం చదివితే శ్లోకం చదువుకుంటే సంకల్పయం. విష్ణోః పాద సేవ ఉపసాధితం పరమాత్మ యొక్క పాద సేవ వలన పొందినటువంటి తన కోరిక అని అర్థం. ఇది మామూలుగా అర్థం.

సరే ఏమిటంటే సంకల్పజన్ విష్ణు విష్ణు సంకల్పజన్ ప్రాప్య పరమాత్మ సంకల్పాన్ని వాడు పొందాడు. కాదు రావడానికి దేవుడికి ఏం కావాలో వాడే ఇస్తాడు కదా. కథా కథాక్రమంగా మాత్రం. పరమాత్మ పాదాములు సేవించి తాను అనుకున్నది పొందాడు. తాను అనుకున్నది కాదయ్యా పరమాత్మ అనుకున్నది పొందాడు. పరమాత్మ పాదాములు సేవించి ఆయన అనుకున్న దాన్ని పొంది ఎందుకంటే ఎందుకు అలా చెప్పాలని చెప్తున్నాడు ప్రాప్య సంకల్ప నిర్వాణం తన కోరిక తీరటాన్ని. అభినాక పూర్తిని పొంది కూడా నాతి ప్రీతః ఎక్కువగా సంతోషించలేకపోయాడు. అనుకున్నది నెరవేరింది కానీ ఏమనుకున్నది? ఆయన అనుకున్నది తాను అనుకున్నది కాదేదా? అంటే తాను అనుకున్నది కూడా అయింది అంటాడు. కానీ వాస్తవంగా తాను అనుకోవలసిన దాన్ని అనుకున్నాడా అని. పరమాత్మ ఎదురుగా వస్తే ఉన్నత స్థానం కావాలన్నవాడు బుద్ధిమంతుడా బుద్ధిలేని వాడా ఆలోచించండి. పరమాత్మ అర్పించాడు. అందుకే సంకల్ప జన్మ విష్ణు సంస్కారం అదే. ఆ వాళ్ళు ఎప్పుడు రాయాలి ఇవి ఉత్తమ మాటలు నేను చెప్పాను కదా. సంస్కృతం వస్తే చెప్పలేరు. పదాలకి అర్థం తెలిస్తే చెప్పలేరు. గురువు గారి వల్ల వింటేనే పరమాత్మ సంకలపం. ఆచార్యాధ్యేవ సాధిష్టా విద్యా గురువు గారి వల్ల విద్య పొందితేనే మనకు అర్థమవుతుంది. ఏదో టీకాలు, అనువాదాలు, హిందీ వ్యాఖ్యనాలు ఉన్న బుద్ధి కాస్త పాడైపోతుంది. తెలవదు కొత్తది అది ఉన్నది పోతుంది ఇంకేం చేస్తాం చెప్పాం కదా ఒక శ్లోకం ఉంది రామాయణంలో. రేకి ఆ ముక్తా సూరస్య భీతస్య ముక్తా సూరస్య భీతస్య రావణాసురుడు శక్తిని ప్రయోగించాడు అథోడిని. అదేంటంటే సూరస్య భీతస్య పరమ సూరుడు పరమ పిరికివాడు అలా లక్ష్మణుడు స్వామి హృదయంలో ముక్త శక్తి విడిచాడు అని రాశాడు. అరె తే రాయలే గురి తె కనబడింది. కనబడి అయ్య అయ్య గారు ఈ సూరస్యా పీతస్ ఏంటి వాడు ఎక్కడ చూశాడు అనుకోరు. అదేంటి ఆ ఉత్తరా ఉత్తరాంచల్. హరి ఋషికేష్. ఋషికేష్ చూడండి మన ఇక్కడ అక్కడి నుంచి వచ్చాడు.

మనవాడే కానీ ఇప్పుడు చదువుకున్నాడు. అయ్యయ్య అయ్యయ్య ఈ దూరం వచ్చే ఆ ఫీచర్ వచ్చే ఏంటండీ? వాల్మీకి రాసే రాగండి. ఇద్దరు ముగ్గురు అంటే అందాలంటే ఆ అట్ట అట్ట రాదు అట్ట రాయడు కదా అట్ట రాదు అంటారు కానీ పొద్దున చూడనండి. నేను బుక్ ఇయ్యరా ఈ మాట ఎందుకు అప్పుడు ఏముందో ఏదో ఇంతే ఉందండి సూర్య ఇస్తే ఇది పుస్తకం ఇయ్యరా బాబు ఇచ్చారు చూశాం తక్కున వస్తున్నాను. అదే ఉంది. ముక్తాసురస్యభితస్యనే ఉంది. కానీ పదవిభాగం అది కాదు. ముక్త ఆసు ఉరసి అభితస్య. భీతస్య ఉరసి ఆసు ముక్త భయమంటే తెలీదు రథునాథ స్వామి యొక్క ఒట్టస్థలం మీద అతను మహా వేగంగా బాణాన్ని వదిలాడు. ముక్త ఆసు ఓడిపెట్టి ముక్త సూరత్య అని అర్థం కావాలి. కాబట్టి సంస్కృతం వస్తేనో, భాష వస్తేనో, శాస్త్రం వస్తేనో అర్థం కాదు. గురువుగారు చెప్పాలి. గురువుగారి వల్ల విని మనం మళ్ళా చెప్పాలి. అందుకే అంటున్నాడు సో అది సంకల్పయం విష్ణో పాదసి ఉపసాధితం ప్రాప్య సంకల్ప నిర్వాణం నాతి ప్రీతః అభ్యగాత్. ఎక్కువ సంతోషించలేదు అంటే అనుకున్న కోరిక తీరినందువల్ల కలగవలసినంత సంతోషం కలగలేదు. కలగక అభ్యఘాతపురం తన నగరానికి వెళ్ళాడు. అని చెప్పి అడుగుతాడు విదురుడు అదేమిటయ్యా పరమాత్మ గురించి తపస్సు చేశాడు మహామహులు కూడా ప్రత్యక్షాన్ని పొందలేని స్వామిని ఆరు నెలల్లో ప్రత్యక్షం చేసుకున్నాడు. అతని అనుగ్రహాన్ని పొందాడు, అనుకున్న కోరికను పొందాడు, వరమును పొందాడు, ఇన్ని పొంది కూడా ఇంకా అనుకున్నంత సంతోషం కలగలేదు అంటున్నారు. ఏమిటి కారణము? అని విదురుడు అడిగాడు. ఈ కారణాన్ని రేపు చెప్పుకుందాం. స్వస్తి ప్రజాభ్యః పరిపాలయంతాం న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీశాః

గో బ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నిత్యం లోకాత్ సమస్తాః సుఖినో భవంతు అస్మద్ గురుభ్యో నమః ఏం బుద్ధి లేదు ఇది ఏం లేదు అది లేదు అది లేదు అంటే ఇది ఏం లేదు

Opening benedictory verses (mangalacharana): 'I take refuge at the feet of Ramanuja, the supreme lord who illumines the darkness of ignorance, the ocean of compassion. May Ramanuja's lotus feet be my refuge.' Also reciting the Matapita verse: 'Mother, father, youth, children, wealth - all that belongs to my lineage, the glory of our family line - I bow my head to the sacred feet of Sri Sathakopa (Nammalvar).' Offering salutations to Bhaktisara (Thiruppaan Alvar), the crown of devotees, and to all our gurus.

Opening invocation verses continuing: 'Puthreti tanmayataya - the trees responded, absorbed in that state of being one's child.' Salutations to Sri Suka Brahman. Also: 'Born in the Kanyabharani constellation, an ornament of the dust of the noble lineage, the son of Sri Rangaryya guru - I take refuge in Sathakopa.' Salutations to our teachers (asmat gurubhyo namah). Now, dear devotees in Bhagavata, Dhruva is singing a hymn of praise to Sri Maha Narayana. This is in the eighth - the eighth chapter. The ninth? Let us see, the ninth...

Continuing the description of Dhruva's prayer: Even while saying 'antahpravishya' (having entered within), [the Lord] purified the speech of all. Who could exhaust [the Lord's glories]? The intent is that one must praise the Supreme Being, describe the Lord's nature and qualities. Seeing Dhruva's mental state - his eagerness to praise and describe the Lord - the Lord took his Panchajanya (conch) and touched it to Dhruva's right cheek...

We cannot be born as we wish, nor where we wish, nor when we wish, nor can we do what we wish. Think about it - what is the reason? We are bound by karma. That is, due to the impressions (samskaras) formed by the karma performed in previous lives, the resulting tendencies (vasanas) - the Lord grants us a form (body) suitable for experiencing those karmic fruits. According to one's karma...

So how small a desire can be - what a small matter it seems - yet how much philosophical depth is there in it! How terrible a desire can be - there is no great ambition in it, no great gain either. It is merely a fickleness of intellect (buddhi chapalya). What that fickleness of intellect can make one do - that is what this story is here to illustrate. As I mentioned, in the Narada Purana as well...

Our birth is determined by: the actions performed while inhabiting a body, the desires behind those actions, and the form needed to experience the fruits of those actions. We have no say in it. But the Supreme Lord (Paramatma) - He can come whenever He wishes, wherever He wishes, in whatever form He wishes, and accomplish whatever purpose He intends. Therefore, 'Sankalpa-ayatta-janma-sthiti-svarupah' - this is one of the Lord's names. [It means] He whose birth, existence and form are entirely subject to His own will. How...

The Lord did not create living beings alone - He created living beings together with yajnas (sacrificial acts of worship). 'May you obtain what you need through these.' That is, if you perform yajnas, those yajnas will provide what you need. What does this mean? Yajnas means the worship of devas (gods). The devas whom you have worshipped will fulfill your desires. And having had your desires fulfilled, you who have been benefited by the devas will continue to worship them in return...

As I mentioned earlier - ghatakasha and patakasha (the space inside a pot and the space inside a cloth room). Therefore, vya-tirekta: you are distinct. What does that mean? You are distinct from Prakriti (nature/matter). Similarly, you are distinct from the Purusha (the individual soul). And yet - there is another interpretation: avya-tirekta sthitau - 'not distinct in terms of sustaining.' This means you are distinct from Prakriti and distinct from Purusha - yet you exist within them, sustaining them from within...

[ASR unclear - brief background conversation between participants, a phone number or reference is mentioned, likely a logistical aside during the discourse. The speaker says 'I am not here' in a casual exchange. This is not part of the pravachanam content.]

[ASR unclear - brief conversational exchange, possibly about seating arrangements or audio. The philosophical content resumes:] Paramatma is distinct from both Prakriti (matter) and Purusha (individual soul), yet He dwells together with them. This is the nature of 'tvam' - the Supreme You. Now, moving forward - in Prakriti and Purusha, [the Lord] is distinct yet...

There is Prakriti - also called the Avyakta (the unmanifest). Then Mahat-tattva. Then Ahankara (ego-principle). Then the jnanendriyas (organs of knowledge) and karmendriyas (organs of action), listed in order. And their underlying causes - earth (prithvi), water (ap), fire (tejas), air (vayu), and space (akasha). All of these have defects (doshas) within them. The defects present in those [elements] naturally attach to those objects. That is unavoidable. The flaws present in those...

Say a part of our house has water leaking in, or something else going wrong - 'Oh no!' we say, 'the house has been ruined!' and the house falls. But it is the person [living in it] who falls [into distress]. So the jiva (individual soul), enslaved by ego (ahankara) and possessiveness (mamakara), suffers as though defects that do not truly belong to him have attached to him. This is how Prakriti's faults cling [to the soul]. The Supreme Lord is distinct from both of these - He is the eternally free (nitya-mukta)...

The Swami gives a teaching: Speaking about Ekadashi fasting, he narrates an episode - in the Rukmangala [section of] Narada Purana, [a sage] was observing the Guru Upavasa (Thursday fast). That is why it is said: one who is fasting should not sit among those who are not fasting. If you are observing a vrata (religious vow), you should not sit among those who are not observing it. It is like a brahmachari (celibate student) sitting among women of loose character - it becomes a problem. This illustrates a philosophical point about maintaining discipline...

You see, there are two [situations] - we must not eat [when fasting], but we didn't know that properly. And exactly that conflict happened. Not being able to do what one has resolved to do, knowing the harm that comes from doing [the forbidden thing], and still lacking the capacity to restrain oneself - that is contracted knowledge (sankuchita jnana). There is knowledge but it is contracted, constrained. That is why the Lord alone, being the only one [with uncontracted, unlimited knowledge]...

The Atman (Self) pervades everything. You [O Lord] are the Paramatma (Supreme Self). You dwell as the Antaryami (inner ruler) within every individual atman - you enter within them and act through them. That is why it is said - 'Atma kutastha' - then 'Adi Purusha' is given [as another name]. In this [hymn]: Kutastha - Adi Purusha. What is Kutastha? Vikara-rahita - free from all modification or change. What does that mean? Absolutely free from any change or transformation. That is...

[ASR unclear - appears to be an illustrative anecdote about a student returning to his hometown or hostel, with a story about flowers being brought and discarded the next day. The philosophical point being made seems to be about how quickly things change - yet the Lord remains unchanged (Kutastha), permanent amidst the impermanent. The jiva (soul) is characterized by change while the Lord is not.]

[ASR partially unclear but the philosophical content is:] That function needs a proper explanation for the whole. What is the root cause? From the very beginning, that is the cause - unavoidably. This Paramatma, 'Adi Purusha' - the cause of all creation. He is the Purusha - the creator, sustainer, and dissolver [of the universe]. Why? Because He is called 'Purusha.' Adi Purusha - what is Adi Purusha? Because 'puri (body/city) shete (dwells)' - He who dwells within the city (body)...

The three worlds (tri-loka). The Supreme Lord is the lord of the three worlds (trilokadhipati), the lord of the three gunas (trigunaadhipati), the master of the nature endowed with three gunas (trigunavat prakriti). That is why the Lord is called 'Sri Agniisha.' So far we have been explaining these names a little - what does it mean? Look: the eternally free (nitya-mukta), ever-awakened (paribhudda), pure Atman - Kutastha, Adi Purusha, Bhagavan. 'Yati yati buddhi avasthiti' - with unwavering, uncontracted consciousness, as the seer (drashta)...

The real power (shakti) rests with Him - what can we gain? Therefore, with unwavering resolve (akhanditaya), the sankalpa (divine will) that He holds remains with uncontracted knowledge (asankuchita jnana). That is - 'Jagat bahushyam prajayeya' - 'I shall become many, I shall manifest as all these forms' - 'Noma rupe vyakara vani' - He declared names and forms, created shapes and identities, and so on. This is what the Lord resolved and expressed in full extent...

If we hear [something incredible], what do we say? 'Oh come on! That can't be right... but it seems alright.' Shall we accept it? Therefore there must be continuity (pourvaparyam) - that is, creation, sustenance, and dissolution. A different power for each, a different power for each of those. For all of these He possesses all powers. None of them is contracted. That is why it is said - 'drashta sthitou adhimatah' - yes, that is Kutastha. 'Yat' means...

That is the meaning [being explained here]. See: 'drishta svadrishya drashta' - by His own vision, by His own knowledge alone - He who can create, grow, and dissolve the essential forms of all of us according to His will, He who can resolve. That is, in all places (sarva desha), at all times (sarva kala), in all circumstances (sarva avasara), the protector who is capable of bestowing everything that is desirable and removing everything that is undesirable for this entire universe - that is the meaning. His own will...

In this [verse] it is being said to us - 'Yasmin yasmin viruddha matayah' - again here: in which Paramatma, in this world, all the mutually contradictory thoughts we conceive, all the modifications (vikaras) arising from them, all the conditions and states arising from those - in which Paramatma do all these spontaneously manifest on their own? We cannot make it happen by wanting it to. Why? Because...

There is no asking [from outside Him]. What you call 'you' - yourself, your body, the house in which it dwells, the earth in which that house stands, the sky above that earth, the entire universe - all of that exists within Him. Is there anywhere that exists apart from Him? The knowledge that 'there is nothing that is not the Lord' - that knowledge arises only when you see [the Lord]. It cannot arise by looking at anyone else. This is what is meant by 'yasmin viruddhamatayah'...

To make it feel natural - taking up Rajo-guna along with the function of Brahma, the creator: what is Brahma's work? Creation. He does not perform destruction. Vishnu's work? Protection. He does not perform creation. Rudra's work? Destruction. He does not perform protection. [These are not really separate lords - they are functions of the one Supreme.] Accept this...

Vyasa tells us, Vidura tells us in the Mahabharata - the same physician is Brahma, the same physician is Vishnu, the same physician is Rudra. 'How can that be?' you might ask. What does it mean? We get a wound. That wound must be removed - destroyed - operated upon. Now this is an act of destruction (samhara). But to perform destruction, that physician [first]...

Quoting Taittiriya Upanishad: 'Tapasa Brahma vijijnaasasva, tapo Brahmeti, sa tapo tapyata, sa tapas taptva...' - 'Seek to know Brahman through tapas (austerity), tapas is Brahman; having performed tapas, the knower knew...' Also: 'Annam Brahma - know that food is Brahman; from food alone all these beings are born, by food they live, into food they depart.' Therefore that is Brahman. Similarly 'Anando Brahma' - Bliss is Brahman. 'Vijnanam Brahma' - Pure consciousness is Brahman. 'Tat Brahma' - that [unchanging reality] is Brahman. Where does it come from? Everything. Only one Brahman...

Quoting from the Purusha Sukta / Vedic verse: 'Veda aham etam purusham' - 'I know this great Purusha.' What do the rishis say? Do great souls speak empty words? Do they speak worthless things? They speak as much as the Vedas say. If we miss it - it's our loss, it's difficult for us to grasp. We don't keep it in memory, it doesn't reach us. That is why [this verse] is being explained: 'Vishvabhavam' - He who is the cause of the entire universe. 'Ekam anantam' - One, Infinite...

To make us understand, he says: 'Satyam means value (moolya), Dharma means form (bomma/image).' Like the two sides of a coin - a coin has two faces. The value (1 rupee) never changes across ages - it remains 1 rupee. On one side, you may put Gandhi's image, or Nehru's, or someone else's, or a flower, whatever design one wishes - but that doesn't change the value. Similarly, [the Lord's] Dharma is the form/face, and Satyam is the eternal unchanging value beneath...

Svagata bheda - there are three types of difference: sajatiya (same-class difference), vijatiya (different-class difference), and svagata (internal difference). What does it mean? 'There is no one else like me (no sajatiya). There is no one different from me (no vijatiya). I am not different within myself (no svagata).' Take a small example - a pot. A pot, there can be another pot like it. And there is something that is not a pot...

That is - even if you do not worship God as God properly, whatever you ask of Him - that gets done. We say things like, 'Go bow at the temple, your studies will improve' - or indeed 'Have a drink, you'll get a job' [humorously]. A little later, after marriage - 'A son will be born.' What is all this? It means: even without love for the Lord, He gives [what is asked]. This is what 'Yasmin viruddha matayah' ultimately points to...

The highest purusha-artha (goal of human life) is the Paramatma Himself - not dharma, not artha, not kama, not even moksha [as separate goals]. That is why it is said: 'Purushartha murte' - O embodiment of all human goals! Whatever you resolve becomes reality. O great one who is the very form of purushartha - to one such as You, O Bhagavan, 'tava pada padmam' - Your lotus feet - may those who serve You according to their desires and aspirations attain...

Whatever the devas have given you belongs to them - if you eat without offering it to them first, you are a thief! At the very least, tie it up [as an offering] and say 'Father, this is yours' - that is enough, you become blessed. He won't even eat it really - just showing it to Him is sufficient. That is what 'suparchana' means. O Lord, if You accept [what is offered] - that is enough. 'Kaiddatta akradaya ekya' - eating what is given by them without offering it back to them...

What great foolishness! That is why it is said: 'Shastrani atitya api bhavanti murkha' - even after studying all the scriptures, people can become fools. Not all learned men are pandits - those who have studied can become educated fools. Who is a true example? Ramadasa (Bhadrachala Ramadasa). The rulers said: 'Whatever you want, ask for it!' And he replied: 'What more do I need besides my Lord?' What are they asking? Therefore, 'dina' - now these are the truly lowly. He who for his own sake...

[ASR unclear - the speaker discusses needing a dictionary like the Amarakosha for Sanskrit. He praises the conciseness of Sanskrit, saying everything fits into compact memory. He then quotes a Sanskrit verse: 'Vatra padya prasuta vatra syat pade nu patita vidhau' - this verse is present right here in the text. 'Artha maitadi kadaa' - this is the point being made about the richness of Sanskrit vocabulary and the verse being discussed.]

As soon as [the asura/demon] arrived he fell [before Brahma], all the devas grabbed him - we call it 'gadavu' - they seized Brahma. 'Why did you give that boon? What did you do?! That demon is killing us! You told him he cannot be killed by anyone - and now he is killing us! What kind of protection is that? What will happen to us? Please save us!' they cried. And [Brahma replied] - that is the situation - unable to help directly...

What a great soul! 'Anugraha-katarah asman ka paripatum' - one who is eager to bestow grace, who protects all of us. Dhruva has truly described the Paramatma's genuine nature as vividly as if painting it before our eyes. The commentators of the tradition (sampradaya-jnulavu) say: Unlike others, what Dhruva experienced was not just the Paramatma appearing directly - it was the truth of Paramatma's very nature becoming directly manifest [to him]. [ASR unclear on the last portion - likely discussing the significance of Dhruva's realization compared to ordinary devotees.]

The Dhruvopaakhyana (story of Dhruva) - if we go further ahead, [we come to] the Prahlada stuti (hymn of Prahlada), which goes directly [into an independent discourse]. Other than Prahlada and Dhruva, no one else has elaborated [on the Lord's nature] so expansively. If we merely listen to this [as we are doing], we feel the full satisfaction of having heard the Bhagavatam. If we were to just say [summarily] - 'God received praise, today's session is done, let's go' - that would take one sentence. But this tattva (philosophical truth) must be grasped. This way, speaking on...

The Lord is granting Dhruva the Dhruva-sthana (the position of Dhruva star). That is a special region - the Dhruva-kshiti (Dhruva's realm). Where is it? Beyond the Aksha-mandala (zodiac belt), beyond the [other] mandalas - at the very end of those. All [the stars and constellations] must revolve around him, born revolving around him. What we call Shishusumara mandala (the Dolphin/Porpoise constellation - Draco/Ursa Minor group) - that is it. The Shishusumara is shaped somewhat like a small old [creature]...

[ASR unclear - the speaker mentions Dwaraka being [confirmed as] real, found under the sea, which modern [archaeology] is now accepting. He mentions that some object comes up from the sea that was retrieved [in excavations]. He seems to be making a point about the historical reality of events described in the Bhagavatam, grounding scriptural narratives in contemporary discoveries. The gas/OMG reference seems to be about an underwater survey or excavation method used to find submerged structures.]

That great soul, having strived so hard - the Lord knows: 'I know what is in your mind.' [The Lord said:] 'I will give you this [kingdom/boon].' But Dhruva [inwardly thought]: 'Why would I need that - it would be over anyway.' He remained silent. That means - he wants [the Lord Himself]. 'Those who ask for something other than Me - why should I give [Myself] to them? I will take [only Myself] away.' When [the devotee] has matured [spiritually], and says 'I want only You' - then, at that time, He gives [Himself]. That is why it is said...

'Charanti dakshinam kutya ni' - they circumambulate your Dhruva-sthana. 'Bhramantah yat sa tarakah' - the stars, together with the [other] constellations, circumambulate that Dhruva-sthana. 'Vrasti chetu vanam pitra datvagam dharma samshrayah' - and now, having been granted this by [the Lord] - do you think this happens immediately? No, it cannot happen right now. When will it happen? When the time comes that [the Lord] gives you the kingdom, and your father...

The verse continues: 'Utva dhatari uttamanaste mrigayayam tu tan manah anvesha nti vanam mata davaginum sa pravekshyati' - she (your mother) will enter the forest fire. 'Ishtvamaam' - at that time, you will have worshipped Me with many yajnas. Today in Pushkara [or with pushkara-dakshina (generous fees to priests)] - some great souls perform yajnas very well. But the acharyas say - when it comes to 'dakshina' (fees), please make adjustments accordingly...

They won't accept that [interpretation] but they understand this very well! That is why: 'Yajnaih pushkala dakshinaih bhuktva cha iha aashisha satyah' - having enjoyed all the true blessings, all the desires, all the enjoyments that I have given - 'mam samsmarishyati' - at the very end, you will remember Me. That is, during all that time of kingdom and enjoyment, you will not remember Me - only at the end will you remember. Because...

All right then - what it amounts to is: 'Sankalpa-ja Vishnu' - Vishnu who is born of (i.e., brought about by) sankalpa (divine resolve). Dhruva attained the Lord's sankalpa. No - it is not that the Lord came [to Dhruva merely] because of something the Lord needed. The Lord gives to [the devotee] whatever the Lord chooses to give. In story-narrative sequence (katha-krama) alone. Having served the Paramatma's feet, [Dhruva] attained what he [ultimately] sought. Not what Dhruva thought he wanted - [but rather] what the Paramatma willed. Having served the Paramatma's feet, [Dhruva] received...

[ASR unclear - the speaker mentions someone who has studied (possibly Valmiki), and a conversation about a book. There seem to be references to a copy of Ramayana or some sacred text being requested or given. The content may be about the value of sacred texts or perhaps a light anecdote about acquiring scriptural books. This is likely a brief story or aside that was garbled in the ASR.]

Closing benediction: 'Go brahmanebhyah shubhamastu nityam, lokaah samastaah sukhino bhavantu' - 'May there always be auspiciousness for the cows and brahmanas; may all the worlds be happy.' Salutations to our teachers (asmat gurubhyo namah). [Brief closing remark - something about there being no [particular] understanding needed, 'this is nothing, that is nothing' - likely a humble concluding remark from the speaker about the limitations of his exposition.]