ఇప్పుడు ఇలా వచ్చినటువంటి ఇంకా చూడండి జమత్తర. ఇలా వచ్చి పైకి మాత్రం కృష్ణుడిని జారుడనే వారు వచ్చారు. భగవంతుడని రాలేడు అయినా మోక్షం వచ్చినది. మనను కూడా పక్కదారి పట్టించడానికి చెప్పాడు, నీ దృష్టి ఉందా లేదా చూస్తాను. కానీ తరువాత గోపికల మాటలలో ఎక్కడ కృష్ణుడు పరమాత్మ అని తెలియకుండా వారు ఒక్క మాట మాట్లాడలేదు. నీవు భగవంతుడవు, నీవు పరమాత్మవు, నీవు మాకోసం వచ్చావు. మమ్మును ఉద్ధరించాలి. ఎంత స్పష్టంగా చెప్తారు. మరి ఆ మాట ఎందుకు? వచ్చిన తరువాత స్వామిని చూసిన తరువాత స్వామిని తెలిసింది. అన్నీ వదిలిపెట్టి వచ్చేటప్పుడు జాలుడు అనుకునే వచ్చాడు. వాడు మా ప్రియుడే అండి. నేను పెళ్లి చేసుకోవాలనుకున్నాం ఆయనే పిలుస్తున్నాడు కొరడి యోగించి. ఇల్లు వదిలి దారిలో ఉండేంతవరకు ప్రియ భావనే ధ్యాన భావనే. పరమాత్మ మాటలు తినే తర్వాత ఎక్కడికో పోయాయి. నువ్వే కదయ్యా అని అంటారు చూడండి. అంటున్నారు. స్వాగతం ఓ మహాభాగాః ప్రియంతిం కరవానివః అమ్మ మహానుభావులారా మీకు స్వాగతము ఇంకేం దూరం వచ్చారు మీకు ఎలాంటి ప్రీతిని కలిగించాలి బ్రజస్య అనామయం కచ్చిత్ భూత ఆగమన కారణం ఏం బాధలేదు కదా? ఏం బాధలేదు కదా? మరి అన్నీ బాగున్నప్పుడు మీరు ఎందుకు వచ్చినట్లు? ఆయన ఎప్పుడు వస్తారు? ఏదో నా పద వస్తే పిలుస్తారు కదా? ఇప్పుడే ఆయన నా పద వచ్చిందా? అంతా బాగున్నారు కదా? మరి ఎందుకు వచ్చారు? బృత ఆగమన కారణం భజన్యేత ఘోర రూప ఘోర సత్వ నిశీత అసలే రాత్రి భయంకరంగా ఉంటుంది. అందులో యరణ్యం క్రూర మృగాలతోటి తిల్లాడుతూ ఉంటుంది. ఆయన ఇంట్లో ముగ్గురు ఉన్నారు అది రాత్రి పూట నిషేజిత ప్రతియాత ప్రజమ్నేహత్యేయం శ్రీశిహి సుమన్ ఇంతటి చక్కని కాదు కాదు ఇంతటి భయంకరమైన అలన్యాన్ని ఇంత రాత్రి స్త్రీలు వంటరిగా రాకూడదు ఉండకూడదు.

సరే ఏదో వచ్చి ఇక్కడ చూశారు కానీ మళ్ళీ మీరంతా మేమే పల్లెలకు వెళ్లిపోండి. ఆ ఆ ఇక్కడ వచ్చారు కదా. అమ్మ నాకు ఎందుకు అట్లా ఉంది ఇక్కడ ఎవరు పెట్టి పెట్టారు వేలు ఊదామండి. నేను కూర్చొని వేలు ఊదానండి విండి మీద వస్తే మేమేం చేస్తాం. వికే మహతరః పితరః పుత్రాః భ్రాతరః పతయత్యవ తల్లి తండ్రి కొడుకులు సోదరులు భర్తలు ఇచ్చినవంతి అపత్యంత. ఆ తిప్పు పూట నువ్వు దాని చూడకుంటే అయ్యో ఎటు పోయారు అని మీకు ఎంత మీ కోసం వీళ్ళందరూ వెతుకుతుంటారు. మాతృత్వం బంధు సాధ్వతం. బంధువులలో ఆందోళనను కలిగించవద్దు. ధర్మం కదా అందుకోసం వెళ్ళండి. దుష్టం వనం కుసుమితం రాశేష రథరంజితం యమునా నీడ లీల ఏజత్ తరు పల్లవ శోభితం పోనీ అరణ్యం బాగుంచుతామని వచ్చారా చూశారు కదా. వృందావనాన్ని చూశారు కదా దృష్టంబనం ఎలాంటిది కుసుమితం చక్కగా పూచినారు పోవడం చూశారు అలాగా రాకేశ కరరంజితం చంద్రుని కిరణముల చేత రంజింపజేయబడినటువంటి వనాన్ని కూడా చూశారు. యమునా అనిల నీర ఇగత్ తరు పల్లవ శోభిత్తం యమునా నది నుంచి తీరం నుంచి నీటి మించి పైపై నుంచి వచ్చేటువంటి చల్లని గాలితో పెంపొందుతున్న పెరుగుతున్నటువంటి సరూపాల్లో వృక్షములు, చిగురుటాకులు, ఆకులు ఈ శోభనంతా మీరు చూసి ఉంటారు. చూశారు తద్యాతమాచిరంగోష్టం సుశ్రూషధ్వం పతీం పతీహి కాబట్టి. వస్తే వచ్చారు చూశారు కదా. ఎక్కువ ఆలస్యం చేయకండి. త్వరగా వెళ్లి మీ మీ భక్తలను మీరు సేవించండి. పతీన్ సతీహి క్రందంతి వస్తాహ బాలాస్య తానుపాయయతా జోష్యతా. దూడలు వస్తుంటాయి. అలాగే మీ పిల్లలు కూడా కన్యం కావాలని తెడుస్తుంటారు. మీ పిల్లలకు మీరు పాలు ఇవ్వండి. దూడలకు ఆవుల చేత పాలు ఇప్పించండి. అథవా మదభిస్నేహాత్ భవత్యా యంత్రితాశయాగతా ఉప్పందంబః ప్రియంతే మైయంతవః అబ్బే కాదండి మీకోసం వచ్చాము.

మీ మీద ప్రేమతో వచ్చాము అంటున్నారా? అది కూడా మామూలే. సహజమే. ఇదా చెప్పావు? సకల చరాచర ప్రాణులు నన్ను ప్రేమిస్తుంటారు. మీ అందరికీ ప్రేమాస్పదులనే వస్తే వచ్చారేమో పెట్టుకోండి ప్రియంతే మై జంతవః భర్తు సుసులనం స్త్రీనాం ఫలో ధర్మః అమాయయా అందులో స్త్రీ అయిన వారు కపటం లేకుండా భర్తకు సేవ చేయడమే చిల్లదరులు. చూడండి ధర్మాలు చెప్పారు అమాయ అయ్యారు. మల్ల ఏదో నాటకం కాదు. భర్త ఉన్నప్పుడు సేవ చేసి భర్త పైకి వెళ్ళాగానే జాలితో రణించడం కాదు. అమాయ కపటం లేకుండా. నిరంతరం కపటం లేకుండా భర్తను సేవించడమే అంతే అమాయ అన్నారు. భర్తను సేవించడమే స్త్రీ యొక్క ధర్మము. తద్బంధువునాంభి కళ్యాణ్యః ప్రజానాంచా అనుపోషణం. ఒక్క భర్తను సేవించి ఊరుకుంటామంటే ఒప్పుకోము. బంధువులను బంధువులతోటి ప్రియింతో ఉండాలి. పిల్లలను ప్రేమతో పోషించాలి. సంతానాన్ని పోషించాలి, బంధువులను సేవించాలి, భర్తను. ఇది స్థిర గర్భము, దుస్థిరః, దుర్భగః, వృద్ధః, జడః, రోగి, అధనోపివా, పతిస్త్రీవి నహాతవ్యః. భయే ఆ వారేం బాగాలేదండి, మహా కురూపి, సరిగ్గడ కూడా లేదు, మహా రోగిష్టి ఎప్పుడు పక్కకు తిరుగుతుంటాడు. ఇవన్నీ చెప్పుకుందో వాడు దుస్థిరుడు కానీ దరిద్రుడు కానీ వృద్ధుడు కానీ జరుడు కానీ లోగి కానీ ధనహీనుడు కానీ ఎలాంటి వాడైనా అతి స్త్రీతిహి నహాతవ్యః స్త్రీలు భర్తను విడిచిపెట్టకూడదు. లోకేప్సుదిహి అపాకృతి. ఉత్తమ లోకాలను కోరేటువంటి వాళ్ళు పాపము లేని వాళ్ళు ఎలాంటి వాళ్ళైనా భర్తను విడిచిపెట్టకూడదు. అస్వర్జ్ఞ మయసత్యంచ ఫలిపు పురుచ్ఛిరం భయావహం యుదుప్చితంచ సర్వత్ర ఔపపత్యం కులస్త్రియః అయ్యా ఈ కబుర్లు ఎందుకండి మేము వచ్చింది నీ కోసమే నిన్నే మాకు భర్తగా భావించాం. నిన్ను భర్తగా కోరి వచ్చాము. భర్త లేకుంటే నన్ను భర్తగా కోరితే నేను. మరి ఆల్రెడీ పెళ్లి అయితే?

పెళ్ళయ్యి భర్త కూడా ఉంటే మరీ నా కోసం వచ్చారంటే అప్పుడు నేను ఏమవుతాను? వయసు వచ్చినట్టు కదా జాయింట్ ఉంటా కదా. జాయింట్ డైరెక్టర్ జాయింట్ డైరెక్టర్ లాగా ఇప్పుడు జాయింట్ హాస్పిటల్ అన్నారు. ఇదేం బాలండి? దీన్ని ఏమంటారు? ఉపపతి అంటారు. పెళ్లి చేసుకున్న వాడు కాగా మరొక పురుషుడిని కోరితే మనం ఏమంటారు? ఉపపతి. కదా? ఈ స్త్రీ ఆ అది ధ్యానం చేయాలి. రెండో వాడు వైస్ పెరిగినట్టు లాగా. అయినప్పుడు అయినప్పుడు ఈ ఔపత్యం అవుతుంటే ఇది చాలా నీచమైన పని చెప్తున్నాడు చూడండి అస్వర్గ్యం అయతస్యం నరకాన్ని ఇస్తుంది అపకీర్తిని ఇస్తుంది పలుకు. నిందనిస్తుంది, కురుచిరం కష్టాన్ని ఇస్తుంది, భయావహం భయాన్ని కలిగిస్తుంది, జుగుప్సితం. సర్వత్ర అందరికీ అంతర ఏమిటది ఆ ఉపపత్యం. ఇంకొకరిని ఉపపతిగా స్వీకరించుట అంటే వ్యభిచార మౌనమాల ఏం లేదు. జారుణ్ణి కామించుట, జారుణ్ణి సమీపించుట స్త్రీకి జుగుప్సితమని కులస్త్రీకి పనికిరాదు. శ్రవణాత్, దర్శనాత్, ధ్యానాత్, మయిభావః అనుకీర్తనాత్ తదా సన్నికరిసేన కృతీయాత. ఏమిటయ్యా నీవు భగవంతుడవని నిన్ను ప్రేమించి నీకోసం వస్తే నీతి పాఠాలు చెప్తున్నావేంటి మొదలు వరవిచ్చావు మర్చిపోయావా నువ్వు కోరా కదా మేము, నువ్వు ఒప్పుకున్నావ్, నీ కోసం వచ్చావ్. నీ మీద ప్రేమ పెంచుకున్నాం. ఇంకా ప్రేమ పెరగాలని వచ్చాం. కదా? చాలా ఆలోచించండి, నిజంగా ప్రేమ జరగాలంటే దూరంగా ఉండాలా దగ్గర ఉండాలా? భర్త ఎదురుగా ఉంటే భార్య కానీ, భార్య ఎదురుగా ఉంటే భర్త కానీ ఏం చేస్తారు? ఆ నాయన ఎప్పుడు ఉంటారు ఇక్కడనే ఉంటారు ఆ నాయన ఉంటానండి ఇస్తానండి మీరు తీసుకోండి. పొరపాటున ఓ వారం

రోజు భర్త ఊరికి పోయాడు అనుకోండి. ప్రతిరోజు టెలిఫోన్లో ముచ్చట్లు, కడలు, కబుర్లు. అబ్బా మావారు ఉంటే ఇలా చేసేవాళ్ళు అలా చేసేవారు. దూరంగా తాదునా ఉన్నప్పుడే ఎక్కువ దలుచుకుంటారు. అతను దూరంగా ఉండి అతని గురించి నలుగురు చెప్పినప్పుడే ఇంకా సంబంధం పెరుగుతుంది. అందుకంటే శ్రవణాత్ దర్శనాత్. వినటం వలన, చూడటం వలన, అలాగే ఎక్కడో ఉన్న నా యందు ధ్యానం వలన, అనుకీర్తన నా మాటలు చెప్పుకోవటం వల్లే భక్తి పెరుగుతుంది. ప్రేమ పెరుగుతుంది. ఎదురుగా ఉంటే. నిజంగా మీరు నన్ను ప్రేమించేవారైతే నా మీద మీకు భక్తి బాగా ఇంకా పెరగాలి ఇంకా పెరగాలి అనుకుంటే దూరం ఉండండి. దాటుగా ఉండండి. నా కథలు చెప్పుకోండి, నా ముచ్చటలు చెప్పుకోండి, నా పేరు తలుచుకోండి, నన్ను ఆలోచించండి. ఇదే కారణంతోటే మనకు ముందర కూడా గోపికలను, ఈ గోపికలను మధురా నగరానికి వెళ్ళిన స్వామి, 11వ ఏట వెళ్ళిన స్వామి. 126వ లేదా 24, 124 ఏళ్ల కళ్ళే. 11 ఏళ్లకు వెళ్ళాడు. మరి మనం అనుకున్న భావాలే బంధాలే ఉంటే ఎంత దూరం అండి మధురకు బృందావనానికి? నదే అకన్యం. ఎవరు ఉద్దవుడిని పంపించారు, అపులుడిని పంపించారు, వరుణ పంపించారు, బలరాముడిని పంపించారు. చాలు పోయేది. నిజంగా మనలాంటి ఇలాంటి దైవికమైన ఆకర్షణ అయ్యుంటే క్షణం ఉండేవారా? తుఫాన్లలో నదుల్లో కొడుకొని పోలేదు. మన భాగ్యనగరం భాగ్యమతం ఏంటి? తుఫాన్లో పోయాడు. మరి స్వామి పోలేదేంటి? ఇక్కడ పోనా వాడు గొర్రె అక్కడ ఉంది. తాటున ఉంటే బాగా దలుచుకుంటారు. నిరంతరము నా స్మరణ కలగాలంటే నేను మీకు దూరంగా ఉండాలి. నేను మీకు తాటున ఉండాలి. అందుకే ఇంత కాడ మీకు కనపడలేదు. ఇప్పుడు చెప్తాను ప్రభాస తీర్థంలో జనన అప్పుడు వచ్చినటువంటి కృష్ణుడు. అందరూ చుట్టూ చేస్తే ఎన్న ఎప్పుడు ఎక్కడి 11వ ఏడు ఎక్కడి 124 ఏళ్ళు ఎంత ఎంత వయస్సు అలాంటి స్వామిని అందరూ వచ్చి చుట్టుముట్టితే ఇంటికే దూరంగా ఉన్నాను.

మీరు నూరు ఏళ్ల పైగా నన్నే తలుచుకుంటూ నా రూపాన్ని జ్ఞానం చేస్తూ నా పేరు తలుచుకుంటూ ఇతరులు ఎవరూ పొందనంతటి ఉత్తమ స్థితిని పొందాలి మీకు మోర్శం కాక ఇంకెవరికి వస్తుంది. అదే మాట చెప్తున్నాడు చాటుగా ఉన్నప్పుడే నా మీద ఎక్కువ ప్రేమ ఉంటుంది, భావం ఎక్కువ ఉంటుంది, బంధం ఎక్కువ ఉంటుంది, స్మరణ ఎక్కువ ఉంటుంది. తథా సన్నికరిసేన దగ్గరగా ఉంటే అలా జరగదు. ప్రతి ఆట కాబట్టి మీరు మీ మీ ఇళ్లకు వెళ్ళండి. చాలా స్పష్టంగా చెప్పాడు స్వామి. కదా ఇంత చక్కని నీతి బోధ విని వాళ్ళు అంటారు ఇది విప్రియమాకర్ణ్య గోప్యా గోవింద పాచితం అనుకోలేరు. కృష్ణుడు ఇలా మాట్లాడుతాడు అనుకోలేదు విప్రియం. తనకి ఇది బాధ కలిగించేటువంటి మాటలను విని విషన్నాః. విశాలము పొందారు భగ్న సంకల్పాః చింతామాకుహో దురత్యయాం అంతులేని చింతను పొందారు ఏమిటి ఇలా అంటాడు స్వామి తానే పిలిచాడు, తానే రమ్మన్నాడు, తానే మీకు ఇదో కటి వివరిస్తానని మాట ఇచ్చాడు. ఇన్ని ఇచ్చిన స్వామి మళ్ళీ ఇంటి పొమ్మంటాడేమిటండీ? ఇదేం వ్యవహారం అని కృత్వా ముఖాని అవ సుచస్పసనేన సుష్యత్ బింబాధనాని అందరూ ముఖాన్ని అలగేయించారు. ఉగాలు ఉంచేశారు. అలాగే సుచః పుసనేనా సుక్ష్యతు బింబాదరని దుఃఖపు వేడి నిత్య ఉప్పులతో పెదవులు ఎండి వాడిపోతున్నాయి. చరణేన భువం లిఖంత్యః కాలు గోరి తోటి భూమిని గీత గీస్తున్నారు. అశ్రయిహి ఉపాస్తమసిభిహి కుచ కుంకుమాని సస్తు కన్నీటి తోటి వక్షస్థలాన్ని తడుపుకుంటూ.

మురుజన్య గురు దుఃఖ ఫలాత్మ తూష్ణి గొప్ప దుఃఖాన్ని వహిస్తూ ఏమి మాట్లాడకుండా తలకాయ నిలకేసుకొని ఏడుస్తూ నిలబడ్డారు. ఎందుకంటే ప్రేష్టం ప్రియేతరమివ ప్రతిభాతమానం. పర్పత్యంలో పరమాత్మ అతనికంటే మించిన ఇంకో ప్రియుడు ఎవరు కదా? ఆయనే ప్రేష్టం. కానీ ఆయన మాట్లాడుతున్న ఎలా ఉంది? అప్రియుడిలాగా మాట్లాడుతున్నాడు, శత్రువులాగా మాట్లాడుతున్నాడు. అంత ఉత్తమ ప్రియుడు ప్రియుడు కాని వానిలాగా శత్రువులాగా మాట్లాడుతున్నాడు. తదర్ధ వినివర్తిత సర్వకామా. నువ్వు ఎలా వచ్చారు? అతని కోసం అన్నిటినీ వదులుకున్నారు. అన్ని కోరికలను ఇల్లు, వాకిళ్ళు, భర్త, పిల్లలు, మామలు, బంధువులు, తల్లులు, తండ్రులు, సంపదలు ఏమి. తదర్ధ వినివర్తిత సర్వకామ పరమాత్మ కోసము తొలగించబడిన అన్ని రకముల కోరికలు కలవారు నేత్రి విమృద్య అదే వేడి గారు కాబట్టి కందులు తుడుచుకొని వృద్ధితోపహతేస్మ కించిత్ సమురంభ గద్గదగిరా అబురువన్ అనురక్తా కొంచెం కోపంతోటి కాస్త విశాలంతోటి గొంతు బొంగురు పోయి సురక్తా ప్రేమతోటి ప్రేమ గలవాళ్ళు కాబట్టి అబ్రూవత పలికారు. ఏమి చెప్పా మైవం విభోర్ కతి భవాన్ గడితుం దృశ్యంసం. వినడానికి కూడా పనికిరాని ఇలాంటి మాటలు నీవు పలకకూడదు. సంకేత్య సర్వ విషయాన్ తవ పాద మూలం భక్తాః భజస్వ దురవగ్రహ మాత్యయాస్మాన్. అన్ని రకముల విషయములను, అన్ని కోరికలను, అన్ని బంధములను విడిచిపెట్టి నీ పాద మూలానికి చేరాం. అలాంటి మమ్ములను ఎవర నీకు భక్తులము. భజత్వా మమ్ములను నీవు సేవించు. దురవగ్రహ మాత్యయాత్మా నీవు మమ్ములను

విడిచిపెట్టవద్దు దేవో యథా ఆది పురుషః భయతే ముముక్షు. మోక్షము యందు ఆసక్తి కలవారిని పరమాత్మ సేవించినట్లు మీరు మమ్ములను సేవించండి. ఏమి ఏం చెప్తున్నారు గోపి గారు? దేవో యథా ఆది పురుషః భజతే ముముక్షు. ఆది పురుషుడు ఎవరయ్య? పరమాత్ముడు. శ్రీమన్నారాయణుడు మోక్షమును కోరే వారిని సేవించేటట్టుగా నీవు ఒక్కలందరినీ విడిచిపెట్టకుండా సేవించు, తమ ఎవరన్నమాట ఆదిపురుష మేమంతా మమూర్షువులం. తే కాకుండా యత్ పతి అపత్య సుహృత సుహృతాం అనువృత్తిహి అంగ స్త్రీనాం స్వధర్మ ఇతి ధర్మ విధా స్వయోక్తం. అయినా నువ్వు ధర్మం బాగా తెలుసు కాబట్టి నీవు నీవే ధర్మం కాబట్టి బాగా తెలుసు. ఏంటది భర్తను సంతానాన్ని మిత్రులను బంధువులను. వీరందరినీ సేవించాలి, వాళ్ళు అనుసరించాలి. అలా చేయుట శ్రీ ధర్మం అని మా ధర్మం కదా. నువ్వు చెప్పావు నాకు. ప్రమాత్మ ఉంది కాదంటావా నీ మాట సత్యం. బాగా చెప్పావు కానీ అస్యం ఏమేం ఉండదు ఉపదేయించబడుతుంది ఇది ఉపదేయించడానికి చాలా బాగుంటుంది. అలాంటిదే న్యాయం నువ్వు మాట చెప్పావు కానీ త్వయీకే ప్రేక్షో భవాన్ తనుకృతాంతిల భద్దురాత్మ అక్కడ చెప్పగా ఉన్నాము నువ్వు చెప్పిన అన్ని రకముల బంధువులు నువ్వేనేమో జీవులకు పరమాత్మే ఇన్ని రకాల బంధువులట కదా అసలు నీకంటే ప్రీతిపాత్రుడైన వారి ఇంకెవడు లోకంలో జీవులకు ఉండడని విన్నాం. నిజమే కదా అందుకే దగ్గరికి వచ్చాను.

ఎందుకంటే సంసారంలో ఉంటే ఒక్కొక్కరిని జీవించాలి. భర్తను జీవించాలి, పుత్రుడిని జీవించాలి, తండ్రిని, తల్లిని, అత్తను, మామను, బంధువులను, మిత్రులను ఇందరిని జీవించాలి. ఇవాళ గనక ఆయనను జీవిస్తే. అందాయనే ఆ అందాయనే కదా పితా కే రక్షక చేశీ భర్తా జ్ఞేయా రమాపతి స్వాని. పెద్ద ఆత్మ భోక్తాన్నే ఇవన్నీ నువ్వే అనంగా విన్నావయ్యా అందుకే వచ్చాము నిన్ను సేవిస్తే అందరినీ ఆలోచించండి ఈ మాట జాడు అనుకొని అన్నారా? పరమాత్మ అన్నారు. గోపికలో కృష్ణుడు పరమాత్మ అని తెలియదు అంటే నమ్ముదామని. చూడండి ప్రేష్టః భవాన్ తనుహృతాంచిల బంధుహు ఆత్మా కుర్వతిహి త్వైరతిం కుచరా స్వ ఆత్మన్ స్వామి నేర్పరులు బుద్ధిమందులైన వాళ్ళు నీయందు మాత్రమే ప్రీతి కలిగి ఉంటారట కురువంతిహి నిత్యప్రియే ఇంకో బిరుదు ఉంది. ఏంటి? పరమాత్మ నిత్య ప్రియుడు అంట. అంటే ఎల్లవేళలా ప్రియుడు అంట. సంసారంలో ప్రేమ పుడితే భార్య ప్రియురాలు వీడి భర్తకు. కోపం వస్తే ఓ దెయ్యం పుడుతాం. సరబాటు గుచ్చెత్తులు వేడి చెప్తున్నా నువ్వు ఎక్కడ దెయ్యం దొరికావు మాకు. మూడు రోజులు నువ్వే రంభవ్ అంటాడు మూడు రోజులు నువ్వు దెయ్యనివి అంటాడు. ఆమె కూడా అయ్యో మా వారి బంగారు కొండ దేవుడు అంటుంది కోపం వస్తే నా కమ్మగా దొరికానండి పక్క వాళ్ళు ఎంత బాగున్నారో ఏం బాధ అండి అయిపోయింది. క్షణానికో తీరు మారేది లోకంలో, భర్త కానీ భార్య కానీ బంధువులు కానీ మనకి ఇస్తే ఉంటే మనవాళ్ళు ఇస్తే లేకుంటే పరమాత్మ. అన్ని వేళలు ఆయన దగ్గరకి పోవాలి. కోపం వచ్చినా ఆయన దగ్గరికి పోవాలి. ప్రేమ వచ్చినా ఆయన దగ్గరికి పోవాలి. అందుకే స్వామి నిత్య ప్రియులు. మరి నిన్ను సేవిస్తే లాభమా వాన సేవిస్తే లాభమా? అందుకే అంటున్నారు నిత్య ప్రియే పతి సుతాది విధి ఆర్చిదైహి సిం.

నీవు నిత్య ప్రియుడవయ్యా, వాళ్ళతో మాకేం పని అయ్యా? ఎవరు పతి సుతాదులు తెలుసా? ఎందుకో వాళ్ళు ఏమి ఇస్తారో తెలుసా మాకు? ఆర్తి దైవి ఆర్తి ఇస్తారు. దుఃఖమిచ్చే పతిపుత్రుల కంటే నిరంతరం ఆనందం ఇచ్చే నీవు కావు. మనకు తెలిస్తే ఏమవుతుంది? దుఃఖం తప్ప బాధ తప్ప ఏమీ రాదు. వారికి బిరుదు ఆర్తిదులు బాధ పెట్టేవాళ్ళు అని అర్థం భార్య భర్త సంతానం అంటే ఏమర్థం ఆర్తి దైహి కిం తన్న ప్రసీద పరమేశ్వర మా స్మతి ధ్యామాన్భవ పరమేశ్వర అంటున్నారు ఇంకా అనుమానమా చూడండి పరమేశ్వర తన్న ప్రసీద ఆ విషయంలో నీవు ప్రసన్నవుడవ కావలసింది. మా ఆత్మ చింత్య ఆశయం. నీ మీద నువ్వు ఆశయం నీవు తెగి తెగ చేయవద్దు, తెంపొద్దు. చిరా తరవింది ఇవాళ కాదు. ఎంతో కాలం నుండి నీ యందు మేము ఆశతో ఉన్నాము. అలాంటి ఆశయం నీవు తెంపవద్దు. చిత్తం సుఖేన భవతా తవత గృహేషు యన్ నిర్విచతి ఉత కరాభి గృశ్య కృత్యే పాదౌ పదం న జలతః తవ పాద మూలాత్ యామస్తదం వ్రజ మధో కరవాము కింబా. నాకు తల కింద రా అంటున్నారు. భక్తులు ఎలా ఉంటారు? సంసారాలు ఎలా ఉంటారు? భగవంతుని ఆలయానికి కంటే కాళ్ళు ఆడవు. భగవంతుని పూజ కంటే చేతులు ఆడవు. భగవంతుని నామాన్ని కీర్తించాలంటే నోరు తెగలదు. భగవంతుడిని జ్ఞానించాలంటే మనస్సు పోదు. ఇల్లు, వాక్యం, పిల్లలు, భార్య, సంతానం, సంసారం ఇలా ఉంటారు. కానీ మా పరిస్థితి ఇంటికి పోవాలంటే కాదు అంటాను. ఇంటి పనులు చేద్దామంటే చెద్దు లాగడం లేదు. భర్త గురించి ఆలోచిద్దామంటే మనసు ఒప్పుకోవడం లేదు. ఏం చేయమంటావా? చూడండి చిత్తం సుఖేన భవతా అపవృతం. ఆనందంగా హాయిగా మన మనస్సు నువ్వు ఉపయోగించావు. నీ చేత అపహరితమైనటువంటి మన మనస్సు గృహకృత్యాలలో మనస్సు ప్రవేశించడమే లేదు. ఉత కరాభివృక్ష గుర్చే మా చేతులు ఇష్పనలోకి పోవటం లేదు. పాద గుణం నజరతా తవ పాద మూలాత్. మా పాదాలు నీ పాదాల దగ్గర నుంచి దూరంగా వెళ్లదలుచుకోలేదు.

యామ కథం వజం ఇలాంటి మేము ఎలా పోతాం ఎవరికైనా పోమంటే అతా కరవామ కిం పోతే మాత్రం ఏం చేస్తాం కరిగిపోయినా మనస్సు ఇక్కడే ఉంటుంది. ఏం చేయమంటావు? సింధ్యాంగన స్వదరామృత పూరకేన హాసావలోక కలగీత కలగీతి జవృత్యయాగ్రిం మనస్సులో పెరిగినటువంటి అగ్ని ఉండే మంట. ఈ మంటను నీ చక్కని చల్లని చిరునవ్వు అనేటువంటి అమృతం తోటి తడిపి ఈ నిప్పును చల్లారుకు. హాచావలోక కలగీత ధ్యానం. దాని మీద గానం వేణుగానము చక్కని చిరుగానము దీనితోటి నోచేత్వయం విరహ జాతి ప్రయుక్త దేహాః ధ్యానేనేమ పదయోహో పదవీం సతీతే మా మేము మాత్రం నిన్ను విడిచిపెట్టుకోము. నీవు ఇక్కడ ఇప్పుడు మా కోరికలు దించడానికి ముందుకు వస్తే నీ పాదాల దగ్గరే ఉంటావు. నువ్వు ముందుకు రాతున్నా నీ పాదాల దగ్గరే ఉంటావు. అందుకే వెళ్తాం. సమానం ఏం లేదు. ఇలా అంటారా? విరహం వలన పుట్టిన అగ్నితో తగలబడి బూడిదై అక్కడ ఉండి పాదలు పోతాయి. ఏ పాద అయితే మాకే నువ్వు మా కోరికను ఆమోదించి ప్రియం కలిగిస్తావు, ఇక పాదల దగ్గర ఉంటాను. ఆమోదించలేదు ఆ పాదలు పోతాయి. నువ్వు నన్ను మాత్రం నీవు దూరం చేయలేవు అయితే ఇక్కడ లేకుంటే పైకి ఉంటాం. అక్కడికి పో వేరే ఉంటాం. అది నువ్వు నిలబిచ్చుకో. నీవు వర్తిస్తావో ఇక్కడే వైకుంఠాన్ని చూపెడతావో నీ ఇష్టం. నీవు మాత్రం వెళ్లలేము. పదవీం సఖేతి ఏది జంబుజాక్ష తవ పాద తలం రమాయాహ దక్ష క్షణం క్వచిత్ అరణ్య జన ప్రియత్య ఎంత బాగా చెప్తున్నావ్ చూసారా? లక్ష్మీదేవికి నిరంతరం సేవించబడే నీ పాద పద్మము అంటే ఏమనుకోని అంటున్నారు అన్నమాట? పరమాత్మ చెప్తూనే ఉన్నారు ప్రత్యేకంగా. పిల్లలు కబుర్లకు జారడాడుతున్నారు కానీ నువ్వు నువ్వేనయ్యా నాకు తెలుసు. నువ్వు వేషం మార్చుకుంటే నువ్వేం గుర్తుపడతావా పట్టుకున్నావ్. అందుకే రమాయాహ దత్తక్షణం.

కొచ్చితో అరణ్య జన ప్రియస్య అస్పురాత్మ తత్వ హృతి నాణ్య సమక్షమంగ స్థాకుం త్వయాధిరనితాపతాత్ పారయామః నీతో కలిసి ఉంటే తప్ప మరే పని చేయలేము, నిన్ను తప్ప మరొక దాన్ని స్పృశించలేము, నీ నామం తప్ప ఇంకో దాన్ని పలకలేము. నీ విగ్రహం తప్ప మరి దేన్ని చూడలేము. ఇలా శ్రీకి యత్పదాబ్జ శక మీ వలస్యారబ్దు వారి వక్షత్పదం కిల వృత్య దుష్టం. వక్షత్వలంలో ఉండు అని నీవు. వర్షస్థలంలో నివాసానికి ఏర్పాటు చేసిన అమ్మవారు అక్కడ ఉండు ఒకరోజు కానీ తులసి పరిమళంతో శోభిస్తున్న నీ పాదపద్మమును సేవించడానికి ఇష్టపడింది. ఆయన కోరింది పాదాలను కోరింది. నువ్వు అట్ట తరం ఇచ్చావు. ఆయన మాత్రం నీ పాదాలనే కోరింది. పుర్చ్య యుక్తం. యస్యాహ స్వవీక్షణ కృతే అన్య సుర ప్రయాసః. తద్వతు వయంచ తవ పాదరజ ప్రభ ఏ మహానుభావురాలైనా లక్ష్మీదేవి యొక్క ఒక చిన్న కటాక్షం పడాలని బ్రహ్మ రుద్రేంద్రాది దేవతలు తపస్సు చేస్తున్నారో అలాంటి లక్ష్మి నీ వక్షస్థలంలో అవకాశం పొంది కూడా నీ పాదాలనే కోరుతున్నది. మేము కూడా అదే పని చేస్తున్నాం. అమ్మవారే కోరబడేటువంటి పదాలని మేము కూడా కోరుతున్నాం. ఏమనుకుంటున్నారు గోపాలకృష్ణుడు కదా? పారయామః పారయామః పారయామః పన్న ప్రతీద గురుజనార్ధన తే అగ్ని మూలం ప్రాప్తాః స్వామి నీ పేరు జనార్ధనుడు కాదు గురుజనార్ధనుడు గురుజనం అంటే కష్టం పాపం దుఃఖం దాన్ని తొలగించేవాడవు కాబట్టి తీ అంగిమూలం ప్రాప్తాః సంసారమంతా విడిచిపెట్టి అన్ని కోరికలు వదిలిపెట్టి నీ పాదపద్మాలకు చేరాము త్వదుపాసనాశాః త్వత్సుందరస్మిత నిరీక్షణ తీవ్రకామ

సప్తాత్మనాం పురుష పూషణ దేహి దాస్యం నిరంతరము నీ సుందరమైన చిరునవ్వుతో కూడుకున్నటువంటి నీ ముఖమండలాన్ని సేవించాలనేటువంటి విరహకాపురంతో ఉన్నటువంటి మాకు ఈ దాస్యాన్ని ప్రసాదించవలసింది. వీక్షానకావృత ముఖం ముంగుర్లు కప్పుకున్న ముఖము తవ కుండర శ్రీ గండస్థల అధర సుధం. మకర పుండరముల కాంతి చేత శోభను పెంచుకున్న చెప్పాలంట కపోరములంట దాని సొగత పోయినటువంటి అధర శోభగల మహానుభావుడవు హసితావరోగం. నవ్వుతో చూచేటువంటి దత్తాభయంచ అవయవ అందరికీ అవయవిచ్చేటువంటి భూయదండ యుగ్మం యోక్య చూచి వక్షః శ్రీకరమణంచ అమ్మవారు మాత్రమే ఆనందించేటువంటి వర్షస్థలాన్ని కూడా చూచి భవామ దాస్య మేము దాసీలమన్యం ఎందుకయ్యా అది నా దగ్గర ఏముంది అంటే ఇవన్నీ ఉన్నాయి ఏం చేస్తాం ఇన్ని చూసి మేము మీకు దాస్య దాసీలమయ్యామయ్యా క్వా కాస్త్రియంగతే గడపదాయక మూర్చితేన సమ్మోహితాని చరితాత్ నచలేక్తిలోక్యం మా తప్పు ఏం కాదు మేమే అనుకున్నావా? న్యాయంగా ఆలోచిస్తే కలపదాయత మూర్చితేన సమ్మోహితా నీ మధురకరమైనటువంటి వేడుగానముతో మోహించని స్త్రీ ఎవరైనా ఉంటే చూపోకండి. ఒక్క నడుపు ఎవరన్నా కాస్తి ఎవరయ్యా మోగించండి. నీ వేడుగానం విన్న తర్వాత మోగించని స్త్రీ ఎక్కడ ఉంటుంది? నశరే త్రిలోక్యం ఇక్కడ కాదు ఒక భూలోకం కాదు త్రిలోక్యం. మూడు లోకాలలో కూడా ఏ స్త్రీ చరించదో శుభవయ్యా. త్రిలోక్యం త్రైలోక్య శోభ విదంతె నిరీక్ష్య రూపం. మూడు లోకాలలోనూ మోహింపచేయగల ఇంతటి దివ్య మంగళ విగ్రహ సౌందర్యాన్ని చూచి యత్ గోద్విజ ద్రువ మృగాః పులకాన్యభిబ్రన్. గోవులు, పక్షులు, చెట్లు, మృగములు కూడా పులకించాయి.

మనుషులే కాదు మాట్లాడితే ఏంటి? తప్పేదంటే నీది. ఏం తప్పు? ఎవరో వాళ్ళ దండం ఎవరో ఉన్నాడు. వికారం ఉంటే ఎవరూ రాదు నీది. మూడు లోకాలను మోదింపయి ఇంత దుర్గతి ఉంది అని ముద్ర పెట్టుకొని ప్రేమించొద్దు అంటే ఊగు నాయా. తప్పెవరిది? నీది. అందుకే వచ్చాను. మీ మీద రావడం ఏమిటయ్యా? పసివులు, చెట్లు, గోద్రుమ, ద్విజ పక్షులు, మృగాలు అన్నీ పులకించాయి. స్వామి వేరుగానం చేస్తుంటే చెట్లు పూడు కుడిచాయి. మృగాలు తినడం మానేసాయి అలా జగబడి చూస్తుంటే. పశులు అలపులు మానేసాయి. జ్ఞానము లేని వాటికే నివేదించ ప్రేమ ఉంటే అది మనుషుల మాముడవే. కాబట్టి పులకానువర్గం. వ్యక్తం భవాన్ ప్రజభయాస్తి హరః అభిజాతః. వెళ్ళేందుకు కానీ మాకు ఒక విషయం తెలుసు. నువ్వేమి నాటకాల ఆడి మాయ తీసి అబద్ధం ఆడితే ఒప్పుకో. వ్యక్తం. నాకు తెలుసు ఏమిటది భవాన్ ప్రజభయార్తిహరః నీవు రేపెళ్ళలో ఉన్న వారి భయాన్ని పోగొట్టడానికి అభిజాత పుట్టావు. ఎవరో చెప్పు నా వక్త జాత ఏం చెప్పలేదు అని. దేవోయత ఆదిపురుషః సురలోక గోప్తః. నువ్వు వాస్తవంగా ఆదిపురుషుడవు. శివన్నారాయణుడవి. దేవతలందరినీ కాపాడేయొచ్చు. అఖిల దేవతా లోకాన్ని కాపాడేటువంటి శ్రీమన్నారాయణులవే రేపలిలో ఉండి మా భయాన్ని పోగొట్టడానికి అవతరించామని వ్యక్తం మాకు తెలుసు. ఏదో కబుర్లు చెప్తే నేను విని నమ్మి అపాయకులవే కాదు. తన్నో నిదేహి కర పంచజ మాస్త బందో తప్త స్తనేపిత శిరస్సూచ.

కాబట్టి నీ పాద హస్తబద్ధమాన్ని మా వర్షస్థలంలో మా శిరస్సులో ఉంచి మా తాపాన్ని తొలగించు దుఃఖాన్ని తొలగించు. అట్లా మొత్తం కుండ బద్దలు కొట్టి చెప్పారు. రహస్యం ఏం లేదు మాకు అన్నీ తెలుసు. అందులో వ్యక్తం ఆ ఆ అని అన్నారు. లస్తు చెతిం కరీనాం ఇలా అంటే శుక్రంఠం వారు ఇతి విక్లవితం తాసాం కృత్వా యోగీశ్వరేశ్వరః ఈ రీతిలో వారు పగినటువంటి అవన్నీ విని రహస్య. సజయం గోపీహి ఆత్మారామోపి అరీరమత్ అన్నమాట. పిల్లలే ఏడుస్తున్నారు పాపం. తప్పం కూడా. తత్వం తెలిసింది. కేవలం జారుడెనో, కేవలం సౌందర్యమనో, కేవలం దేహం కావాలనో కోరుంటే ఏమనేవాడు? నువ్వు నారాయణుడవు, మాకోసమే వచ్చావు, నాకు తెలుసు, మేము అందుకే వచ్చాము. ఈ కబుర్లు మీద నమ్మం. ఇంత స్పష్టంగా చెప్తే వారి ఆస్తిని చూచి అతను యోగేశ్వరేశ్వరుడు కాబట్టి మరి అక్కడ కూడా. కృష్ణ గోపోజ కాదు యోగేశ్వరీశ్వరుడయ్యే ప్రహస్య సదయం దయతో ఈ గోపికలతో అతను ఆత్మారాముడు. కదా తనలో తాను రమించేవాడైన వారితో తాను రమించాడు ఎందుకోసం సదయం. యోగిశ్వరి అటువంటి పదాలతోటి మనం పక్క జారిపోవలసిన అవసరం లేదు ఇందాక చెప్పాడు కథ ఇవ్వండి వాత్సల్యం ఆ వాత్సల్యం ఇక్కడ తాభిహి తమేతాభిహి ఉదారకేస్థితః ప్రియోక్షణ ఉత్పుల్ల ముఖీభిహి పరమాత్మ ఎప్పుడైతే వారితో రమించడానికి సిద్ధపడ్డాడో ఆనందంతో విరహించినటువంటి పరమాత్మ యొక్క ముఖపద్మాన్ని చూచి ఎలా ఉదార చేష్టితః ప్రియేక్షణ ఉత్పుల్ల ముఖీభి

ప్రియుణ్ణి చూడటం వల్ల వ్రసించినటువంటి కన్నులు గల ముఖములతో శోభిస్తున్న గోపికల చేత చూడబడుతున్నటువంటి అచ్యుతుడు. ఉదార హాస సిద్ధ సిద్ధజ కుండ దీజితి వెరోచత ఏనాంకైవ గుడు విరువుత ఉదారమైనటువంటి నవ్వులతో కొద్దిగా బయలుపడ్డ దంతముల కాంతితో ఉన్న పరమాత్మ ముఖము ఎలా ఉంది? నక్షత్రములతో కూడుకున్న చంద్రుని లాగా ఉంది. అర్థమైందా? ముఖమేమో చంద్రుడు. పలువరస నక్షత్రం. అదే ఇప్పుడు వాళ్ళకి ఏమంటారంటే. అయినాక ఇవ ఉడుభిహి వృతః ఉడుభి ఉడుభి అంటే నక్షత్రం. నక్షత్ర గ్రహాలు చెప్పుకోవుతున్నాడు బాగా. నక్షత్రాలతో గ్రహాలతో కూడినటువంటి చంద్రుడిలాగా కందులతో చిరునవ్వు చెబుతున్న దంతములతో కూడియున్నటువంటి ముఖము. గ్రహ తారలతో కూడుకున్న చంద్రుడిలాగా శోభించింది. విద్యా అంటే కళ్యాణం ఆ విద్యా అంటే రెండు ఆ పక్షుడు. రామడు రామడు రామడు దంతములు. ఇక బియ్యపు దగ్గర బియ్యం అంటే ఇక్కడ దంతములు. పైనేమో పైనే పచ్చులు ఇక్కడ బియ్యం అంటే దంతములు ఎవరో రెండు సార్లు వస్తాయి కదా. గోళ్ళు కూడా బియ్యములే. ఓ దియములే, దంతములు దియములే, కేచములు దియములే, ఈ దైవ దియములు రెండు తరహా ఇష్టమైన దియములే. ఇక్కడ దంతములు, దంతములు అనేటువంటి మల్లెల కాంతి చేత. ద్విజ కుంద దిధితిహి అనమాట. అది సందర్భాన్ని బట్టి మాట్లాడతాం. సైంధవం అంటాం. సైంధవం అంటే రెండోసారి ఉన్నాయి. ఉప్పు అవుతుంది, గుర్రం అవుతుంది. వాడు భోజనం చేస్తూ బేబీ చేసుకుని సైంధానం చేయాలంటే బుర్ర తెచ్చాడు అనుకోండి ఎలా ఉంటుంది? అలాగే డాక్ సొద్దుకున్నాడు సైంధానం చేయాలంటే ఉప్పు అడుక్కొస్తే.

అర్ధ విందువులో సందర్భం బట్టి చెప్పుకోవాలి. స్వామి యొక్క ముఖం అంటున్నారు, నవ్వు అంటున్నారు కాబట్టి వియ్యములు అంటే దాని సంబంధించి. ఈ రీతిలో విరుగులు వృతః ఉపగీయమానః ఉద్గాయన్ వనితాశయ యుద్ధపః. గోపికల యొక్క సైన్యం యూధ అత అధిపతి సేనాధిపతి ఇలాంటి మహానుభావుడు వారి చేత గాయం గాయం గానం చేయబడుతూ మాలాం విభ్రత్ వైజయంతి వైజయంతి మనం నలించి యచరత్ మండయన్ వనం మొత్తం బృందావనాన్ని. ఆలంతరింప చేస్తూ సంచరించాడు. నద్యాః పుల్లమావిష్య గోపీభిహి హిమవాలుకం నదీ తీరానికి వచ్చాడు. ఇలాంటిది హిమ వాజులు కానీ చల్లని ఇసుక వెళ్ళినటువంటి ఆ ప్రాంతానికి వచ్చి ఇదేమి తత్తరలానంద కుముదామోద వాయున ఆనందం కుముదం అంటే కరువలు. ముఖ సుగంధముతో పరమాత్మ ఆనందించాడు బాహు ప్రసార పరిరంభ తరాల కోరు నీవి తనాలవన నర్మణ శబ్ద పాతైహి స్వేడియాల లోక భైహి ప్రజ సుందరీనాం ఉత్తంభయం రసిపతిం సమయం చెప్పారా కాస్త లౌక్యం కూడా చెప్పాలి. కాబట్టి ఆ గోపికలతోటి స్వామి ఎలా రమించాడో వారి రమించినటువంటి విధానాన్ని అది కూడా చౌత అయితే ఉత్తంభయన్ లతిపతిం అంటున్నారు. గోపికలలో మన్మధుడిని ప్రేరేపిస్తూ అందులో వేరే విధి ఏం లేదు ఏమని ఉంటాది మన్మధోద్రేకాన్ని గోపికలకు కలిగిస్తూ తమించాడు తాను ఉద్వేగం కలిగి లేదు ఉత్తం భయం రతిపతిం రమయాంచ హరా ఏవం భగవత కృష్ణాత్ లబ్ధమానాహ మాత్మనా పరమాత్మ మహానుభావి అయినటువంటి కృష్ణ పరమాత్మ చేత ఇంత గొప్ప మన్ననను ప్రేమను పొందారు. అలాంటి వాళ్ళు ఆత్మానం మీదిరే శ్రీనాం మానిన్యః అభ్యధికంబులి. అబ్బా! ప్రపంచంలో మా అంత అదృష్టవంతులైన స్త్రీ లేరు. మా అంత గొప్ప స్త్రీ మనతో లేరు. అందరికంటే మేమే గొప్పవాడము. ఇంత పరమాత్మ యొక్క అనురాగాన్ని పొందాము కాబట్టి ఇంకెవరండి మాకంటే గొప్పవాళ్ళు.

ఈ భావన వారిలో కలిగింది. దయ చూపండి అని బతిలాడి చేయ వ్యవహరిస్తే అది కాస్త మదానికి వచ్చేసింది. పరమాత్మ దేన్నైనా సహిస్తారు కానీ గర్వాన్ని సహించడు. అందుకే తాసాం తత్ సౌభగమదం వీచ్య మానంచ కేశవః ప్రశ్యమాయ ప్రసాదాయ తత్రైవ అంతర్ధతౌ చూశారు కృష్ణుడు గోపిచల ప్రవృత్తి ఎలా ఉంది చూశారు. అందరి కళ్ళు ప్రతి ఇప్పించాయి మా సామాన్యం లేదు. వారి సౌభాగ్య మదాన్ని చూశారు. అలాగే మనకు మానం అభిమానాన్ని కూడా చూశారు. ఏం చేయాలి? తాను భర్తగా ఉండి కూడా వాటిని పోగొట్టలేదు అనుకోండి, ఇక వారికి పోదు కదా. ఇదే మందు. అది వెంటనే ప్రత్యమాయ ప్రసాద్ రాయాలి. గర్వాన్ని తగ్గించడానికి వారిని అనుగ్రహించడానికి తత్రైవాంతరదీయత వెంటనే అక్కడే అంతర్ధానం చెంది. దుర్గ చేయడు వారి గర్వాన్ని తొలగించి వారిని అనుగ్రహించటానికి పరమాత్మ భక్తులకు అహంకారము కారాదు. గర్వం ఉండదు. గర్వం ఉంటే నా భక్తులు కాదు. తనను ఆశ్రయించి తనను జీవించి తన వల్ల ఇంతటి అదృష్టాన్ని భాగ్యాన్ని పొందిన వారు కూడా గర్విస్తే. విముక్తి కదా. అందుకు ఇలాంటి వారి గర్వాన్ని పోగొట్టడానికి అక్కడ అంతర్ధానం చెందారు. అంతరిహితే భగవతి సహజైవ వ్రజాంగనాః అతర్ప్యంతమ జక్షానాః కరిణ్య యువ యూధపం ఆలయేనుగులు. తన మొగ ఎరుగును చూడకుంటే ఎలా బాధపడతారో వీరందరూ పరితపిస్తూ ఉన్నారు. పరమాప ప్రధానం కాగానే వెంటనే గత్యానురాగస్మిత విభ్రమ్యక్షితైహి మనోరమాలాప విహార విభ్రమైహి ఆక్షిప్త చిత్తాహ భ్రమదాహ

ప్రమాపతే తాస్తా విచేష్టా జరుహుహు తదాత్మికా పరమాత్మ యొక్క గమనము ప్రేమ చిరునవ్వు విలాసములు చూపులు మాటలు అలాగే ఆలాప విహార విభ్రమై రకరకాల విలాసాలు ఇవన్నీ అనుభవించిన గోపికలు వాటి చేత ఆక్షిప్త చిత్త మనసంతా స్వామి నిండి ఉన్నాడు. స్వామి చేష్టరే నిండి ఉన్నాయి. అలాంటి రమాపతేహతాస్తా పరమాత్మ కనబడటం లేదు. మరి ఏం చేయాలి? తాస్తా చేస్తా దిగురుహుహు. అతను లేకుంటే మాత్రమే అతను చేసిన పనులన్నీ మనం చేస్తాం. డ్రామా. మనమే ఒకడు కృష్ణుడు సక్కిన మనం పోద్దు ఏం బాధ చేస్తున్నాం. ఒక దుష్టుడు ఒకడు పోతానండి, ఒక దుష్టుడు ఒకడు చడదాసురుడు నాటకం ఆడాలి కదా ఆయన వెళ్ళలేదు. తదాత్మమైనటువంటి భావనతోటి గతిస్మిత ప్రేక్షణ భాషనాది సుప్రియాః నడక చిరునవ్వు చూపు మాట్లాడటం ఇవన్నీ ప్రతిరూఢ మూర్తయః కిచ్చ పరమాత్మ యొక్క గమనం అతని చిరునవ్వు అలాగే అతని యొక్క చూపు అతని మాటలు అన్నీ మనస్సులో ఒంటినిడ్డ నిండి అసావహం ఇతి అబలాహ తదాత్మికాహ నివేదిచు కృష్ణ విరాహ విహార విభ్రమ ఇతను కృష్ణుడు నేను ఫలానా, ఇతను కృష్ణుడు నేను ఫలానా అని అతని విహారములను అతని చేష్టలను వీళ్ళు అనుకరించారు. అతనిలాగా దుఃఖం పడకుండా ఈ విధంగా స్వామి ఉన్నాడు ఇక్కడ. స్వామి చెప్పింది చేశారు. ఎదురుగా ఉంటే తలుచుకోరు, చాటుగా ఉంటే తలుచుకుంటారు. చాటుగా ఉన్నారు, తలుచుకోవడం మొదలుపెట్టారు. ఎదురుగా ఉంటే బాగా తలుచుకోరు కదా. అందుకే గాయంత్యః ఉచ్చేయమమేవ సంమత్ అందరూ కలిగే ఆ పరమాత్మనే గానం చేస్తున్నారు. విచిప్యుహో ఉన్మత్స చవతు. వనాతు వనం వెతికారు, ఇక్కడున్నారు అక్కడున్నారు అక్కడున్నారు అక్కడున్నారు అని ఈ వనం నుంచి ఆ వనం ఆ వనం నుంచి ఆ వనం ఈ రకరకాలుగా వెతికారు. ప్రఫుల్ల రాగాయ సుందర్ దంతరం బహిహీ భూతేతు సంతం పురుషం వనం. లోపల ఉన్న స్వామిని బయట వెతికారు అంటున్నారు. చూడండి భూతేషు సంతం పురుషం బహికి విచిక్నిసుహు. ప్రతివారి ఉదయం లోపల ఉన్న స్వామిని బయట ఉన్న కెట్ట చల్లుతున్నారండి. ఎంత గొప్పోడు అండి తెలుగులో రాలేదు దొరుకుతాడు ఆయన అందుకే గాయించే ఉచ్చేహి అవమేవ సంహతా ఉచ్చేప్తుహు ఉన్మత్తకవతు వనాతు వనం

పప్రచ్యుహు ఆకాశవదంతరం బహిభీభూతేషు సంతం అంతరం బహిభీభూతేషు సంతం ఏమైంది అంతర్బహిత్యా తత్ సర్వం వ్యాప్య నారాయణ అదే మంత్రం చెప్తున్నారు అంతరం లోపల వెలుపల అంతర తాగి ఉన్న పరమాత్మను చెక్కలో గుట్ట తెలుపుతున్నారు లేదు ఎక్కడ ఆయన ఇలా. దృష్టో వక్వచ్ఛ అశ్వత్స అపరక్ష యగ్రోధానోమన ఏమయ్యా అంటున్నారు చూడండి ఓ రాగి చెట్ట ఓ జువ్వి చెట్ట ఓ మర్రి చెట్ట నువ్వు మా వాడి చూసేవా? నీ కాప నల్లని వాడు, పద్మనయనంబుల వాడు, రుపార స్తంబు పై తల్లెడి వాడు, పొదల బిజ్జిలో చెప్పారు కదా. ఓ మల్లీయ దారా, మీ పొదల మాటున నేడు కదమ్మ చెప్పరే ఇది. ఈ పద్యం దీని మీద నేను చెప్పబోతున్నాను నా పద్యంగా మాట్లాడాలి. నందసూనో గతో హత్వా ప్రేమః సావలోకనైహి అయ్యా ఓ మడి చెట్ట ఓ రాగి చెట్ట ఓ సువ్వి చెట్ట. నంద గోపాలుడి పుత్రుడు మా మనస్సును హరించి ఎక్కడో దాక్కున్నాడు. వీళ్ళ దగ్గర ఉన్నాడా అంటే చెప్పండి. దాక్కున్నాడా? కొద్దుతు కురవ కాకు ఒక నాగపున్నాగ చంపకా రామానుజః మానమీనాం తితి దర్పహరస్మితః. రామానుజుడు కదా తలరాముడు తమ్ముడు కదా అంటారేం రామానుజుడు మా స్త్రీల యొక్క గర్భాన్ని చిరునవ్వును హరించి నీ తాతున తాగున్నాడా ఉంటే చెప్పండి, కొద్ది తులసి కళ్యాణి గోవింద చరణ ప్రియే అమ్మా మీరు చాలా ఇష్టం కదా స్వామి పదాలు మాతో ఉంటే చూసి. గోలేక రాక పోయావా? చరణ ప్రియే సహత్వరికు విభ్రతో దృష్టస్తే అతి ప్రియః అచ్యుతః. మీలోని సౌగంధ్యాన్ని చూసి తుమ్మెదలు వస్తుంటాయి. కదా వాటితో కలిసి ఈయన కూడా ఓ తుమ్మెదలా నీ దగ్గరే ఉన్నాడా? ఇవన్నీ గుర్తుపడతావు కదా ఉంటే చూపెట్టు మాలతి అదర్శి వర్త మల్లికే జాతి యుదికే ప్రీతి ఓజన యన జాత కరస్పర్చేన మాధవ

అందరికీ తన సరస్పతి ఆనందం కలిగించి వెళ్ళిపోయాడు. చూత ప్రియారపణ కోవిదార జంబు అర్క బిల్వ వకుల ఆమ్ర కదంబ దీప ఆ తోటలో ఎన్ని రకాల చెట్లు ఉన్నాయో ఒక్కొక్క చెట్టును పేరు పేరు పిలుస్తున్నారు. ఎన్నే పదార్థ భవతాః యమునోపకూల యువరాయ తేళ్ళము జరిత్ర వృక్షములో శం సంతు కృష్ణ బదవీం రహితాత్మనాం నామ మన సొంత పోయిందే. చెప్పండమ్మా ఎక్కడైనా స్వామి ఉంటే అతని దాడలు చెప్పండి. ఇంతే కృతం చిత్తపోవత తేజవాంగేశ్వరి స్పర్శోత్సవోత్సవ సంఘ అంగరుహైహి విపాజి అమ్మ భూమి. అస్త మాకు చెప్పరాదు నువ్వేం చేశావు అంత పుణ్యం. ఏ పుణ్యం చేస్తే ఏ తపస్సు చేస్తే స్వామి పాదాలు నీ మీద మోపుతున్నాడు. పరమాత్మ పాదముల చేత స్పృశించబడి పులకించాల్లాగా మొరకెత్తిన భూమి అని మొరకెత్తాయి భూమి గడ్డి కడగా ఉండదా పోయిన ఏంటి? పులకించాడు ఎందువల్ల పరమాత్మ పాదస్పర్శతో భగవంతుని పాదస్పర్శతో పులకించి పులకించ రూపంలో ఉన్నటువంటి మొలకలు గల భూమి. చెప్పరాదు నువ్వు ఏ పువ్వు అయ్యే కేవ స్వామి లేవా అని నేను కూడా చేస్తాను. కింతే కృతం ఆ త్యంగరి సంభవ పురుక్లమ విక్రమాత్వ ఆహో వరాహ వపుషః పరిరంభనేన. నీకేమమ్మా అప్యంగ్రి సంభవ పురుక్రమ విక్రమాత్ రెండు రకాలుగా వామనుని యొక్క త్రివిత్రముని యొక్క పాదముతో పాద స్పర్శతో పులగించావు. పాద స్పర్శతో మాకు సరిపోదు అనుకోని వాళ్ళ స్వామిని ప్రార్థిస్తే ఆ స్వామి వరాహ రూపంలో వచ్చి నిన్ను ఆలింగనం చేసుకున్నారు. అంటే పరమాత్మ నీ కోసం ఇన్ని రూపాలు మార్చి వచ్చాడు. మేము అన్నీ మార్చి వస్తే మాయమయ్యాడు కదా, మరి కాబట్టి చెప్పు నువ్వు ఏం చేసావో కథ చెప్పు, ఆ పని మేము కూడా చేస్తున్నాం, స్వామిని పొందుతాము.

అహో వరాహ ఉపసాహ పరిరంపనేన అప్రియేన పత్నిపగత ప్రియయేహ గాత్రైహి తన్వం దృశాం సకీ సునిరువృతముచ్యతే ఏడి పిల్ల. తన ప్రియుడైనటువంటి మొగలేడి నేత్రాలను ప్రేమతో చూస్తున్న బెదురు చూస్తున్నటువంటి ఆడివేడి స్వరూపాన్ని పిలిచి అమ్మ నీవు చెప్పు కాంతాంగ సంగ భుజ కుంకుమ రంజితాయా కుందస్త్రజః కులపతేరిహ వాతి గంధః రకరకాల వృష్టవల యొక్క వాయు సుగంధం అంతా ఇలా ఈస్తూ ఉంది బాహుం ప్రియాంస ఉపధాయ విహీత పద్మః రామానుజః తులసికాడి కురైహి మదాంధైహన్వీయమానైహ వస్తరవ ప్రణామం కిం వాభినందతి చరం ప్రణయావలోకైహి ఇలా ఒక్కొక్క చెట్టును ఒక్కొక్క పుట్టను అరుక్కుంటూ వెళుతున్నారు. వెళుతుంటే స్వామి కూడా ఇక్కడే తిరుగుతున్నాడని అనిపించేసింది. అది ఒక విషయం తెలిసిపోయింది. ఎలా? బాహం ప్రియాం సౌపదాయ గృహీత పద్మః రామానుజః. ఇక్కడ ఒక గోపిక తన ప్రియుని యొక్క భుజాన్ని గట్టిగా పట్టుకొని నడుస్తూ ఈ ప్రాంతంలో నడుస్తూ ఈ ప్రాంతంలో నడిచి ఉండి ఉపధాయ విహీత పద్మః రామానుజః తురధికారి కులైహి మదాంథైహి తులసి యొక్క సౌగంధ్యంతో తుమ్మెదలు ఇక్కడ బాగా తిరుగుతున్నాయి. తుమ్మెదలు బాగా తిరుగుతున్నాయి అంటే ఏమున్నట్టు? తులసి ఉన్నట్టుగా. తులసి ఉన్నది అంటే ఎవరున్నట్టు? కృష్ణ స్వామి ఉన్నాడు. మరి స్వామి ఒక్కడే ఉంటాడా? ఆ పక్కన చూస్తే నాలుగు మల్లెపూలు కనబడుతున్నాయి. మల్లెపూలు కూడా ఇక్కడే ఉన్నాయి, తులసి ఇక్కడే ఉన్నాయి అంటే మల్లెపూలు ఉన్నాయి అంటే ఏదో అబ్బాయి ఉందన్నమాట. తులసి ఉందంటే అబ్బాయి ఉందన్నమాట. ఏదో ప్రియులాల అస్తరించి స్వామి ఇక్కడ తిరిగాడు మాకు అర్థమైపోయింది అమ్మ మీ చెట్టు దారికి వచ్చారా కాస్త చెప్పు మాకు మేము స్వామిని పట్టుకుంటాం చెప్తున్నారు సింవాభినందతి అన్వీయమాలైహవా తరవః ప్రణామం చివ్వాభినంద చరణ్ ప్రణయావలోకి ఎందుకంటే మామూలుగా చెట్లు రాత్రి పూట కొమ్మలన్నీ ఎలా ఉంటాయి పైకి ఉంటాయి చక్కగా ఉంటాయి కింది కూడా ఆకులు కొమ్మలు తెల్లవారితే కింది పైకి ఉంటాయి కానీ ఇక్కడ చెట్లన్నీ

వంగి ఉన్నాయి. ఎందుకు వంగాయి ఇవి? మా స్వామి వస్తే దండం పెట్టారు కదా. కనబడుతుంది మీరు వంగి ఉన్నారు కాబట్టి స్వామికి నమస్కారం చేశారు. అంటే స్వామి వివేకలో ఉన్నాడు, ఒక్కడు కాకుండా ప్రియురాలతో కలిసి ఉన్నాడు. కాస్త మాకు ఆ విషయాన్ని వివరించవలసింది. పుర్చ్ఛ కైమాలసా బాహుం అప్యాకృష్టా వనస్పతే నూనం తత్వరజస్పృష్టా విభ్రత్ పులకాన్యహో ఈ తీగను చూస్తే... పూలు బాగా పూసింది. బహుశా ఈ పొదను మా కృష్ణుడు కౌగలించుకున్నాడేమో. అతని కౌగలించతో పులకించి. ఒక్కసారే విరగబోసింది ఈ తీగ ఇది ఉన్మర్త వచో గోప్యః కృష్ణాన్వేషణ కాతరా ఇలా పిచ్చి ఉన్మర్త పుచ్చి పుట్టింది అలా పిచ్చి తోటి పరమాత్మ వెతుకుతూ దైన్యం తోటి లీలా భగవత సాస్తాః అనుశత్రు పరమాత్మ యొక్క ఆ ఆ రీలలను వీళ్ళు అనుకరించారు. కస్యాస్తితు పూతనాయంత్యాః కృష్ణాయంత్య అని వసత్తానం ఒక గోపికను పూతనగా చేసుకొని ఇంకో గోపిక తాను కృష్ణుడిగా తన్యపానం చేసింది. తోకైత్వారుదంత్యన్య పదాహస్తగదాయితం ఒక గోపికను బండిలాగా అనుకొని ఇంకో గోపిక తాలితో తన్ని వేయమన్నమాట. దైత్యాహిత్వాజహారాణ్యాం ఏకా కృష్ణార్భావనాం ఒకడు కృణావత్తుడిగా ఇంకోడు కృష్ణుడిగా ఒకడు ఎత్తుకొని పోయాడు. ఇలాగే లింగయామాస కాప్యం గ్రీకర్షంతి ఘోషనిశ్వనైహి రోదనుకొని. ఒక గోపిక ఇంకొక గోపికను లాక్కొని పోతున్నది. ఇలా కృష్ణరామ ఐతే ద్వేతు గోపాయం శాస్త్య కాంచన కొందరు కృష్ణులుగా కొందరు బలరాములుగా మరి కొందరు గోపికలుగా. వత్సాయ వత్సాయతి మహంతి చాన్యాను వత్సాసురుడు బకాసురుడు అలాగే ధేనుకాసురుడు ఈ రకరకాలుగా చేశారు వేణుం కొణంతిం క్రీడంతిం అన్యాసం సంకి సాధ్యతి ఒకరు వేణువు ఉత్తు ఉన్నారు అగో కృష్ణుడు అంటున్నారు ఇంకోళ్ళు అతని దగ్గర పరిగెత్తుతూ ఉన్నారు కృష్ణోహం పశ్చితరహతిన్ లలికామి సన్మనః సత్యాంకు భుజం యప్తి చలంతి ఆహా అపరాణను. ఇంకొక ఆమె నేను కృష్ణుడిని బాగా తెలిసిందా భయపడకండి ఇంకో అని చెప్పేస్తున్నాను.

అని ఒక ఆమె ఇలా ఆరోగ్యైకామదాత్రమ్య చిరక్షాపాహరో దృష్టాయం ఒకరు కాళీయుడు తాను గోపిక ఇలాగ ఎత్తిన కాళీ పెట్టి ఒకరు పుక్కుతున్నారు దావాగ్నిం పర్చిత మరొకరు దావాగ్ని పానం చేశారు. కొందరు కళ్ళు కాస్త మూచి దౌడు ముక్క అంటాం కదా దౌడు ముక్కలతోటి ఎత్తుకొని పోతున్నారు కొందరు రోలులు లాకేస్తున్నారు ఏవం కృష్ణం కృత్యమన వృందావన లతాః పరమాత్మను అనుకరిస్తూ పరమాత్మను అనుసరిస్తూ అన్యుల చేస్తూ పరమాత్మను వెతుకుతూ ఎక్కడ దొరకక తిరుగుతూ సజక్షత వనోద్దేశే పదాని పరమాత్మః ఇలా జాగ్రత్తగా కష్టపడి కష్టపడి జాగ్రత్తగా వెతుకుతుంటే ఒక చోట కృష్ణ పరమాత్మ అడుగుదారలు కనబడ్డాయి. అలా లక్ష్యంతి ధ్వజాం భోజ వజ్రాం కుశయవాదిభిహి తైస్తైహి పదైహి తత్పదాభి అనువీక్ష్యంత్యః అగ్రతః బలః సదా పునః శంకర నంద్య కల్పచ ధ్వజారవిందాంకుశ వజ్ర లాంఛన మనయడ అవన్నీ కనపడ్డాయి. ఈ గుర్తులు ఉన్నటువంటి పరమాత్మ యొక్క అడుగు జాడలను చూచి వద్వా పదైస్పృక్తాని విలోక్యార్తాః దుఃఖంతోటి గత్యాహ్వదాని చైతాని యాతాయా ముందర ఓ రెండు కాళ్ళు ఉన్నాయి స్వామివి వెనక ఇంకో అమ్మాయి రెండు కాళ్ళు ఉన్నాయి ఓహో అయితే స్వామి ఇంకో గోపిక వెంట పోయి ఉంటాడు ఔసన్యక్ష ప్రకోష్టాయా కరేనో కరిణైవ కృష్ణుని యొక్క భుజం మీద రెండు చేతులు పెట్టి వెనక ఆమె నడిచినట్టుంది ఆమె పాదము విసుకలో ఎక్కువ లోతు ముద్ర లేవు. కుష్టుడి పాదాలు లోతుకు దిగి ఉన్నాయి, వెనక ఉన్న పాదాలు పైపైన తేలి ఉన్నాయి. అంటే ఏమర్థం? బరువంతా కుష్టుని మీద వేసి ఆమె నడిపిందన్నమాట, ముందర ఇతను నడిపాడు అన్నమాట. ఇలా ఎన్నో విహాయ అనయారాధితః నూనం భగవాన్ హరిమేశ్వర పరమాత్మ. ఈమె నిజంగా ఆరాధించింది మమ్ములను వదిలిపెట్టి కృష్ణ పరమాత్మ ఈమె వెంట ఉన్నాడంటే మరి మాకంటే ఈమె అదృష్టవంతురాలు కదా.

ధన్యాహో అమి ఆల్యః గోవింద్రాంగభ్య రవేనవః యాన్ బ్రహ్మేశ్వరమా దేవి దద్దుహు మూర్ధిని అఘనుత్తయే బ్రహ్మ రుద్రుడు లక్ష్మీదేవి ఏ పాద పరాగాన్ని తమ పాపాలు పోగొట్టటానికి ధరిస్తారో అలాంటి పరమాత్మ పాద పరాగమును ఆల్యః ధన్యః ఈ తుమ్మెదలు ఈ పొదలు ధరిస్తున్నాయి నిజంగా ఇవి ధన్యములు. తస్య అమూలినక్షోభం కురువంతి ఉచ్చైప్పదాని. ఒక పాదములు కాస్త ఎత్తుగా పైకి ఎత్తినట్టు కనబడుతున్నాయి. యైకాపహుత్య గోపీనామ్ రభో గుంతే అచ్యుతాధరం అంటే ముందర ఉన్నటువంటి కాళ్ళు. ఎత్తుగా ఉంది ఎత్తుగా అంటే ముందరి భాగాలు మాత్రం కనబడుతున్నాయి పాదాలు మడిమలు తర్వాతి భాగాలు కనబడుతున్నాయి ఏమర్థం కుర్కుడి పాదాలేమో మొత్తం ఉన్నాయి. అమ్మాయి పాదాలు మునికాళ్ళు మాత్రం ఉన్నాయి వెనక కాళ్ళు కనపడడం లేదు. అంటే పైకి లేచి స్వామి యొక్క కథ విని ఈ గోపిక అధరపానం అంటాం కదా, అధరపానం చేసింది ఈమె చాలా మాకంటే అంతా వేరే పదార్థం చేస్తున్నారు పరిశోధన స్వామి నేను అడగారా అని చెప్తున్నారు మొత్తం ఈ రీతిలో అపర ప్రదక్ష్యంతే పదాన్య తతస్యాహ నూనం రుణాంకులై అందుకే ఆమె పాదాలు సగభాగం వెనక భాగం కనపడటం లేదు ముందర భాగం కనపడుతున్నాయి. ఇలాగే స్విజ్జత్ సుజాతాంగ్రితల ఉన్నిన్యే ప్రియసీం ప్రియః ఇమాని అధిక మగ్నాని పదాని వహతోవధూం కాస్త చెమట కూడా తడిచి ఉన్నట్టు కాలం కనబడుతుంది అంటే ఇక్కడ గోపికను స్వామి ఆలింగనం చేసుకుని ఉంటాడు. గోప్య పత్తిత కృష్ణస్య భారాక్రాంతస్య కామినః అత్రావరోపితా కాంత పుష్ప హేతోహ మహాత్మన ఇక్కడ దాకా రెండు పాదాలే ఉన్నాయి ఇందరికి పోతే నాలుగు పాదాలు కనబడ్డాయి. అంటే ఒక గోపికను ఇక్కడిదాకా ఎత్తుకొని వచ్చాడు. పూలు బాగున్నాయి అంటే పూలు చంపడానికి ఇక్కడ ఆమెను దింపాడు. చెప్తున్నాడు ప్రేయసీం ప్రియః.

ఈమా నదిక మగ్నాని అత్ర ప్రసూనాపజయః ప్రియార్ధే ప్రియేసార్భుతః ప్రియులాలి కోసం కృష్ణుడు ఇక్కడ పూలు తెంపాడు. ప్రపదాక్రమణే ఈతే పశ్యత పశ్యత సకలే పదే. అయినా పూలు ఉంటే అందాలని ముందరికి లేచి మరి నిక్కెత్తండి చూడండి అలా చేస్తే ప్రపదాలు మాత్రమే కనపడుతున్నాయి ముందరి కాలు కనపడుతున్నాయి వెనక అది కాదు ఇక్కడ కనపడటం లేదు. కేశ ప్రసాదనం పత్ర కామిన్య కామినా ఇక్కడ స్వామి గోపికకు తత్యగా దుమ్మి పూడి పెట్టి కొప్పు కూడా ముడిచినట్టు కనబడుతున్నది తాని చూడాయతా కాంతాం ఉపవిష్టమేహ ధ్రువం వారిద్దరూ కూర్చున్నటువంటి గుత్తులు ఇక్కడ కనపడుతూ ఉన్నాయి రేమి తయా చాత్మరతః ఆత్మారామోపి అఖండితః కామినాం దర్శేను దైన్యం స్త్రీనాం జీవ దురాత్మతాం లోకములో కాముకులు ఎలాంటి బాధను, ఎలాంటి అసూయను కలిగి ఉంటారో చూపటానికి స్త్రీ తన ప్రేమ కోసం పక్క స్త్రీ ఎలా బాధ పడుతుందో కూడా చూపటానికి ఇక్కడ ఆ గోపికతో స్వామి రణించి ఉన్నట్టు కనబడుతుంది. ఇచ్చేవం దర్శయంత్యాహతా ఇలా రకరకాలుగా చెప్పుతూ. మనస్సు కాస్తా కోరిపోయి యాం గోపీం అనయత్ కృష్ణః విహాయ అన్యాహ స్త్రియోవనే ఎంతో మందిని విడిచిపెట్టి ఒక్క గోపికను మాత్రమే తీసుకొని తిరిగాడు సాధ్యమేనే తదాత్మానం వరిష్టం సర్వయోషితాం ఏ గోపికను తీసుకొని పోయాడో ఆ గోపిక ఏమనుకుంది? స్వామి ఇందరిని విడిచిపెట్టి నన్ను తీసుకొని నా దగ్గర వచ్చారంటే నేను నిజంగా వీరందరికంటే చాలా భయమే. గొప్పదాన్ని అనుకొని తతో గత్వా హిత్వా గోపీహి వనోద్దేశం దృప్త కేశవో బ్రవీత గర్వం వచ్చేసి కృష్ణుడితో అంటున్నది నపారయేహం చరితుం నయమాం యత్ర తే మననా అయ్యా, నాకు కాళ్ళు బాగా నొప్పులు ఉన్నాయి. నడవలేను. నీవు తీసుకొని పోవాలనుకున్న చోటికి నన్ను ఎత్తుకొని తీసుకొని పో నేను నడవలేను. ఏవ ముక్త ప్రియామాః స్కంధ ఆరుశ్యతాం స్వామి సరే నా భుజాలకి కూర్చో.

అని స్వామి చెప్పాడు తత శాంతం తదే కృష్ణ సావు దూరం వతప్త బుధం ఎక్కువ అనగానే పాపం దీనికి ఆ పచ్చ నుంచి వెనక్కి వచ్చింది వెనక్కి రాగానే ఆ స్వామి అంతర్ధానం చేశాడు. దర్వ వస్తే ఉత్తోడు ఎవరితో సమానం లేదు. స్వామి బాబు మానదు. హానా రమణ ప్రేష్ట క్వాతి క్వాతి మహాభుజ ఎక్కడున్నావ్ ఎక్కడున్నావ్. నిన్ను దాసిని నన్ను వదిలిపెట్టావా అనువీక్షంత్యా భగవతః మార్గం గోప్యః అవిదూరతః ఇలా బాధపడి ఏడుస్తున్నటువంటి ఆ గోపికను. ఈ గోపిక నరు చూశాను. పరిశివ ప్రియ విశ్వలే స్వమోహితాం దుఃఖితాం సఖీం తయా కత్సం ఆకరిణ్య మాన ప్రాప్తించ మాధవాత్. ఆయనకి అంతా చెప్పేసింది. తనని ఎంత గౌరవించాడు, ఎంత ప్రేమగా చూశాడు, ఎలా వ్యవహరించాడు, ఇప్పుడు ఎలా మాయమయ్యాడు. అవమానంచ దౌరాత్మ్యాత్ విస్మయం పరమం యుగు. నేను కాస్త గర్వించగానే అవమానించాడు. అది చేరితే వరకు సన్మానం చేశాడు. ఓహో అంటే. పరమాన్ దగ్గర కొంచెం జాగ్రత్తగా ఒళ్ళు దగ్గర పెట్టుకునే ఉండాలి అనుకొని తతో విసన్వనం చంద్రద్యోత్స్నాః యావత్ విభావ్యతే ఎంతవరకు చంద్రుని వెన్నెల వస్తుందో అంతవరకు వాళ్ళు వెతుకుతూనే ఉంటామః ప్రవిష్టమారత్య తతో నివృత్తుహు స్త్రీయః చంద్రుడు అంతర్ధానం అయిపోయిన తర్వాత అది ముగ్గురు అన్నాం కదా చంద్రాష్టమయం దాటి వెతుకారు. ఆయన పోయాడు, చీకటి వచ్చింది, ఇంకేం కనపడదు కాబట్టి వీళ్ళు అంతర్ధానం చెందారు, వెనకట మారేశారు. తన మనస్కాః పదారాపాః పద్విచేష్టాః పదాత్మికాః తద్గుణానేవ గాయంత్యః నాత్మా గారామి సస్మరుతు. గోపికలు అతని యందే మనస్సు ఇచ్చారు, అతని పాటలే పాడుతున్నారు, అతని చేష్టలే చేస్తున్నారు, అతన్ని లాగే వ్యవహరిస్తున్నారు, అతని గుణములనే కీర్తిస్తున్నారు. కాబట్టి తాము గాని తమ ఇల్లు వగైరా వీటిని తలుచుకోలేదు. పునఃపులినమాగత్య కాళింద్యాః కృష్ణ భావనాః సమవేతాహ జగుః కృష్ణం.

సదాగమన కాంచినా మళ్ళీ అదే నదీ తీరానికి వచ్చి కాళి మీద వచ్చి పరమాత్మని భావిస్తూ అందరూ కలిసి స్వామి ఎప్పుడు వస్తాడా ఎలా వస్తాడా అని ఎదురు చూస్తూ కూర్చున్నారు. ఒక్క రాత్రి అయినా కృష్ణుడి కోసం వాళ్ళంతా ఎదురు చూడాలి కాబట్టి మనం కూడా ఒక బై ఎదురు చూస్తాం. రేపు స్వామి వస్తే ఆయనతో కలిసి ఆరాధన చేద్దాం. స్వస్థిత్ ప్రజాభ్యత్ పరిపాలనితా న్యాయేన వాక్యేన మహీం మహీశా గోబ్రాహ్మణే శుభమస్తు నిత్యం లోకాత్ నమస్తాహ సుఖినో భవంతు అస్మత్ గురుభ్యో నమః మరి కాలేజీలో కాలేజీ కాలేజీ ఇదే మా వారు చూడలేరు చూడండి మా కాలేజీ కాలేజ్ రేపు అది వా టైం మామూలుగా లేట్ అయిపోయి లేట్ అయిపోయి మూడింటికి మూడు రెండున్నర లోగించా ఏడు ఏడున్నర లోగించా ఉంటే డ్రైవర్ ఇచ్చిండ చూడు ఆ రెండున్నర

Now see how they came - look at "jamattar." Having come here, on the surface those who call Krishna a thief - those who might accuse Him of impropriety - Krishna Himself now speaks to the gopis who have come, appearing to test them by discouraging their coming. The Lord's apparent discouragement was itself a test of the gopis' determination.

"Alright, you came here and saw, but now all of you go back to your villages." The Lord says: "you have come here, you have seen me - now go back." The Lord was testing the sincerity of the gopis' love. Would they turn back when asked? Would their devotion survive the Lord's apparent rejection? This was the crucial test.

"Are you saying you came out of love for me?" - "Yes, that too is natural. Is that what you are saying? For all the living beings - moving and non-moving - all beings love the Lord." The universal love of the Lord for all beings is being explained: the Lord's love is the cause of all love in the universe, and He exists as the beloved of all.

"Even if you are married and even if your husband is present - if you have come for my sake - then what does it make me? You have come of age." The Lord points to the social complexity: the gopis have come leaving their husbands and families. Their love has transcended all social constraints. What does this mean philosophically?

"Say the husband has gone to another town. Every day telephone conversations, messages, back and forth - Oh! My dear one is not here." The example of a wife missing her husband who is away: constant thinking of him, constant conversation about him - this pining is natural love. The gopis' love for Krishna has this quality of constant, involuntary longing.

"For hundreds of years you have been thinking of me alone, meditating on my form, repeating my name - thinking of nothing else - the other things have all been expelled from your mind." The Lord acknowledges the extraordinary quality of the gopis' devotion - centuries of accumulated single-pointed love directed toward Him alone.

"Murujanya guru duhkha phaalaatma" - bearing great grief silently, saying nothing, holding the head down - the gopis stood silent after Krishna's apparent discouragement. They neither argued nor departed. They simply stood in silence, bearing their pain - this very response of patient, humble silence was itself the expression of their supreme devotion.

"Do not abandon - Devo yathaa aadi purushaha bhayate mumukshu." The Lord does not abandon those who desire liberation. "Moksham yandu aasakti kalavaraniki paramatma" - the Lord does not abandon those who have longing for liberation. Having tested the gopis and found their love to be genuine and unshakeable, the Lord could now fully embrace them.

"Because in samsara, one must live for each one separately. One must live for the husband, live for the son, live for the father" - in the world, all relationships carry obligations and conditional love. The gopis had transcended this - their love was not for the sake of receiving something in return. This unconditional quality made their love supreme.

"You are the eternally beloved one, O Lord. What do we have to do with those others? Who are the husband, son, and other relatives? Why do they exist - for some function. They are not really beloved for their own sake but as means to ends. You alone are beloved for Your own sake - You alone are the natural goal of all love."

"Yaama katham vaajam" - how shall we who are like this - go? If we are told to go - "ataa karavaam kim" - if we go, what will happen? "Karavo" - what can happen? If we cut off this connection - if we are cut off from You - then this will have to happen. The gopis declare that going back is simply impossible for them. They cannot leave.

"Kochchitorana janya priyasya aspuraatma tattva hriti nanyasamakshamanga" - O beloved of the forest-dwellers! "You who are the very soul of everything, who takes away the very essence of the self - staying without You in front of me is impossible." The gopis confess: their very selfhood has been taken by the Lord. What is left to go back to?

"Sapta atmanaam purusha pooshana dehi daasyam" - the Lord of all seven - O one who nourishes all beings! Grant us servitude! Grant us the servitude of Your eternally beautiful smiling face. "Nirantharam nee sundaramaina chirunavauto kooodukunta ne muham" - let us constantly serve at the altar of Your sweetly smiling face. That is all we ask.

"Even if they are not humans, if they speak - what then? The fault is Yours. What fault? Someone else's danda (stick/punishment)? There is someone. Vikasa - " The gopis, overwhelmed, express to the Lord: even the fault of their leaving everything behind belongs to Him, not to them. It was His flute that called them. He is responsible for their coming.

"Therefore place Your foot-held hand on our heads in our rainy season (of burning longing) and remove our grief." The gopis ask the Lord to place His divine hand - which rests so tenderly on His own feet - on their burning heads. The image of the Lord's cooling touch on the fevered hearts of the devoted gopis is one of the most tender in the Bhagavatam.

Being seen by the gopis with faces radiating the beauty that comes from beholding their beloved - with eyes that had wept in separation and now shone with joy - the Lord was in the midst of this extraordinary gathering. Surrounded by the gopis whose faces shone with the inner light of devotion, the Lord was moved.

According to the Ardha Vindu context, this must be said: they are speaking of the Lord's face, they are speaking of His smile - He is the support (aadhaaram) for everything and the possessor of the supreme nature - the Lord smiling in the midst of the gopis is the central image of the rasa dance about to begin.

This feeling arose in them. Having begged and requested the Lord's compassion - when that compassion came down - it went to the state of complete absorption (madana). The Lord's mercy, when it fully descended upon the gopis, transformed their prayer into absorption. They were no longer praying to the Lord - they were absorbed in Him.

"Pramaapate taastaa vicheeshtaa jaruhuh tadaatmikaa" - the gopis' movements, the Lord's movements, the playful smiles and gestures - all of this. Each gopi was completely immersed in the Lord - "tadaatmikaa" - having His nature as her nature. In the rasa dance, each gopi existed as if she were the Lord Himself - this is the supreme state of devotion.

"Paprachchuhu aakaasavadantaram bahir bhooteeshu santam antaram bahir bhooteeshu santam" - they asked: "You who are present within and without all beings, like the sky - inner and outer simultaneously - how is this possible?" The gopis had philosophical questions even within their love. They wanted to understand - not just feel - the Lord's nature.

"He gave joy to everyone with His sweetness and then left." The description of the forest: "choota priyaarapana koviddaara jambu arka bilva vakula" - kadamba trees, vakula trees, bilva trees, arjuna trees, tamala trees - all of these blossomed in the presence of the Lord. The entire forest participated in the rasa dance celebration.

"Aho varaaha upasaaha parirambanena apriyena patnipagatai priyayeha gaathraihi" - those beautiful forms of beloved wives, embraced in the sweet embrace of the Lord - "tanvam drashaam sakhi suniruvritamuchchaihi" - O friend! Seeing this with these eyes - what a marvel this is! The sakhi describes what she is witnessing with amazed wonder.

"They are bent down. Why are they bent? When our Lord comes, they bow down, don't they?" Looking, you see them bending down - the trees of Vrindavana are bending their branches in apparent prostration as the Lord walks beneath them. The description of the natural world bowing to the Lord as He moves through the forest during the rasa dance.

One gopi said, "aarogya eika madaatraamya chiraksha paaharoh drishtaayam" - a gopi (playing the role of Kaliya) was raising another gopi (playing Krishna) thus. The gopis, in their absorbed state during the rasa dance, re-enacted the stories of Krishna's deeds - some taking the role of Krishna, some of His opponents, living the stories in their love.

"Dhanyaahoami aalyah govindraanghabhravenavah" - the blessed ones are these: those that received the touch of Govinda's beautiful form. "Yaan brahmes hvara maa devi" - that which even Brahma, Shiva, and the goddess are unable to touch - "dadduhu moordhini aghanuttaye" - they place on their heads for the removal of all sin. The gopis received what the greatest beings long for.

"Emaana dika magnaani atra prasoona paajayah" - the flowers fallen here - "priyaarthe priyesaarbhutah priyulaali kosam" - Krishna has scattered flowers here for the sake of His beloved. He scatters flowers for His beloved gopi - someone's beloved - "priyulaali kosam" - for the sake of the beloved one. Each gopi felt she was the one the Lord was calling.

"Then the Lord said - tatah shaantam tadaa krishna saavu dooran" - when the excess became too much - "vatap tabudham" - when the sin became too large to bear - the Lord reappeared. Having caused the gopis to experience the pain of separation by disappearing, the Lord returned to them when their longing had reached its supreme peak.

"Sadaagamanakanchina" - again came to the same riverbank - coming again to the bank of the Kaliya pool - contemplating the Lord together - all of them coming together to the sacred spot - this describes the return of the gopis and the Lord to the Yamuna's bank where the actual rasa dance now takes place in all its divine splendor.