మాతా పిలాలు వినస్మయా విభూతి తవంద్యదేవని జనన వరంభయానాం. ఆద్యత్యనః పురపకే రుగ్దాభిరామం శ్రీమత్వ సందేవరం పరమాభిమోక్ష భూతం సరస్య మదా మయ భక్తనా హృతి భక్తి తారక పులకే కర యుభమాః పత్రా నది వేను పరకాయ కేంద్ర విస్వాన్ శ్రీ వహ్మ పరాన్ గుజ మనిం స్వరణ దోస్మి నిత్యం వసుదేవ సుతం దేవం కంస చార ఊర మర్ధనం దేవకీ పరమానందం కృష్టితం వందేని జద్గురుం ధనపతీ పుష్ప సంకా సంహార ముపుర శోభితం రత్న గణగణ కేవురం కృష్ణం వందే జగద్గురుం ఉత్ఫుల్ల పద్మ పత్రాక్షణం నీర గీమూత సన్నిభం వికాద వాహనాం తిరోరత్నం కృష్ణం వందే జగద్గురుం కుటిలాదక సంయుక్తం పూర్ణ చంద్ర నిభాదనం విరవ సుందర దలం దేవం కృష్ణం వందే జగత్గురుం శ్రీ వత్సాంకం మహోరక్షంబనమారాభిరామితం చంద్ర చక్ర దలం దేవం కృష్ణం వందే జగత్గురుం మందార గంధ సంయుక్తం చాలపాతం సులోహితం వరిహి పించావ చూడాంకం కృష్ణం వందే జగద్గురుం రుక్మిణీ కేశ సంయుక్తం సీతాంబర సులోహితం అవాప్త తులజీ గంధం కృష్ణం వందే జగద్గురుం గోపికా గుజస్వంత కుంకుమాం చిత వక్షతం శ్రీనికేతం మహే శ్వాసం కృష్ణం పుంధే జగత్తు కృష్ణాష్టకమిదం పుణ్యం ప్రాత రుత్నాయ ప్రహే కోటి జన్మ కృతం పాపం స్మరణేన వినస్యతి శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః వ్యాసం వశిష్ట నత్తారం సిత్తే స్వత్నమ జనుపదం సదాత్మజం ముక్తే సుకృతానంత పోరితి వ్యాసాయ విష్ణు రూపాయ వ్యాస రూపాయ విష్ణవే నమో వై బ్రహ్మనిదయే వామిష్టాయ నమో నమః యం ప్రౌర చరిత్ర మనుపేతమపేత కృత్యం స్వైపాయనో విలాహ కాతర ఆజుహావ పుత్రే సన్వయనయా సర్వోభినేదుహో తం సర్వభూత హృదయం మునిమానతోస్మి శ్రీ సుగబ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వాతూల కులభూషణం శ్రీరంగారియ కురో పుత్రం శఠోభవహం గగే

మడి గురుభ్యో నమః ఈ ఆ ప్లీజ్ పెడు నేను భజన అది మొళ్ళకొండ వేస్తాను భగవత్ మంచులారా పరమాత్మను బ్రహ్మ స్తోత్రం చేశాడు. దివోకసాం దేవ దివస్తుతానాం పరాయణం నౌరివ మధ్యతోప్సు. నీటిలో మునిగే వాడికి నావలాగా స్వర్గం నుండి భ్రష్టులైన దేవతలకు ఇప్పుడు నీవే దిక్కు నీవే ఆధారము. స్తోత్రం చేశారు. ఇట్తం వీరించస్తుత కర్మవీర్యః ప్రాదుర్బభూవ అమృతభూహు ఆదిత్యాం. ఇలా బ్రహ్మ చేత స్తోత్రము చేయబడిన పరాక్రమం కర్మలు కర మహానుభావుడు అమృత భూహు మోక్షమునకు నివాస స్థానమైన స్వామి ఆదిత్యాం ప్రాదుర్భభూవ ఆదిత్య యందు ఆవిర్భవించాడు అవతరించాడు అన్నమాట. చతుర్భుజః శంఖ గదాబ్జ చక్రః పిశంగవాత ననినాయతేక్షణః పరమాత్మ లక్షణాలన్నీ ఆవిర్భవింపచేస్తూ తన ఆవిర్భవించాడు. నేనే వస్తానని చెప్పాడు కదా. ఆ మాట తప్పకూడదు కాబట్టి నాలుగు భుజాలు. నాలుగు భుజాలకు నాలుగు ఆయుధాలు. పిచంగవాస పీతాంబరధారి నలినాయతీక్షణ పుండరీక. ఇలాంటి స్వామి శ్యామావదాతః జఠరాజ కుండలః నీలమేశ శ్యాముడు మకర కుండలములు కలవాడు త్రిశోల్నసత్ శ్రీవదనాంభుజః పుమాన్ కాంతి చేత ప్రశాసించేటువంటి సుందరమైన ముఖము గల పురుషోత్తముడు శ్రీవర్త వర్ష వలయాంగద ఉల్లస తిరిగిట కాంచి గుణ చారు నూపురః శ్రీవర్త వర్షము. వలయములు, కంకణములు అలాగే అంగదములు ఇలాంటి వాటి చేత ప్రకాశించేటువంటి కిరీటము, కాంచీ గుణము అలాగే తాడికి ఆభరణములు ఇలాంటివి తలవారై మధోవరత వ్రాత విరుష్టయా స్వయాయుజాదుతః శ్రీవనమాలయ.

స్వామికి ఏం పేరు? వనమాలి అని పేరు. అంటే వనమాల కలవాడు. ఐదు ఐదు రంగులు కల పుష్పముల చేత పూసబడిన మాలను వనమాల అంటారు. పంచవర్ణ పుష్ప సమ్మేలితామాల వనమాల అని శాస్త్రం. అలాంటి ఆ వనమాలలో మధువ్రత వ్రాత విపుష్టయ. తుమ్మెదల యొక్క సమూహము చేత ధ్వనింపజేసేటువంటి పుష్పములు కల వనమాలతో ప్రజాపతేహే వేక్ష్మతమహా స్వరోచితా వినాశయన్ తత్య ప్రజాపతి యొక్క ఇంటిలో ఉన్న చీకటిని తన కాంతితో తొలగిస్తూ కంఠ నిమిష్ట కౌస్తుభ కంఠంలో కౌస్తుభమణి తగినటువంటి మహానుభావుడు. బిజప్రసేదుహు ఈ ప్రకారంగా స్వామి అవతరిస్తే పరమాత్మ అవతారానికి అన్ని దిక్కులు ప్రసన్నములయ్యాయి. దరిరాశయాహ తదా ప్రయాహ ప్రగతి సహ. తనకాంతి స్వరోచిత తమ లేదా ప్రజాపతే వేష్మ తమః ప్రజాపతి యొక్క భవనపు చీకటిని స్వరోచిత వినాశయన్ తన కాంతి చేత తొలగింపజేస్తూ ఇలా పరమాత్మ అవతరిస్తే దిశః ప్రసేదుహు అన్ని దిక్కులు ప్రసన్నములయ్యాయి సలిలాశయాః తదా అలాగే సలిలాశయాః ప్రసేదుహు సముద్రములు నదులు ఇవి కూడా ప్రసన్నములయ్యాయి. సల్యాసయాస్తద ప్రజాహ ప్రవృష్టాహ ఋతవహ గుణాన్వితాః ప్రజలందరూ ఆనందించారు. అన్ని ఋతువులు. తమ తమ గుణములను కూర్చుకొని ఉన్నాయి. ద్యోహు అంతరిక్షం క్షితిహి అగ్ని జిహ్వా గావః ద్విజాః సంజ హృషుహు నగాశ్చ. పంచభూతములు, పర్వతములు, గోవులు, బ్రాహ్మణులు అందరూ సంతోషించారు. శ్రోణాయాం శ్రవణ ద్వాదశ్యాం ముహూర్తే అభిజితి ప్రభుహు పరమాత్మ.

అవతరించిన ముహూర్తం ఎప్పుడు అంటే శ్రోణాయాం శ్రవణ ద్వాదశ్యాం భాద్రపద శుద్ధ ద్వాదశి శ్రవణా నక్షత్రము అభిజన్ ముహూర్తములో. సర్వే నక్షత్ర తారాధ్యాః చకృహు తద్జన్మ దక్షిణం. ఇవన్నీ వారు అవతరించిన సమయంలో నక్షత్ర తారలన్నీ ఉత్తర భాగంలోకి వెళ్ళాయి. శాస్త్రం ఏంటంటే అవన్నీ ఉత్తర భాగంలో ఉంటేనే శుభము అని అర్థం. ఆ జన్మను దక్షిణం చేసేయట అంటే తాము ఉత్తరంలోకి వెళ్ళేదే అన్నమాట అంటే వృద్ధిలో ఉన్నాయి ఉచ్చ స్థానంలో ఉన్నాయి నక్షత్రములు కానీ గ్రహములు కానీ తారలు కానీ అన్నీ తమ ఉచ్చ స్థానంలో తాము ఉన్నాయి ద్వాదశ్యాం సవితా తిష్టత్ మధ్యంతిన గతో నృప ద్వాదశి కాబట్టి మధ్యాహ్నం సూర్య భగవానుడు మధ్య భాగంలో ఉండి విజయానామతా ప్రోక్తా నెత్యాం జన్మ విద్యురుహరే ఏ భాద్రపర శుద్ధ ద్వాదశి శ్రవణా నక్షత్రంలో ఉండేటువంటి అభిజన్ ముహూర్తానికి విజయ ముహూర్తము అని పేరు. ఆ స్థితికి కూడా విజయ అంటాం మనం. విజయదశమి అన్నా చూడండి. ఆ రోజు కూడా నక్షత్రం ఏమవుతుంది? శ్రవణం వినవుతుంది. శ్రవణ యుక్త దశమి కావాలి. అలాంటి అసలు న్యాయంగా వీళ్ళు దసరా దసరా అంటారు. దశహర అని. దశహరతి అంటే దశభిహి ఇంద్రియైహి కృతం పాపం హరతి. అది ఇంద్రియముల చేత చేయబడే పాపాన్ని పోగొట్టేది. దశవిధములైనటువంటి పాపము. అంటే ఏమిటి? కామము చేత కామదోషములు నాలుగు. కురోహ దోషములు మూడు, లోభ దోషములు మూడు. యా మొత్తం 10 ఉంటాయి. ఈ 10 దోషాలను హరించే దాన్ని దశహర అంటారు. ఆ దశహర ఎప్పుడైతుంది అంటే శ్రవణంతో అవుతుంది. అంటే అనంతమైనటువంటి పరమాత్మ కథలను.

నిరంతరం శ్రవణం చేస్తే వింటే దశవిధ పాపాలు పోతాయి అని అర్థం. ఏదైతే పాపాలు పోయాయో మనం విజయం సాధించిన వాళ్ళమే కాబట్టి. దాన్నే విజయ దశమి అంటారు. దీన్ని విజయ ముహూర్తము అంటారు. విజయానామసా ప్రోక్త యత్యాం జన్మ విదురు హరే పరమాత్మ జన్మించినటువంటి ఆ ముహూర్తాన్ని విజయ అన్నారు. శంఖదుంద్వయో నేదుహు మృదంగ పాణభ ఆనకాః అన్ని రకముల మంగళ వాద్యములు దొరికాయి. చిత్ర వాచిత్ర తూర్యానాం నిర్ఘోషః తుములః అభవత్ రకరకాల మంగళ వాద్య ధ్వని. అంతటా వ్యాపించి వ్యాపించినట్టుగా ధ్వని మోగింది. ఇలా ప్రీతాశ్చ అప్సరసః అమృత్యన్ గంధర్వ ప్రవరాః జగుహు అప్సరసలు. నాట్యము చేశారు, గంధర్వులు గానము చేశారు, తుష్టువుహు మునయా దేవాః. దేవతలు, మునులు వీళ్ళందరూ మనువులు. స్తోత్రం చేశారు పితయా పితరః అగ్నయః పితృ దేవతలు అగ్నిహోత్రములు మనువులు దేవతలు మునులు మీరందరూ స్వామిని స్తోత్రం చేశారు. సిద్ధ విద్యాధర గణాః సకిం పురుష కిన్నగాః చారణాయక్ష రక్షాంసి సుపర్ణా భుజగోత్తమాః గాయంతే అతి ప్రశంసంతః ఇలా యక్ష రాక్షస విద్యాధర చిన్నర గరుడ అలాగే కింపురుష ఇత్యాది సకల దేవతా గణము గానము చేస్తూ స్వామిని స్తోత్రం చేస్తూ నాట్యం చేస్తూ నాట్యం చేస్తున్న వారిని అనుసరిస్తూ అనుగాహం చేస్తున్నారు. అదిత్యాశ్రవ పదం కుసుమైహి తమవాకిరన్ అదితి ఆశ్రమాన్ని పుష్పములతో వర్షింపచేశారు అవాకిరన్. దుష్టువాదికిహితం నిజగర్భ సంభవం పరంపుమాంసం ముదమాప విస్మితా తన గర్భం నుండి పుట్టినటువంటి ఆ మహానుభావుని చూచి అత్యాశ్చర్యము పొంది అలాగే అమిత ఆనందాన్ని కూడా పొందింది.

విస్మిత గృహీత దేహం నిజయోగమాయయ ప్రజాపతిశ్చాహ జయేతి విస్మితః తన యోగమాయతో దేహమును తీసుకున్నటువంటి స్వామిని చూసి ప్రజాపతి అంటే తస్యప్పుడు జయ స్వామి మీరు జయించాలి. ఎవరు జయించాలి? బలి జక్రవర్తి జయించాలి అన్నారు. ఏ పనికి వచ్చారో ఆ పనిలో విజయాన్ని సాధించాలి. అని ఆశ్చర్యంతో వారు చెప్పారు యత్తత్ వపురుభాతి విభూషణాయుధైహి అవ్యక్త చిత్ వ్యక్తం అధారయత్ హరిహి పరమాత్మ ఎలాంటి దేహమును ధరించాడు యత్తత్వ పురుపాతి విభూషణాయుధై అనేక ఆభరణములతో అనేక ఆయుధములతో అవ్యక్త చిత్ వ్యక్తమధారయత్ ఇది అవ్యక్తమైన చిత్తు కదా అంటే ఎవరికీ భాసిన్తని జ్ఞానం. చిత్త అంటే ఏమిటి? జ్ఞానం కదా. అవ్యక్త చిత్త ఎవరికీ అర్థం కాని అటువంటి ఆ జ్ఞానము వ్యక్తమధారయత్. అందరికీ కనపడేలా అర్థమయ్యేలా అలాంటి దివ్య దేహాన్ని ధరించాడు. బభూవ తేనైవ స వామనో వటుహు సంపస్యతోహో దివ్య గతిర్యత నతః అలా అందరూ చూస్తుండగానే ఆ శిశు దేహము కాస్త బ్రహ్మచారిగా కావటానికి తగిన వయస్సుతో కూడుకున్న దేహం అయింది. అది కూడా వామనః. కుడుతవాడు పొట్టివాడుగా అయ్యాడు. ఎలాగయ్యా అంటే యధానటః. నటుడు తన శరీరాన్ని తన వేషాన్ని ఆ పాత్రనుగుణంగా మార్చుకుంటాడు. స్వామి కూడా వెంటనే మార్చుకున్నాడు. తం వటుం వామనం దృష్ట్వా మోదమానాః మహర్షయః ఇలా వామన వటువును చూచి ఋషులందరూ కూడా కర్మాని కారయామాసో పురస్కుర్చ్య ప్రజాపతిం. కఠివ ప్రజాపతిని ముందుంచుకొని ఉపనయన విధి దానికి కావలసినటువంటి కార్యక్రమములను జరిపించారు. తస్య ఉపనీయమానస్య సావిత్రీం సవితా అబ్రవీత్. మరి సావిత్రి కావాలి కదా అసలు మంత్రం ప్రధానమైనది. ఎవరయ్యా అంటే సవితా మరి ఆయనే కదా. సూర్య భగవానుడు దాన్ని చెప్పాడు. బృహస్పతిహి బ్రహ్మ సూత్రం.

బృహస్పతి యజ్ఞోపవీతాన్ని ఇచ్చాడు. మేఖలాం కశ్యపః అఘాత్ మౌంజి అంటాం కదా దఫలతోటి దాన్ని కశ్యపుడు ఇచ్చాడు. తదౌ కృష్ణాజినం భూమి సాక్షాత్తు భూదేవి కృష్ణాజనాన్ని ప్రసాదించింది. దండం సోమః వనస్పతి సాక్షాత్తు చంద్రుడు అతనికి దండమును ఇచ్చారు. కౌపీనాచ్ఛాదనం మాత మరి తల్లి ఏమి అని కాబట్టి కౌపీనాన్ని తల్లి ఇచ్చింది ద్యోహు ఛత్రం ఆకాశం స్వర్గం ఉండే అది గొడుగుని ఇచ్చింది కమండలం వేదగర్భః కుశాన్ సప్తర్షయః బ్రహ్మ కమండలం ఇచ్చాడు సప్తర్షులు దర్భలం ఇచ్చారు అక్షమాలాం మహారాజః సరస్వతి అవ్యయాత్మనః అక్షమాలను సరస్వతి దేవి చేసింది. తస్మా ఇచ్చుపనీతాయ యక్షరాత్ పత్రికామదాత్. యక్షారాజ అంటే కుబేరుడు. అతను ఉపనయన పత్రిక ఇచ్చాడు. సర్టిఫికెట్ అన్నమాట. దీనికి ఉపనయనం జరిగింది ఈ ముహూర్తంలో ఈ లగ్నంలోనే అతను ధనాధిపతి కదా. దేవుని ఉన్నవాడికి అది విలువ ఉంటుంది. దరి దరి ఇస్తే వసరు ఎందుకు కొనుక్కోగా లేదు పెట్టుకోమంటారు. అందుకే అది కుబేరుడు ఇచ్చాడు. భిక్షాం భగవతి సాక్షాత్ ఉమాదాత్ అంబికా సతి ఎవరు పెట్టాలి భిక్షము అన్నపూర్ణ కదు మరి అందువల్ల ఉమా. ఆ దిని సాక్షాత్తుగా అతనికి మొదలు భిక్ష పెట్టినది. స బ్రహ్మవర్చసేనైవం సభాం సంభావితో వటుహు ఇలా అప్పటికప్పుడు తయారయ్యాడు బ్రహ్మచారి. బ్రహ్మ వర్చస్సుతో తయారయ్యాడు. ఈ బమ్మరి గణ సంజుస్తాం అత్యరోచిత మారిసః ఈ మహానుభావుడు బ్రహ్మ ఋషు గణాలు వాళ్ళందరి తేజస్సు కంటే మించే తేజస్సు కలవాడు అయ్యాడు. సమిద్ధమాహితం వన్నిం కృత్వా పరిసమూహనం అగ్నిహోత్రం చేయాలి కాబట్టి చక్కగా ప్రజ్యోగించినటువంటి అగ్నిలో హవిస్సు పరిసమూహన కార్యక్రమం జరిపి పరితీర్య సమభ్యత్య

తృష్టు తృష్టు తృష్టు దర్భర అంటాం మనం అలాగే అది తేను మన్యస్వ హనుమ తేను మన్యస్వ అని చెప్పుకుంటామే పరిశీలనము చేసి దర్భరలని చుట్టూ పెట్టి సవిధ్విహి అజుహోతు ద్విజ దర్భర తోటి శాస్త్రం కదా. 1000, 1108 గర్భల సమిదలతోటి హోమం చేయాలి. అది ఎలా కాకుండా 1108 గాయత్రి జపం చేయాలి. సమిధ పాటి సావిత్రి పాటి అంటారు మాకు తెలుసు కదా చెప్తాం పెద్దలు బ్రహ్మచారి వెయ్యి నూట ఎనిమిది సార్లు సమిధ తీసి హోమం చేయాలి అంత ఓపిక లేదు అంటే అంత జపం చేయాలి అందరూ మహానుభావులు ఏం చేశారంటే ఏం చేశారు వన్ మార్క్ ఉన్నారు అబ్బా వెయ్యి సమస్య రా వద్దండి జపం చేస్తాం అని మొదలు పెట్టారు అబ్బా వెయ్యి సార్లు చేయాలన్నా ఇప్పుడు 250 చేసి మళ్ళీ ఓమం చేశారు ఆ ఓ 250 చేసి మళ్ళీ జపం ఈ ఓమం చేసి మళ్ళీ ఓమం కష్టపడితే వెయ్యి సార్లు వమ అయింది, వెయ్యి సార్లు లేదు. చేయలేము అనుకుంటే రెండు జరుగుతాయి అన్నమాట ఇది. లేదు లేదు ఏం పని లేదు. ఏమిటి అచ్చెంటా? ఆ ఇప్పుడే చూసేస్తావ్ ఫోన్. సరి తీర్య సమభ్యత్య సమిద్రిహి అజుహోతు ద్విజహాయురా సమిద్రతోటి హోమం చేశారు. శృత్వా అశ్వమేధైహి యజమాన మూర్జితం బలిం భృగుణాం ఉపకల్పితైహి తతః సరిగ్గా అదే సమయంలో అక్కడ బృగువులు తన యజమాని అయినటువంటి భర్జక్కవతి చేత ఆశోభ చేయాలి అంటే ఇస్తున్నారు, ఆ విషయాన్ని కృత్వా ఈయన విన్నాడట. బ్రహ్మచారి భిక్షకు పోవాలంటే రాజు దగ్గరికి పోవాలి, రాజు కూడా యజ్ఞదీక్షితుడుగా ఉన్నప్పుడు వెళ్లి వెళ్లి భిక్ష అడిగితే. కాదనకుండా ఇస్తారు. తన కోరిక నెరవేరు అవుతుందన్నమాట. అందుకే ఆ సంగతి విని జగామ తత్ర అశిరసార సంభృతః భారేణగాం సన్నమయన్ పదే పదే వినే అశిరసార సంభృతః అట. పరమాత్మ అంటే ఏంటి అంటే సకల జగత్తు యొక్క సారం తనలోనే ఉంది కదా. 14 లోకాలను బుజ్జలో దాచుకొని అతను ఇక్కడి నుంచి అక్కడికి నడుచుకుంటూ పోయాడు. పదే పదే గాం సన్నమయన్.

ఒక్కొక్క అడుగుకు భూమిని కాస్త వంచుతూ అడిగే రేటు భూమి వంచుతున్నట్టు అవుతుంది. 14 లోకాల అంతవరకు మోయొద్దు భూమి. ఇలా అడుగడుగు భూమిని కాస్త వంచుతూ ఆ బరువుతోటి ముందరికి అడుగు వేశాడు. తం నర్మదాయాహ తత ఉత్తరే బలేహి. నమనాది యొక్క ఉత్తర తీరంలో పరిచే కాబట్టి చూస్తున్నాడు, అక్కడ య ఋత్విజస్తే బృగు కక్ష సంజ్ఞకే బృగు కక్ష అనేటువంటి తీరం వనం ప్రాంతం అక్కడ ఈ ఋత్విజులంతా కూడా. ప్రవర్తయంతః బృగవః క్రతోత్తమం వ్యజక్షత ఆరాదుజితం యథారవిం. బరిచక్రవర్తి తోటి వారంతా యజ్ఞం చేయిస్తున్నారు. ఇలా యజ్ఞం చేయిస్తున్న ఋత్విక్తులందరూ దూరం నుంచి ఈయన వస్తున్నాడు. అబ్బా ఏమనుకున్నారు? సూర్యుడు ఉదయించాడు అనుకున్నారు. ఉదయించిన సూర్యుడు యజ్ఞాన్ని యజ్ఞంలో భాగం తీసుకోవడానికి వస్తున్నాడో ఏమో అని భావించారు. అంటే అంతటి తేజస్సుతో ఉన్నాడన్నమాట. రవిం తమృత్విజః యజమానః సదస్యాః హతత్విషః వామన తేజసా నృపా పరమాత్మ యొక్క తేజస్సు తోటి ఋత్వికులు యజమానులు సదస్యులు అందరూ కూడా హతత్విషః తమ తేజస్సును కోల్పోయారు. అతని తేజస్సు ముందర వీళ్ళంతా తేజోవిహీనులయ్యారు. సూర్యః అఖిల ఆయాతి ఉతవా విభావసుహు. సూర్యుడు వస్తున్నాడా లేకుంటే సాక్షాత్తు అగ్నిహోత్రుడే వస్తున్నాడా సనత్కుమారోధ విదురుక్షయ వీళ్ళెవరు కాకుంటే సనత్కుమారుడు. యజ్ఞాన్ని చూస్తామని వస్తున్నాడా? ఇత్తం సశిష్యేషు భృగుషు అనేకధా విసర్గ్యమానః ఇలా శిష్యులతో కలిసి భృగువులు పలు రకాలుగా చారుచిస్తూ సద్గూగిస్తూ భగవాన్ స వామనః క్షత్రం సదండం సజలం కమండలం వివేశ విభ్రత్ హయమేధవాతం చత్రము, కమండలము ఇవన్నీ తీసుకొని దండము ఇవి పట్టుకొని ఆ యజ్ఞ వాటికలోకి ప్రవేశించాడు. మౌన్జ మేకరయా వీతం. ఉపవీత అధినోత్తరం ఎలా ఉన్నాడు? మౌంజి తోటి ఉన్నాడు. ఉపవీతము, వింక చర్మము, జటిలం వామనం విప్రం, మాయా మానవకం హరిన్. మాయ ఒకడే కానీ ఈ బ్రహ్మచారి ఏ బ్రహ్మచారి మాయా మానవకం మాయా బ్రహ్మచారి ఎందుకంటే అలా అక్కడే ఉంది. అమ్మ వక్షతలంలో భద్రంగా ఉంది. అమ్మను అది నన్ను తోటి దాచి పెట్టుకున్నాడు అలా అంటాడు కానీ మాయా మానవకం హరిం ప్రవిష్టం వీక్ష్య లోపలికి వచ్చాడు.

అలా చూచి భృగవః సశిష్యాస్తే సహాగ్నిభిహి శిష్యులతో భృగులు అగ్నులతో కూడా కలిసి ప్రత్యగృహ్ణన్ సముత్థాయ. లేచి ఎదురు వెళ్లి స్వాగతం చెప్పారు. ప్రభువు ఇలా బ్రహ్మగా ఉన్నాడు ఎలా కూడా న్యాయంగా లేవకూడదు. కానీ బ్రహ్మకు బ్రహ్మ ఆ బ్రహ్మకు తన రాయి. ఇప్పుడు ఏం చేస్తాడు ఆ అందరు లేచాడు. ఎందువల్ల అంటే అతని దివ్యమైన తేజస్సు లాంటిది. ప్రత్యాత్మ తాయ సంక్షిప్తాః తస్య తేజస పరమాత్మ యొక్క తేజస్సు తోటి వాళ్ళంతా ముడుచుకొని పోయారట. ఆయన ముందర వీళ్ళంతా తేజోభివిఖిలు అయ్యారు ఎంత వరకు వస్తారు అందుకే అందరూ లేచి అతన్ని స్వీకరించారు యజమానః ప్రముదితః దర్శనీయం మనోరవం రూపానురూపావయవం తస్మా ఆసనమః సాక్షాత్తు విజయమాని బరిచక్రవర్తి ప్రముదితః సంతోషించాడు ఇంతటి మహానుభావుడు ఎవరో చూస్తే మహానుభావుడు అనుమానం ఏం లేదు ఇంతటి మహానుభావుడు యజ్ఞానికి వచ్చాడు దర్శనీయం మనోరమం చూడదగినవాడు అందులోనూ పొట్టిగా ఉన్నా కానీ సౌందర్యవంతుడు. మనస్సును హరింపచేసేవాడు. రూపానురూపావయవం కొందరి కొందరికి కొన్ని కొన్ని అవయవాలు బాగుంటాయి. అంటే మొహం బాగుంటే కాళ్ళెదురు బాగుండవు. కాళ్ళెదురు బాగుంటే మొహం బాగుండదు. కళ్ళు పెద్దగా ఉంటాయి, మొఖం చిన్నగా ఉంటుంది. కొందరికి తలకాయ చిన్నగా ఉంటుంది, మెడ పెద్దగా ఉంటుంది. ఏం చేద్దాం? అలా కాకుండా రూప అనురూప అవయవం. అతని దివ్యమైనటువంటి రూపమునకు తగిన అవయవాలు కలవాడు. అంటే ఆ ఎత్తుకు ఎలాంటి అవయవాలు ఎంతెంత ఉండాలి ఆ రీతిగా ఉన్నటువంటి మహానుభావుడు. అవయవం తత్మా ఆసనమాహరతురా బ్రహ్మచారికి బలిచట్నవర్తి యజమాని కాబట్టి సింహాసనం ఆసనం ఇచ్చాయ్యా వేయించేయండి అని ఆసనం అర్పించాడు. స్వాగతేన అభినంద్య అతనికి స్వాగతం చెప్పి పాదౌ భగవతో బలిహి అవనిద్య అర్చయా మాతా ముక్త సంగమనోరమం. పరమాత్మ యొక్క పాదములను శుభ్రంగా ప్రక్షాళన చేసి కడిగి పూజించాడు. ఎలాంటి స్వామి అంటే ముక్త సంఘ మనోరముం. సంసారము యందు కోరిక విడిచిన వారి మనస్సును లభింపజేసేవాడట. అంటే మోచ్యార్ధుల మనస్సు అది పూజ చేయేవాడు. సంసారంలో ఉండేవాళ్ళు ఏం దేవుడయ్యా అడిగింది ఒకటి ఇవ్వరు అనుకుంటారు. కదా మనకేం కావాలంటే ధనము కావాలి, గాల కావాలి, పిల్లలు కావాలి, మంచి ఇల్లు కావాలి ఏ పని ఆ కూడా అన్నీ సార్ అయితే ఎవడు మంచోడు.

దష్టాలు వస్తే మంచి వాడు కాదు. కానీ ఇవన్నీ వద్దకుంటే ఇవన్నీ ఇవ్వకుంటేనే మంచి వాడు వాళ్ళకు. ఒక్కొక్క బంధం తొలగిస్తున్న కొద్ది భక్తులకు స్వామి మీద భక్తి మరి కాస్త పెరుగుతుంది. అందుకే ముక్త సంఘ మనోరమం. సంఘమును విడిచిన వారి మనస్సు రమింపజేసేటువంటి పరమాత్మకు పాద ప్రక్షాళనం చేశాడు. చేసి పూజించాడు. అవని తత్పాద శౌచం. జనకల్మ శాపహం సధర్మవితు మూర్జదాత్ సుమంగళం పరమ పవిత్రమైనటువంటి ఆ పరమాత్మ యొక్క పాదతీర్థమును ఇలాంటిది అది జనకల్మ శాపహం. సాకార జనుల పాపాన్ని పూగొట్టేటువంటి ఆ జీలాన్ని జలాన్ని ధర్మ విత్తు కాబట్టి మూర్ధిని అదధాత్ తన శిరస్సులో ధరించాడు. యద్దేవదేవః గిరిశః చంద్రమౌళి తధార మూర్ధన పరయాచ భక్త్యా. వీనే కాదు ఇదివరకు ఈ పరమాత్మ యొక్క పాదతీర్థాన్ని అందరూ ఏమంటారు దేవదేవుడని చంద్రమౌళి అని పేరుగాంచిన సాక్షాత్తు శంకరుడు తన శిరస్సున ధరించిన పాద తీర్థమునే ఈనాడు వరుజ జగ్రవర్తి తన శిరస్సున ధరించాడు. యతు దేవదేవః గిరిశః చంద్రమౌళి దధార మూర్త్న అది ఎలా పరయాచ భక్త్యా పరమ భక్తి తోటి ఈ దేవదేవుడు ఇదివరకు శంకరుడు తన సురక్షణ ధరించాడు అలాంటి తీర్థాన్ని మీరు ధరించారు. స్వాగతంతే నమస్తుభ్యం బ్రహ్మం కిం కరవామతే బ్రాహ్మణోత్తమ. మీకు స్వాగతము, మీకు నమస్కారము. అయ్యా ఏం చేయమంటారు మీకు ఎలాంటి సేవ చేయాలి? బ్రహ్మరిషీనాం తపస్సాక్షాత్తు మన్యే ద్వార్యవపూర్ధరం. వీళ్ళను చూస్తే ఎలా ఉందంటే ఈ ప్రపంచంలో ఉన్నటువంటి బ్రహ్మర్షులందరూ ఆచరించిన తపస్సు శరీరం దాల్చి వచ్చినట్టు ఉంది. ఇంకా ఎక్కడ ఎక్కువ ఏం చెబుదాం ఎలా ఉన్నాడు స్వామి అంటే తపస్సు లాగా ఉన్నాడు ఎవరి తపస్సు సకల బ్రహ్మర్షుల తపస్సే ఈ రూపు దాల్చి వచ్చినట్టు అలా ఉంది స్వామి అర్జన పితర తృప్తాః అర్జన పావితంకులం ఈ రాక తోటి మా పితృ దేవతలు తృప్తి పొందారు

ఈనాడు మా కులం పవిత్రమైంది. అద్య స్విష్టః క్రతురయం. ఈ యజ్ఞము చక్కగా ఆచరించబడినట్టయింది. యత్ భవానాగతో గుహా మీలాంటి మహానుభావుడు ఇక్కడికి వచ్చారంటే నా యజ్ఞం. సఫలమైంది చక్కగా ఆచరించబడింది. అధ్యాగ్నయః మే సుహుతాః యధావిధి నా అగ్నులు ఈనాడు యధావిధిగా హోమము చేయబడ్డాయి. ద్విజాత్మజ త్వచ్చరణావనే జనైహి దేనితోటి? నీ పాద జలముతో నీ పాద జలముతో పవిత్రమయ్యమని అర్థం హతాంభతః పాపం పోయి వార్భిరియంచ భూహు అహో ఆ పాదోదకముతో ఈ భూమి కూడా తథా పునీత తనుతి పదైస్తవా నీ పాదముల స్పర్శతో నీ పాద జడములతో ఈ భూమి కూడా పావనమైంది యద్యద్వతో వాంఛతి తత్ ప్రతి ఇచ్ఛమే నాయనా నీకు ఏమేం కావాలంటే అవన్నీ తీసుకో. త్వామర్ధినం విప్రసుతాను తర్కయే. యజ్ఞ సమయంలో ఇక్కడికి వచ్చావంటే నీవు ఏదో అర్ధించి యాచించి మనసులో కోరిక పెట్టుకొనే వచ్చి ఉంటావు అనుకుంటున్నాను. కర్కయే గాం కాంచనం గుణవతు ధామ సృష్టం మృష్టం పదాన్న పేయం ఉతవా విప్ర కన్యం గోవులు కావాలా బంగారం కావాలా అద్భుతమైనటువంటి పెద్ద హర్మ్యం భవనం కావాలా? అలాగే తథా అన్నపేయం మంచి అన్నము లేదా పానీయము ఉత విప్ర కన్యం వివాహానికి బ్రాహ్మణ కన్య కావాలా? గ్రామాన్ సమృద్ధాన్ తురగాన్ గజానువా? గ్రామములో సముద్రమైన గ్రామములు, అశ్వములు, జజములు, రథాంతదార్హ సమ రథములు మీకు ఏం కావాలో వాటిని మీరు స్వీకరించండి. ఇది అడిగితే ఇది వైరోచనేహ వాక్యం ధర్మయుక్తం ససూనృతం ధర్మబద్ధమైనది సత్యబద్ధమైనటువంటి పరిచక్రవర్తి వాక్యాన్ని విశమ్య విని భగవాన్ ప్రీతః స్వామి సంతోషించి ప్రతినంద్య అభినందించి ఇదమబ్రవీత్. ఇలా మళ్ళీ తాను మాట్లాడుతున్నాడు వచస్తతవ జనదేవ సూనృతం జనదేవ ఓ మహారాజా నీవు మాట్లాడిన మాట సత్యమే సూనృతం.

కులోచితం ధర్మయుతం యక్షస్కరం ఎలా మాట్లాడావు నీ కులమునకు తైన రీతిగా ధర్మబద్ధముగా కీర్తిని పెంచేదిగా మాట్లాడావు యత్య ప్రమాణం బృగవా సాంపరాయి పితామహః కులవృద్ధః ప్రశాంతః యస్య ప్రమాణం బృగుహు. మీరు ఆచరించేటువంటి ప్రతి పని మీ గురువుగారైనటువంటి మృగు మహర్షి వాక్యమును ప్రమాణంగా తీసుకొని ఆచరిస్తారు. ఇక రెండవ ప్రమాణం 14 లోకాలకు మీ తాతగారు. ఎవరు ప్రహ్లాదుడు కదా తండ్రి విరోచనుడు తండ్రి ప్రహ్లాదుడు అందుకే బృగవః సాంపరాయే పితామహః కులవృద్ధః ప్రశాంతః అతను మీ కులవృద్ధుడు ప్రహ్లాదుడు ఆయన ప్రశాంతః అతనికి కామ క్రోధాలు తాల ద్వేషాలు ఏమీ లేవు అలాంటి వాడు ప్రమాణము. న చేతస్మిని కులే కచ్చిత్ నిస్తత్వః కృపన కుమాన్ ప్రత్యాఖ్యాత ప్రతిశృత్య యోవా అదాతా ద్విజాతయే. ఈ ఈ కులంలో బలహీనుడు, లోభి అనేటువంటి వాడు ఒక్కడు ఉండడు. అడిగిన దాన్ని ఇవ్వకుండా తిరస్కరించేవాడు పుట్టడు. ఈ కులమే అలాంటిది. ఒకసారి ఒకసారి ఇస్తాను అంటే. మళ్ళీ దాన్ని ఇవ్వకుండా ఉండే స్వభావం మీ కులంలోనే లేదు. నతంతి తీర్థేయుధిచ అర్ధినార్భితాః యుద్ధంలో కానీ తీర్థంలో కానీ. యాచకులు అడిగితే పరాంముఖాయాత్వన్మనసినః నృపాః యుద్ధంలో మీరు పరాంముఖులు కాదు అంటే యుద్ధంలో వెన్నిచ్చి వెళ్లరు. యాచకులు అడిగితే కూడా వెన్ను ఇవ్వరు అంటే లేదు అని అనరు. విష్మత్కులేయతి యశసామలేన ప్రహ్లాద ఉత్పాతి యజోడు పహకే మీ కులం మొత్తానికి ఎవరయ్యా గుర్తు అంటే ఆకాశంలో చంద్రుడు లాగా. ప్రహ్లాదుడు నీ కులం మొత్తాన్ని పావనం చేసినటువంటి మహానుభావుడు యతో ఇది అలా ఉంది యతో జాత హిరణ్యాక్షః చరణ్నేక ఇమాం మహీం అతని అతని పినతండ్రి హిరణ్యాక్షుడు ఒక్కడే

మొత్తం భూమండలాన్ని సంచరించాడు. తనతో ఎవరైనా ఎదురు నిలబడి పోరాడే వాళ్ళు ఉన్నారా? ఛాలెంజ్ అంటే ఆమె అలా ఛాలెంజ్ చేస్తూ తిరిగాడన్నమాట ఘోషిస్తూ ప్రకటిస్తూ. ప్రతివీరం దిగ్విజయే నావిందత గదాయుసః మొత్తం దిగు జీయల్లో తనతో సాటి వచ్చే ప్రతివీరుడిని ఎక్కడ అతను పొందలేదు దొరకలేదు తనకి. యం వినిద్దిత్య కృస్త్రేన విష్ణుహు క్షమోద్ధర ఆగతం క్షమోద్ధార సరిగ్గా అదే సమయంలో శ్రీ మహావిష్ణువు భూమి ఉద్ధరిస్తున్నాడు. భూమిని ఉద్ధరిస్తున్నప్పుడు అడ్డుగా వచ్చినటువంటి హిరణ్యాక్షుడు పాపం శ్రీ మహావిష్ణువు ఎంతో కష్టపడి గెలిచాడు. కష్టపడి మేము కూడా గెలిచాను అనుకున్నాడట. అంటే మీ హిరణ్యాక్షుడు అంత బలియుడయ్యా. విష్ణు క్షుమోద్ధార ఆగతం నాస్మానం జైనం మేనే తద్వీర్యం పూయనుస్మరణ్ హిరణ్యాశ్వని పరాక్రమాన్ని మాదిమాదికి తలుచుకొని ఆ ఇదో గెలుపా. అని తన గెలుపునే తాను గెలుపుగా అంగీకరించలేకపోయాడు శ్రీ మహావిష్ణువు. నిజన్య తద్భదం భ్రాతా హిరణ్యకశిపుహు పురాణాటి తమ్ముడిని చంపటాన్ని విన్నటువంటి హిరణ్యకశిపుడు హంతం భ్రాతృ హనం కృతః జగామ నిలయం హరే. తత్వ సొదరుడిని చంపినటువంటి విష్ణువును చంపుదామని విష్ణువు యొక్క నిలయానికి అంటే ఆ వైకుంఠానికి వెళ్ళాడు. తమాయాంతం సమాలోక్య శూలపాణిం కృతాంతవత్ శూలం పట్టుకొని వస్తున్నటువంటి. హిరణ్యకశ్యపుడిని యముడిలా వస్తున్నటువంటి హిరణ్యకశ్యపుడిని చింతయామాత చాలజ్ఞః విష్ణుహు మాయావినాం వరః విష్ణువు అంటే ఎవరు మహామాయ అని. అలా మాయావి అయినటువంటి విష్ణువు ఎలా వీడిని సర్పించుకోవాలి రా బాబు అని అప్పుడు ఆలోచించి యతో యతోహం తస్త్రాతౌ మృత్యుః ప్రాణ కృతామివ ప్రాణము ధరించిన వాళ్లకు అంటే మానవులకు మర్త్యులకు ప్రాణ మరణ మరణించేటువంటి దేహి అంటాం కదా ప్రాణులకు మృత్యువు వెన్నంటినట్టుగా ఎక్కైవకు వెంబడు వస్తున్నాడు ఎలా వీడిని తప్పించుకోవాలి అని ఆలోచించి హతోహమస్య హృదయం ప్రవేశ్యామి పరాద్వృశః కాబట్టి నాకు వేరే ఎక్కడ స్థలం దొరకలేదని నీ హృదయంలో చేరుతాను. ఎలాగంటే వీడు పరాక్ కాబట్టి మా అందరికీ ఏం పేరు?

పరాత్మ అంటే ఎదుటి వాడిని చూస్తారు, తనను తాను చూసుకోలేం. ప్రతి ఆత్మ అంటాం కదా, అతను పరాత్మ పరమాత్మ. స్వామి పరమాత్మ అంటాం. అంటే ఏంటి మన లోపల మనం ఎదురు ఉన్న వాళ్ళని మనం చూడగలం. తన హృదయంలో ఏముందో తాను చూడలేడు. కాబట్టి హిరణ్యకశ్యపుని హృదయంలో వచ్చి ప్రవేశించాడు. విష్ణువు అతన్ని తప్పించుకోవడానికి అతనంటే భయపడి తప్పించుకొని చేరుకున్నాడు. ఏవం స నిశ్చిత్యరిపోత్ శరీరమాధావతః నిర్వ నిర్వివేశ వివేశ అసురేంద్ర ఇలా ఆలోచించి ఆ మహానుభావుడు శత్రువు ఉదయంలోకి ప్రవేశించాడు. శ్వాస అనే దానిలో సూక్ష్మ ఎలా అంటే సూక్ష్మ దేహాన్ని ధరించి శ్వాస అనిల అంతర హృదయ అతను నిట్టూర్పు శ్వాస తీసుకుంటుంటే ఆ గాలిలో పాటు తాను చేరి హృదయంలో ప్రవేశించాడు. తత్ప్రాణరంధ్రేణ విభిజ్ఞ చేతాః విభిజ్ఞ చేతాః మనస్సు కలవరించండి ఎలా కాకోవాలరా బాబు అనుకొని వెళ్లి హృదయంలో దాక్కున్నాడు. తతన్నికేతం పరిమృత్య శూన్యం అపస్యమానః కుపితః ననాదా ఇలా విష్ణు మండలం అంతా వెదికితే ఎక్కడ విష్ణువు కనపడకుంటే కోపించి సింహనాదం చేసి క్షుమాం ధ్యాం పిచా కం వివరాన్ సముద్రాన్ భూమిని ఆకాశాన్ని దిక్కులను అలాగే సముద్రాలను అనే గుహలను విచిన్వన్ విష్ణుం ఎక్కడైనా ఉన్నాడేమో అని విష్ణువు వెతుకుతూ నరుదరిశా. కూడా లేదు కనపడలేదు దొరకలేదు. అపస్యనితి హోవాచ మాయానిమిస్తమిదం జగతో ఆ ఎక్కడ ఉన్నాడో లేడండి ఎంత మాయ. ఈ జగత్తంతా మాయ అని భ్రాతృహామే గతో నూనం యతో నావర్తతే పునః. ఎక్కడికి పోతే తిరిగి రారో ఇతను అక్కడికే పోయి ఉంటాడు. ఉండేది అక్కడే కదా. ఉన్న మాటే చూశాడు అన్నమాట. ఎక్కడికి పోతే తిరిగి రాడో ఇతను అక్కడ అంటే మరణించాడు అని వీడి ఉద్దేశం మరణించాడేమో అని నాకు భయపడి ఈయన మరణించాడో ఏమో. వాస్తవంగా మాత్రం యద్గత్వ తన్యవత్వ ధామ పరమమ అంటాం కదా, ఎక్కడి వదిలి మరి తిరిగి రారో ఆ ప్రదేశ్లో ఉన్నాడు, అక్కడ ఉన్నాడు అంటే పోయి కుంటానే ఉంటాడు. వైరానుబంధయేతావాన్ మృత్యోరిహ దేహినాం అజ్ఞాన ప్రభవో మన్యుః అహం మానో బృంజ సుశేవ నాయనా అహంకారం మమకారం నిండినటువంటి వారికి ఇలా ఉంటుందయ్యా వైరం అంటే.

అలాగే అలాంటిది. మృత్యోరివ దేహినాం ఎలాగ దేహి శరీరం గల వాళ్ళకు మృత్యు భయం ఉంటుందో అంతకాలము వైరానుబంధం వైర ప్రభావం కూడా ఉంటుంది ఇది అజ్ఞానం తోటే ఉంటుంది పితా ప్రహ్లాద పుత్రస్తే తద్విద్వాన్ ద్విజవత్సరః కాబట్టి అతని పుత్తుల అయినటువంటి ప్రహ్లాదుడు ఆ విషయం తెలుసు కాబట్టి బ్రాహ్మణుల యందు భక్తి కలిగి స్వమాయుహో ద్విజలింగేభ్యః దేవేభ్యః ఆదాత్ స ఆయాచితః అలాగే నీ తండ్రి కూడా. ఎవరాయనే విరోచనుడు. ప్రహ్లాద పుత్రః తే పిత అట్లా. ప్రహ్లాదుని కుమారుడైనటువంటి నీ తండ్రి అంటే విరోచనుడు ఈ వైరము, ఈ దేహము, ఈ భోగములు ఇవన్నీ. నశ్చయమైన తెలుసు పోనీ చెప్తున్నాడు స్వమాయుహ దియలింగేభ్యా దేవేభ్యా అదాత్ యాచితః ఆ విరోజనుడిని గెలవలేక వేరే ఉపాయం లేక దేవతలు బ్రాహ్మణ వేషంలో వచ్చి అయ్యా మాకు మీ ప్రాణాలు కావాలని యాచించారు. అలా యాచిస్తే బ్రాహ్మణులుగా వచ్చి అడిగారు కాబట్టి. తన ఆయుష్యాన్ని వారికి దానం చేశాడు. అంటే మీ తండ్రిని చూసినా భయమే, మీ తాతను చూసినా భయమే, మీ ముత్తాతను చూసినా భయమే, మీ వంశమంతా మహావీరులు. మీకు లోకమంతా భయంతో వణికింది, భక్తితో ఆరాధించింది. పరమ దాతలు, పరమ ఉదారులు ఎవరైనా ప్రాణ ఇస్తారా అండి? బ్రాహ్మణులకు మీ నాన్నగారు ప్రాణమే ఇచ్చారు. మీ దాతగారు తక్కినవన్నీ ఇచ్చారు. మీ ముత్తాతగారు మొత్తం అందరినీ వెతికారు. ఎంత గొప్ప వంశమండి. ఇలా స్తోత్రం చేస్తూ. భవాన్ ఆచరితాన్ ధర్మాన్ ఆశ్రితః గృహమేద్విగ నీవు చేయమంటావా? గృహస్తులు ఆచరించి నీవు ఆచరించావు. బ్రాహ్మణైహి పూర్వజైహి సూరైహి అన్యైశ్చ ఉద్దామ కీర్తిభి. పూర్వమైనటువంటి బ్రాహ్మణులు వారి చేత ఆచరించావు నీ వంశం పూర్వులంతా శూరులు గొప్ప కీర్తి గలవాళ్ళు తస్మాత్ త్వత్తో మహీమీషత్ కృనేహం వరదనుషావాత్ కాబట్టి అయ్యా. మీరంతా ఇలాంటి ఉదార వంశం కాబట్టి, దాసు వంశం కాబట్టి నేను మీ దగ్గర కొద్దిగా భూమిని యాచించదలుచుకొని వచ్చాను.

పదాని శ్రీని దైత్యేంద్ర సమ్మితాని పదా మమ నా కాలుతో నా పాదముతో కొలిచి నా పాదముతో మూడు పాదములు నా పాదముతో కలవాలి ముందే ముందే చెప్పేసాను అన్నమాట నా పాదము అలా మాట మార్చినాను అనకుండా నా పాదముతో కలిసి 3 బలముల స్థలం నాకు కావాలి, నాన్యత్యే కామయే రాజన్ వదాన్యాత్ జగదీశ్వరాత్ నువ్వు వదాన్యుడవే నువ్వు మహాదాతవు. మూడు లోకాలకు ప్రభువు అయినా నాకు అంతకంటే ఎక్కువ ఏమి వద్దు. ఆ ఆ నా కాలు వెనక ప్రధానం. నైనః ప్రాప్నోతి భై విద్వాన్ యావదర్ధ ప్రతిగ్రహః అయ్యా మరి బ్రాహ్మణుడు కూడా జ్ఞానమైన జ్ఞానం ఉన్నవాడు దానం తీసుకోకూడదే నువ్వు ఎలా తీసుకుంటావు అంటే యావదర్ధ పరిగ్రహ ఎంత కావాలో అంత తీసుకుంటే పాపం రాదు. కావాల్సింది నా కంటే మనకు ₹1000 కావాలి, ₹10,000 ఇవ్వు అంటే పాపం. నీ గుటుంబానికి ₹1000 కావాలి, అయ్యా ₹1000 ఇవ్వండి అంటే తప్పేం లేదు. నాకు ₹1000 కావాలి కానీ మళ్ళీ ఎప్పుడు నా ఇంకో దారి దొరకొద్దా? ₹10,000 ఇవ్వండి అంటే పాపం. కానీ యావదర్థ పరిగ్రహ ఎంత నీకు అవసరంగా కుటుంబ పోషణకు అవసరమో తనకు ఎంత అవసరమో అంతవరకు తీసుకోవడం పాపం కాదు. నాకు ఇంతే కావాలి. నా అడుగుతో కొలిచి మూడు అడుగుల భూమిని నేను కోరుతున్నాను. అంటే బలి అంటున్నాడు అహో బ్రాహ్మణ దాయాద వాచెస్తే వృద్ధ సమ్మత. అయినా నువ్వు పిల్లవాడవే కానీ నీ మాటలు పెద్దలు మెచ్చే మాటలు మాట్లాడుతున్నావయ్యా. బుద్ధ సమ్మతాః త్వం బాలః బాలితమతిహి స్వార్థం ప్రతి అబుధో యథ నీవు పిల్లవాడవు. కాబట్టి నీ బుద్ధి కూడా అట్లనే ఉంది. ఎలా ఉందంటే స్వార్థం ప్రతి అబుధః ఎంత కావాలో అంత తీసుకోవడం తప్పు కాదన్న నీవు నీకు ఎంత కావాలో తెలియదు. ఎందుకంటే నన్ను వచ్చి మూడు అడుగులు తల అడుగుతావా? చేసిన మాటేనా? జమే కావలసినంత తీసుకోవచ్చు కానీ నీకు ఎంత కావాలో నీకు తెలవదు పిల్లవాడవు కదా. బా అందుకని అబుధో యథా తెలియని వాడిని లాగా అంటున్నావు మాం బచోభి సమారాధ్య లోకానాం ఏకమీశ్వరం నేనెవరు త్రిలోకాధిపతిని.

మూడు లోకాలకు నేను ఒక్కడినే ప్రభువును. అలాంటి నన్ను మంచి మాటలతో ఆరాధించి మెప్పించి ఫలద్వయం రుణీతేయ అబుద్ధిమాన్ ద్వీపదాసుహం కావాలంటే ఒక ద్వీపం ఇస్తాను. అత్తు దీపాలు ఉన్నాయి కదా. ఒక దీపమైనా ఇవ్వగల నన్ను మూడు అడుగులు అడుగుతున్నావంటే నిజంగా నీకేం కావాలో నీకు తెలియదు. అందుకని అబుద్ధిమాన్ అంటున్నాడు. బుద్ధిహీనుడవు అన్నమాట. ఇంత పెద్దవారి దగ్గరికి వచ్చి అతి చిన్నగా అడుగుతారు. అందుకే నా పుమాను మాము గోపురజ్య పూయో యాచితు మరకతి నాకో నియమం ఉందయ్యా. నా దగ్గరికి వచ్చి యాచించిన వాడు మళ్ళీ తన జీవితంలో ఇంకొకసారి ఎవరిని యాచించకూడదు. యాచించు మార్గతి తస్మాత్ వృత్తికరీం భూమిం వటో కామం ప్రతి ఇచ్ఛమే కాబట్టి ఇక మళ్ళీ నీవు ఎప్పుడు ఎవరిని యాచించకుండా నీ జీవన వృత్తి బాగా సాగే అంత భూమి తిరుగు మూడు ఎందుకు? ఓ వీ యో వందో ఎకరా సహాయం తీసుకో పో భూమి తీసుకో హాయిగా పండించుకో బతుకు. మూడేమిటయ్యా నీ వృత్తి కరి నీవు ఇప్పుడు నీవు బతకాలి వివాహం చేసుకుని బతుకు మొత్తం కుటుంబం బతికేంత భూమిని తీసుకో అంటే. యావంతో విషయా ప్రేష్టా త్రిలోక్యామతి కేంద్రియం న తెక్నువంతి తే సర్వే ప్రతిపూరయితుం దృపా నేను బుద్ధిహీనని కాదు నాన్న ఓ సత్యం చెప్తున్నాను వినను ఈ ప్రపంచంలో ప్రతి వారిని ఊరించి కోరికలు పెంచేటువంటి విషయాలు ఉన్నాయే అవి ఎన్ని విషయాలు ఉన్నాయో అవి అజితేంద్రియం నచక్నువంతితే సర్వే ఇంద్రియ నిగ్రహము లేని వానికి తృప్తి కలిగించజారవు. ప్రపంచంలో ఉన్న అన్ని విషయములు ఏవైనా సరే అవి జితేంద్రియుడు కాదు అజితేంద్రియుడు ఇంద్రియ విజయం లేని వాడిని తృప్తి పొందించలేవు త్రిభిక్రమై అసంతుష్టః ద్వీపేనాపి నపూరియతే మూడు పదములతో తృప్తి పొందని వాడు ద్వీపం ఇచ్చిన తృప్తి పొందలేడు. దీనికే పోతాను అంటాడు వ్యాప్తించెందక వగవక. ప్రాప్తంబగులేచమైన పదివేదనుచున్ తృప్తిం పొందని మనుషుడు సప్తద్వీపంబులందు చక్కంబడునే దీనికి అనువాదం.

దొరకడానికి ఆ పోతన పద్యం. తృప్తి లేని వారికి ఎన్ని ద్వీపాలు ఇస్తే నా మాయ. తృప్తి ఉన్న వారికి అంత స్థలం చాలు. ఏం చేసుకోవాలి ఎంత మాయగా మూడు మూడు అడుగులతో తృప్తి పొందని వాడు ఏడు ద్వీపాలు ఇచ్చిన తృప్తి పొందలేడు తృప్తికి చాలు. దానికి ఎంత కావాలి? అందుకే తిథి నవవర్ణ సమేతేన సప్తద్వీప వరీచ్ఛయా తొమ్మిది వర్షాలతో ఉన్నటువంటి ఏడు దీపములతో కూడుకున్నటువంటి దాన్ని ఇచ్చిన. తృప్తి పొందలేడు. అర్ధైహి కామైహి గతానాంతం తృష్ణాయా ఇతి నశ్రుతం. కోరికలతో అర్థములతో. ప్రపంచంలో ఎవ్వరూ ఆశను ముగించుకోలేరు, విరమించుకోలేరు. అంటే ఆశకు అంతం లేదు. ఎన్ని రకాల వస్తువుని ఇచ్చినా. కోరికలు ఉన్నవాడికి తన కోరిక ఎన్నడూ పూర్తిగా తీరదు. యదురుచ్ఛయోపపన్నేన సంతుష్టః వర్తతే సుఖం. ఏదీ కోరకుండా పరమాత్మ ప్రసాదించిన దానితో తృప్తి పొందేవాడే ఆనందంగా ఉంటాడు. ప్రధానమైనటువంటిది తృప్తి కానీ తక్కినవి కావు అన్నమాట. యదురుత్య వపన్నేన సంతుష్టః వర్తతే సుఖం. నాసం తుష్టః త్రిభిన్లోకైహి అజితాత్మోపసాదితైహి ఇంద్రియనిగ్రహములేనివాని చేత ప్రసాదించే మూడు లోకాలతో కూడా ఎవ్వరూ తృప్తి పొందరు. అంటే నేనే కాదు నువ్వు ఇచ్చిన లాభం లేదు అని. ఇచ్చేవాడు ఇక కలిగి ఉండాలి. తీసుకునేవాడు కూడా నిగ్రహం కలిగి ఉండాలి. ఎందుకు వాడికి తృప్తి లేకుంటే ఈ పదవయ్యా ఇంకో పదవ తీసుకోమంటుంటాడు. వాడు అంటున్నా కొద్ది వీడికి రా తీసుకుంటున్నాడు. ఎలాగైతే మనకి ఇంట్లో భార్య కానీ, తల్లి కానీ, బంధువులు కానీ భోజనం పెట్టినప్పుడు ఓయ్ తారా బాగుంది ఇంకో ఇంకోసారి వేసుకో ఇంకో బుద్ధ తిను. అవును అనుకుంటా ఎంత ప్రేమో అనుకుంటున్నాం ప్రేమే అది. అది మనను వాళ్ళని ఏం చేస్తుంది నిండా. ఉంచుతుంది మళ్ళా లేవు అనుకుంటా. కదా అలవాటు చేస్తే ఓ ఇలా తిన్నాను ఏమో బాగా బాగా తింటాను. తర్వాత సంగతి తెలుసు కదా. అందుకోసమని ఇచ్చేవాడికి.

ఇంద్రియ నిగ్రహం ఉండాలి. పుచ్చుకునే వానికి కూడా ఇంద్రియ నిగ్రహం ఉండాలి. ఈ రీతిలో నాసంతుష్టః త్రిభిర్లోకైహి అజితాత్మోపసాధితైహి ఇంద్రియ నిగ్రహము లేని వాని చేర ప్రసాధించేటువంటి మూడు లోకాలతో కూడా తృప్తి కలగదు. పుంసోయం సంస్కృతేరి హేతుః అసంతోషః అర్ధకామయో చాలా స్పష్టంగా చెప్తున్నాడు. ఉభయమిస్తున్నాడు. అర్ధకామముల యందు తృప్తి పొందకపోవుటే సంసారానికి కారణం. అర్ధోయం సంతృతో హేతుహు అసంతుష్టః అర్ధకామ నా సంతోషః అర్ధకామయో రెండు భాగం చెప్తారు అసంతోషః అర్ధకామయో అర్ధకామముల యందు సంతృప్తి లేకపోగుటే సంస్కృతే హేతుహు సంసారానికి కారణము. ఎదురుచ్చే ఓ పన్నేన సంతోషః ముక్తయే స్మృతః. భగవంతుడు ప్రసాదించిన దానితో తృప్తి పొందుట ముక్తికి కారణం. అర్థకామముల యందు తృప్తి లేకపోవుట సంసారానికి కారణము, భగవంతుడు ఇచ్చిన దాన తృప్తి పొందుట మోక్షానికి కారణము. తయే స్మృతః యదృచ్ఛా లాభ స్పృష్టస్య తేజో విప్రస్య వర్ధతే అందులో బ్రాహ్మణుడైన వారికి ఆశ అసలు ఉండకూడదు యదృచ్ఛా లాభ స్పృష్టస్య పరమాత్మ యొక్క అనుగ్రహంతో పొందిన దానితో తృప్తి పడే బ్రాహ్మణునికి తేజస్సు పెరుగుతుంది. తేజో వర్ధతి తత్ ప్రచామి ప్రచామ్యతి అసంతోషాత్ అంభతేవ ఆసు సుక్షణి అంభసేవ ఆసు సుక్షణీ అంటే జలముతో అగ్నిహోత్రం లాగా తత్ప్రసామ్యతి అసంతోషాత్ అసంతృష్టి వలన అది ఎప్పుడు చల్లారదు దివ్యత అంటే ఏమిటి తల కిందన అంభసేవ ఆసు సుక్షణీ ఆసు సుక్షణీ అంటే బడభాగ్ని అంటాం. బడభాగ్ని ఎక్కడ పుడుతుంది? నీటిలో పుడుతుంది. బడభాగ్ని నీటితో చల్లారనట్టు నీకు దిద్దింది.

ఈ అర్ధకామములతో మనస్సు తృప్తి పొందదు, అదే తృప్తి పొందితే తృప్తి పొందిన వాడికి భగవంతుడు ఇచ్చిన దానితో కొద్ది దానితోనైనా నీటితో నిప్పు చల్లారినట్టు చల్లారుతుంది, రెండు అనుభవాలు అన్నమాట. సంతృప్తి పొందే వాడికి ఏ పొంచెముతుడునైనా సంతృప్తి పొందుతాడు ఎలాగో నీటితో నిప్పులాగా. ఆశ ఉన్నవాడు సంతృప్తి లేనివాడు ఎంత ఇచ్చినా. సముద్రంలోని అగ్ని నీటితో తల్లారనట్టుగా తల్లారదు. తస్మాత్ త్రీణి పదాన్ని ఈవ వృణే త్వత్ వరద వరదరిషవాత్ కాబట్టి నాకు ఎక్కువ ఏముందయ్యా. త్రీని పదాన్నేవ వృణే మూడు పదముల స్థలం మాత్రమే నేను కోరుతున్నాను వరదష్టపాత్. ఏతావతైవ సిద్ధోహం విత్తం యావత్ ప్రయోజనం నాకు ఈ మాత్రమే చాలు ఇదే నేను అనుకున్న ప్రయోజనాన్ని నెరవేరుస్తుంది. మొదలై ఇవ్వడ నేను ఏమనుకోని వచ్చానో ఆ పని దీంతో పూర్తి అవుతుంది నాకు ఇది చాలయ్యా నాకు కావలసింది మూడు అడుగులే నేను సిద్ధిని పొందుతాను ఇత్యుక్తః సహసన్నాః వాంఛ తత్పతి వృహ్యతాం ఈ వారవి బద్ద కాబట్టి నవ్వాడు. ఇంతే కదా. నాయనా సంతోషం రా బాబు. నీ ఇష్ట వచ్చినట్టు తీసుకోవయ్యా. నీకు ఎంత కావాలో అంతే తీసుకో. ఎదురు ఉచ్చేతాం. వామనాయ మహీం దాతుం జగ్రాహ జలభాజనం. ఇలా భవనుడికి భూమి ఇవ్వటాని కోసం జలభాజనం జలపాత్రం తీసుకున్నాడు, విష్ణవేత్మాం ప్రదాస్య ప్రదాస్యంతం ఉషనా అసురేశ్వరం ధ్యానం సిగీర్చితం విష్ణో శిష్యం ప్రాహ విదాంబరః జరభాజనను తీసుకొని దానం చేయాలనుకున్నాడు. ఇలా శ్రీ మహావిష్ణువుకు భూమిని ఇవ్వాలనుకున్నాడు. బలిచక్రవర్తిని చూచి గురువు గారు శుక్రాచార్యులు ఈ వచ్చిన వాడు వామనుడు కాదు వీడు విష్ణువే వీడు ఏం చేయాలనుకున్నాడు అర్థం చేసుకున్నాడు యుద్ధం లేకుండా ప్రశాంతంగా మొత్తం రాజ్యాన్ని తీసేసుకుంటున్నారు సంగతి తెలుసుకొని శిష్యం ప్రాహ విదాంబరః

జ్ఞానాల్లో గొప్పవారు కాబట్టి అలాంటి వారు తన శిష్యునితో ఇలా చెప్తున్నాడు ఏష వైరోచనే సాక్షాత్ భగవాన్ విష్ణులవ్యయః నాయనా. బలి ఇతను బ్రహ్మచారి కాదు సాక్షాత్తు శ్రీ మహావిష్ణువే అందులో అవ్యయః నశించని వాడు తరుగు లేని వాడు కశ్యపదతి చేరి జాతః దేవానాం కార్య సాసకః కశ్యపుని నుండి అదితి వల్ల పుట్టాడు. ఎందుకు పుట్టాడు? దేవ కార్యమును సాధించడానికి పుట్టాడు. ప్రతిశ్రుతం త్వయే తస్మై అనర్థమజానతా. జరగబోయే అనర్థాన్ని తెలియని నీవు ఇతను అడిగిన దాన్ని ఇష్టా దొరికిన చేశావు. నసాధుమన్యే దైత్యానాం మహానుపగతః అనయః ఇది దైత్యులకు మేలు చేకూర్చదు. గొప్ప అనయం అంటే అన్యాయము, పాపం, సందేహము, క్లిష్టత, కష్టం. ఆపద వచ్చేసింది. ఏదైతే స్థానమైశ్వర్యం శ్రీయం తేజః ఇసః కృతం దాస్యతి ఆశ్చిద్య చక్రాయ మాయా మానవకో హరి. తను మాయా మానవకుడు అంటే దొంగ బ్రహ్మచారి అన్నమాట. ఈ మహానుభావుడు నీ స్థానమును, నీ ఐశ్వర్యమును, నీ సంపదను, తేజస్సును, కీర్తిని. చదువును అన్నీ నుండి తీసుకొని వారికి ఇస్తాడు. ఎవరికి చక్రాయ ఇంద్రునికి ఇచ్చేస్తాడు. మాయా మానవ కోహరి త్రిభిక్షమైహి హిమాన్లోకాన్ విశ్వకాయః క్రమిష్యతి. మొదలే చెప్పారు కదా నా పాదాలతో మూడని. ఆయన పాదాలతో మూడు నీ దగ్గర కాదు ఎక్కడా ఉండవు దొరకదు నది. ఇది ఆ మొత్తం ఇతను విశ్వకాయుడు కదా విశ్వం విష్ణువు అదండి స్వామి పేరు విశ్వకాయ ప్రపంచం మొత్తం ఆయన శరీరమేనండి మరి ఆయన కారుతో ఏ భూమిని కొలుద్దాం. ఏ గురు దా ఇతని మూడు పౌలకు మొత్తం ప్రపంచాన్ని ఆక్రమిస్తాడు క్రమిష్యతి సర్వస్వం విశ్వవేదత్వ మూఢ వర్తిష్యతే కథం నీకున్నదంతా వారికిచ్చి నువ్వెలా బతుకుతావురా

అంటే గురువుగారిని అడగొద్దా? గురువుగారు వాడు ఇచ్చాడు, ఇది అడుగుతున్నాడు, మరి ఇవ్వచ్చునా ఇవ్వ అడగొద్దు. అడగకుండానే బావుదానం చేశావు, ఎంత మూర్ఖుడవు నీవు. మూఢ వర్తిష్యతే కథం. క్రమతోగాం పదైకేన ద్యుతీయేన దివం విభోహో. ఒక పాదంతో భూమిని ఇంకో పాదంతోటి ఆకాశాన్ని ఆక్రమించి కంచ్యకాయేన మహత తాప్తీయస్య కుతోగతిహి. మూడో అడుగు ఎక్కడ చేసేస్తావ్? అంటే నువ్వు ఇప్పుడు మారినా ఇచ్చి మారినా ఒకటే. ఎలాగ నువ్వు మూడు అడుగులు ఇవ్వలేవు. నేను ఆడే వాళ్ళ తప్పను అని ఎంత చెప్పుకున్నా ఈ మొత్తం ప్రపంచం రెండు అడుగులు తెరివాలి. మూడవ ఐక్య ఏం చేస్తావ్? ఎలా ఇవ్వలేవు? మరి సగటి ఇచ్చేదా అసలు ఇవ్వకుండా సమానం కదా. సరే మొదలే మానేసేయ్ అంటున్నారు. అదే నా శక్తుడు నీతిగా రా అని చెప్పాడు మహానగోడు. అందుకే నిష్ఠాంతే నరకే మన్యే అప్రధాతు ప్రతిశ్రుతం. ప్రతిజ్ఞ చేసిన దాన్ని ఇవ్వకుంటే. నరకంలో నీ నివాసం తప్పదు. నరకే ప్రతిశ్రుతస్య యో అనిత్యః ప్రతిపాదయితుం భవాన్. అనుకున్న దాన్ని నీవు ఎలాగో అర్పించలేవు నీకేత కాదు అసమర్థుడవు అతద్దానం ప్రసంసంతి ఈన ఉత్తిర్విపద్యతి. బ్రతువు తిరుగుకు ఆతంకం ఆపద వచ్చే దానం దానం కాదు. అలాంటి ధనాన్ని ఎవరు అంగీకరించరు, మెచ్చుకోరు. దానం యజ్ఞ తప కర్మ లోక వృత్తి మతో యతః కదా మనం మొదలు బతికి ఉంటే కదా ఇవన్నీ చేసేది. బ్రతుకు తెరువు ఉన్నవాడే దానం చేసినా, యజ్ఞం చేసినా, తపస్సు చేసినా, ధర్మం చేసినా. బౌద్ధ ఎవరే దేవుడికి ఏం చేస్తాదండి. కాబట్టి బ్రతుకు తెరువుకు భంగం కలిగించే దానం దానం కాదు దాన్ని ఎవరు ఒప్పుకోరు. ధర్మాయ యశసే అర్ధాయ కామాయ స్వజనాయచ పంచదాయ భజన విత్తం ఇహా ముత్రచ మోదతే గృహస్తులైనవాడు. తాను సంపాదించిన ధనాన్ని ఐదు భాగాలుగా భజించాలి. మొత్తం ధనానికి అంటే మూర్ఖుడు. ఏం చేయాలి? ఐదు భాగాలుగా పంచాలి. ఏమిటది? ధర్మాయ ధర్మాచరణ యశతి కీర్తి మూడోది అర్ధాయ అలాగే కామాయ. కోరికల కోసం తరువాత స్వజనాయచ తన వారిని పోషించొద్దా? తన వారిని పోషించాలి, తన కోరికలను తీర్చుకోవాలి, కీర్తి కూడా సంపాదించాలి, ఈ అర్థం ఇంకో అర్థాన్ని సంపాదించాలి, ధర్మం కావాలి.

ధర్మ, అర్ధ, కామ, కీర్తి, స్వజన అని తాను సంపాదించిన ధనాన్ని ఐదు తీరులు విభజించి వాడాలిరా బాబు. అత్రాపి బకురుచైర్ గీతం శృణు మే అసురోత్తమా నేను చెప్పే మాట కేవలం నా మాట కాదు బకురుచైహి రుగ్వేదం తోటి రుక్ సూక్తములతోటి విషయం బోధించబడింది చెప్తున్నాను విను సత్యం ఓమితి యత్ ప్రోక్తం ఎన్నేత్యాహ అమృతం హితతు. ఏమంటున్నాడు ఓం అవును ఇది నిజము. అలాగే అంటే సత్యం. అలా కాదు అంటే అమృతం అసత్యం. అరే. అవృతంహితత్ సత్యం పుష్పఫలం విద్యాత్ ఆత్మ వృక్షస్య గీయతే ఇందులో ఆత్మ అనేటువంటి వృక్షానికి సత్యం పుష్పఫలం. సత్యమనేది పువ్వులు పండ్లుగా చెప్పుకుంటారు. వృక్షో జీవతి తన్నస్యాత్ అనృతం మూలమాత్మనః. పూలు పండ్లు బాగుండాలంటే మొదలు చెట్టు బాగుండాలి కదా. కదా. చెట్టు బాగుంటే దానికి పూలు పండ్లు వస్తాయండి. మరి చెట్టును బాగుంచేది ఏది? సత్యం కాదు, అసత్యం. అదే మూలం. అది మొదలు బాగుంటే ఈ పని చేశాము, నువ్వు బాగుంటే ఎలా దానం ఇచ్చేది? నువ్వేం దానం ఏమి ఇస్తావ్? ఇది నీ వృత్తికే భంగాన్ని కలిగిస్తుంది. అందుకే తద్యధా వృక్ష ఉర్మూలః సుచ్ఛతి ఉద్వర్తతే అచిరాత్ చెట్టును మూలంతో సహా పెకిలిస్తే ఎలాగైతే ఎండిపోతుందో త్వరగానే ఏవం నష్టానృత సద్యః ఆత్మా సుఛేత్ న కంశయాజ్ఞే అబద్ధం కూడా అబద్ధాన్ని పూర్తిగా లేకుండా అబద్ధం అసలే ఆడకుండా ఉన్నటువంటి వాడు కూడా సద్యః ఆత్మా సుఛేత్ ఆత్మ ఎండిపోతుంది బతకాలి కదా వాడు. అన్ని నిద్రాలు చేసి అలాగ బహుతారండి. అప్పుడప్పుడు కొన్ని అన్ని అబద్ధాలు చెప్తేనే మనం బదుగుతాము అంటున్నారు. సుష్యేత్ నతం శయః పరాత్ సిక్తమపూర్ణం వ అక్షరం యత్ తదు ఓమితి ఎతికించి దోమతి బ్రూయాత్ తేన రిచ్ఛేత వైపుమాన్. ప్రపంచంలో పరాకృక్తం అపూర్ణం వా అక్షరం వ్యత్తదోమితి శూన్యముగా ఉన్నా నిండకున్నా అంటే నిండుగా లేకున్నా అసలు లేకున్నా

అలాంటి చోట కూడా మనం అయ్యో నా దగ్గర ఏం లేదండి నేను ఇవ్వలే మళ్ళీ అనకూడదు. అడిగితే ఓం అలాగే. ఇవ్వలేకపోయినా ఇవ్వలేకపోయినా లేకపోయినా అయ్యో నా దగ్గర లేదు ఇవ్వలేకపోయినా అనొద్దు సరే అలాగేనండి చేస్తా చేస్తా చూద్దాం లేండి అనాలి ఓమితి యతి కించి ఓమితి బ్రూయాత్ తేనరి చేతవైపుమాన్ ప్రతిసారి లేకున్నా ఉన్నా అలాగే అలాగే అన్నారనుకోండి దాంతో వాడైపోతాడు. అంటే ఉన్నదానితో ఉన్నదానిలో కొంత తాను ఉంచుకొని సలాగే అని. అన్నదా అన్నదానిలో కొంత ఇచ్చి కొంత ఉంచాలి. మొత్తం ఇచ్చేది అవును అంటే ఏమవుతుంది? తేనరిచ్చేత అతను తరగిపోతాడు, నశించిపోతాడు. ఎతికించి రోమతి బ్రూయా తేనరిచ్చేత భిక్షవే సర్వం ఓం కుర్వం నాలం కామేన చాత్మినే. వచ్చిన భిక్షుకులందరికీ అడిగినవన్నీ అలాగే అలాగే అన్నారనుకోండి ఇంక నువ్వేం బతుకుతావయ్యా. అందుకే కామేన ఆత్మనే నలం నీ కోరికలకు నీ జీవనానికి సరిపోతుందా? యాచనకు వచ్చిన ప్రతి వారికి పడు ఏం కావాలి తీసుకో తీసుకో అని ఉన్న మొత్తం ఇచ్చేస్తే అప్పుడు నువ్వేం తింటావ్. నీ వాన నీవు ఏమి పోషిస్తావు అందుకే అధైతతు పూర్ణమా అభ్యాత్మం యత్యనేతి అమృతం వచః కాబట్టి లేదు అనేటువంటి మాట అబద్ధం కాదు. అబద్ధం అనిపిస్తుంది కానీ పూర్ణ మధ్యాత్మం ఇదే ఇదే అసలైన తత్వము అంటున్నాడు. ఏమిటి లేదు అనేదే తత్వం. ఉన్నది అనే తత్వం కాదు. ఉన్నది అంటే అందరికీ ఇవ్వాలండి. అందుకే ఏమనాలి అబ్బాయి లేదండి అన్నారు. అది తత్వం. లేదు అంటే అడిగేవాడు అడగడు. అయ్యో బాబు అలా పోతున్నావా కొంచెం ఇస్తాను పట్టు. మొదలు లేదు అని తర్వాత ఇస్తే నువ్వు బతుకుతావు. మొదలే ఉన్నదని అంతా ఇస్తే నువ్వు చస్తావు. కాబట్టి బ్రతుకు తెరువు కోరేవారు లేదనే మొదలు పెట్టి తర్వాత ఇవ్వాలి. ఉన్నదని మొదలు పెట్టి ఉన్నదంతా ఇస్తే మొదటికే మోసం. కాబట్టి అందులో మరి అబద్ధం వాడి తప్పు కదయ్యా అంటే అబ్బే తప్పు కాదు. స్త్రీసు నర్మ వివాహేచ వృత్యర్తే ప్రాణ సంకటే గో బ్రాహ్మణార్తే హింసాయాం

నాదుత్తం స్యాత్ జుగుక్షితం అదే వారి జాచ్యునందు వైవాహితమునందు ప్రాణ విత్త మాన భంగవందు బొంకవచ్చు అధము పొందు అధిప ఈ శ్లోకానికి అనువాదం. స్త్రీల విషయంలోనూ నర్మ వివాహంలోనూ అంటే ప్రేమ వివాహాల్లో అబద్ధాలు ఆడొచ్చట ఈయన చెప్పాడు శాసనం. నర్మ వివాహేచ అలాగే ఉత్యర్ధే తన బతుకు తెరువు కోసము ప్రాణ సంకటే ప్రాణమున కాపద వచ్చినప్పుడు గోబ్రాహ్మణార్థే గోవుల కొరకు. బ్రాహ్మణుల కొరకు అలాగే హింసాయామ్ ఇందులో నాదుతం స్యాతు జుగుప్సితం అబద్ధమాడుట నిందనీయము కాదు. ఇప్పుడు నీకు అన్నీ చేయి కదా ప్రాణ సంగటం వచ్చేసింది. వృత్తి పోతుంది, ప్రాణాయామం పోతుంది, నువ్వు పోతావు కాబట్టి అబ్బే నా లేదన్నా స్వాగ్ లేదు నా లేదన్నా ఇబ్బంది ఏం లేదు. నువ్వు బతకాలంటే. నువ్వు బాగుండాలంటే అబద్ధం ఆడటమే దిక్కు అని వివరిస్తే బలిరేవం గృహపతిహి కులాచార్యేన భాషితః ఇలా పురాచారుడు చెప్పాడు తూష్ణీం భూత్వా క్షణం రాజన్ ఉవాచ అవహితో గురుం గురు ఒక్క క్షణాకాలం ఆగి ఆలోచించి మళ్ళీ సావధానంతో గురువు గారితో అంటున్నాడు సత్యం భగవతా ప్రోక్తం ధర్మోయం గృహమేతినం బాబా నువ్వు చెప్పింది నిజమే. ఇది గృహస్తాశ్రమం ఆచరించే వారికి ధర్మం ఇదే. అర్ధం కామం యశోవృత్తిం యో నబాధేత కరిహిచిత్. గృహస్తుడు అర్థమును, కామమును, కీర్తిని, బ్రతుకు తెరువును బాధించకు బాధించకుండా ఉండుట గృహస్తుని ధర్మమే. మీరు చెప్పారే సత్యం. అందులో అనుమానం ఏం లేదు. సజాహం విత్తలోభేన ప్రత్యాధ్యక్షే కదం ద్విజం. వచ్చినవాడు బ్రాహ్మణుడు అయ్యా. అందులో నా నా రాజ్యానికో నీ నా డబ్బును దాచుకోవటానికో విత్తమిది లోభం తోటి వచ్చిన బ్రాహ్మణుడిని ఎలా? తిరస్కరిస్తాను ప్రతి తృత్య దదామితి ప్రాహ్లాదిహి హితవో యథా వంచకుడిలాగా ప్రహ్లాదుని మనవడిని

దాని గురించి ప్రతిజ్ఞ చేసి ఎలా అబద్ధం ఆడుతానయ్యా మాకు వొచ్చ ఒకటి ఉంది కదా దాన్ని కాపాడుకోవాలి కదా నేను ప్రహ్లాది ప్రహ్లాదుని మనవాడినయ్యా నేను అబద్ధం ఆడను చెప్తున్నాను పితవోయథా నత్య సత్యాత్పరో ధర్మః ఇతిహో వాచ పూరియం భూమి ఒకప్పుడు అన్నది ప్రపంచంలో అబద్ధాన్ని మించిన అధర్మం లేదు. సర్వం సోడు మనం మన్యే వృతే అలీక పరం నరం భూమి అంటే ఎలాంటి పాపం చేసిన వాడినైనా నేను భరిస్తాను కానీ అబద్ధం ఆడిన వాడిని మాత్రం నేను భరించలేను అని భూమి అండి. ఇప్పుడు నన్ను భూమికి భారం కావాలంటావా? ఆహం విభేమి నిరయాత్ నాధన్యాత్ అసుఖార్ణవా నేను నరకానికి కానీ అలాగే దారిద్ర్యానికి కానీ దుఃఖానికి కానీ నా స్థాన త్యవనాత్ స్థాన భ్రంశానికి కానీ మృత్యోహో మృత్యునకు కానీ నేను భయపడను. మరి దేని భయపడతావయ్యా? విప్ర ప్రలంబనాత్ బ్రాహ్మణుడిని మోసగించడం అంటే నాకు భయం. అది తప్ప నేను దేనికి భయపడను. యద్ యద్దాసితి లోకేస్మిన్ సంపరేతం సనాధికం. సత్య త్యాగే నిమిత్తం కిమ్ విప్లత్తు చేతు నతేనచే ప్రపంచంలో యద్యత్ హాస్యతి లోకేస్మిన్ సంపరేతం ధనాదికం ఈ లోకంలో ఇతను దేని దేన్ని విడిచి పెడతాడో సంపరీతం అంటే ఉత్తమ లోకానికి పంపించేటువంటి దాన్నిగా భావించి ఏ ధనాధికారు హాస్యతి వదిలిపెడతాడు లేదా దాస్యతి దానం చేస్తాడో రెండు తీరులుగా. తస్య త్యాగే నిమిత్తం కిమ్ విప్ర సుష్టి నతీ నతీత్ తాను విడిచిన దానితో బ్రాహ్మణుడు సంతోషం పొందకుంటే తాను తాను దానం చేసిన దానితో బ్రాహ్మణుడు సంతోషించకుంటే ఆ దానానికి ప్రయోజనం ఏమిటి? అంటే ఏంటి? దానానికి ప్రయోజనం ఏమిటి అంటే బ్రాహ్మణ సంతోషం అండి. బ్రాహ్మణుడికి తృప్తి కలిగించని దానం ఎందుకయ్యా? ఆ డబ్బుతో ఏ లోకాలు వస్తే మాత్రం ఏం లాభం? అసలు లోకాయా లోకాయా?

బ్రాహ్మణుడు సంతోషంగా లోకాలు ఎంత వస్తాయి? ఉత్తమ లోకాలు రావు. స్వామి సంతోష శ్రేయ కురువంతి అది. శ్రేయ కురువంతి భూతానాం సాధవః దుస్త్యజాసుధి. మీరు చెప్పారు కానీ. ఉదాహరణలు వృత్తాంతాలు అందుకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. సాధువులు తన ప్రాణాలను కూడా వదిలిపెట్టి లోక కళ్యాణాన్ని చేస్తున్నారు. మరి వారి దగ్గర మీ నీతి ఏమవుతుంది? ఏం చెప్పారు? తనకు ఆపద వచ్చే దానం చేయొద్దు అన్నారు. దద్దీకి ఏం చేశాడు? తన ప్రాణాలే ఇచ్చాడు. శిబి ఏం చేశాడు? శరీరాన్ని చేశారు కాబట్టి లోకంలో ఉత్తములు సాధుజనులు తన ప్రాణాలను విడిచిపెట్టి కూడా లోక హితాన్ని ఆచరించారు శ్రేయస్సు కలిగిస్తున్నారు. దధ్యం శిభి ప్రకృతయః కో వికల్పః ధరాదిషు అదే ఇచ్చాడు. ఒకటి దధ్యం, ఒకటి శిభి. దధీచి మహర్షి శిభి చక్రవర్తి. ఇలాంటి వాండే కో వికల్పః ధరాదిషు. ఇంకా అలాంటప్పుడు ప్రాణాలిచ్చినప్పుడు. శరీరాన్ని ఇచ్చినప్పుడు ధరాత్ భూమికి భూమి వశం ధరం ఇవ్వటంలో ఇంక వికరపు ఏమిటయ్యా? నేను పాపం ఏమిటంటే కదా ఇంత భూమి ఇస్తున్నాను. ఇస్తేనే ఆ రాజ్యం ఇస్తాను నేను. నేను రాజ్యం ఇచ్చుట కూడా ప్రాణం ఇచ్చిన వారికంటే గొప్ప కాదు కదా. శరీరాన్నే పోసిచ్చాడు శివి. ప్రాణాన్ని వదిలిపెట్టి ఏదో వదిలిపెట్టేసాడు దరిచి. నేను అంతా భూమిస్తున్నాను, ప్రార్థన చేస్తున్నాను. ఇందులో లెక్కేముందయ్యా? ధరాదిసు కోవికల్పః ధరాదిసు యైరియం భూజే బ్రహ్మన్ దైత్యేంద్రైహి అనివర్తిభి పేషాం కాలా ద్రసితు లోకాన్ నయసహాతి గతంపువి ప్రపంచంలో ఇంతవరకు యుద్ధంలో వెనుతిరిగి చూడకుండా మరణాన్ని పొందినటువంటి మహాన్ ప్రజలు ఉన్నారే దానవత్తం దైత్య కులంలో గొప్పవాళ్ళు వాళ్ళందరూ కూడా తేషాం కాలాగ్ర సీతులోకం. వారు యుద్ధం చేసి ఎదురొడ్డి కష్టపడి ప్రాణాలు పణంగా పెట్టి సంపాదించినటువంటి రాజ్యములు సంపదలు ఇవన్నీ ఉన్నాయే, ఉన్నాయా ఇప్పుడు అవి పోనీ సంపాదించిన వారు ఉన్నారా?

కాలా ఆ విరసిత్ కారే రాజులు రాజ్యమును గడవరే గర్వోన్నతిన్ తేదిరే వారేరి ధరలోన అంటారు ఇదే భావం పోతాను ఎంతో మంది రాజులు సంపాదించారు మరి ఏది అది రాజ్యం ఉందా వారు ఉన్నారా అందుకే యైరియంబు భుజే బ్రహ్మన్ దైత్యేంద్రైహి తేషాం కారల్లతీతు లోకాన్ అలాంటి వారి కారాన్ని అలాంటి వారి లోకాలను కాలమే గ్రహించింది. నా యెసే యెతః అధిక సంభువి. కేవలం రాజ్యాన్ని ప్రాణాన్ని దక్కించుకున్న వాళ్లకు భూమండలంలో కీర్తి మిగలలేదు. కీర్తి ఎవరికి మిగిలింది? వదిలిన వాళ్లకే మిగిలింది. దాచుకున్న వాళ్ళు మాత్రం మిగిలారా? దాచుకున్న వాళ్ళను లోకం మింగింది, కాలం మింగింది. దాచుకున్న వాళ్ళను కాలం మింగేసింది, దాచుకోని వాళ్ళను కాలము కీర్తి మిగిలించింది. దాక్కున వాళ్ళకు కీర్తి లేదు వాళ్ళు లేరు. ఇచ్చిన వాళ్ళకు వాళ్ళు లేకుండా కీర్తి ఉంది. అందుకే కాయంబు నాపాయమే అంటామే అదన్నమాట. ఇలా సులభా యుధి విప్లరితే అనివృత్తాః తనుత్యజః రధా తీర్థ ఆయాతే శ్రద్ధయాయే ధనత్యయః లోకంలో అనివృత్తాహ తనుత్యయః లోకంలో యుద్ధంలో వెనుతిరగకుండా శరీరాన్ని విడిచిపెట్టే ఛాన్సు చాలామందికి వస్తుంది. సులభం. యుద్ధానికి పోయాం, మేము వెనుతిరగము ఏమైనా సరే అనేటువంటి వీరులైన వాళ్ళు యుద్ధానికి పోతే శరీరాన్ని సులభంగా విడిచిపెడతారు. వెనుతిరగని వాళ్ళు యుద్ధంలో శరీరాన్ని విడిచిపెట్టుట సులభం. కానీ సప్ పాత్రకు ధనం విడిచిపెట్టడమే దుర్లభం. ఎక్కడ దొరుకుతుందయ్యా అని ఒక విషయం. అదధా తీర్థ ఆయాతే శ్రద్ధయాయే ధనత్యజ అంతటి తీర్థం. అంటే అంత ఉత్తమ పాత్ర లభించినప్పుడు శ్రద్ధతో ధనమును విడిచేవారు దుర్లభరు దొరకరు. ప్రాణం విడిచేవారు దొరుకుతారు కానీ ఉత్తమ పాత్రకు ధనం విడిచేవారు ఎక్కడ దొరుకుతారయ్యా? ఆ ఛాన్స్ నాకు వచ్చింది. ఎవరికైనా వచ్చిందా? సాక్షాత్తు శ్రీ మహావిష్ణువుని యాచకుడిగా ఎవరైనా పొందారా? నేను పొందానయ్యా.

ఇలాంటి ఇష్టం మళ్ళీ వదిలిపెడతానా? మళ్ళీ నాకు వస్తుందా? నువ్వు ఉంటే ఏం పోతుంది? అందుకే అంటున్నాడు మనస్వినః కారుణికత్య శోభనం యదర్తి కామోపనయేన దుర్గతిహి. బుద్ధిమంతుడు దయగల వాడికి యాచకుడి కోరిక తీర్చడంతో దుర్గతి పొందుట కూడా శోభనమే. అది శుభమే అంటున్నారు. మనస్వినః తారుణికస్య శోభనం యత అర్ధికామోపనయేన దుర్గతిహి. జ్ఞాతికుని కోరికను తీర్చి దుర్గతిని పొందుట శోభనమే. కుతః పునః బ్రహ్మవిదాం భవాదృశాం తతో వతో రస్య దదామి వాంఛితం. దురో భవాదృచాం బ్రహ్మవిధాం మీలాంటి బ్రహ్మజ్ఞానం గల మహానుభావుల శిష్యుణ్ణి అయిన నేను వతోరదదామి వాంఛితం ఇలాంటి బ్రహ్మచారి అడిగిన దాన్ని. ఇవ్వటం కంటే ఇంకా నేను కోరవలసినది ఏమున్నది? యయంతి యజ్ఞికత విరి యమాదృతాః భవంతా అమ్నాయ విధాన కోవితాయ. ఒక్క మాట చెప్పండి. వేద వేదాంతములలో నిపుణులైనటువంటి మీరు దేన్ని కోరి యజ్ఞాలు చేస్తున్నారు? ఎవరి కోసం యజ్ఞం చేస్తున్నారు? యజ్ఞోవై విష్ణుహు అంటున్నారు కదా. ఈయన కోసమే కదా. ఏ మహా మహానుభావుడిని కోరి మీరందరూ యజ్ఞం చేస్తున్నారో వాడే ఎదురుగా వచ్చి ఉన్న తర్వాత ఇంకా రాజ్యము పోవాల ఏం చేసుకోవాలయ్యా ఆ యజ్ఞం ఫలించలేదు. మీరు చేయించిన యజ్ఞం ఫలిస్తుంది. ఎందుకు ఆయన వచ్చాడు? విష్ణువే వచ్చాడు. ఇంకేం కావాలండి? కోవిదాః సయేవ విష్ణుహు వరదోస్తు వాపరః. అలాంటి వ్యక్తి వచ్చాడు. సరే అతను వచ్చింది వరం ఇవ్వటానికా వరం పుచ్చుకోవడానికి అది వేరే సంగతి ఆయన వచ్చాడు సార్. ఆయన ఏం చేశాడు సార్. శ్రీమల విష్ణువు వరం ఇచ్చినా సొట్టమే వరం తీసుకున్నా అందోటమే. అందుకే దాస్యామి అముష్మైక్షితిం ఈప్సితాం మునే ఈ మహావిష్ణువుకు ఇతను కోరిన రీతిలో నేను భూమిని ఇస్తాను. యజపి అసౌ అధర్మేణ మాం భర్జనియాత్ అనాగసం ఒకవేళ ఈ మహావిష్ణువు

అధర్మంతో తప్పు చేయని నన్ను బంధిస్తే తదాప్యేనం నహింసిష్యే భీతం బ్రహ్మ తనుం రిపుం అయినా నీతన్ని హింసించను శిక్షించను ఎందుకంటే బ్రాహ్మణ వేషంతో వచ్చాను. విష్ణువు వేషం మార్చాడంటే భీతం కదా నాకు భయపడ్డాడు కదా. భయపడేవాడే కూడా అన్నాడు. అలాంటి వాడిని నేను ఆపద కలిగించను. సదాప్యేనం ఏషవా ఉత్తమ శ్లోకః న జిహాసతి యద్యశః హత్వా మైనాం హరేద్యుత్తే చయ్యీత నిహతో మయా. నిజంగా యుద్ధంలోకి వచ్చి ఉంటే అతన్ని ఏం చంపేవాడినో నన్ను అతను అక్కడ చూసేవాడు. యుద్ధానికి భయపడి వచ్చాడంటే వాడు ఏం చేయడు. విష్ణువే అన్నాం కదా సంతోషం. శత్రువుగా వచ్చాడా భయపడ్డాడు. విష్ణువుగా వచ్చాడా యజ్ఞాలన్నీ వారి కోసమే. ఏ రకంగా అయినా అతను కోరిన దాన్ని నేను ఇస్తాను. ఏవం అశ్రద్ధితం శిష్యం అనాదేశకరం గురుహు. ఎంత గొప్పవాడైనా గురువుగారు చెప్పిన మాటను వినకుంటే, గురువు ఆజ్ఞను తిక్కరిస్తే ఏం చేస్తారు గురువుగారు? అందుకే అశ్రద్ధితం శిష్యం తన మాట యందు శ్రద్ధ ఉంచలేదు తన ఆజ్ఞను పరిపాలించలేదు శశాపదైవ ప్రహితః సత్యసంధం మనస్మినం దైవము చేత ప్రేరేపించబడి శపించాడు. వాడు చేసిన తప్పు ఏమిటి అంటే సత్యసంధం, మనస్వినం అని అన్నాడు. సత్యసంధుడు ఆడిన మాట తప్పను అన్నాడు. కాస్త మనస్వి, పౌరుషం ఉన్నవాడు, శ్రద్ధం ఉన్నవాడు. దృఢం పండితమాన్యజ్ఞః స్తబ్దోసి అస్మదుపేక్షయా మా మాటనే కాదని నిన్ను నీవు పండితుడవ అనుకుంటున్నావురా. దృఢం పండితమాని నిజంగా నీవు నిన్ను పండితులవ అనుకుంటున్నావు కానీ అజ్ఞః నీకేమీ తెలియదు.

అందుకే అస్మదుపేక్షయా మా మాటను కాదని మమ్ములను ఉపేక్షించి మత్స్యాసనాతిగోయస్త్వాం అతిరాతు భ్రస్యతి స్త్రియః నా ఆజ్ఞను తీకరించావు కాబట్టి నీవు త్వరలోనే రాజ్య సంపద నుండి భ్రష్టుడవు అవుతావు. చూడండి గురువు గారి శాపం వచ్చేదాకా స్వామి మాట్లాడలేదు. మొదలే చెప్పారు కదా ఏ గురువు గారి దయతో వాడు పెరిగాడో ఆ గురువు గారి అవమానం తోటి వాడే పోతాడురా నా జన్మ వాతా అని. అందుకే గురువు గారి చేత శాపం ఇప్పించి అన్ని చర్యలు తీసుకున్నాడు. తను మాట్లాడకుండా కూర్చున్నాడు. వాళ్ళు వాళ్ళు ఒక తన కానీ మీ పని మీద కానీ ఆయనతో గురువు నువ్వు భ్రష్టుడవు అవుతావు అన్నాడు. తథాస్తు పక్కన చేయనే తథాస్తు అన్నాడు అన్నమాట. తన చట్టం లేదు. ఈ రీతిలో ఏవం శప్తః స్వగురుణ సత్యాన్న చరితో మోహ శాపం పెట్టినా సరే పరిచిత్ర వర్తి. తానాడిన మాసం నుంచి చరించలేదు కాబట్టే మహాన్ ఇతను మహానుభావుడు వామనాయ దదౌ ఏనాం అర్చిత్వ ఉదక పూర్వకం. బాగా పూజించి చక్కగా జలం తోటి వామనునికి అతను అడిగిన దాన్ని ఇచ్చాడు. వింధ్యావరిహి తదాగత్య పత్ని జాలకమాలిని ఆనిన్య కలశం హైమం. అవనే అవనే జన్యపాం కృతం. అపాం కృతం అంటే నీటితో నిండిన అవనే జన్యం కలచం పాదములను కడిగేటువంటి కలచమునదే అదే జాలకమాలిని అంటున్నాడు ఆమె పేరేమిటి వింధ్యావళి. ఆ భార్య ఈ మహానుభావురాలు తీసుకొని వచ్చింది జలపూర్ణ కలశాన్ని యజమానః స్వయం సత్య శ్రీమత్ పాద యుగం ముద మళ్ళీ రెండోసారి అన్నమాట. దానం చేయాలి కదా అందుకోసం స్వామి అతని పాదపద్మాలను శుభ్రంగా కడిగి అవరిద్య అవహనుమూర్తి తదాపహా విశ్వపావని జగత్తును పవిత్రం చేసేటువంటి ఆ పరమాత్మ యొక్క పాదతీర్థాన్ని తన శిరస్సున ధరించాడు తదా సూరేంద్రం

దివి దేవతా గణాః గంధర్వ విద్యాధర సిద్ధ చారణాః తత్కర్మ సర్వేపి గృణంత ఆర్జవం ప్రసూన వర్షైహి వవృషుహు ముదాన్వితాః ఏ మాటకి ఆ మాటే అంటున్నారు అప్పుడు అసురేంద్రం ఈ భరిచక్రవర్తిని స్వర్గంలో ఉన్నటువంటి దేవతలు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, శిష్యులు, చారణులు వీళ్ళంతరు కూడా దుంతుపులు మోగించారు. తెలుసా ఎందుకో అంటే గుణంత ఆద్యవం ప్రసూన వర్షైహి బహురుషుహు పుష్ప వర్షం కురిపించారు తత్కర్మ గుణంతః అతని సత్య వాక్య పరిపాలన అతని కర్మను స్తోత్రం చేస్తూ పుర్వ గులిపించారు దుందుపులను మోగించారు గంధర్వ కింపురుడ కిన్నర వీళ్ళంతా పాటలు పాడారు మనస్సినానేన కృతం సుదుష్కరం విద్వానదాత్ యత్రిపవి జగత్రయం ఇతను మనస్వీ చాలా జ్ఞాన సంపన్నుడు. ఇతను ఇతరులెవ్వరూ చేయలేనంత గొప్ప పని చేశాడు. ఏమిటది శత్రువు అని తెలిసి కూడా మూడు లోకాలను దానం ఇచ్చాడు. ఓ ఆయన విష్ణువు అంటే ఎవరు? దయచేసి శత్రువులే కదా. కాబట్టి శత్రువు అని తెలిసి కూడా శత్రువు కూడా మూడు లోకాలను దానం ఇచ్చిన మహానుభావుడు బరిచక్రవర్తి. తత్ వామనం రూపం అవర్ధత అద్భుతం. ఎప్పుడైతే బలిచక్రవర్తి యొక్క జలధార వామనుని చేతిలో పడిందో వెంటనే ఆ మహానుభావుని యొక్క శరీరము అద్భుతం వవర్త. అత్యాశ్చర్యం కలిగించేలాగా పెరిగింది. హరేహి అనంతస్య గుణత్రయాత్మకం. ఇది గుణత్రయాత్మకం ఒప్పువట. మరి అంతే కదా. మరి గుణాలు ఎక్కడికి మరి వీటిని తీసుకొని. భూహు కం దిశా జ్యోహు వివరాహ పయోదయః తిరియన్ నృదేవ ఋషయో యదాసతా ఇది విశ్వరూపం. ప్రకృతి అంతా ఎవరిది? ఈయన శరీరమే అందుకే భూమి ఆకాశము దిక్కులు స్వర్గము ఇతరమైనటువంటి పాతాళాది లోకములు సముద్రములు. తిర్యత్ను దేవాః పశుపక్ష్యాదులు, మానవులు, దేవతలు, ఋషులు అందరూ ఇందులోనే ఉన్నారు. యథాసథా ఆ ఆ మరి ప్రబుతి గారు ఇక్కడ.

కాయే బలిస్తస్య మహావిభూతేహే సహత్రిగాచ సతస్య ఏతత్ తదరిచ విశ్వం త్రిగుణం గుణాత్మకే గుణాత్మకుడైనటువంటి పరమాత్మ యందు త్రిగుణమైనటువంటి విశ్వాన్ని మహానుభావుడు చూశాడు. భూత ఇంద్రియ అర్ధాశయ జీవయుక్తం. ఏముంది అందులో? భూతములు, పంచభూతములు, పంచజ్ఞానేంద్రియములు, పంచకర్మేంద్రియములు అలాగే. పంచ తనుమాత్రలు మనస్సు జీవుడు. 24 తత్వములతో కూడి ఉన్నటువంటి అఖిర ప్రపంచాన్ని ఈ పరమాత్మ యొక్క శరీరంలో దర్శించగలిగారు. రసావచష్టాంగితరేధ పాదయోహ మహీం మహీధ్రాన్ పురుషస్య జంఘయోహ పతత్రిణః జానుని విశ్వమూర్తే పూర్వోహ గణం మారుతమింద్రసేనః మొత్తం విశ్వరూపాన్ని వర్ణిస్తున్నారు. భూపాదౌ యస్యనాభిత్ అని చెప్పాం కదా అదే రసామచష్ట అంగ్రితలే. పాదములలో భూమిని చూశారు. పాదయోహ మహిం ఆ అంగితరే హరికాల రధాతరాన్ని చూశారు. పాదములలో భూమిని మహీధ్రాన్ పురుషస్య జంత్యోహో అతని జంగములలో మహీధ్రవులు పర్వతములను చూశారు. పతత్రిణః జానుని మోకాళ్ళలో పక్షులను విశ్వమూర్తే ఊర్వోహో గణం మారుతం అతని ఊర్వులలో మరుద్గణాన్ని ఇంద్రసేనుడు చూచాడు సంధ్యాం విభోహో వా వాసతి పరమాత్మ యొక్క వస్త్రంలో సంధ్యను చూశాడు గుహ్య ఐక్షతు ప్రజాపతిని జఘని అతను జఘనంలో ప్రజాపతిని చూశాడు ఆత్మ ముఖ్యాన్ నాభ్యాం నభః పరమాత్మ నాభిలో నభమును కుక్షిర్ సప్తసింధూన్ కడుపులో ఏడు సముద్రములను గురుక్రమస్య ఉరసీచ వృక్షమారం అతని యొక్క వక్షస్థలంలో నక్షత్రమాలను చూచాడు. హృద్యంగ ధర్మం హృదయంలో ధర్మాన్ని స్తనయోహ మురారేహ రుతం సత్యం పరమాత్మ యొక్క రెండు స్తనములలో రుతమును సత్యమును చూచాడు. మనసి అథ ఇందుం. మనస్సులో చంద్రుణ్ణి శ్రీయంచ వర్షసి అరవింద హస్తాం పరమాత్మ యొక్క వర్షస్థలంలో పద్మహస్త అయినటువంటి అమ్మవారిని కంఠేచ సామాని సమస్త రేపా కంఠంలో

సామబలం సూచాడు ఇంద్ర ప్రధానాన్ అమరాన్ భుజేషు ఇంద్రాయ దేవతలను భుజముల యందు తత్కర్ణయోహో కకుభః ద్యోస్య మూర్తిని చెవులలో దిక్కులను శిరస్సున స్వర్గమును కేశేషు మేఘాన్ కేశముల యందు మేఘములను స్వతనంచ నాసికాయాం నాసికలో వాయువును అక్షణోశ్చ సూర్యం పొదనేశ వన్ని. నేత్రములలో సూర్యుణ్ణి, నోటిలో అగ్నిహోత్రుణ్ణి, వాణ్యాంచ ఛందాంశతని వాక్కులో ఏడు ఛందస్సులను రసే జలేచం. రతన యందు వరుణుణ్ణి, భృవోహ నిషేధంచ విధించ పక్ష్మసు కనుబొమ్మలలో. అకృత్య కార్య నిషేధం అన్నమాట నిషేధమును కనురెప్పలలో విధిని అహస్య రాత్రించ పరస్య పుంసోహో మన్యుం అహోరాత్రములను పక్ష్మసు రెప్పలలో చూశారు మన్యుం లలాటే కోపాన్ని దలాటంలో చూశారు అధర ఏవ లోభం. కింది బదలలోను లోభాన్ని చూశారు స్పర్శేచ కామం నృపరేతసః అంభః. స్పర్శలో కామమును జలమును త్రేతస్సులో జలమును పృష్టేతు అధర్మం. విపులో అధర్మాన్ని క్రమనేషు యజ్ఞం పాదములలో యజ్ఞమును ఛాయాసు మృత్యుం అసితేచ మాయాం అతని నీనలో మృత్యువును అతని నవ్వులో మాయను. అతితేజమాయం తనూరహేషు తనూరుహేషు ఓషధి జాతయశ్చ అతని లోములలో అన్ని రకాల ఓషధులను నదీశ్య నాడీషు నధులను నరములలో శిలా నక్షేషు తర్వాత రాళ్ళు ఉన్నాయి అవి గోళ్ళలో బుద్ధౌ అజం దేవగణాన్ ఋషీంశ్చ ప్రాణేషు బుద్ధి యందు బ్రహ్మను ప్రాణముల యందు దేవ ఋషిని గాత్రే స్థిర జంగమాని ఇతర శరీరంలో శ్రీ రాజ యంగము అంటే ఇది పురళ చూడతాం. శ్రాంభనోస్య ముఖమాసీత్ బాహు రాజన్య అని చెప్తానే మొత్తం చెప్తున్నాడు. స్వామి వస్తే అదే చెప్పాలి కదా. పరమాత్మ ఎక్కడ వచ్చినా ఎలా స్తోత్రం చేయాలి పురళ చూడాలి అది అదే పని చేశారు. స్థిర జంగమాని సర్వాణి భూతద దదల్చ వీరా ఇతర సకల చరాచర జగత్తును స్థావర జంగమములు మొత్తాన్ని పరమాత్మ యొక్క శరీరంలో ఈ మహానుభావుడు చూశాడు సర్వాత్మనీదం భువనం నిరీచ్ఛ

ఇలా పరమాత్మ యందు ఈ ప్రపంచాన్ని చూచి సర్వేశ్వరాహ తక్షణలమాకురంగా రాక్షసులందరూ దుఃఖాన్ని పొందారు వీడు వచ్చాడు ఇంట్లో అందరూ ఇలాగ వచ్చాడు. మామూలుగా ఉంటే ఏదో చేద్దాం అట్లా ఉంటే ఏం చేద్దాం? ఇలా సత్మరమాపుహు అంగా సుదర్శనం చక్రం అసత్యకేజ ధనుస్య తాంగం. తన ఇత్తును భోజం ఎలా ఉన్నారు స్వామి? శంఖము, చక్రము, దారంగము, గదా ఇలా పద్యన్య భోజః జలజః మేఘములాగ అర్జించేటువంటి శంఖము దాని పేరే పాంచజన్యః కౌమోదకి విష్ణుగదా సరస్విని మహావేగము గల కౌమోదకి విద్యాధరః అసిహి శేషంద్ర యుక్తః విద్యాధరుడు ఖడ్గము స్వామిదేవి సతూణ సతూణమావాక్షయసాయకౌచ సతూణం సతూ తూణోత్తమౌ అక్షయసాయకౌచ ఉత్తమ అమ్రపదులు ఎందుకంటే అమ్రపదులు బాణములు ఎప్పుడు కరగవు అక్షయ తాయ కౌజా సునంద ముఖ్య ఉపదస్తుహు ఈశం సునందానంద భద్ర స్వామి యొక్క ఉకార నేను వినండి వారంతా స్వామిని స్తోత్రం చేస్తున్నారు. పాద ముఖ్యాః సహ లోకపాలాః లోకపాలులందరూ కలిసి చెప్తున్నారు స్పుర స్పిరీటాంగద మీనకుండల శ్రీవత్స రత్నోత్తమ మేఖలాంబరై పరమాత్మ ఒక అన్ని ఆభరణాలు కిరీటములు, అంగదములు అలాగే మకరకుండలములు, శ్రీవర్తము, కౌస్తుభము, మేకలాంబరములు, మధుభరతత్వగ్వనమాలయావృతః వనమాలతోను రాజరాజన్ భగవాన్. గురు క్రమః పరమాత్మ ప్రకాశించారు క్షితిం పదైకేన బలేహ విచక్రమే ఒక పదంతోటి భూమిని ఆక్రమించారు నవశరీరేన నిశస్య బాహువి శరీరంతోటి ఆకాశాన్ని అలాగే బాహోర్ తోటి దిక్కులను పదం ద్వితీయం సమతః త్రివిష్టపం అవై త్రితీయాయ తదీయ అనుభవి రెండో పదం తోటి స్వర్గాన్ని ఆశ్రమించాడు. మరి మూడో పదం ఎక్కడ పెట్టాలి?

ఏది దొరకలేదు అన్న సదీయం అనబడి బరిచక్రవర్తిది అనబడేది లేదు అసలు లేదని కాదు వాడు స్లోగా మూడు లోకాలే కదా అయిపోయాయి రెండు లోకాల్తో రెండు కాడతో అయిపోయింది ఇంకేం మిగలలేదు అతనిదంటూ ఏం మిగలలేదు అలా గురుక్రమస్య అంగ్రీ ఉపర్య ఉపర్యతః మహర్జనాభ్యాం తపసపరంగతః ఆ పరమాత్మ యొక్క పాదము కేవలం ఆకాశంతో ఆగిపోలేదు అలా అలా అలా పెరుగుతుంది. ఎందు దూరం పోయిందంటే చూస్తున్నాడు. మహర్జనాభ్యాం తపసః పరంగతః. గువర్లోకము, సువర్లోకము, మహర్లోకము, జనోలోకము, తపోలోకము. ఎవరికి సత్యలోగం దాకా పోయింది అది కూడా దాటిందట తపోలోగం దాటిందట ఇలా తపసత్పరంగతః మహర్జనాభ్యాం తపసత్పరంగతః సత్యం సమీచ్యభవః నఖేందుభిహి హతస్వధామద్యుతిరావృతోభ్యగా అది దాటి సత్యలోకం నొప్పి వెళ్ళింది. అది కూడా దాటిపోతున్నది. అంటే బ్రహ్మ తన ఆసనము, తన లోకము, తన తేజస్సు ఇవన్నీ కూడా ఈ పరమాత్మ యొక్క నఖముల కాంతితో కొట్టబడుతున్నాయి దాన్ని చూశాడు. ఏదో వచ్చేసింది దగ్గరికి అంటే ఏదో ఒక పెద్ద చూసింది పాదం. చూసి మరీచి మిశ్రాః రుచయః బృహద్వ్రతాః సనందనాద్యాః నరదేవ యోగినః మరి ఋషులు, సనందనాది మునులు, యోగులు, వేదోపవేదాః నియమాన్వితాయమాః వేదములు, ఉపవేదములు, యమములు, నియమములు ఇవన్నీ కూడా తర్కేతిహాసాంగ పురాణ అఖర్ని ఉంటాయి కదా మరి. ఇవన్నీ అక్కడే ఉంటాయి రోమలోకంలో ఉంటాయి ఇవన్నీ తర్కేతిహాసాంగ పురాణ సంహితాః ఏక్యాపరే యోగ సమీర దీపిత జ్ఞానాగ్నిన యోగముతో బాగా ప్రజ్వరిల్లేటువంటి జ్ఞాన అగ్నితో రంధిత కర్మ కర్మసాః పోగొట్టుకోబడిన కర్మ పాపములు కలవారు భవంతిరేయ స్మరణానుభావతః స్వయంభువంతామగతాః అకర్మకం ఏ మహానుభావుడిని స్మరించుటవలన బ్రహ్మలోకానికి వెళ్ళారో ఇక్కడ అమాంతం ఈ పాదం వస్తుందంటే ఇంకేం కావాలి? అలాంటి పరమ ఆనందంతోటి అధాంగ్రయే ప్రోర్ణమితాయ విష్ణో రూపాహరత్ పద్మభవః అర్హనోదకం.

వారందరూ చేతులు జోడించి నమస్కరించారు. తన దగ్గర వచ్చినటువంటి పరమాత్మ యొక్క పాదాన్ని బ్రహ్మ అర్ఘ్యజరం. తనకు మంట జలం ఉంటుంది కదా దాంతోటి ఆ పాదాన్ని కడిగాడు. మనం చెప్తాం కదా బ్రహ్మ కడిగిన పాదము అంటే ఇదన్నమాట అర్హనోదకం. సమత్య భక్త్య అభ్యవృణా సుచిస్రవ యన్నాభి పంకేరుహ సంభవః స్వయం చక్కగా అర్చించి పాదవృక్షాదం చేసి ఆ తీర్థాన్ని తీసుకున్నాడు ఎందుకంటే తాను అతని కొడుకు కదా అంటున్నాడు. ఎన్నాభి పంకేరుహ సంభవః పరమాత్మ యొక్క నాభి నుండి పుట్టినవాడు కాబట్టి తండ్రిగారి పాదం ఇక్కడిదాకా వచ్చినదని పాద ప్రచారం చేసి ఆ తీర్థాన్ని శిరస్సున ధరించి ఆరాధించాడు. ధాతు కమండలు జలం తతు ఉరుక్రమస్య పాదావని జల పవిత్రతయా నరేంద్ర ఇలా బ్రహ్మ యొక్క కమండలు జలమే ఈ త్రివిక్రమణుడి యొక్క పాదములను కలుగుట వలన పవిత్రమయి స్వర్ధున్యభూత్. ఇదే ఆకాశగంగ అయింది. నవజతా పత పతస్పతతి అది ఆకాశం నుంచి పడుతూ నిర్మాస్త్రి లోకత్రయం. మూడు లోకములలోని పాపాన్ని తుడిచివేస్తుంది. భగవతో విషదేవ కీర్తి ఎలాగంటే పరమాత్మ కీర్తి. అంతటా వ్యాపించిన పరమాత్మ కీర్తి ఇట మూడు లోకాల పాపాలను పోగొడుతుందో బ్రహ్మ కమండలము చేత కడగబడిన పరమాత్మ పాదజరము అదే రీతిలో మూడు లోకములలో వ్యాపించి మూడు లోకముల పాపములను తొలగించినది. బ్రహ్మాదయో లోకనాథా స్వనాథాయ సమాదృతా సానుగా బలిమాయకృ సంక్షిప్తాత్మ విభూతయే ఇలాంటి మహానుభావుడికి బ్రహ్మాది లోకపాలకులందరూ తమతో నాధుడు కాబట్టి తన అనుచరులతో కూడా కలిసి వారిని స్వామిని అందరూ ఆరాధించారు. తోయైహి తమలకనై లగ్విహి దివ్య గంధానులేపనై కొందరు జడము తోటి కొందరు పూజ తోటి కొందరు పూలమాలలు కొందరు గంధము కొందరు చందనము ధూపము దీపము సుగంధ ద్రవ్యములు అలాగే పేలములు, అక్షతలు, అంకురములు, స్తోత్రములు, జయనాదములు ఎలాంటివి తద్వీర్య మహిమాంకృతయే.

పరమాత్మ యొక్క పరాక్రమాన్ని సూచించేటువంటి అతని వీర గాథలను అలాగే నృత్య వాదిత్ర గీత ఇశ్చ నృత్యములు అలాగే వాద్యములు గానములు శంఖ దుందుభి నిస్వనైహి శంఖ దుందు వ్యాధి నాదములు జాంబవాన్ వృక్షరాజస్తు ఈ సమయంలో వానరాధిపతి వృక్షరాజు ఉన్నాడు. భల్లుకాధిపతి ఎవరయనే? జాంబవంతుడు. ఆ మహానుభావుడు బేరీ శబ్దైహి మనోజవః మనోవేగంతో బేరీని తీసుకొని రోగిస్తూ దాని చుట్టూ ప్రదక్షణం చేశాడు. ఆదరి చూపు అంటే అర్థం ఏంటి ప్రపంచం చూపు కదా ఇలాగ విజయం దిచ్చు సర్వాతు మహోత్సవ మహోరేతు శ్రీ మహావిష్ణువు గెలిచాడు. శ్రీ మహావిష్ణువు గెలిచాడని పరమాత్మ విజయాన్ని అంతటా సాధింపు చేశాడు జాంబవంతుడు అకోషయతుడు మహీం సర్వామృతాం దృష్ట్వా త్రిపదవ్యాజయాంక్యయా మూడు పదముల యాచన అనేటువంటి నెపంతోటి మొత్తం భూమిని గెలవటాన్ని చూచి ఊచుహు స్వభర్తుహు అసురా దీక్షితస్య అత్యమర్షితాః పరిశేఖరావతి విగ్ని దీక్షలో ఉన్నాడు. అలాంటి వానితోటి అతను అనుచరులు కోపంతోటి ఇలా అంటున్నారు నవా అయం బ్రహ్మ బంధుహు విష్ణుహు మాయావినాంబరః వీడు బ్రాహ్మణుడు ఏంటండీ పరమ మాయావైనటువంటి విష్ణువు. వీర ప్రతిచ్ఛన్నః దేవ కార్యం చికీర్షతి. బ్రాహ్మణ రూపంతోటి దేవ కార్యాన్ని చేయాలనుకుంటున్నాడు. అనేన యాచమానేన శత్రునా వటురూపిణ సర్వస్వన్నో మృతం భర్తు న్యస్త దండస్య భరిశిసి. ఏము చేస్తూ దండమును విడిచిపెట్టి యుద్ధమును వదిలిపెట్టినటువంటి యయమాని దగ్గర నుంచి యాచన పేరుతోటి ఈ శత్రువు సర్వస్వాన్ని హరించాడు. సత్యవ్రతస్య సతతం దీక్షితస్య విషేణతః నానృతం పాటితం శక్యం. బ్రహ్మణ్యస్య దయావతః మీ తప్పేం లేదు మీరు బ్రహ్మణ్యులు అంటే బ్రాహ్మణుల యందు అధిక ప్రీతి గలవారు సత్యవ్రతులు దీక్షితులు అలాంటి వారు మీరు అబద్ధం ఎలాగు చెప్పరు తస్మాదస్య వసో ధర్మః భర్తు సుశ్రుహరణంచ నాః మీరు అబద్ధం చెప్పరు, మీరు ఇప్పుడు శాంతంగా ఉన్నారు కాబట్టి యుద్ధం చేయరు. మేము ఉన్నాం కదా. మేము ఊరుకుంటామా? మా భర్తకు మేలు చేస్తాము.

దాన్ని మేము వహించేస్తాము అని ఇది ఒక శుశ్రూఠం కాబట్టి ఇత్యాయుధాని జగృహు బలేహి అనుచరాః అసురా వారి చకోటి యొక్క అనుచరులు ఆయుధాలు తీసుకొని బయలుదేరారు. తే సర్వే వామనం హంతుం శూలపట్టిస పానయః సూలములు పద్ధతి భాగాలు తీసుకొని పవనుడిని చంపాలనే ఉద్దేశంతో అందరూ వచ్చారు. అనిశ్చతోపరే రాజన్ ప్రాద్రవన్ జాతమన్యవః మహా కోపం పరిచక్రవర్తి ఇచ్చేది ఆయన కోరడం లేదు ఆయన ఒప్పుకోవడం లేదు అయినా సరే కోపం బాగా వచ్చి వారంతా బల్దేరారు తాన విద్రావుతో దృష్ట్వా వితిజానీక పాంద్రుప ప్రహస్య అనుచరా విష్ణో ప్రత్యశేధన్ ఉదాయుథా మరి వీళ్ళు వస్తే ఆయన అనుచర్యులు లేరా? ఉంటారు కదా? ఇలా విష్ణువు యొక్క అనుచర్యులు నవ్వుతూ వారిని అడ్డగించారు. కుదాయుధాః నందః సునందః జయః విజయః ప్రబలః బలః కుముదః కుముదాక్షః విశ్వస్వేనః అలాగే పతత్రిదాత్ అంటే గరుత్మంతుడు జయంతః సుతదేవస్య పుష్పదంతః సాత్వతః సర్వే నాగాయుధ ప్రాణాః ఒక్కొక్కరు 10,000 ఏనుగుల బలం ఉన్నవాళ్ళు నాగా చెమూంతే జఘ్నుహు ఆసురీం తదత సైన్యాన్ని వారు సంహరించారు హన్యమానాన్ స్వకాన్ దృష్ట్వా పురుషాన్ అనుచరైహి బలిహి ఇలా అత అనుచరులు తన వారిని వధిస్తున్నారనే విషయాన్ని చూచి ఈ మహానుభావుడు వారి యామాత్ సమరబ్ధాన్ కావ్య శాపమనుస్మరణ్. శుక్ర శుక్రాచార్యుల శాపాన్ని స్మరిస్తూ ఆయన వద్దు మీరు యుద్ధం చేయొద్దు ఆపండి అని నిషేధించాడు. హే విప్రచిత్తే హే రాహో హే నేమే శృయతాంవచః ద్రజితి రాహు నేమి మీరంతా నా మాట వినండి. మా యుజ్జత వినేతద్వం మన కాలహాయమర్ధకృతు. యుద్ధం చేయొద్దు తిరగండి వెనక్కు తిరగండి. మనకిప్పుడు కాలము అనుకూలం కాదు. మన పరి చేసి పెట్టదు కాలము. యత్ ప్రభు సర్వ భూతానాం సుఖ దుఃఖోపపత్తయే తం నాతివర్చితుం దైత్యాః పౌరుషైహి ఈశ్వరః కుమాన్.

సకల భూతముల యొక్క సుఖ దుఃఖములు కలిగించేటువంటి పరమాత్మ సంకల్పాన్ని ప్రతికూలించుటకు మనకు శక్తి లేదు. నాచివర్తితుం దైత్యా పౌరుషైహి ఈశ్వర పుమాన్ యోనో భావాయ ప్రాగాసేత అభావాయ దిభౌకసాం ఆ పరమాత్మ మొదలు మనకు విజయాన్ని ఇచ్చాడు దేవతలకు అపజయాన్ని ఇచ్చాడు ఇప్పుడు అతనే వారికి జయముని ఇస్తున్నాడు అది కూడా ఆపడానికి అందువల్ల సయేవ భగవానద్య వర్తతే తద్విపర్యయం ఆ భగవంతుడే దానికి వ్యతిరేకంగా ఉన్నాడు. కాబట్టి బలేర సతివైహి బుజ్య దుర్గైహి మంతౌడదాదిపి సామాదులు ఉపాయేత్య కాలం నాచ్చేతి వైజనః. ఎన్ని సాధనాలు ఉన్నా అంటే బలము కానీ మంత్రులు కానీ బుద్ధి కానీ దుర్గములు కానీ మంత్రములు గోటదులు సామాది ఉపాయములు. ఇలాంటి వారితో దేన్ని గెలిచినా గెలవచ్చు కానీ కాలాన్ని ఎవ్వడు గెలవలేడు. కాలము నా చేతి. అందుకే భవద్విహి నిర్జితా చేతే బహుచః అనుచరా హరేః చాలాసార్లు మీరు ఈ హరి అనుచరులను గెలిచారు. దైవేన దైవేనైత్సయిస్త ఏవాద్య యుతిజిత్వానదంతినః అంటే మీరు గెలిచారంటే దైవేన దైవ సహకారం ఉండబట్టి మీరు గెలిచారు. అలాంటి మీరు ఇప్పుడు మీ చేతి ద్వారా ఓడిపోయిన వారే మిమ్ముల గెలుస్తున్నారు అంటే ఏం అర్థం దైవం అటువైపు ఉంది అందుకోసమని ఏ తాన్ వయం విజేశ్యామః దైవం ప్రసీదతి. మళ్ళీ దైవము మనకు అనుకూలమైనప్పుడు మనం వీరిని కూడా గెలుద్దాం. ప్రసీదతి తస్మాత్ కాలం ప్రతీక్షత్వం నాయనా మీరు కాలం కోసం ఎదురు చూడండి. యోనో అర్ధత్వాయ కథ అది ఒక్కటే మన బలాలు మన సగ్రీయాలు మన బలాక్రమాలు ఇవేం పని చేయవు మనకు కావలసిన వాటిని కాలమే ఇస్తుంది.

మనకు కావాల్సిన వాటిని కాలమే తీసుకుంటుంది. ఇప్పుడు తీసుకున్నది దైవకత్వం ఆ అదే చెప్తున్నాం జ్ఞాని అన్నవాడు. ఇప్పుడు తీసుకున్నది ఊరుకుందాం. రేపు ఇచ్చినప్పుడు తీసుకుందాం. వ్యతిరేకంగా ఉంది ఓడిపోతున్నాం. అనుకూలమైతే నిలుస్తాం. కాలం వ్యతిరేకంగా ఉన్నప్పుడు యుద్ధం చేసి మీరు అనవసరంగా ఎందుకు ప్రాణాలు కోల్పోతారు? భర్త యొక్క ఆజ్ఞను వివి వివి అని రసాతలానికి పైకెత్తారు భయపడే నమః పీడితాః. ఇలా అదా తాతితుతః జ్ఞాత్వా విరాత్ ప్రభుతి తీర్చుతమంతలో గృహ్మంతుడు పరమాత్మ యొక్క సంకల్పాన్ని తెలుసుకొని భవంత వారునైకి పాశై బలిం సౌత్యేహని క్రతౌ. వరుణ పాశములతో వరచక్రవర్తిని బంధించాడు. మరి యజ్ఞం జరుగుతుంది కదా, యజ్ఞంలో పశువును బంధించాలి కదా, అందుకోసం వరచక్రవర్తిని బంధించాడు. హాహా కాలః మహానాసీత్ క్రోదస్యోః సర్వతోదిశం. దానము చేసిన వాడిని బంధించడాన్ని చూసి అన్ని దిక్కుల నుండి అందరూ హాహా ఏమన్యాయత జరిగింది ఏమిటి అని హాహాకారం చేశారు. గృహ్యమానః అసుర పతౌ విష్ణునా ప్రభ విష్ణునా పరమాత్మ చేత. అసురాధిపతి బంధించబడ్డాడు. తం బద్ధం బారునై పాతేహి భగవానాహ వామనః ఇలా వరుణ పాశమలతో బంధించబడినటువంటి బలిచక్రవతి తోటి స్వామి అంటున్నాడు నక్షత్రియం స్థిర ప్రజ్ఞం ఉదార యెషతం. ఇక సంపద పోయింది కానీ ప్రజ్ఞ పోయిందా? తెలివి పోలేదు. అలాగే కీర్తి పోలేదు. గొప్ప కీర్తి గొప్ప ప్రజ్ఞ ఉన్నటువంటి వాడితో అంటున్నాడు. నృప పదాని త్రీని దక్తాని భూమేహ మస్యం త్వయాసురా రాక్షస నాకు నీవు నా పాదములతో మూడు పాదములు కొరతగల భూమిని ఇచ్చావు ద్వాభ్యాం క్రాంతామహీ సర్వ తృతీయముపకల్పయా మొత్తం భూమిని ఈ ప్రపంచాన్ని రెండు పాదాలతో ఆక్రమించాను. మరి మూడవ పాదం ఎక్కడ ఇస్తావో ఇప్పుడు. తృతీయ ఉపకల్పయా యావత్ తపత్య సౌ గోపిహి.

యావ బిందుహు సహోడభైహి యావ కొరతి పర్జన్య తావతి పూరియన్ తవ ఇప్పుడు నీకు నీ భూమి నీ రాజ్యం హద్దులు చెప్తున్నాను. తా అది అనుకున్నావు కదా, నీకు ఎంతో చెప్తున్నాను. ఎంతవరకైతే కిరణాలతో సూర్యుడు తపింపచేస్తున్నాడో, ఎంతవరకు కిరణాలతో చంద్రుడు ఆహ్లాదపరుస్తున్నాడో, ఎంతవరకు పర్జన్యుడు వర్షిస్తున్నాడో ఆ భూమి నీది కదు. ఆ మొత్తం నీ భూమి ఏకేన పద మయా ఆక్రాంతః. ఒక్క అడుగుకు సరిపోయింది అది. ఇంత రాజ్యం ఉన్నా ఒక్క అడుగు సరిపోయింది. మయాక్రాంతః భూర్లోకః ఖం దిశస్తనోః. భూలోకము ఆకాశము అన్ని దిక్కులు అయిపోయాయి. ఇక స్వరలోకస్తు ఇక్కడ ఇది ఉంది అక్కడ. మూడో ఒక రాజ్యం కాదు. కాబట్టి స్వరలోకస్తు త్వితీయేన పశ్చత. రెండో పాదం తోటి నువ్వు చూస్తుండగానే స్వరలోకాన్ని కూడా ఆస్మగించాను. పటిశ్రుత దా సుస్తే నిరయే వాతయిశ్యతే. ఇస్తానని ఒప్పుకున్న దాన్ని ఇవ్వకుంటే నరకంలో నివాసం ఉంటుంది. విచత్వం నిలయం తస్మాత్ గురునాచ అనుమోదితః. దీనికి మీ గురువు గారు కూడా. అంగీకరించారు కాబట్టి మరి నరకానికి నీవు వెళ్ళవలసి వస్తుంది వెళ్ళు నాయనా. గురుధా మనోలసస్తస్య దూరే స్వర్గః పతత్యథా. నీకు స్వర్గం వస్తుందన్న కోరిక వృద్ధ. ఇప్పుడు నీవు అధః పదతి కింద పడుతున్నావు. ప్రతిశ్రుత్య అదానేన యోర్ధినాం విప్రలంభతే. యాచకులకు ఇస్తానని చెప్పి ఇవ్వకుండా మోసం చేస్తాడో విప్రలబ్దః దదామితి త్వయాహం జాధ్యమానిన నీవు నేనే శ్రీమంతుడని అనుకొని అరిగిందంతా ఇస్తానని మాట ఇచ్చావు తద్వెలీక ఫలం భూష్వా నిరయం కర్చితు సమా కాబట్టి యబద్ధ ఫలం కొన్నేడు నీవు నరకాన్ని అనుభవించు ఇక్కడ అనుభవిస్తూనే ఉన్నాడు బంధమే. రాజుకు వందన జరకం ఇప్పుడే స్వామి చెప్పకుండా చేస్తారండి. మరి ఇది చేయకుండా అక్కడికి పోవాలి వాడు. వాడిని వెనకానికి పోకుండా చూడడానికి కట్టేశాడు.

భద్రం అంటే నరకమే అందుకే కొన్నాళ్ళు ఇలా ఉండురా బాబు అని స్వామి అతనితో అన్నాడు తర్వాత బరిచేతి రావు ఏమంటాడో రేపు చూసుకుందాం. స్వస్తి ప్రజాభ్య పరిపాలయంతాం న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీశాః గోబ్రాహ్మణేక్ష శుభమస్తు నిత్యం లోకాస్ సమస్తాః సుఖినో భవంతు అస్మదు గురుభ్యో నమః. రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష రక్ష దేవ రాక్షసులు కూడా అక్కడ సంతోషపడ్డారు ఆ ఆ సంతోషపడ్డారు దేవ కూడా అన్ని దిక్కుల నుండి ఆ చేసారు వాళ్ళు బంధించిన దిక్కులు నిత్యం

Opening invocation: Mangalacharanam - salutations to the divine guru lineage. "Mata pilalu vinashmaya" - children listen. Prayers for the Lord's presence and for the guru's blessings upon all devotees.

Salutations to our acharyas. Brahma offered a beautiful prayer to the Lord. "Divokasam deva divastutanam parayanam nauriva madhyatopsu" - like a boat to those drowning in the middle of an ocean - the Lord is the refuge of heaven-dwellers and all beings.

What is the Lord's name? "Vanamali" - one who wears the Vanamala garland. A garland woven from five-colored flowers is called a Vanamala. In that fragrant garland - the bees were humming - attracted by its scent.

When did He take this avatara? "Shronayam shravana dvadashyam bhadrapada shudda dvadashi" - on the Shravana nakshatra on the Dvadashi of the bright fortnight of Bhadrapada month - in the Abhijit muhurta. "Sarve nakshatra taradhyah chakruh tat janma dakshinam" - all stars honored that birth.

If one continuously listens - "shravanena" - the ten kinds of sins are destroyed. When sins are gone we become victorious - hence it is called "Vijaya Dashami." That is the "vijaya muhurtam" - the moment of victory. "Vijayanamasah" - the name of victory.

"Vismita grihita deham nija yoga mayaya" - the Lord took this body through His own yoga maya. Seeing this, Prajapati said - "jaya" - victory. Who should be victorious? May Bali Chakravarti be victorious - "jayeti vismitah" - he said in wonder.

Brihaspati gave the sacred thread (yajnopavita). Kashyapa gave the "maunjimekhalah" - the munja grass belt. The earth goddess herself offered the Krishna ajina (black deer skin). The moon gave the staff. These were given at the sacred thread ceremony of Vamana.

"Trishtu trishtu trishtu darbarah" - the darbha grass (kusha) - "darberalani" - we place them around. "Darbhalas tu" - "tenu manyasva" - consider these. "Savibhihi ajuhottu dvija darbarah toti shastram" - the brahmin performed oblations into the fire with darbha grass.

With each step He slightly bent the earth - as if asking the price for each step - the earth bent slightly. He should not carry the weight of 14 worlds. Thus with each step the earth bent a little under the weight, and He stepped forward majestically.

Seeing this - "bhrigavah sashishyaste sahagnibhih" - the Bhrigu sages with their students and fires rose up - "pratyagrihnan samutthaaya" - they stood and went forward to welcome Him. The Lord was present as Brahma Himself - that is equally appropriate.

When good things come - people accept them without complaint. But if this and that do not come - he is no longer "good." But when all these are withheld - that is when devotion truly deepens. Each bond that is loosened increases the bhakta's love for the Lord.

"Today our lineage is purified. Ad ya svishthah kratuh ayam" - this yajna has been properly performed. "Yat bhavaanagato guha" - that You, such a great one, came here - my yajna is fulfilled. It has been properly performed and completed.

"Kulochitam dharmayutam yakshkaram" - You spoke in a manner befitting your lineage, in accordance with dharma, and enhancing Your fame. "Yatya pramanam brigavah samparayi pitamahah kulavriddhah prashantah" - the witness of your lineage is Bhrigu Maharshi - learned and venerable.

He roamed the entire earth. Was there anyone who could stand against him in battle and challenge him? "Ghoshistas" - he challenged, proclaimed, roamed defiantly. "Prativiraim digvijaye naavindath" - in his conquest of directions he found no equal hero.

"Paratma" - one can look at others but cannot see oneself. "Pratiatma" is the facing atma. That is called "paratma" - the opposite one we face. "Paramatma" - the Lord is Paramatma. That means - the facing one. We can see others but not ourselves. Hence He is the one who truly sees all.

Similarly - "mrityoh iva dehinam" - just as mortal beings have the constant fear of death, so also the "vaira anubandham" - the bond of enmity - persists as long as ignorance persists. "Pita prahlada putrasya" - O son of Prahlada's father - you know this truth.

"Padani shrini daityendra sammitani pada mama" - three steps measured by My foot - My own feet. I already said three steps by My foot - "na matamarchinaanu na na" - do not say I changed My word - My steps, My feet, My measurement.

I am the sole lord of the three worlds. Having worshipped Me and pleased Me with kind words - "phala dvayam runiteya abuddhi man" - an unwise person seeks only a small island. "Dvipada asuh" - if you want just one island I will give you one. There are so many islands - take one.

How does one find the wealth that eludes - that is Potana's verse. For those who are unsatisfied - no matter how many islands you give - it is my maya. For the satisfied person - even a small space suffices. What is the use of three steps when you cannot be satisfied even with seven islands?

One must have sense-control. Even the receiver must have sense-control. "Nasantushthah tribhir lokaih ajitaatma upasadhitaih" - three worlds won without self-control - these do not satisfy the undisciplined person. Self-control is the prerequisite.

The mind cannot be satisfied by artha (wealth) and kama (pleasure). But if it were satisfied - the satisfied person, with even a little given by God, would be calmed just as water extinguishes fire. Both experiences - satisfaction and dissatisfaction - are described here.

He is the greatest among the wise - therefore this great guru says to his disciple: "Esha vairocaneh sakshath bhagavan vishnu lavyayah" - O child, Bali - this is not an ordinary brahmacharin - it is Vishnu Himself, the indestructible, who has come in this form.

Should I ask the guru? The guru said - he came and asked, and one donated without asking the guru. "You gave without asking" - how foolish. "Mudha vartishyate katham" - how will a fool manage? You gave without consulting - now what? You have lost everything.

The five proper uses of earned wealth: dharma, artha, kama, kirti, and svajana (one's people). One must divide earned wealth into these five channels. "Atraapi bakuruchaih gitam shrinutu me asurottama" - listen to what I say - this is not just my word but the word of the Bakuru sages.

Even in such a situation - we must not say "I have nothing, I cannot give." Even if you cannot give - do not say "ayyo I have nothing." When asked - say "yes, of course" - even if you cannot fulfill it, do not decline with the words "I don't have it."

"Naduttam syat jugukshitam" - lies are permitted in five specific situations according to dharma: in relation to women, in the context of a wedding (narma), when one's life is threatened, when wealth is at stake, and when honor is at stake. This is the classical teaching on permitted exceptions.

I have taken a vow before this matter - how can I speak falsely in this? We have one thing to protect - our character. I am of the lineage of Prahlada - I will not lie. "Pitavoyatha natyam" - just as the forefathers never lied - so too I shall not.

If a brahmana is pleased - what great heavenly realms will one attain? Not the highest realms. It is the pleasure of the Lord that gives the highest. "Shreyah kuruvanti bhutanam sadhavah dustyaja asuhi" - those true sadhus, those for whom life itself is hard to give up, bestow the highest good.

"Kala a virasit kare" - tell me, where have those proud kings gone with their arrogance? "Yairiumbhu nele" - says Potana in that verse. So many kings acquired wealth and kingdoms - but where are they now? Where is that kingdom? Hence - "yairiyu imbhu" - let us reflect.

How can I give up such a precious thing again? Will it ever return to me? You are here - what is lost? Therefore he says - "manasvino karuniktasya shobhanam yadarthi kamopanayena durgatihi" - it is glorious for a noble and compassionate person to face hardship for the sake of a worthy petitioner.

You are not adharmic, you have done no wrong - yet you are bound. Even then - "taadapi enam na hinsishye bhitam brahma tanum ripum" - I will not harm you even now. Because he came in the form of a brahmana. Vishnu changed His form - "bhitam" - taking the form of the frightened brahmana.

Therefore - "asmadupekhshaya ma" - ignoring our command - "matsamasanaatigoyastvam atiratu bhrashyati striyah" - one who transgresses my order will immediately fall from his wealth and kingdom - "naajnaatiraskruta" - in disobedience you will be ruined.

"Divi devatah gana gandharvah vidyadhara siddha charanah tat karma sarve pi grinantar arjavam" - in heaven, all deva ganas, gandharvas, vidyadharas, siddhas, and charanas praised his straightforwardness. "Prasuna varshaih vavrushuh mudanvitah" - they showered flowers in joy.

"Kaye balistasya mahavibbhuteh sahatrigacha satasya etat tadicha vishvam trigunam gunatmake" - in the body of that great Lord of supreme glory - that very universe, made of the three gunas - was visible. The bhuta (elements), indriya (senses), artha (objects), and ashaya (intentions) were all seen.

"Sama balam suchadha indra pradhanam amaranam bhujeshhu" - the gods led by Indra on His arms - "tat karnayoh kakubhah dyosya murtini" - the directions in His ears, the sky as His face - "shirastu svargamah kesheshu meghan" - the heavens as His head, clouds as His hair.

Thus seeing the entire cosmos within the Lord - "sarveshvarah takshanahma akuranga" - all the demons felt grief. He has come - everything is now His. If He is like this, what can we do? Nothing can be done against such a one.

Nothing was left that could be called Bali's own - slowly the three worlds were measured - with two steps the two worlds were covered - nothing remained. Everything that was "his" had been dissolved back into the Lord.

They all joined their hands in salutation. Brahma washed the foot of the Lord who had come to him - "brahma arghyajaram" - with the water he had - he washed those feet. That is what we say - "brahma kadige gangu" - the water from Brahma's washing became the sacred Ganga.

The heroic deeds and glories of the Lord - "nritya vaditra gita ishcha" - with dances, music, and songs - "shankha dundubhi nisvanai" - with the sounds of conch and dundubhi drums - Jambavan, the trees - all celebrated with joy.

"We will carry all of it" - having accepted this task as service - "ityayudhani jagrihuh baleh anuchara asura" - the followers and associates of Bali took up arms and set out. "Te sarve vamanam hantum shula pattisah" - all those demons took up their weapons to attack Vamana.

No one has the power to counter the sankalpa of the Lord who brings happiness and sorrow to all beings. "Nachivartitum daityah paurushaih ishvara puman" - the demons - no human effort can oppose the Lord's will. He has come for our benefit or our undoing - either way it is His plan.

Time itself takes away what we need. Now what has been taken - accept it calmly. The knower (jnani) says - what has been taken now, let it go. When He gives again, we will receive. Going against His will is futile.

"Yava bindhuh sahodabhih yava korati parjanyan tavati puriyam tava" - I will now tell you the boundaries of your realm. As far as the sun's rays reach, as far as the rains fall - that is your domain now. I am giving you that much. That is your kingdom now.

"Bhadram" - meaning the nether realm (naraka) - "Sutala" is actually called Bhadra there - so stay there for some time. The Lord told him this with affection. What Bali will say next - we will see tomorrow. "Svasti prajabhya paripalayantam nyayena margena mahim mahishah" - closing prayer.