ద్వాదశ స్కంధం: కలి యుగ రాజులు మరియు వంశాల అంతం

Twelfth Canto: Kali Yuga Kings and the End of Dynasties

bhagavatam Kandadai Ramanujacharya

ద్వాదశ స్కంధం కలియుగ రాజులను వివరిస్తుంది - మహాభారత యుగం తర్వాత పుట్టే వంశాల పొడవైన జాబితా, ప్రతిదీ మరింత స్వల్పకాలం, మరింత అవినీతి. 'ప్రజా భక్షక' - ప్రజలను రక్షించే బదులు దోచుకునే రాజులు వస్తారని అంచనా. 'నైతేన ధర్మో నాస్తి' - ఈ యుగం ఆచరించాలనుకున్న వారికి ధర్మాన్ని రద్దు చేయదు అని వర్తమానానికి అన్వయించబడింది.

The Twelfth Canto describes the Kali Yuga kings - a long list of dynasties that will arise after the Mahabharata era, each shorter-lived, each more corrupt than the last. The text predicts kings who will be "praja bhakshaka" - those who devour their subjects rather than protect them. The session applies this teaching to the present: Kali Yuga's pressure on dharma is real, but the individual can always choose "naitena dharmo naasti" - this age does not abolish dharma for those who choose to follow it.

← Prev Next →
Twelfth Canto: Kali Yuga Kings and the End of Dynasties Kandadai Ramanujacharya bhagavatam

గుణాయమేనే అస్మత్సురో స్వరోవతో స్థితికేక సింధ్రోహో నామ కృతి చరణౌ చరణం ప్రపజ్యే మాతా హితాయ వతే తనయా విభూతి సర్వం యదేవ నియమేన మదన్వయానాం ఆద్యత్యనం కులపతే గుణాభిరామం శ్రీమత్సదం శ్రీయుగడం నమాభిమోత్న భూతం సదస్య మహాలాత్మయ పట్టనాథస్యై భక్తిసా కులశేకర యోగివా వత్తాముదిరేను పరకాల యీంద్ర విధ్యాన్ గణదోత్పింత్యం వసుదేవ సుతందేవం కంస జానూర మర్దనం దేవకీ పరమానందం కృష్ణం వందే జగత్గురుం అతి పుష్ప సంకా సింహార నూపుర యోహితం రత్న కర్గణ కేయూరం కృష్ణం వందే జగత్గురుం కుట్ల పత్వ పత్రాక్షం నీల జీమూద సన్నిభం యాదవానాం శిరోరత్నం కృష్ణం కున్వే జగత్తురుం కుటిలాలక సేయుక్తం పూర్ణ చంద్ర నివానం విలత కుండల దనుం దేవం కృష్ణం కున్వే జగత్తురుం శ్రీ వర్తాంగం మహోరత్కం గునమాదావిరహృతం వెంకచక్రధలం దేవం కృష్ణం వందే జగద్దురుం మందార గంధ దయ్యుక్తం చారుభాతం సుశోభితం వర్హి విద్యావచూడాంగం కృష్ణం వందే జగద్దురుం రుగ్మిణీ కేరి సంయుక్తం పీతాంబర సుచోభితం అవాస్త తులసీ జంతం విష్ణం వందే జగత్ గురుం గోపికానాం ఉచత్ మంత్ర కుంకుమాం కిత వర్షతం శ్రీకేతం మహేత్ వాసం విష్ణం వందే జగత్ గురుం కృష్ణాత్యగమిదం పుణ్యం ప్రాతనుత్సాయ స్పటే కోటి జన్మ కృతం పాపం మరణేన వినద్యతి శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణి నమః వ్యాసం బసిత్త రక్తారం చిప్పేత్ బౌత్రం జన్మకం పరాజనాత్మజం పుజ్జే తదా సంతపోనితిం వ్యాసాయ విశ్వరూపాయ వ్యాస రూపాయ విష్ణవే నమో వై బ్రహ్మ రిశయే వాత్సాయ నమో నమః యం ప్రవ్రజంత మనుపేత మపేత కుత్యం ద్వైపాయనో విరహ కాతర నాజుభావ ఉద్రేతి తన్మయతయా సరవోభినేదుహు తం తర్వభూత హృదయం మునిమానతోస్మి శ్రీ సుఖ బ్రహ్మణే నమః కన్యాభరణి సంజాతం వానూల కులభూషణం శ్రీరంగాదియ గురు పుత్రం శడగోపమహం భజే అస్మద్ గురుభ్యో నమః భగవత్

శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ యొక్క అవతార సమాప్తి తరువాత ఎవరెవరు రాజ్య పరిపాలన చేశారు అని అడుగుతున్నారు పరీక్షిత్తు స్వధామ అనుగతే కృష్ణే యదువంశ విభూషణే యదువంశ పురుణ పరమాత్మ తన లోకానికి వెళ్ళిపోయిన తర్వాత కస్యవంశ భవతు పృథ్వియాం ఏతదాచక్ష్వమే ముని మహానుభవ తర్వాత ఏ వంశం భూమిని పరిపాలించిన రాజులు ఎవరు తరువాత? కృష్ణ పరమాత్మ అవతార సమాప్తి తరువాత తన లోకానికి తాను ఉండిపోయిన తరువాత భూమిని పరిపాలించిన వారు ఎవరు? ఏ వంశాలు? అంటే యోన్త్య పురంజయో నామ భావ్యః భార్గద్రతో నృపః గురుహ జదుర నామ ఆ మహానుభావుని యొక్క వంశంలో ఉన్నటువంటి వాడు రాజు పురంజయుడు అనేవాడు చివరి వాడు పరిపాలన రాజులలో రాజుగా రాజుల వంశంలో రాజుగా పరిపాలన చేసినవాడు పురంజయుడే చివరి వాడు ఆ తరువాత రాజుల పరిపాలన పోయి మంత్రుల పరిపాలన అయింది. ఎందుకంటే తస్య అమాత్యస్తు సునకః హత్వా స్వామినం. ఆత్మయం ప్రజ్యోత సంజ్ఞం రాజానం కర్తాయతు పాలక సుతః ఈ మంత్రి సునకుడు రాజుగారిని రాజుగారి కుమారుడిని కూడా చంపేసి తన కుమారుడిని రాజులు చేశాడు అంటే ఇక్కడి నుంచి మంత్రుల పరిపాలన ప్రారంభం అన్నమాట. రాజులు పోయారు. విశాఖ యూపః తత్పుత్రః ఆయన కుమారుడు విశాఖ పుత్రుడు రాజు అవుతాడు. తర్వాత నందివర్ధనుడు, తర్వాత ఐదుగురు ప్రద్యోధనులు వారి తమ్ముళ్ళందరూ కలిసి అష్టత్రిమిచోత్తర శతం. అంటే 138 సంవత్సరాలు పృథ్విని పరిపాలిస్తారు. వీరి తరువాత శిశునాగుడు రాజు అవుతాడు, తరువాత కాకవర్ణుడు, అతని కుమారుడు క్షేమధర్మ, అతనికి క్షేత్రజ్ఞుడు, తరువాత క్షేత్ర ధర్మజుడు, విధిసారుడు, అతనికి అజాతశత్రుడు. దర్భకుడు తర్వాత దర్భకచ్చి అజేయః అజేయుడు నందివర్ధనుడు అజేయుని యొక్క పుత్రుడు ఇతని కుమారుడు మహానంది అని చెప్పుకుంటాం శిశునాగాహ దశమి మొత్తం ఈ పది మందిని శిశునాగులు అంటారు వీళ్ళు షష్టి ఉత్తర శతత్రయం 360 సంవత్సరాలు రాజ్యమును పరిపాలిస్తారు కలియుగంలో. ఈ మహానంది సుతుడు శూద్రీ గర్భోద్భవః శూద్ర స్త్రీ నుంచి పుట్టినటువంటి వారు మహాపద్మపతి అనేటువంటి ఒక కత్తి నంద ఒకడు ఉంటాడు నందుడు ఇతను క్షత్ర వినాశకృత్.

పట్ట చిత్రే ఏముంటాయి అని నాశనం చేసేటువంటి పుణ్యాత్ములు అన్నమాట. తర్వాత తతో దృపా భవిష్యంతి శూద్ర ప్రాయా ఆధారి పుణ్యం. దీని తర్వాత మించమించ శూద్రులే పరిపాలన చేస్తారు. వీరంతా అధార్మికులు. స ఏకచక్రా పృథివీం అనుల్లంఖిత శాసనః ఇతను. పుట్టివిని ఏకక్షేత్రముగా తన ఆజ్ఞకు ఎదురు లేకుండగా రాజ్యాన్ని మహాపద్ముడు పరిపాలిస్తాడు ఎలాగంటే ద్వితీయైవ భార్గవః అంటున్నాడు. రెండవ పరశురాముని లాగా చండశాత్రుడై పరిపాలించారు. ఇతనికి ఎనిమిది మంది పుత్రులు సుమాలి ప్రముఖులు ఉన్నారే. ఎనిమిది మంది వాళ్ళు భూమిని పరిపాలించుకుంటారు, నూరెళ్ళు పరిపాలించారు. ఈ నవనందులను ఇడ ఎవరు నవనందులు. ఈ నవనందులను ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉద్ధరిస్తాడు. తెలుసు అనుకుంటే అర్థమైంది అనుకుంటాను. చేస్తాడు పేతామభావే జగతీం మౌర్యాః పోత్స్యంతి వీరు పోయిన తర్వాత మౌర్యుడు అంటే చంద్రగుప్తుడు అంటాం కదా చంద్రగుప్తుడు పరిపాలన చేస్తాడు. అక్కడ నుంచి ఈ మౌర్యులు తాలూకుగా వస్తారు, తయేవ చంద్రగుప్తం వైద్విజః రాజ్యే అభిషేచ్ఛతి ఆ చాణిక్యుడే చంద్రగుప్తుడిని. రాజుగా అభిషేకం చేస్తాడు. అతని కుమారుడు వారిసారుడు, అతనికి అశోకవర్ధనుడు, సుయెత అతనికి సుయెతుడు కుమారుడు సంగతః, అతనికి త్యాజిసూకుడు అతని కుమారుడు సోమశర్మ, చదరధనువ అలాగే బృహద్రథుడు వీళ్ళంతా మౌర్యులు 10 మంది రాజులు. సప్త త్రింశత్ చతోత్తరం నూట ముప్పై ఏడు సంవత్సరాలు వీళ్ళు పరిపాలన చేస్తారు. తరువాత పృథివీం కరౌ పురు కురోద్వః హత్వా బృహద్రతం బౌర్యం సస్య సేనాపతిహి. గట్టి సేనాపతుల రాజ్యం అన్నమాట. ఆ రాజును చంపి ఈ సేనాపతి పుష్యమిత్రుడు శుంగ వీళ్ళే శుంగుడు అంటారు. ఇతనే రాజ్యం చేస్తాడు. ఇతనికి అగ్నిముత్రుడు, సుల్జేష్ణుడు, తర్వాత వసుమిత్రుడు, భద్రకుడు, పునిందుడు, తర్వాత భోషః.

వారికి వజ్ర మిత్రుడు వారికి భాగవతః తస్మాత్ దేవభూతిహి దీని తర్వాత శృంగ దశ మొత్తం 10 మంది శృంగులు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తారు ఎంత వర్ష శతాధికం. ఒక నూరు సంవత్సరాలు భరించారు. దీని తర్వాత కణువాదీయం భూమి యత్య యాత్యకి అల్పగుణాన్ ఈ కణువుడి దగ్గర నుంచి భూమి కూడా ఫలితమును తగ్గించేస్తుంది. మన పరిపాలనను బట్టి అది ఉంటుంది కదా అందువల్ల పరిచయం తగ్గిపోయింది. శృంగం హత్వా శుంగం హత్వా దేవభూతిం కణ్వః అమాత్యస్తు కామినం కణ్వుడు ఈ శుంగుడి తప్పి అతని మత్తి స్వయం కరిష్యతే రాజ్యం. వారి పేరు వసుదేవుడు అని పెట్టారు, అతని పుత్రుడు భూమిత్రుడు, అతని పుత్రుడు నారాయణుడు, నారాయణుడు సుశర్మ, సుజన్మపు కాణువాయన మొత్తం 10 మంది, చత్వారిని శత్య పంచచ శతాని త్రీణి. 347 సంవత్సరాల నుండి పరిపాలిస్తారు. ఇక కానువైనటువంటి సుజన్మను చంపేసి వృత్యుడు సేనాపతి కూడా పోయాడు కుతకు ఓ వృత్యుడు వారు వృషలః అంటే శూద్రులు బలవంతుడై గాం పోచ్యతి ఇతను ఆంధ్రజాతీయ విన్నారుగా. ఆంధ్ర జాతీయః కంచిత్ కాలం అసస్తమః కృష్ణానావద పద్ భ్రాతా పవిత్ర పృథివి తరువాత అతని భ్రాత. సోదరుడు రాజు అవుతాడు, దీని తర్వాత శ్రీ శాంతికరణః తత్పుత్రః అతనికి పౌర్ణమ పౌర్ణమాసుడు, లంబోదరుడు, లంబోద తర్వాత బలికుడు, అతనికి శిబి తర్వాత మేఘ మేఘాస్వాతి అతనికి బిలకా మధమానః అనిష్ట కర్మ హాలేయః అలాగే పురీష పీవు అతని పుత్రుడు రాజా సునందనః తర్వాత చకోరః వీళ్ళంతా బహవహ యత్ర శివస్వాతి దీని తర్వాత గోమతి పుత్రుడు పురీమాన్. మేదస్థిరాః శివస్కంథః యజ్ఞస్త్రీ విజయః అలాగే భావ్య చంద్రవిజ్ఞః సలోమతి ఈ మొత్తం 30 మంది రాజులు చత్వారి అబ్ద శతానిచ 400 సంవత్సరాలు తర్వాత షట్పద్ క్యాసెట్ 56 అంటే 456 మీరు పృథ్విని పరిపాడిస్తారు. తర్వాత సప్తాభీర.

ఏడుగురు ఆబీరులు ఆవభృత్యాహ దశ పదిమంది గర్దభినః కంకాహ షోడశ పదహారు కంకులు రాజులు పరిపాటిస్తారు తర్వాత యవనాహ అష్టౌ చిన్నగా యవదుల రాజ్యం వచ్చేసింది చూడండి ఎనిమిది మంది ఆ తర్వాత భావ్యాః చతుర్దశ తురుష్కకా 14 మంది తురుష్కులు పరిపాలిస్తారు. మళ్ళీ భూయోదశ గరుడాః 10 మంది గరుడులు మౌనాః ఏకాదశ వీరు పృథివిని దశవర్ధ శతాని. అంటే ఒక 1000 సంవత్సరాలు నవాధికాన్ నవతిం 99 అంటే 1099 సంవత్సరాలు పరిపాటిస్తారు. భోక్షంత్యబ్దశతాంజంగ త్రీణి మౌనులు 300 సంవత్సరాలు పరిపాటిస్తారు. కిలికిలాయాం నృపతయః భూతనంధః వంగిరి శిశునంది. యశోనందుడు ప్రవీరకుడు వీరు నూరు సంవత్సరాలు అలాగే అది కాని షట్ ఒక ఆరు సంవత్సరాలు నూట ఆరు సంవత్సరాలు పరిపాలిస్తారు వీరికి 13 మంది కుమారులు అవుతారు. పుష్పమిత్రుడు, దుర్మిత్రుడు, ఏకకాలుడు అంతా ఒకే కాలంలో సప్త ఏడుగురు ఆంధ్రులు, ఏడుగురు కోతరులు అలాగే నిషధులు వీటిని పరిపాలిస్తారు. తర్వాత మాహదుల రాజ్యం విశ్వత్పూర్జి పురంజయ. వీళ్ళు పరిపాలిస్తారు పులింద యదుమద్రకాన్ ప్రజాస్య అబ్రహ్మ పూజిష్ట అప్పటికే ప్రజలకు బ్రాహ్మణుల యందు లేవు. భక్తి తగ్గుతుంది. తాప ఇష్యతి దుర్మతిహి వీర్యవాన్ క్షత్రముత్సాధ్య పద్మవత్యాంస వైపురితను క్షత్రియుణ్ణి క్షత్రియులను పూర్తిగా సంహరించి పద్మవతి నగరంలో అనుగంగాం ఆప్రయాగం గుప్తాం పూర్చతి గంగ నుంచి ప్రయాగ వరకు. రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తాడు. సౌరాష్ట్ర, అవంతి, ఆభీర, సూర, అర్బుద మాలవ వీళ్ళు వ్రాత్యాః ద్విజా భవిష్యంతి. ప్రాచ్యులు అంటే ఇంచుమించు సన్యాసులు అన్నమాట. కాకుండా ద్విజ ప్రాచ్యులు రెండర్ధాలు ఉన్నాయి. ఒకటి సన్యాసులు అని, రెండవది ధర్మభ్రష్టులు అని. అంటే తన ఉన్నటువంటి ఆక్రమాన్ని నుంచి జారిపోయిన వాళ్ళని కూడా రాస్తులు అంటారు. సో వీళ్ళ శూద్రప్రాయాహ జనాధిపాహ రాజులందరూ కూడా శూద్రప్రాయులుగానే ఉంటారు. వీళ్ళు సింధోస్తటం చంద్రభాగాం.

కౌంతి కాశ్మీర మండలం వీళ్ళంతా బోచ్యంతి శూద్ర ఆ ఆ వ్యాస అంటే ఒక నాది పని నాది సంస్కార రైతా అని చెప్పాను కదా అది ఆచన ప్రస్తులు అంటారు అదే శూద్రులు తర్వాత మ్రేచ్యులు అబ్రహ్మవర్చత బ్రహ్మవర్చస్సు లేని వాళ్ళు తూ తుల్య కారాయిమే రాజన్ వ్రేక్య ప్రాయాః భూకృతః. రాజులు ఎవరైనా వాళ్ళలాగానే ఉంటారు. సురుష్కులు కూడా మనం ఏం లేదు అంతే అప్పుడే ఇక్కడ దాకా ఉంది ఇంకా తారా ఉంది. ఈ యొక్క అధర్మ ఇంకా కూడా రాకూడదు. దీని తర్వాత ఏసే అధర్మ అమృత పరా. వీళ్ళంతా అధర్మము అసత్యము పలుగుదా తీవ్ర మన్యవా కొద్దిగా ఇస్తారు పెద్దగా పోపడతారు. అలాగే శ్రీ బాల గోద్విజ జ్ఞాస్య స్త్రీలను బాలులను గోవులను బ్రాహ్మణులను చంపేవాళ్ళు అలాగే పరధార ధనాసృత పర భార్యలను పరుల ధనాన్ని హరించేవారు ఉదిత అస్తమిత ప్రాయ పుట్టారు అంటారు అందులోనే పోయారు అంటారు. అంటే పుట్టినట్టే అవుతుంది పోయినట్టే అవుతుంది. ఉదితాస్తమిత ప్రాయాః అల్ప సత్వాః అల్ప కాయితః. బలం తక్కువే, ఆయుష్యం కూడా తక్కువే. అసంస్కారహీనులు, క్రియాహీనులు, రజోగుణము, తమోగుణము నిండి ఉండేవారు, ప్రజాస్తే వారు అన్నమును డబ్బులు తినరు, ప్రజలనే క్రియా తినరు. ప్రజాస్తే భట్ట ఇత్యంతి మ్రేచ్యాః రాజన్య రూపిణః రాజు రూపంలో ఉండి వీళ్ళు మ్రేచ్యులు ప్రజలనే భక్షిస్తారు సన్నాధాస్తే జనపదా తక్టీరాధ్యారవాదినః మరి జనపదాల్లో ఊళ్ళలో పట్టణాల్లో వాళ్లే రాజులైనప్పుడు వాని చేత పరిపాలించబడే వారు కూడా అదే స్వభావం అనుకుంటారు. సత్తి ఇలా అందుకనే అదే చీలము అదే ఆచారము. అన్యోన్యతో రాజహృత్య క్షయం యాస్యంతి ఒకరినొకరు కోటాలు కొంచం చస్తారు. ఇంకేమన్నా బిగించే వనరు రాదు అంటావ్. అన్యోన్యం రాజపితి క్షయం యాస్యంతి పీడితాః పరస్పర ఒకరితో ఒకరు పీడించబడి నచిస్తారు అన్నాడు. ఇది మనకు ఆ ప్రథమం ప్రథమాధ్యాయం అంటాం. సత చరుదినం ధర్మః అని చెప్తున్నాడు ఇదంతా. కలియుగం మంచి నిత్యం ఎలా ఉందో చెప్తున్నాడు. అలమినం ధర్మః సత్యం శౌచం క్షమా దయ ఇవన్నీ బలం ఉన్నటువంటి రాజులే నశింపచేస్తారు.

పలేన బరిన రాజన్ దన్ శెత్తి ఆయుహు బలము స్మృతిహి బలమైన కాలము వీటిని పోబడుతుంది బలము పోతుంది. బుద్ధి అంటే బుద్ధి బలం కూడా పోతుంది. విత్తమేవ కరౌ గ్రూణం జన్మాచార గుణోదయః. ఒకటే మాట ఎవరు మంచి ఆచారవంతుడు? ఎవరు మంచి గుణవంతుడు? ఎవరు మంచి ఉత్సవంలో పుట్టాడు? నిర్ణయించాలంటే డబ్బులు. ఎవరు డబ్బు ఉందో ఎవరు డబ్బు ఎక్కువ ఉందో వాడే ధనవంతుడు, గుణవంతుడు, బలవంతుడు. ఉత్తమ వంశం వాడిదే ఉత్తమాచారం వాడిదే. వాడు చెప్పిందే వేదం. విత్తమేవ కలవం రుణాం జన్మాచార గుణోదయః ధర్మన్యాయ వ్యవస్థాయం కారణం బలనేవతి. ఏది ధర్మము ఏది న్యాయము. నిన్న ఇంత అంటే ఏంటి కారణం? బలము డబ్బు కాదు బలవంతుడే. బలవంతుడు చెప్పిందే న్యాయం. బలమేవహి దాంపత్యే అభిరుచిరి హేతుహు. దంపతి ఎవరు కావాలంటే ప్రేమించిన వాళ్ళు కావాలి. అమ్మాయి నచ్చితే అబ్బాయి, అబ్బాయి నచ్చితే అమ్మాయి. వాళ్ళ వంశం వాళ్ళ కుల సంబంధం లేదు అభిరుచి ఇచ్చి అమ్మాయి నాకు నచ్చింది ఆ అబ్బాయి నాకు నచ్చింది దంపతి అయిపోతుంది. దాంపత్యాన్ని ఏమేమి ఉండాలో ఇది ఉంటే చాలట. దాంపత్యే అభిరుచిరి వేతుహు మాయైవ వ్యావహారికే వ్యవహారం అంటే ఎంత మాయ కపటం ఉంటే అంత మంచి వ్యవహారం. అలాగే స్త్రీత్వే కుముత్వేచ రతిహి వాడు ఎందుకు నచ్చాడు వాడు అబ్బాయి కాబట్టి నచ్చాడు. మరి ఆమె ఎందుకు నచ్చింది అమ్మాయి కదండీ భార్య ఎవరైనా అమ్మాయి ఉండకండి. కానీ స్త్రీత్వం పుముత్వామే ప్రతికి కారణం. కులము, వంశము, విద్యా, ఉద్యోగం, చదువు అమ్మాయే కదా. ఏది లేదు అయితే ఇక్కడ 90 ఏళ్ల వాళ్ళు పుముత్వా మనం చేసుకుంటున్నాం. కాబట్టి స్త్రీత్వం పూర్త్వం ఉంటే చాలు. అలాగే ఎవరయ్యా బ్రాహ్మణుడు అంటే విప్రత్వే సూత్ర నిలిపి. యజూవిదును వర్ణం. విజ్ఞాపిత ఉంది. సూత్రం విజ్ఞాపిత ఇదే కాదు. అదే కారణం ఒక నిమిషం చాలు. విప్రత్వే సూత్రమేవహి లింగమేవ ఆశ్రమ ఖ్యాతిహి. గుర్తే ఉంటే చాలు. ఇది సన్యాసి అయితే ఎవరు? కాదే వస్తు చాలు అండి.

అమ్మాయి పెద్దోడు ఉండే బృహస్తుడు. లుంగి కడుక్కున్నాడు నమోజాడి అంతేనా వేదమే. లింగమే వాస్తులమస్యాతౌ అన్యోన్యాపత్తి కారణం ఔద్య అన్యాయ దౌర్బల్యం. ఎందుకు అన్యాయం చేస్తున్నారంటే వృత్తి లేదు కాబట్టి. బ్రతుకు తెరువు లేదు కాబట్టి అన్యాయం పెరుగుతుంది. బలవీనులు అవుతారు. పాండిత్యే చాపరాం వచః ఎంత అర్థం లేకుండా మాట్లాడితే అంత పాండిత్యే. పాండిత్యే చాబలంగచః అనార్జితైవసాధుత్వే వాడు దుర్జనుడు ఎందుకైతాడు డబ్బు లేని వాడే దుర్జనుడు. అసాధుత్వే సాధుత్వే దంభః ఎవరు కాస్త దంభంగా ఉంటాడో వాడు ఉత్తముడు. స్వీకార ఏవ ఉద్వాహే వివాహానికి ఏమిటి ప్రధానం అవునండి నేను నచ్చిన మాట చాలు. స్వీకారమే కారణం స్నానమేవ ప్రసాధనం అలంకారం అంటే ఏమిటి స్నానం చేస్తే చాలు. స్నానమేవ ప్రసాధనం. దూరే వారియేనం తీర్థం. తీర్థం అంటే ఏమిటి? ఎక్కువ దూరం పోయి తీర్థం. దూరే వారియేనం తీర్థం. లావణ్యం కేశ అంగం అంటే ఏమిటి అంటే కేశధారణ. జుట్టు పెంచుకుంటే లావణ్యం. లావణ్యం కేశధారణం. ఉదరం భరత స్వార్ధః పొట్ట నింపుకోవడం అందరికీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యము. సత్యత్వే దాస్యం. సత్యం అంటే ఏమిటి? ఎదుటి వాడిని అదరగొట్టడం. దాస్యమే సత్యము, దాస్యం కుటుంబ వరణం. వాడు సమర్ధుడు అంటే ఎవరు కుటుంబాన్ని బాగా పోషించుకుంటున్నారో వాడు దష్టుడు అన్నమాట. యశోర్ధే ధర్మ సేవనం, ధర్మాన్ని ఆచరిస్తాడు దేనికోసం? కీర్తి కోసం. పేరు రావాలని ధర్మాన్ని ఆచరిస్తాడు, ఏవం ప్రజాభిహి దుష్టాభిహి అంటే ఇవన్నీ చెప్పారు ఇంకా ఉన్నాయి అనుకోండి. ఏవం ప్రజాతిని దుష్టాతిహి ఇలాంటి దుష్టులతోటి ఆకీర్ణ క్షితిమండలే భూమండలం అంతా నిండిపోయి బ్రహ్మ అభిక్షత్ర శూద్రాణాం యో బలి భవితాం రుప బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్య సూదులలో ఎవరు బలవంతురో వాడే రాజవుతాడు. ప్రజాని దుగ్ధై రాజన్యై విసునారులతోటి దవ మీద కాశమ్మ వారితోటి దయలేని వారితోటి.

అధర్మాత్మయ అయినటువంటి రాజులతోటి ప్రజలు పీడించబడతారు, బాధించబడతారు. ఆ చిన్న దార ద్రవినా యాచ్యంతి గిరికాననం చివరికి వచ్చేసరికి భార్య ఉండదు, పిల్లలు ఉండరు, ఇల్లు కూడా ఉండదు, అన్నీ గుద్దుకుంటారు. మేము ఊళ్ళలో ఉండలేమని. అడవులు పడతారు అంటే ఇంక మనం నైనా మనం అదృష్టవంతులమే మన ఇంట్లో మనం ఉంటున్నాం. ఆ చాలా గొప్పది కదా. అందువల్ల ఒక ఆరు రోజులు ఉన్నాయి. అది వేరు అదేమో దీనికి ఆ చిన్న ధార ద్రవ్యాని యాస్యంతి గిరి కాననం శాఖ మూల ఆమిష క్షుద్ర ఫల పుష్ప అష్టి భోజన కూరగాయలు, మూలములు, ఆమిషం అంటే మాంసము, తేనె, పండ్లు, పుష్పాలు ఇలాంటి వాటిని తినుకుంటూ ఎందుకంటే అనావృష్ట్య. వర్షం లేక నశిస్తాయి దుర్భిక్షకర పీడితాః. కరువు తోటి కరువు ఉన్నా కానీ పన్ను కడతావా చస్తావా అని పన్ను పన్ను తోటి. దుర్పీడించబడతారు శీత వాత ఆటప ప్రావృటి హిమైహి అన్యోన్యత ప్రజాః దానికి తోడు ప్రకృతి చలి తోటి గాలి తోటి ఎండ తోటి వర్షాలతోటి మంచు తోటి ఒకరినొకరు బాధించబడతారు క్షుత్రుడ్భ్యాం వ్యాధి బిత్యైవ ఆఖరి దప్పులు వ్యాధులు సంతప్సంతే చింతయా ఇవన్నీ ఎక్కువ ఏమొస్తుంది చింత వస్తుంది కదా అందువల్ల చింతయా సంతప్సంతే తిరుగ స్వరణ సహస్రాని పరమాయుహు 30 ఏళ్ళు పరిపూర్ణ ఆయు అది నాన్న. ఆ. త్రిమిశతు వింశతి ఇది 30 మొదలు 30 తర్వాత 20. త్రిమిశతు వింశతి వర్షాని పరమాయుహు కలౌ నృణాం ఉక్షీయమానేషు దేహేషు దేహినాం కరిదోకతః తల్లి వసరం తోటి వీళ్ళ శరీరాలు కూడా క్షీణించిపోతాయి. వర్ణాచునవతాం ధర్మే నష్టే వర్ణాలు, ఆశ్రమాలు, మాల ధర్మాలు అలాగే వేద పదం అంటే వేద మార్గము నశిస్తాయి ఇవన్నీ. పాఖండ ప్రచురే ధర్మే. ఇక్కడ నుంచి మొదలు అన్ని రావులు చెప్తారు సార్ నమస్కారం చెప్తారు ధర్మం అంటే ఏమిటి అంటే పాపఖండమే ధర్మం. నాస్తికుల ప్రాచుర్యం ఉండే ధర్మం. పాఖండ ప్రచురే ధర్మే దస్యుప్రాయేషు రాజసు రాజులు అంటే దొంగలే దొంగలగా ఉండే అన్ని అవసరం ఇస్తాడు.

దొంగలుగా ఉండే రాజులు చౌర్య అనృత వృధా హింస నానా వృత్తిషు వై నృషు ఇక మానవులు చౌర్యము అబద్ధము అకారణంగా హింస. ఎవరు నారే ఇలాంటి అకారణ హింసలు ఇలాంటి నానా వృత్తులను ప్రజలు స్వీకరిస్తారు. శూద్ర ప్రాయేషు వరుణేషు నాలుగు వరుణాలు ఉండవు. అంతా ఒక చీరే శూద్రు లాగానే ఉండాలి. అన్ని వర్ణాలు సూదుల వలనే ఉంటారు. త్యాగప్రాయాసు ధేనుషు మేకల్లాగా ఆవులు ఉంటాయి మేకలంతా. మేకలంతా ఆవులు ఉంటాయి. గృహప్రాయేషు ఆశ్రమేషు ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి కదా అవి ఇంటిల్లా ఇండ్ల లాగానే ఉంటాయట ఆశ్రమాలు కాబట్టి. ఉన్నాయా అదే చదువుతున్నా ఇప్పుడు. గృహ ఎంత అంటే చూసినట్టు చెప్తారు స్వామి. గృహ ప్రాయేషు ఆశ్రమేషు యౌన ప్రాయేషు బంధుచు బంధువులంటే ఎవరు? ఆది తరపు వారు బంధువు. అంటే కాపురం చేస్తున్న వారు అమ్మాయి సంబంధం ఉన్న వాళ్ళే బంధువులు తగ్గిన వాళ్ళు కాదు అదే యౌన అంటే యోని సంబంధం ఉంటే బంధువులు అన్నమాట ఇలా యౌన ప్రాయేసు బంధుడు అను ప్రాయాసు ఓటదీసు పైరులన్నీ అనువులు ఉంటాయి. అణువులాగా ఉండేటువంటి వడదులు సెమీ ప్రాయేతు శాస్త్రులు. పెద్ద పెద్ద వృక్షాలు అంటే దమ్మి చెట్టు అంతా ఉంటాయి. దమ్మి చెట్టు అంతా వృక్షాలు విద్యుత్ ప్రాయేతు మేఘేతు మబ్బులు మెరుపులు అంతా ఉంటాయి. అంటే ఎవర్ జర పోతాయన్నమాట. విద్యుత్ ప్రాయేషు మేఘేషు శూన్య ప్రాయేషు సన్వసు వీళ్ళు అన్నీ ఖాళీ ఉంటాయి. ఎవరు ఉంటారు మరి ఇద్దరు ఉంటారు. ఇత్తౌ కలౌ గతౌ ప్రాయే. గతంలో ప్రాయమంతా గడిచిపోతుంది, జనేతు ఖరధర్మిణి జనులందరూ దుఃఖ ధర్మాలు ఆచరిస్తుంటారు, ధర్మత్రాణాయ సత్వేన భగవాన్ అవతరిస్యతి మళ్ళీ స్వామి. కూడా అవతరిస్తాడు. చరాచర గురో విష్ణో ఈశ్వరస్య అఖిలాత్మ ధర్మత్రాణాయ సాధువునాం జన్మ కర్మ అపనుక్తయే. అతను జరాజర గురువు పరమాత్మ కాబట్టి అతను ధర్మాన్ని రక్షించడానికి సాధువులను రక్షించడానికి వాళ్ళ యొక్క జన్మ కర్మ ఈ రెండు కాపాడటానికి దుష్టుల కర్మను ఆ ఉండా అమ్మ లేకుంటే మొత్తం పోతుంది భూమి నిలవా అంటే ఎక్కడో కొందరు ఉండాలి.

లేకపోరు. ఎవరు సాధువులంటే భగవంతుడు చూడాలనుకునేవాడు. శంబల గ్రామ ముఖ్యస్య బ్రాహ్మణస్య మహాత్మనః భవనే విష్ణు శంబల గ్రామంలో విష్ణు అనేటువంటి బ్రాహ్మణుడికి కలికి ప్రాదుర్భ ఈ మహానుభావుడు కుడతాడు కలికి రూపంలో. అశ్వమాసుగం ఆరుత్య మహావేగంగా పోయే గుర్రాన్ని ఎక్కి దాని పేరేంటి దేవదత్తం. ఆ స్వామి అసిన అసాలుదమనం అస్తైశ్వర్య గుణాన్విత ఖడ్గం తోటి దుర్మార్గులను సంహరిస్తాడు. ఇతను అష్టర గుణాలు కలిగిన మహానుభావుడు కాబట్టి విజరన్ ఆసునాక్షోణ్యాం హయేన అప్రతిమద్వితిహి గుర్రం తోటి మత్త భూమాండలాన్ని తిరిగి నృపలింగక్షతః దస్యూను కోటిచః నిహనిష్యతి రాజుల వ్యహమేసుకున్న కోట్ల మంది దుర్మార్గులను దొంగలను సంహరిస్తాడు. అదతే సాంభవిష్యంతి మనాంసి విశదానిత్య పరమాత్మ వస్తారు కాబట్టి అప్పుడు మళ్ళీ అందరి మనస్సులు స్వచ్ఛమవుతాయి. వాసుదేవ అంగరాగాతి పుణ్య గ్రంథాని లస్తుచ. అది కారణం వాసుదేవుని యొక్క శరీరం ని ప్రహరించేటువంటి పవిత్రమైన వాయువు తగులుతుంది కాబట్టి అందరి మనస్సులు పరిశుద్ధములవుతాయి. పౌరజానపదానాంవై హటేషు అఖిల దశ్యుషు దొంగరందరు తప్పబడిన తర్వాత తే శాం ప్రజాభిసర్భ్యస్య తత్సయిష్టః సమ్ అప్పుడు ప్రజా సృష్టి సవిష్టమవుతుంది. అలాగే వాసుదేవి భగవతి తత్వమూర్తౌ ధృతిస్థితే పరమాత్మ. మన హృదయంలో ఉంటే యదవతీర్ణ భగవాన్ కలికి ధర్మ పతిహి హరః ధర్మపతిహి హరిహి మహానుభావుడు కృతం భవిచ్ఛ తదా కలికి రాగానే కలియుగం కాస్త కృతయుగం అవుతుంది. కృతం భవద్భవితదా ప్రజాసూతిశ్చ తాత్వికి ప్రజలు కూడా తత్వగుణ సంపన్నులవుతారు. యదా చెప్తున్నాడు యదా చంద్రశ్చ సూర్యస్య తధా దిశ్య బృహస్పతి ఏక రాశ సమేచ్యంతి తధా భవతి తత్కృతం. కృతయుగం అంటే చంద్రుడు, సూర్యుడు, బృహస్పతి వీరు ఒకే రాశిలో ఉన్నప్పుడు కృతయుగం అవుతుంది. సదాభోతి కృతం. ముగ్గురు ఒక్కరే రాశి అంటే అమావాస్య వచ్చే రాశి కాదు ఇలా కలవాలి. చంద్రుడు, సూర్యుడు, బృహస్పతి వీరు అవుతారు. ఏ అతీతా వర్తమానాః ఏ భవిష్యంతి పార్థివా చెప్తున్నాడు. గడిచిన వాళ్ళు, ఉన్నవారు, వచ్చేవారు.

అంటే ఏ ఏ రాజులు అయిపోయారు, ఏ ఏ రాజులు ఇప్పుడు ఉన్నారు, ఏ ఏ రాజులు రాబోతున్నారు అవన్నీ నీకు ఉద్దేశిత ప్రోక్తాః వంశయా వంశయా సోమ సూర్యయోహో. చంద్ర సూర్య అని నేను చెప్పాను ఆరభ్య భవతో జన్మ యావన్ నందాభిషేకణం నీ పుట్టుక దగ్గర నుంచి నందాభిషేకం దాకా అన్నీ ఇది చెప్పాను ఏతత్ వర్ణ సహస్రంతు శతం పంచదశోత్తరం. ఇదంతా కూడా 1115 సంవత్సరాలు. సప్తరషీణాంతుయో పూర్వౌ దృశ్యేతే ఉదితౌ దివి సప్తరషులలో మొదటి ఇద్దరు ఉదయించినప్పుడు తయోస్తు మధ్యే నక్షత్రం దృశ్యతే. ఆ ఇద్దరి మధ్యన ఒక చుక్క కనబడితే తేనేతి ఋషయః యుక్తాః తిష్ఛంతి అబ్ద శతం ఋణాం. అప్పుడు మానవుల యొక్క ఆయుష్యం నూరు సంవత్సరాలుగా ఉంటుంది. వారు కూడా నూరేళ్ళు అలా మనకు కనపడుతూ ఉంటారు. తే తొదియే ద్విజాహ కారే అధునా చాత్రితా మఘాః ఇప్పుడు ఆ ఋషులందరూ కూడా మహా నక్షత్రాన్ని ఆశ్రయించి ఉన్నారు. విష్ణోహో భగవతో భానుహో కృష్ణాత్యోసౌ దివాంగత పరమాత్మ యొక్క ఈ కృష్ణ భానువు నాడే అతను వైకుంఠానికి వెళ్ళాడు తదావిశత కరిహీ లోకం కృష్ణ పరమాత్మ విడిచిపెట్టి వైకుంఠానికి పోయిన వెంటనే కరిహీ లోకాన్ని ప్రవేశించింది ఇచ్చాడు. ఏమవుతుంది? పాపే యత్రాపతి జనః. వీళ్ళందరికీ పాపం అంటేనే నచ్చుతుంది. యావత బాలపద్మాభ్యాం త్వజన్నాస్తే రమాపతిహి. కృష్ణ పరమాత్మ తన పాదములతో భూమిని స్తుతించి ఉన్నంత కాలం కలికి భూమి మీదికి రావడానికి సాహసించలేదు. దేవర్షులు ఏడుగురు మఘా నక్షత్రాల్లో విహరించినప్పుడు తదా ప్రబుత్తస్తు కరిహి. ఇది ద్వాదశాబ్ద శతాత్మకః 1200 దివ్య సంవత్సరాలు అన్నమాట. కలిగము యొక్క విలువ. శతాత్మకః యదా మగాభ్యః యాసంతి యాస్యంతి పూర్వాషాళాం సప్తఋషులు మగ నుంచి పూర్వాషాళకు పోయినప్పుడు సదానంద ప్రభుత్యేక కరిహి వృద్ధింగమిష్యతి.

ఇప్పటి నుంచి నందుల రాజ్యం వస్తుంది. నందుల రాజ్యం నుంచి కలి పెరుగుతాడు. యస్మిన్ కృష్ణోదివం యాతః తస్మిన్నేవ తతాహని కృత పరమాత్మ వైకుంఠానికి పోయిన ఆ పూటనే. ఆ క్షణమే ఆయన అటు పోవటం రెడీగా ఉన్నాడు కాసుకొని క్యార్చి ఇస్తారు కుత్తి మీద కూర్చుంటాను ఈయన పోయిన వెంటనే అదే రోజు ప్రతిబంధన కలియుగ విధి ప్రారుహు పురావిదా. పరమాత్మ వెళ్ళిన వెంటనే కలియుగం వచ్చినదని ప్రాచీన పండితులు చెప్తున్నారు. దివ్యాబ్దానాం సహస్రాం చతుర్దేతు పునః కృతం. లే మనకు దివ్య సంవత్సరాలు చతుర్ధే సహస్రం 4000 గడిపించి కాదు కాదు ఒక వెయ్యి అంటే 12. 1200 దివ్య వర్షాలు అంతే కదా 1200 కలియుగం 2000, 2400 అలా 3600, 4800 అది లెక్క. అలా వస్తుంది ప్రతిబంధనం కలియుగం భవితతా నృణం మనః ఆత్మ ప్రకాచికం కృతయుగం వస్తే మళ్ళీ మానవుల మనస్సు ఆత్మ ప్రకారం వస్తుంది ఇచ్చేశయ మానవో వంశః యథా సంఖ్యాయ చే భూమి ఈ రకంగా మానవ వంశాన్ని భూలోగంలో ఎలా చెప్పుకుంటామో తత్ విద్ శూద్ర విప్రాణాం శాస్తాజ్ఞేయ యుగే యుగే వైశ్యులు శూద్రులు బ్రాహ్మలు వీళ్ళ యొక్క స్వభావాలన్నీ ఆయా యుగానుగూలంగా మనం చెప్పుకోవాలి ఏతేషాం నామలింగానాం పురుషానాం మహాత్మానాం మన మహానవుల పేరు చెప్పాం, గుర్తులు చెప్పాం, పరిపాలన చెప్పాం. వీళ్ళంతా కథా మాత్రా వశిష్టానాం. ఇప్పుడేముంది? కదా వాళ్ళ కీర్తి మాత్రమే ఉంటుంది గూడోకంలో. దేవాపి అనేటువంటి మనం చెప్పుకున్నాం జ్ఞాపకం అనుకుంటాను శంతను భ్రాత దేవాపి శంతనోర్భ్రాత మరుశ్చ ఇక్ష్వాకు వంశజః. చంత సోదరుడు దేవాకి విత్వాకు వారు మరో కలాప గ్రామ ఆసాదం వీళ్ళిద్దరూ కలాప గ్రామంలో వేయించేసి ఉంటారు. ఎలా మహాయోగ బలాన్వితౌ. వీరు మహాయోగ బలంతో అక్కడ ఉండి తౌ ఇహ ఏత్య కరేరంతే కలియం అయిపోయిన తర్వాత వాళ్ళు మళ్ళీ ఇక్కడికి వచ్చి వాసుదేవాను శిక్షితౌ పరమాత్మకేత బోధించబడి వర్ణాతి మోహితం ధర్మం పూర్వ వస్తు ప్రసహించారు.

ఇద్దరు మళ్ళీ యధాపూర్వం వరణాశ్రమ మహాచార ధర్మాలను ప్రవర్తింపచేస్తారు. ఏ వాక్యం మరు మరు. కృత, శ్రేత, ద్వాపర, కలి అనేటువంటి నాలుగు యుగాలు ఇదే క్రమంగా ప్రాణులలో లోకాలలో ప్రవేశిస్తాయి, తిరుగుతూ ఉంటాయి. నాయనా. ఇవన్నీ నీకు వరతలో చెప్పాను మయా ప్రోక్తా నరదేవా రాజులందరూ చెప్పాను భూమౌ మమత్వం కృత్వాంతేహిత్వేమాం నిధనంగతా ఈ రాజులందరూ నా భూమి నా భూమి నా భూమి అని భూమి ఓమకారం పెంచుకొని ఓమకారం తోటి పోయారయ్యా అంటున్నారు. అంతా నిధనంగతాః కృమి విటు భస్మ సంజ్ఞాంతే రాజ నామ్నోపియత్యతి అంటే ఎలా? కృమి ఓ విష్టో భస్మమో ఇలాంటి శరీరం తోటి రాజనేటువంటి పేరుతోటి భూతద్రుకు ప్రాణులకు ద్రోహం చేస్తున్నారు తత్కృతే స్వార్ధం కిం వేద నిరయోయతః నరకం మాత్రమే రప్పించేటువంటి ఆ శరీరం ఇంకా స్వార్ధం ఏముందండి? వాడు స్వార్ధపరుడా? స్వార్ధపరుడు అంటే తనకు మేలు జరగాలి. కానీ మానవులు తాను చేసే పనితో ఏమొస్తుంది అది నరకం వస్తుంది. తనకు తాను కీడు తెచ్చుకునేవాడు ఎలా స్వార్థ వాడు అవుతాడండి మూర్ఖుడు కాబట్టి. అందుకే స్వార్థంకి వేద అలాంటివాడు స్వార్థాన్ని ఏం తెలుసుకుంటున్నాడు? కదం సేయమఖండాభూహు పూర్వైర్మే పురుషైర్ఘృతా ఈ భూమి నా పూర్వులు ఎలా ధరించారు తరువాత వారు మళ్ళీ దీన్ని ఎలా చేస్తారు నా కొడుకు నా మనవడికి నా మునువరి వారికి ఎలా భూమిని అప్పజెప్పాలి ఇదే ఆలోచన. ఇంకేముంది? తేజో వర్ణమయం కాయం గృహిత్వా ఆత్మతయా అబుధః అంతే కదా? తేజో అప్పు అన్నమయం. శరీరం అంటే ఏమిటి? నిప్పు, నీరు, అన్నమయం. కదా ఈ శరీరాన్ని వాటితోటే పెంచుకొని జ్ఞానం లేని వాళ్ళు మదీం మమతయాచ ఉపౌ నాది భూమి నాది భూమి అనే భావనతోటి హిత్వాంతే అదర్శనంగతాః వాళ్ళు వీళ్ళు ఆ భూమి వదిలిపెట్టి ఇప్పుడు కనబడకుండా పోయారయ్యా. ఏ ఏ భూపతయా రాజన్ గుంజంతి భువ ముజత.

తన పరాక్రమంతో ఏ ఏ రాజులు భూమిని అనుభవించారో కారేనతే గృతా సర్వే కథా మాత్రా అలాంటి రాజులందరూ ఇప్పుడు కథల్లో మాత్రమే కనబడుతున్నారు ఇక్కడ ఉన్నారు కథా మాత్రా కథా సుచా కథల్లో దొరుకుతారు పురులవుడు ఉన్నాడు, మాందాత ఉన్నాడు, విశ్వాగు ఉండేనట. కార్తక్య విద్యార్జనుడు పరిపాలించేనట. దుర్యోధనుడు మహా దుర్మాహుడు అట అంతే. ఎక్కడున్నారు? వాడు లేడు, వీడు లేడు, అనవసరం అందరూ నా భూమి నా భూమి అన్నారు, అన్నీ వదిలిపెట్టి పోయారు. రెండవ అధ్యాయం దృష్టువా ఆత్మని జయే వ్యగ్రాన్ రూపాన సతతి పూరియం. నేను గెలవాలి నేను గెలవాలి నేను భూమిని గెలవాలి అనుకునేటువంటి రాజులను చూసి భూమి నవ్వుతుందట. సతతి అహోమా విజిగీశంతి మృత్యో పీడనకా. మృత్యువు చేతిలో ఆడబొమ్మలైన రాజులు నన్ను గెలవాలనుకుంటున్నారు. కామయేష నరేంద్రాణాం మోగత్యాత్ విదుషామపి జ్ఞానం ఉన్నప్పటికీ రాజు ఈ కోరిక వ్యర్థమే అవుతుంది. యేన పేనోపమే పిండే యహ అతి విశ్రంభితా యే అతి విశ్రంభితా నృపాః నీటి గుడగ కూడా కాదట నీటి నీటి నురుగు పేనమంటే నురుగు నురుగు లాంటి శరీరం మీద ఇంత ప్రేమ పెంచుకున్నారండి రాజులు. అతి విశ్రంభితా నృపా పూర్వం నిర్జిత్య షడ్వర్గం యేశ్యామః రాజమంత్రిణః. మొదలెయ్యి న్యాయంగా షడ్వర్గాన్ని గెలవాలి. కామ క్రోధ లోభ మోహ మద మాత్సర్యాలను గెలిచిన తర్వాత రాజులను గెలవాలి. తతః సచివ పౌరురాప్త కరీంద్రాన్ రాజులను గెలవాలి మంత్రులను తర్వాత సచివులను పౌరులను మిత్రులను కదా ఇలాంటి వారందరినీ తర్వాత అత్య కంటకాన్ ప్రజలను భాషించే వారిని తర్వాత గెలవాలి ఏవంత్రమేన జేక్ష్య మహా పృథిమీం సాగరమేతగా మేము ఈ రీతిలో మత్త భూమతలని గెలుస్తాము. ఇతి ఆచార వద్ద హృదయాః నపశ్యంతి అందుకే అంతకం. యా వీళ్ళు ఆశతో కలలు కంటూ ఉంటుండగానే వాడు కర్తా వస్తాడు. అంటే అతి దగ్గరలో ఉన్న మృత్యువును చూడలేక దూరంలో రాబోయే రాజ్యాలను భోగాలను అరుపిస్తున్నాడు. ఎంత మూర్ఖులు అంటున్నారు. సముద్రావరణాం జిత్వా మాం విచంతి అభిమోజత. సముద్రమే అద్దు. ఉన్నటువంటి నన్ను గెలిచి మళ్ళీ వాళ్ళందరూ నాలోనే కలుస్తున్నారు. ఎక్కడ కలుస్తారో అంటారో మట్టిలోనే.

ఏదా పొందారు సముద్రంలో కలుస్తారు. కియదాత్మ జయస్య ఏతదు ముక్తిహి ఆత్మ జయే ఫలం వీళ్ళు ఆత్మ జయం ఇక్కడ. వీళ్ళ ఫలం ఎంత? వీళ్ళు వీళ్ళు ముక్తిని ఏం గెలుస్తారు? మాం విసృజ్యైవ మనవః తత్సుతాస్య కురూద్వః భూమిని. రాజ్యాన్ని ఇలాంటి వాటిని మనువులు మనుపుత్రులు గతాః యధాగతం యుద్ధే ఎలా వచ్చా అలాగే యుద్ధంలో మీ నిండంతా పూజారు. కా కాహ పే మాం జేష్యంతి ఇలాంటి వారు నన్ను గెలుస్తారా? వేసిన వాళ్ళందరూ పారిసిన వాళ్ళందరూ ముందు వచ్చే వాళ్ళు ఉంటారా? అందుకే అబుద్ధయః మత్కృతే పితృపుత్రాణాం భ్రాతృగుణాంచాపి విద్రా నాకోసం తండ్రి కొడుకు సోదరులు. అని కొరకుండా వారిని వారిని చంపుకుంటారు. వారిలో వారికి భూమి కొట్టాలి. వారి కోసమే విరోధం వస్తుంది. జాని యగతాం రాజ్యే మమతాబద్ధ చేతతాం అందరి మనస్సులో ఏముంటుంది మమత. దేని మీద? బంధువులు కాదు, నా భూమి, ఇది నా భూమి, ఇది నా భూమి. నేను గెలుస్తా, నేను గెలుస్తా, నేను గెలుస్తా అని నమకారం పెంచుకొని మమైవేయమ్మతి ఇదంతా నా భూమే. మీకు లేదు అంతా నాది అని మూడురు మాట్లాడుకుంటారు స్పర్ధమానాహమితో గ్రంథి పోటీ పడి విరోధించి పరస్పరం చంపుకుంటారు. ప్రియంతే మత్కృతే జనాః నృపా కృధుహు పురూరవ గాధి నపుత భరత అర్జున మాంధాత సగర రామ కట్వాంగ దుందువ రఘు తృణబిందు యయాతి శరియాటి జయదత్తను భగీరథ కువలయాక్ష కాకుష్ట నైశద హిరణ్యకశిప ఉత్తర రావణ లోకరావణ నముచి శంబర భౌమ హిరణ్యాక్ష తారక అని ఈ కే రోకరావణుడు రావణుడు అన్నాడు. కానీ వీడేవాడు లోకమును పీడించే రావణుడు అని చెప్పుకోవచ్చు. మనకు వేరే పురాణాల్లో శతకంఠ రావణాసుడు ఉన్నాడు. వాడిని రోకరావణుడు అని చెప్పుకున్నారు. ఇలాగే నముతిహి ఇలాంటి అన్యేకే బహవో దైత్యః చాలా మంది రాక్షసులు, రాజులు, చక్రవర్తులు మహేశ్వరులుగా ఉండి సర్వే సర్వవిధ సూరా

మేమందరం మాకు అన్నీ తెలుసు మేమే సూర్యులం అనుకున్నారు. సర్వే సర్వజితః అంట అందరినీ గెలిచారు ఎవ్వరినీ గెలవరు. మమతాం మయ్య వర్తంత ఇలాంటి వారందరూ గెలిచిన వారు, గెలవని వారు, ఓడిన వారు, బతికిన వారు, బతుకుతున్న వారు అందరూ నా మీదనే మమకారంతో బతుకుతున్నారు. నా భూమి నాకు ఇంత భూమి ఉంటే చాలు నాకు ఇంత భూమి కావాలి. లోకమంతా భూమి కోసం కొట్టాడుతున్నారు కృత్వా ఉచ్చైహి ఆశలు బాగా పెంచుకుంటున్నారు నా కోసం ఎవరు చెప్తున్నారు భూమి చెప్తున్నారు నా కోసం కథావశేషా కాలేన. ఇలా కొట్టా అనే వాళ్ళందరూ కాలంలో కలిసిపోయారు, కళ మాత్రం మిగిలింది. అకృతార్థ నా బలువు ఏంటంటే నన్ను గెలిచి చస్తే బాగుండేది. కానీ అభ్యర్థం అనుకున్న కోరిక తీరకుండానే అందరూ పోయారు. కథా ఇమాస్తే కచితా మహీయతాం. నమస్కారంగా చెప్తున్నాడు వ్యస్త భగవానుడు. ఈ రీతిలో మీకు నేను చాలా మంది రాహుల కథలు చెప్పాను. ఎలాంటిది? వితాయ లోకేషు యచ పర్యేయు. లోకములో కీర్తి పెంచుకొని ప్రాణాలు వదిలినటువంటి వాళ్ళ కథలు చాలా చెప్పారు. ఒకటి గుర్తుంచుకోవాలి ఇలా ఎందుకు చెప్పానో తెలుసా విజ్ఞాన వైరాగ్య వివక్షయా. దీన్ని వింటే కొంచెమైనా జ్ఞానం వస్తుందేమో. ఇంత పెద్దవాళ్ళు కూడా ఇంత ఘనకార్య చెప్పి కూడా ఏమయ్యారు పోయారు కదా మనం మాత్రం ఉంటామా పోయేవాళ్ళేమే కదా అలాంటి దానికి ఎందుకు గొడవలు అని వైరాగ్యం జరుగుతుందేమో. ఇదంతా నశ్వరము, అతనే నిత్యం అనేటువంటి జ్ఞానం కలుగుతుందేమో అని ఇలాంటి జ్ఞానం కోసం వైరాగ్యం మీకు బోధించాలని చెప్పాను, ఇదంతా వచో విభూతి మాటల గారడే కానీ. అంటే ఇన్ని వేల సంవత్సరాలు పరిపాలించారు, లక్షలేళ్ళు పరిపాలించారు, సోతం చేశారు, ఉద్దేశం కాదు, అంత గొప్ప వాళ్ళు కూడా ఇలా కలిపారు.

అంటే ఎంత ఘనకీర్తి సంపాదించినా, ఎంత పరాక్రమం సంపాదించినా, ఎంత బలం ఉన్నా, ఎంత ధనం ఉన్నా, ఎంత జ్ఞానం ఉన్నా ఇలా నటించేవాడు. అందరిలా పోయేవాళ్ళే అని తెలుసుకొని విజ్ఞానము వైరాగ్యం జరగడానికి కొన్ని మాటలన్నీ కొన్ని కథలలా చెప్పాను. ఇదే పరమార్థం అనుకొని అంతా ఇంతకాలం బతికారు, అయ్యో మనం బతకడం లేదే అని ఏడవకండి, ఇంతకాలం బతికి మాత్రం వాళ్ళని ఏం సాధించారు అని ఏడవండి. అంటే వాస్తవం తెలుసుకోండి. జ్ఞానులు కండి, వైరాగ్యం పెంచుకోండి. అందుకే వాచో విభూతిహి నచో పరమార్థం ఇది పరమార్థం కాదు అంటే రాజ్యం పరిపాలించుతావ్. ప్రజలను పరిపాలించుటో ఆస్తి సంపాదించుటో ఇవి పరమార్థం కాదు, ప్రతి రాజు కథలు ఎందుకు రాముని లాగా ప్రవర్తించండి రావణాసురుడి లాగా కాదు, ధర్మరాజు లాగా బతకండి విశ్వర్ధనుడి లాగా కాదు. దేవాల ఎగ్జాంపుల్ దృష్టాంతం చెప్తున్నాం వాటితో మీకు విజ్ఞాన వైరాగ్యం చనిగానని చెప్తున్నాము దీన్నే పరమార్థం అని తీసుకోకండి అంటే మేము అలా చేస్తాం వాళ్ళు చేయరు కదా మేము కూడా చేస్తాం. వారు రాజ్యం పరిపాలించారు, అందరిని పరిపాలించారు, నేను కూడా సంపాదించాను. ఇలా దాన్ని పరమార్థంగా తీసుకొని మీరు పక్క దారిలో ఉండు. మీలో జ్ఞానం కలగాలని వైరాగ్యం నేను మాటల యొక్క చమత్సారంతో విధానం అంతే ఇదంతా వాగ్వైభవము. ఎందుకు చేయాలి ఆ పని అంటే ఎత్తు ఉత్తమ శ్లోక గుణానువాద సంగీయతి అభిష్టం అమంగళ జ్ఞానం. ప్రధానం ఏమిటి? పరమాత్మ జీవత్వం. ఈ రెండే సత్యం. జీవులు అజ్ఞానంతో, మోహంతో, మాయతో. ఎన్ని ఎన్ని రకాల అకృత్యాలు జరుపడానికి అవకాశం ఉందో, ఎన్ని జరుపుతారో, ఎన్ని అకృత్యాలు జరిపి అధర్మాన్ని ఎలా వృద్ధి చేస్తారో, ఎంత మోహంలో పడతారో.

మనకు అర్థం కావటానికి కథా రూపాల్లో మీకు అన్ని అందించాను. న్యాయంగా ఇందులో ఉత్తమ శ్లోక గుణానువాద గీయతే. ఏ కథలోనైనా ఏం చెప్తున్నాం? పరమాత్మ గుణములనే పీల్చిస్తున్నాం. ఎలాంటిదది అంటే అభీష్ణం అమంగ రక్షణః. సంపూర్ణ మంగళాన్ని తొలగించేటువంటిది. తమేవ నిత్యం తృణయాదభీక్షణం కృష్ణేమలం భక్తిమభీక్షమానః. పరమాత్మ కీర్తిని పెంచేది మన అశుభాన్ని తొలగించేటువంటి ఆ పరమాత్మ యొక్క కథలనే నిత్యము వినండి. పరమాత్మ యందు పరిశుద్ధమైన భక్తి కలిగి ఉండవు. అందుకే కథలన్నీ. ఎందుకు కథలు? భగవంతుని కీర్తిని వినాలి, భగవంతుని గుణాలను వినాలి. అవి వింటే పరమాత్మ యందు భక్తి కలుగుతుంది. మొత్తం సారం ఎందుకు ఈ భాగవంతం అంతా ఇందాక రాదు రా ఇవన్నీ ఆ ఎవ్వరు లేరిపోమన్నారు అనుకో రక్షమేం వచ్చింది అవన్నీ ఏమీ లేవు మీకు బుద్ధి రావాలని చెప్పాను. భక్తి మతి ఇష్టమాన నానా రాదంటున్నాడు కేనోపాయేన భగవాన్ కలిహి దోషాన్ కలౌ జనా విజమిష్యంతి. అంతా చెప్పారు కానీ నాయనా కొడుకు పెద్ద బాంబు ఇచ్చాడు కలి వచ్చేసాడు ఇన్ని పనులు చేస్తున్నాడు అందరిని ఆజనం చేస్తున్నాడు అధర్మం ఏమో చెప్పావు నాయనా మరి అది గట్టి ఎందుకు. ఆ తరి దోషాలను ఏ ఉపాయంతో తొలగించుకోవాలి తన్మే బ్రూహి ఎందుకంటే యుగములు యుగధర్మములు యుగమానము ప్రళయము కల్పము. ఇవన్నీ కూడా పరమాత్మ యొక్క ఈశ్వర రూపస్య కాలస్య గతి ఇదంతా కాలగతే కదా. దాన్ని నాకు వివరించవలసింది యుగాలు ఎన్ని యుగధర్మాలు ఏమిటి ప్రళయం ఏమిటి కల్పం ఏమిటి ఇవన్నీ వివరించండి అంటే కృతే ప్రవర్తతే ధర్మః చటుఃపాత్. హృదయంలో ధర్మము నాలుగు పాదాలతో అలాంటి మానవులతోటే కలిసి ఉంటుంది. అదేమిటి? సత్యం, దయ, తపో దానం. ఈ నాలుగు కలిసి పారాలి కృతయుగంలో పారాలు. సంతుస్తులు, దయ గలవాళ్ళు, మైత్రా, శాంతా, దాంతా, చితిక్షవ.

దేని గ్రహము ఓర్పు గలవాళ్ళు ఆత్మా రామాః తమదృశః ప్రాయస శ్రమణాజనః కృతయుగంలో ఎక్కువ మంది శ్రమణ అంటే సన్యాసుల్లాగానే ఉంటారు. రమణాజనాః త్రేతాయాం ధర్మపాదానాం తుర్యాంశః ఇయ్యతి త్రేతాయుగంలో నాలుగో భాగం పోతుంది. అధర్మపాదైహి అనురుత హింస అసంతోష విగ్రహైహి. ఆ నాలుగింటిలో ఒక్కొక్క దానికి నాలుగో భాగం పోతుంది. దేనితోటి చెప్తున్నాడు? అధర్మ భాగం ఏదివి? అనృతము, హింస, అసంతోషము, విగ్రహం. అబద్ధము, హింస, సంతోషం లేకపోవుట విరోధం. తద క్రియా తపోనిష్ఠాః నాతి హింస్రాః నలంపతః శతాయుగంలో ధర్మ కార్యాలు చేస్తారు, తపస్సు కూడా చేస్తారు. అయితే ఎక్కువ హింసను అరుదరిస్తాడంట. అంటే ఏమర్థం? హింస మొదలైంది శ్రేతాదిగంలో. అలాగే నలంపటా ఎక్కువ ఆశ ఉండదట. నలంపటాః త్రైవర్గికా త్రైవృద్ధా వరణా ధర్మార్థ కామాలనే సేవిస్తారు అంటే నాలుగో భాగం నాలుగో సంగతి. పోయింది. అందుకే త్రయీ వృద్ధాః వర్ణాః బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య అవి కూడా త్రయీ వృద్ధాః. వేదముల చేత వృద్ధి పొందించబడేవే. బ్రహ్మోత్తరా నృప అప్పుడు కూడా బ్రాహ్మణులే శ్రేష్టులుగా ఉంటారు. తపము, సత్యము, దయ, దానము ఈ నాలుగికలో ద్వాపర యుగంలో. సగం పోతుందట. హింస, అతుష్టి, అనృత, ద్వేషములు. ఈ నాలుగిటితోటి ధర్మస్య అధర్మ లక్షణైహి. నాలుగిటిలో కొంత కొంత పోతే అంతే మొత్తం పోతే అది అర్థం. నాలుగో భాగం పోవు. నాలుగో భాగం అప్పుడు పోయింది, సగ భాగం ఇప్పుడు పోయింది. ధర్మ రక్షణై యజస్వినః మహా మహాశీలః స్వాధ్యాయ అధ్యయనే రతః ఇందులో కీర్తివంతులు గొప్ప స్వభావము స్వాధ్యాయం అధ్యయనంలో ఉంటారు.

ఆగ్యా శ్రీమంతులు కుటుంబినా అపృక్తా వర్ణా క్షత్ర ద్విజోత్తర ద్వాపరేగం వచ్చేసరికి బ్రాహ్మణులతో పాటు క్షత్రియులు కూడా శ్రేష్టులుగా పరిగణించబడతారు అంటే కొద్దిగా కెటగిరీ తగ్గుతుందన్నమాట. కలవుతు ధర్మ హేతునాం తుర్యాంచః కలియుగంలో నాలుగో పాదం మాత్రమే మిగులుతుంది. ఏకమానైహి క్రీయమాన అంతే తోపి విరంచ్యతి. అధర్మం పెరుగుతున్న కొద్దీ ధర్మం యొక్క భాగం తగ్గుతూ ఉంటుంది. చివరికి ఆయనతో పోతుంది. ధర్మం పూజ చేస్తుంది తత్మిన్ లుబ్ధా దురాచారా నిర్దయా శుష్కవైనః అకారణ ద్వేదం కలిగి ఉండేటువంటి వారు దుర్భగాః పూరితర దాస్య దౌర్భాగ్యం ఉంటుంది, ఆశ ఎక్కువ ఉంటుంది. శూద్ర దాసోత్తరా ప్రజాః కలియుగంలో శూద్రులు, దాసులు వాడినే ఉత్తమం. శూద్ర దాసోత్తరా ప్రజా సత్వం ప్రజత్వమై దృశ్యంతే పురుషే గుణా గుణాలు మూడు నలబడుతుంటాయి కార సంజ్యోతితా సేవై పరివర్తంతే అవే తిరుగుతుంటాయి. తత్వం ఒకసారి, అజస్సు ఒకసారి, తమస్సు ఇంకోసారి. అంటే కలి వచ్చేసరికి తత్వం అజస్సు పోయి చివరిది మిగులుతుంది. తమస్సు మాత్రమే మిగులుతుంది. ప్రభవతి యదా తత్వే మనోబుద్ధి ఇంద్రియానిత్య. మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియములు తత్వంలో ఉన్నప్పుడు కృతయుగముగా చెబుకోండి. అప్పుడు జ్ఞానము తపస్సులో రుచి పుడుతుంది. ధర్మార్థ కామాలలో భక్తి ఉండి. రజోగుణం తో ప్రవచించినప్పుడు త్రేతాయుగం ఉంటుంది. అప్పుడు లోభము, అసంతోషము, మానము, దంభము, మత్సరము. ఇవి ప్రతి కర్మకు ఉంటాయి. దీని తరువాత చెప్తున్నాడు కర్మ నాన్ చాపి కామ్యానాం ద్వాపరం. ద్వాపర యుగంలో కామ్య కర్మలు మొదలైతాయి. అప్పుడు రజస్సు తమస్సు కలిసి పనిచేస్తుంది. తజస్తమః యదా మాయానృతం సంద్ర నిద్ర హింసా విషాదనం శోకో మోహః భయం దైన్యం సకలివి కలియుగంలో ఇవన్నీ ఉంటాయి కేవలం తమోగుణమే యస్మాత్ క్షుద్ర దృశో మస్య

ఆ మానవులందరి దృష్టి క్షుద్రంగా ఉంటుంది. దృష్టి మార్పోతుంది. పైదాకా వెళ్లరు. నా పొట్ట నేను నింపుకుంటే చాలు. దానికి కావాలంటే ఎదుటి వాని పొట్టను కాల్చేసినా పోసేసినా ఇబ్బంది లేదు. దృష్టి చాలా క్షుద్ర దృష్టి ఉంటుంది. యస లోభ కామ్యాం ద్వాపరం కలిస్తమ సస్ముత క్షుద్ర భాగ్యా యస్మాత్ క్షుద్ర దృశ్య మస్య క్షుద్ర భాగ్యా. ఆ దృష్టము తక్కువే. ఊపు కూడా శుద్ధంగా ఉంటుంది, ఆకలి మాత్రం ఎక్కువ ఉంటుంది. మహాశనాః బాగా తిండిపోతులు అవుతారు అంటున్నాడు. కావినః విత్తహీనాస్య కోరికలు ఎక్కువ ఉంటాయి డబ్బు ఉండదు. స్వైరిణ్యః స్త్రీయః ఇష్టమొచ్చినట్టు తిరిగే స్త్రీలే ఉంటారు కరిల్యంలో. యథేష్ట ప్రవర్తిస్తారు అది కూడా అసత్తి అసత్తులు. దశ్చుత్ కృష్టా జలఫలాః. ఊళ్ళలో దొంగలే ఎక్కువ ఉంటారు. వేదాః పాఖండ దూషితా వేదములన్నీ నాచికుల చేత పాపుల చేత. దూషించబడతాయి. రాజానస్య ప్రజాభక్ష రాజులు ప్రజలంచినే వారే రాజులు. శిశునోదర పరాజనః భోజనము కావాలి, స్త్రీ కావాలి. ఈ రెండిటి యెద్దే కోరిక ఉంటుంది. అవ్రతాః వటవః బ్రహ్మచారులు వ్రతము ఉండదు. అశౌచాః భిక్షవః సన్యాసులకు ఆచారం ఉండదు. అంతే కాదు భిక్షవస్య కుటుంబిన అంటున్నారు. సన్యాసులు కూడా కుటుంబం కలిగే ఉంటారట. భిక్షవస్య కుటుంబిన తపస్వినః గ్రామవాసా. తపస్సు చేస్తామంటారు ఊళ్ళలో మకానిస్తారండి. తపస్సునః గ్రామవాసాః జ్ఞాసినః అత్యర్థలోలుపః సన్యాసులకు డబ్బు మీద ప్రేమ ఎక్కువ ఉంటుంది. అత్యర్థలో రూప క్రస్వకాయా మహాహారా పొట్టిగా శరీరం ఉంటుంది ఆహారం బాగా ఉంటుంది భూర్యపత్య సంతానం ఎక్కువ ఉంటుంది గత స్త్రీయ సిగ్గు విడిచి పెడుతారు. సత్త కుటుంబ భాషిన్యః చౌర్య మాయోరు సాహస మాట్లాడుకోవడం అంటే కుటుంబం గురించి మాట్లాడుకోవడమే ఉంటుంది.

ఇంకే మాట్లాడవలసిందే లేదన్నమాట. చర్చతో కుటుంబ పాటిన్యః అది కూడా శౌర్య మాయా ఉరు సాహస. మా కుటుంబాన్ని పోలించడానికి నేను ఎన్ని దొంగతనాలు చేశాను, ఎందరిని మోసం చేశాను, ఎంత సాహసం చేశాను ఇవి చెప్పుకునే వాళ్ళు ఉంటారు. పడయిత్యంతి వై క్షుద్ర కిరాతా కూటకారిణః కపటం మోసం ఇలాంటివి చేసేవాళ్ళు పడయిత్యంతి పంద్యాలు పెట్టుకొని ప్రతిదానికి పందెమే. డబ్బులు సంపాదించాలి కదా వీటి పేరు గురించి వివహరిస్తారు. అనాపద్యపి మమ్ చెంతే వార్తాం సాధుదు గుప్చితాం. ఆపద లేని సమయంలో కూడా మంచివారు అసత్తించుకునేటువంటి వృత్తిని వాళ్ళు అవలంబిస్తుంటారు. పతిం చెక్యంతి నిర్ద్రవ్యం. డబ్బు లేని భర్తను భార్య వదిలి పెడుతుంది. పతిం త్యక్ష్యంతి జనిద్రవ్యం మృత్యాపి అఖిలోత్తమం. శవకులు కూడా డబ్బు లేని రాజు ఎంత మంచివాడైనా విడిచి పెట్టాలి. మృత్యం విపన్నం పతయః. ఆపద వస్తే సేవకుడిని ప్రభువుని వదిపెడతాడు. తన సేవకుడి మీద ఆపద వచ్చింది అనుకోండి మంచిగా ఉంటే చేయి చేయి. నేను పెట్టుకున్నది ఎందుకు పని చేయడానికి కోసం. నీకు తప్పు వచ్చింది ఎక్కడ చూడాలి పో నేను ఇంకో పెట్టుకుంటాను అంటాడు. ఆపద వస్తే సేవకుడిని పతి వదిపెడతాడు. కౌలం గాత్య అపయస్విని పాలు ఇయ్యని ఆవులను విడిచిపెట్టేస్తారు. అపయస్విని పితృ భాష్యు దృహద్జ్ఞాతీ నిచిత్వా సౌరత సౌహృదాః స్త్రీ సమాగమాన్ని కోరేవారు తల్లి, అన్న, తమ్ముడు, గురువు, పెద్దనాన్న, చిన్ననాన్న అలాంటి అన్ని సంబంధాలను సముద్రంలో ముంచేస్తారు. మరి ఏం కావాలి? అబ్బాయి అయితే అమ్మాయి సాలవాసం కావాలి, అమ్మాయి అయితే అబ్బాయి సాలవాసం కావాలి. తల్లి లేదు, తండ్రి లేదు, గురువు లేదు, మిత్రుడు లేదు, గర్భము లేదు ఇలా నానాంద్రు త్యాల సంవాదాః అందరూ. బావమరిది తోటి మరదళ్ళతోటే మాట్లాడుతాం. వేరే వారితో మాట్లాడం. ననా దృశ్యార సంవాదాః దీనా త్రైనాః కలవు నరా కలియుగంలో.

నరులు స్త్రీనా స్త్రీ స్త్రీ మీద వ్యామోహం ఉండే వాళ్ళే ఉంటారు. శూద్రాః ప్రతిగ్రహిశ్యంతి తపోవేషోపజీవినా తపస్సు చేసి బతికే వారి వేషాలను శూద్రులు వేడుకుంటారు. ధర్మం వశ్యంతి అధర్మజ్ఞ అధర్మం తెలిసిన వారే ధర్మాన్ని చెప్పుకుంటారు. ఎలా? అధిరుత్య ఉత్తమాసనం. ఉత్తమాసనం ఎక్కి వీళ్లే ధర్మాన్ని చెప్పుకుంటారు. నిత్య ఉద్విగ్న మనసః ప్రతిక్షణం మనస్సు ఉద్వేగం తోటే ఉంటుంది. దుర్భిక్షకర కర్షితః. ఓ పక్కన కరువు మరో పక్క కరం అంటే పన్ను. వీళ్ళు బాధపడతారు. నిరన్య భూతలే రాజన్ నానా వృష్టి భయాతురా. అనావృష్టి తోటి ఆహారం లేకుండా భయం పుట్టితే వాతా అన్న పాన శయన వ్యవాయ స్నాన పోషణైహి హీనాః వస్త్రము లేదు అన్నము లేదు పానము లేదు నిద్ర లేదు. అలాగే సంభోగాదులు లేవు, స్నానము లేదు, ఆభరణము లేవు, ఇవన్నీ లేకుండా ప్రజలు ఎలా ఉంటారంటే, ఎలా కనపడతారంటే విశాచ సందరిచా. ఇప్పుడు మనం చూస్తున్నాం ఒక దాని పిశాచ రాక ప్రధానం మనకు పిశాచ సందర్శా భవిష్యంతి కలవు ప్రజా కలవు కాతనికే పెద్దే విదుశ్య చెత్త చిల్లిక కోసం కూడా మైత్రి వదిలిపెట్టి విరోధం పెంచుకొని చంపుకుంటారు. త్యక్షత్రిచ ప్రియాన్ ప్రాణాన్ హనిత్యంతి స్వకానపి ఆ చిల్లి గవ్వ కోసం తన ప్రాణాలు విడుస్తారు ఎదుటి వారిని కూడా చంపుతారు. నరక్షిత్యంతి మనుజాః తవిరౌ పితరా కలియుగంలో వృద్ధులైన తల్లిదండ్రులను కుమారులు పోషించరు పుత్రాన్ సర్వార్ధ కుశలాన్ క్షుద్రా అలాగే పిల్లలను కూడా తల్లిదండ్రులు పోషించరు. ఎందుకు శిశునోదరంభరా నాకే తెలిసింది నీకేం పెడతానయ్యా. రెండోది 70, 80 వాళ్ళు కూడా ఇంకో వీడియో చేసుకుంటారు. చేసుకొని ఆ భార్యను చూడడానికి కోసం సంతానాన్ని ఇంటి నుంచి కలిపేస్తారు. అందుకే కొందరు శిష్టపరులు, కొందరు ఉదరంబరులు.

పరవు న రాజన్ జగతాం పరం గురుం త్రిలోకనాధానద పాదపంకజం ప్రాయేణ మత్యా భగవంత మచ్యుతం యక్ష్యంతి పాఖండ విభిన్న చేదత. పాపుల వాదముతో భేదించబడిన బుద్ధి గలవాళ్ళు కలియుగంలో పరమాత్మను ఆరాధించరు. భగవత్ ఆరాధనను నాస్తికుల వాద బరంతో చెడిపోయిన బుద్ధి గలవారై ఆరాధించరు. ఎన్నామధేయం మ్రియమాన ఆతురా పతన్ క్షళన్ వా వివశః గృణన్ కుమాన్. చనిపోతున్నవాడు, రోగగ్రస్తుడు, పడబోతూ, జారబోతూ, పరవశంలో ఉండి ఏ పరమాత్మ యొక్క నామాన్ని పలికితే విముక్త కర్మాంగర ఉత్తమాంగతిం ప్రాప్నోతి. అన్ని కర్మాశయాలను వదిలి ఉత్తమ గతిని పొందుతారో యక్షేంతి నసం కరౌజ్జన అలాంటి పరమాత్మను కలియుగంలో మానవులు పూజించరు. భూతాన్ కలిభూతాన్ దోషాన్ ద్రవ్య దేశ ఆత్మ సంభవాన్ అని దోషాలే. ద్రవ్యం అలాంటిదే, దేశం అలాంటిదే, మనస్సు అలాంటిదే. సర్వానుహరతి చిత్తస్తః భగవాన్ పురుషోత్తమః అంటే మాలగం చెప్తున్నాడు ఎలాగండి గతి అంటే ఇన్ని రకాల మానవుల దోటాలను కూడా హృదయంలో అంతర్యామిగా ఉన్న పరమాత్మ హరిస్తాడు. కృతః సంకీర్తితః జాతః విన్నా చాలు, విర్చించినా చాలు, ధ్యానం చేసినా చాలు, పూజించినా చాలు, చివరికి ఆదరించినా చాలు, తానేం చేయకున్నా పక్కవాడు వారు భక్తులండి బాగా చేసుకున్నారు అంటే చాలు. ఆదరించినా చాలు దృఢాం జునోతి భగవాను హృస్తః జన్మాయుతా శుభం పదివేల జన్మలలో ఉన్న పాపాన్ని కూడా పరమాత్మ పోగొడతాడు యథా హేమిత్తితో వన్ని దుర్వర్ణం హంతి ధాతుజం బంగారాన్ని నిప్పులో వేస్తే బంగారం యొక్క మలినం పోగొట్టదు. నిప్పు ఎలా అగ్ని పోగొడుతుందో ఏవం ఆత్మగతో విష్ణుహు.

ఆత్మలో అంతర్యానిగా ఉన్నటువంటి పరమాత్మ యోగినాం అశుభాద్యయం యోగుల యొక్క పాపపు స్వభావాన్ని తొలగిస్తాడు విద్యా తపప్రాణ నిరోధ మైత్రి తీర్థాభిషేక వ్రత దాన జప్యైహి నాత్యంత శుద్ధిన్ లభతే విద్యా, తపస్సు, ప్రాణాయామము, స్నేహము, తీర్థాభిషేకము, వ్రతము, దానము, జపము వీటితో అంతగా పాపములు తొలగవు పరిశుద్ధి కలగదు ఎలా అయింది మరి కృధిస్తే భగవతి పరమాత్మను హృదయంలో ఉంచుకుంటే శుద్ధి వస్తుంది అంటే ఏమిటి భగవంతుని హృదయంలో ఉంచుకోకుండా ఇవన్నీ చేసినందువలన పెద్దగా అది తన వేరు తస్మాత్ సర్వాత్మన రాజం కృధిస్తం కురు కేశవం ప్రత్యేమందు నాయనా సర్వాత్మన అగ్ని రకములుగా పరమాత్మను హృదయంలో ఉంచుకోండి. బ్రీయమాన అవవిహా తతో యాతి పరాంజలి. అందులో నీవు బ్రీయమాన కదా ఇది తీయండి అది రాదులే. ఆ వచ్చింది వచ్చింది. మ్రియమాన అవహిత మరణించే ముందు ధ్యానం చేసినా ఉత్తమ గతిని పొందుతావు. మ్రియమాన యతిధ్యేయన భగవాన్ పరమేశ్వర బతికున్నంత కాలం. మరి ఇంతకు ఉన్న కనీసం చనిపోయే ముందైనా పరమాత్మను ధ్యానం చేయండి. ఆత్మ భావం నయత్యంగ సర్వాత్మ సర్వ సంశ్రేయః. అతను సర్వాత్మ. అందరికీ ఆశ్రయం. అలాంటి మహానుభావుడు స్మరిస్తే తనలో చేర్చుకుంటాడు. ఆత్మభావం నయతి. కలేహే దోషనిషే రాజన్ అస్తిత్యేకో మహానుగుణః. ఇన్ని దోషాలు చెప్పాను కదా కలియుగానికి? ఇన్ని దోషాలు ఉన్న కలియుగంలో కూడా ఒక మంచి గుణం ఉంది. ఏమిటది? కీర్తనాదేవ కృష్ణస్య ముక్త సంఘః పారంపర చేయేత్. పరమాత్మను ఒక్కసారి కీర్తిస్తే చాలు. భగవంతుని కీర్తన తోటే అన్ని బంధాలు తొలగి పరమాత్మను చేరవచ్చు. ఈ సౌకర్యం వేరే యుగాలో లేదు.

కృతే యతు ధ్యాయతా విష్ణుం చెప్తున్నాడు. కృతయుగంలో ధ్యానం చేస్తే ఫలితం. త్రేతాయుగంలో యజ్ఞములు చేస్తే, ద్వాపరంలో సేవ చేస్తే కలవుతత్ హరికీర్తన. అదన మీద చూడండి ధ్యానము, యజ్ఞము, పరిసేవ ఇవన్నీ చేయాలి. కలియుగ బాధ లేదు కీర్తన చేయాలి. పది మంది కూర్చొని అనంత, వైకుంఠ, ముకుంద, కృష్ణ, గోవింద, దామోదర, మాధవ అలా కీర్తన చేయండి చాలు. స్వతము, తపస్సు, దానము, యజ్ఞము, విద్య ఇవన్నీ కూడా అవసరం లేదు. పరమాత్మ చెప్తున్నాం అది చాలు అన్నమాట. మూడవ అధ్యాయం చెప్పుకున్నాం. కాలస్తే పరమానువాదిని విపరార్ధావధిన్ నృపః మళ్ళీ చెప్పుకున్నాం మనం పరమాను గురించి విపరార్ధం వరకు కాలాన్ని చెప్పుకున్నాం కతితో యుగమానంచ శృణు కల్పదయావతి ఇప్పుడు ఇక అడిగాడు కదా ప్రేయం అంటే ఏమిటి? కల్పము అంటే ఏమిటి చెప్తున్నా వినమంటున్నాను. చతుర్యుగ సహస్రంచ బ్రహ్మనో దినముచ్యతే. నాలుగు యుగములు వెయ్యి సార్లు తిరిగితే బ్రహ్మకు ఒక పూట దీన్ని కల్పము అంటారు. ఇందులో మానవః చతుర్దశ. ఈ కల్పనలో 14 మంది మనువులు ఉంటారు. దీని తర్వాత తడ ఏం వస్తుంది? దీన్ని బ్రహ్మ యొక్క రాత్రి అంటారు. అది అయిపోయింది కదా రాత్రి అంటారు. త్రయోలోకా ఇమే తత్ర కలపంతే ప్రణయాయ. ఈ బ్రహ్మ యొక్క రాత్రిలో మూడు లోకాలు మాత్రమే పోతాయి. భూహు భువః సువః. ఇది నైమిత్తిక ప్రోక్త ప్రళయ. ఇదేమిటి? నైమిత్తిక ప్రళయము. యత్ర విశ్వ దృక్కు చేతి అనంతాసనః. పరమాత్మ అనంతాసనడు అంటే ఆ శరీరం మీద పడుకొని ఉంటాడు. విశ్వం ఆత్మ సాత్కృత్య. ఈ ప్రపంచాన్ని తనలో చేర్చుకొని అతను ఆత్మగుహు విపరార్థే త్వతిక్రాంతే బ్రహ్మణ పరమేశ్వరినా ఇతనికి ఇదే బ్రహ్మకు విపరార్థ కాలమైపోతే అది మహా ప్రభే. దాన్ని మహాకల్పం అంటారు. అప్పుడు సప్త ప్రభృతయః మొత్తం భూమి, జలము, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము, మహత్ అహం అంటారు.

అనేటువంటి ఏడు ప్రకృతులు ప్రళయాన్ని పొందుతాయి. దీన్ని ప్రాకృతిక ప్రళయము అంటారు. అండకోశస్తు సంఘాతః విధాత ఉపసాధితే ఈ అండకోశమంతా కలిసి సమ చేశారు కదా దాన్ని పర్జన్యః శతవర్షానై భూమన్ రాజన్ వర్షతి. మహాప్రవేయం అంటే నూరు సంవత్సరాలు భూమి మీద వర్షమే ఉంటుంది. నవర్షతి తదా నిరణ్యే జనం ఎక్కడిది? ప్రజలు ఒకరినొకరు ఆఖరికి కొని తిని తింటారు ఏంటిది ఆహారం లేదు కదా. ఆక ప్రజలు ఒకరినొకరు తింటారు. క్షయం యాచ్యంతి జనకైహి కాలేన ఉపద్రుతా ప్రజా. చిన్నగా విండి అంతా నశిస్తుంటారు. సాముద్రం దైహికం భౌమం రసం సాంవర్తకో రవిహి రస్విభిహి పిబతే ఘోరైహి. సర్వం నైవ విముంచతి. ఎక్కడ తడి అనేది ఉందో దాన్ని మొత్తాన్ని సుజీవుడు తాగుతాడు. అంటే ప్రకృతిలో తాడి అనేది లేకుండా చేస్తారు. అంటే జలం అనేటువంటిది ఉంటే అది అంతరిస్తుంది. ఇది ఎందుక కారణం ఉంటుంది? సాముద్రం. సముద్రంలో నీరు ఉంది. అలాగే దైహికం మన శరీరంలో ఉంటుంది. ఇది వాటి భౌమం భూమిలో ఉండేటువంటిది. రసం అదే ఒక రసం అలాగే సాంవర్తకం సాంవర్తకో రవి తడేకాడ సూర్యుడు. నాలుగిట్లో ఉండేటువంటి జలాన్ని తన కిరణాలతో అలాంటివి ఘోరై ఘోరమైన కిరణాలతో తీసుకుంటాడు సర్వం నైవ విముంచతి ఏ ఒక్క నాన్ని విడిచిపోతాడు ఎక్కడ నీటి విందు అనేది కూడా ఉండదు పరమాణువు కూడా. తతః సాంవర్తకో వన్ని అప్పుడు క్రయకార అగ్ని సంకర్షణ ముఖోతితా అని చెప్పుకున్నాను కదా. అతని ముఖాల నుంచి వెల్లేరి దహతి అనిల వేబోత్సః. వాయువేగంతో లేచి మొత్తం శూన్యంగా ఉన్నటువంటి సకల భూవివరాలను అంటే అతల వితల సుతల ఇవి చెప్పుకున్నాను ఇవి అవి అన్ని వివరాలను కాల్చి పారేస్తుంది. ఉపరి అఘః సమంతాచ్య. ఆ శిఖరు ద్వారలు పైకి కిందికి చుట్టూ.

శిఖాభి ఈ వన్ని సూర్యయోహో కద శిఖలు అగ్ని శిఖలు సూర్య శిఖలు ఇంకేమి ఉంది ఇది అన్ని రకాలుగా చేసి దక్యమానం విభాస్కండం కింది నుంచి ఈయనే పై నుంచి ఆయనే మధ్య నుంచి అగ్ని ఇలా మూడు రకాల అగ్నితో కాలబడిన ప్రపంచము దగ్ధ గోమయ పిండవత్ బాగా కాలిన పిడకలా గుమ్ము. దగ్ధ గోమయ పిండవతు తత ప్రచండ పవనః వర్షానామతికం శతం అలా కాలిన పూడిది అయిపోయిన తర్వాత భయంకరమైనటువంటి వాయువు వర్షము. నూరు సంవత్సరాలు ధూమ్రం ఖం రజసావృతం మొత్తం రజస్సుతో నిండిపోయి మేఘ కులములన్నీ చిత్ర వర్ణాని అనేక శతం వర్షాని వర్షంతి. నూరు సంవత్సరాలు వర్జిస్తాయి. నదంతి రహతత్వనై భయంకర ధ్వనితో గర్జిస్తాయి. సతయే పూలకం విశ్వం. చూసారా మొత్తం నజరాన్ని తీసుకున్నాడు మళ్ళా మొత్తం పొద్దున్నాడు. అన్నీ పోయిన తర్వాత చూడు మళ్ళీ ఏం నిగులుతుంది? ఉదకం ఒక్కడే నిగులుతుంది. ప్రపంచం మొత్తంలో ఒక్క జనం మాత్రమే ఉంటుంది. బ్రహ్మాండ వివరాంతరం. బ్రహ్మాండ వివరంలో కూడా ఏముంటుంది? జలం మాత్రమే ఉంటుంది వివరాంతరం. తదా భూమేహ గంధగుణం గ్రసతి ఆపః. అప్పుడు భూమి గంధాన్ని జలం తీసుకుంటుంది. అలాగే ఆ గ్రస్త గంధాతు పృథివి ప్రళయత్వాయ కల్పతే గంధం పురింది కాబట్టి భూమి లయమైపోతుంది. తర్వాత జలం యొక్క రసాన్ని తేజస్సు తీసుకుంటుంది. రథం పోయిన తర్వాత ఆ జలం కూడా పోతుంది. తేజో రూపాన్ని వాయువు, వాయు యొక్క రూపాన్ని ఆకాశం. ఆకాశం దసతే గుణః సవైవిజయతి. కం రాజన్ తతత్య నభసో గుణం. ఆకాశా గుణాన్ని మనకు శబ్దం గసితి భూతాది. తామసాహంకారం ఆకాశాన్ని వింగేస్తుంది. నభః తమను దాంతో అందులోనే ఆకాశం లయమవుతుంది.

సర్వ వేదత్య ఇంద్రియాని మరి విజ్ఞా జ్ఞానం దేవా అవి దేవా అని దేవతలు ఉన్నారు మీరు ఒక్కొక్క విందు ఒక్కొక్క దేవతలు ఉన్నారు అందులో కలుస్తారు వైకారిక గుణైరి మహాన్ గహతి అహంకారం. అహంకారాన్ని మహత్తత్వము గుణ తత్వాదయస్య దాన్ని తత్వాగుణము తీసుకుంటాయి. గ్రసతే అవ్యాకృతం రాజన్ ఇలాంటి మహత్తత్వాన్ని అవ్యాకృతమైనటువంటి ప్రకృతి తీసుకుంటుంది. దేనితోటి? ఆలేన చోజిత కాలము పేరేపిస్తే తతస్య కాలావయమైహి పరిణామ గుణాః అనాద్యనంతమవ్యక్తం నిత్యం కారణం అవ్యయం. ఎంత ఎక్కువ అయి పరమా సమస్యలు నయత్ర వాచః నమనః న సత్వం వకర వాక్కు కానీ మనస్సు కానీ సత్వం కానీ తమస్సు రజోగుణము మహదాదులు ప్రాణ బుద్ధి ఇంద్రియ దేవతలు సన్నివేశము. లోకములు ఏవి మనకక్కడ భాసింతవు. స్వప్నము కానీ, జాగ్రత్త కానీ, నిద్ర కానీ, ఆకాశం, జలము, భూమి, వాయువు, అగ్ని, సూర్యుడు సంసుప్తవత్, శూన్యవత్. నిద్రపోయినట్టుగా, లేనట్టుగా, అప్రతస్యం, ఊగించడానికి వీల్లేనట్టుగా తను మూలభూతం పదం. పరమాత్మ పదమును చేరుకుంటాయి. ఇది ప్రాకృతిక ప్రాయం గురించి చెప్పాను అంటున్నారు. దీని తర్వాత పురుషా వ్యక్తయోర్యదా శక్తయ సంప్రలీయంతే వివచా కాలవిగుంతా. శక్తిలో కాలముతోటి ప్రేరేపించబడి ఒకదానిలో ఒకటి దనాయిపోతాయి. బుద్ధీంద్రియార్ధ రూపాణి జ్ఞానం భావి ఇవన్నీ కూడా జ్ఞానంలో చేరుతాయి. దృశ్యత్వ అవ్యతిరేకాభ్యాం ఆద్యంతవత్ అవస్తుయత్ కనబడుతున్నట్టుగా. కనపడనిది కనపడినట్టుగా, కనపడుతున్నది కనపడనట్టుగా వ్యతిరేకంగా మనం దాన్ని చూస్తాము. ఎందుకంటే దీపః చక్షుహు రూపం. ఈ మూడు దేనివి? దేని వికారాలు? జ్యోతివి. జ్యోతి లేకుండా ఈ మూడు ఉంటాయా?

కాబట్టి ఏం చెప్తున్నాడు ఇవి జ్యోతిహి న పృథక్ భవేత్. విడిగా జ్యోతి లేకుండా విడిగా ఉండవు. అలాగే బుద్ధి ఇంద్రియములు మాత్రలు ఇవన్నీ కూడా అన్యతమాద్భుతే. ఒకటి లేకుండా ఇంకోటి ఉండలేదు. బుద్ధి లేదు అనుకోండి మనస్సు లేదు. మనస్సు లేదు ఇంద్రియాలు లేవు. ఇంద్రియాలు లేవు అహంకారం లేదు. అది లేదు మహత్తత్వం లేదు. ఇలా ఒకదాన్ని విడిచి ఇంకోటి ఉండవు. అంటే ప్రతి ఒక్కటి రెండవ దాని సత్తను ఆశ్రయించి ఉంటాయి. అది ప్రధానం. కాబట్టి బుద్ధే జాగరణం స్వప్నః సుషుప్త నిత్య ఉచ్ఛతే ఈ గుణాలు దేనివి? మేల్కొని ఉంటా, నిద్రపోవుట, కలలు కనుట ఈ గుణాలు దేనివి? బుద్ధివి. ఇవన్నీ కూడా బుద్ధి గుణాలు. మాయా మాత్రమిదం రాజన్ నానాత్వం ప్రత్యేకాత్మయే. ఎలాగైతే మనం దీపము, కన్ను, రూపం ఈ మూడు. తేజస్సు అన్నాము, జాగరణము, సుషుప్తి, స్వప్నము ఈ మూడు బుద్ధి. ఈ రీతిలో కాబట్టి ఈ రెండు జాగ్రత్తగా చూస్తే ఈ ప్రపంచమంతా మాయా పాత్రమే. ఇది ఆత్మలో నానా రూపాలుగా భాసిస్తుంది. ఎలాగంటే యధా యరధరా వ్యోమిని భవంతి నభవంతి చా. ఆకాశంలో మేఘాలు కనపడతాయి ఉంటాయి పోతాయి ఆకాశంలో ఉంటాయి అది ఎంత భ్రమణం ఇది అలాంటిది అంటారు భవంతి నభవంతి చ బ్రహ్మణీదం సదా విశ్వం ఆకాశంలో మేఘాలు ఉండి ఉండనట్టుగా ప్రపంచమంతా పరమాత్మలో ఉంటుంది ఉండదు. బ్రహ్మణీదం తదా విశ్వం అవయవి ఉదయ అప్యయ సృష్టి. ఇది నా ఈ మూడు గుణాలకు ప్రపంచం ఉంటుంది సత్యం అవయవః ప్రోక్తః సర్వావయవినా ఇక అన్ని అవయవిలకు అవయవం ఏది సత్యం అవయవి అవయవము వినార్దేన ప్రతి ఈరను కడత్తేవ అంగ సంతవః అసలు వస్తువే లేకుంటే నాకు తెలుస్తుందా కనబడుతుందా అండి? దారములు లేకుండా వస్తూ ఉంటుందా? అయినప్పుడు పరమాత్మ లేకుండా ప్రపంచం ఎక్కడ ఉంటుంది?

ఉండదు. యత్ సామాన్య విశేషాభ్య ఉపలభ్యతే సభ్రమః. మనం అవునండి నేను చూస్తున్నాను నాకు కనపడుతున్నది ఇది ఉంది ఇది సామాన్యము ఇది విశేషము ప్రపంచంలో ఇది కనపడుతున్నాయి కదా ఇవన్నీ నిత్యములే నిత్యం అంటారేమిటి అలస్యం అంటారేమిటి. అది మీరు సామాన్య విశేష భావాలతో దేన్ని దేన్ని తలుపుతున్నారో అదంతా భ్రమ. సభ్రమః అన్యోన్యాపాశ్రయాత్ సర్వం ఆద్యంతవతు అవస్తు. పుట్టుక నాశము ఈ రెండు ఉన్నాయన్నీ వస్తువులే కావు. వస్తువు అంటే ఏమిటి? తీయటి ఉండేది. ఎప్పటికీ ఉండేది వస్తువు అండి. ఎప్పటికీ ఏది ఉంటుంది అని? పడమాప్త ఒక్కడే ఉంటుంది. అది ఒక్కటే వాస్తవం. వాస్తవం ఏంటి? వస్తు సంబంధి వాస్తవం. ఏది వస్తువు అది వాస్తవం. ఏది వస్తువు ఎప్పటికీ ఉండేది. ఒక్క పరమాన్ని ఇవన్నీ అందుకనే ఆ వాస్తవం ఉంది. నాకు ఈ వికారః ధ్యాయమానోపి ప్రత్యేకాత్మాను అంతర కలిరూప్యః అక్తి అనురపి మనము ఎన్ని రకాల వికారాలను ఎన్ని రకాల భేదాలను చెప్పుకుంటున్నా ప్రత్యేకాత్మ లేకుండా ఇవన్నీ భావిస్తాయా? ఆత్మ లేకుండా మనస్సు కానీ, బుద్ధి కానీ, ప్రపంచం కానీ, గుణాలు కానీ, భూతములు కానీ భావిస్తాయా? మరి ఉంటే దానితో పానే భాజించాలి కదా? భాజించలేదు వాస్తవం కాదు కాబట్టి. ఇవన్నీ వస్తువు సత్యస్య నానాత్వం అవిద్వానేది మన్యతే. సత్యము ఎప్పుడైనా పానం అవుతుందా? సత్యము ఏకమే. సత్యములో భేదాలు ఉండవు కదా. సత్యం ఒకటి. కాబట్టి ఇది మన్యతే నానాత్వం చిద్రయోహో యత్వతు జ్యోతిషోహో వాతయోరివా. గాలితో. గాలి యొక్క విభాగము, అగ్ని యొక్క విభాగము, ఎన్ని దీపాలు ఉంటే అన్ని అగ్నిలు. ఎన్ని రకాల గాలులు వస్తే అన్ని వానికులు. చెప్పుకున్నానా? అలాగే ఎన్ని రకాల శరీరాలంటే అన్ని వస్తువులు ఇలా మనం దాన్ని భావిస్తున్నాము యదా శిరణ్యం బహుదా సమీయతే నృభిక్రియాభి

వ్యవహార వర్తమసు బంగారం ఒక్కటే కానీ మానవులు ఉంగరం అంటున్నారు, గాజులు అంటున్నారు, కడియాలు అంటున్నారు, కుండరాలు అంటున్నారు, హారాలు అంటున్నారు. ఎన్ని పేర్లు చెప్పుకున్నా అసలు ఏమిటి బంగారం. ఏవం వచోభిని భగవాన్ అఘోత్స జనా వ్యాఖ్యాయతే లౌకిక వని పెళ్లి జనిమి. అలాగా మనం లోకంలో కానీ వేదంలో కానీ ఎన్ని పేర్లు చెప్పుకుంటున్నామో మానవులు, పశువులు, పర్షులు, దేవతలు, రాశకులు, లోకాలు ఇవన్నీ ఎవరు? ఎన్ని పేర్లు పెట్టినా బంగారం కాదనలేనట్టుగా ఎన్ని రకాల ప్రపంచాన్ని మనం వర్ణించినా ఇదంతా ఎవరు పరమాత్మేయులు కాబట్టి లౌకిక వైదికైహి జనైహి యథా ధనః హస్క ప్రభవః హస్కళర్చితః హస్కాంశ భూతస్య చక్షుతస్తమః ఏవం స్వహం బ్రహ్మ గుణః సదీక్షితః బ్రహ్మావత కత్యాత్మన ఆత్మ బంధనః చక్కని దృష్టాంతం చెప్తున్నాడు. అన్ని రకాల అనుమానాలు పటాపంచలు కావటానికి చెప్తున్నాడు. మన శరీరం అంటావ్, ఆత్మ అంటావ్, అందులో పరమాత్మ అంటావ్. ఈ శరీరము, ఆత్మ, మనస్సు, బుద్ధి ఇవన్నీ పరమాత్మే చూపుతున్నాడు అంటావ్. మళ్ళీ మనం ఆ పరమాత్మనే మర్చిపోతాం. ఏ పరమాత్మ చూపుతున్నాడు అంటావో, ఏ పరమాత్మ దీన్ని సృష్టిస్తున్నాడు అంటావో, మరి ఆ పరమాత్మనే మనం గుర్తించడం లేదు, కాదంటున్నాం, లేదంటున్నాం. ఎలా కుదురుతుంది? అంటే నాయనా చెప్తున్నాడు ఎలా ఘనః అర్త ప్రభవః అర్త దర్శితః. మేధం ఉంది. ఎలా సృష్టించబడింది మేఘం? ఎవరితోటి? సూర్యుడి తోటే కదా? సూర్యుడు జనాన్ని తీసుకొని వాళ్ళని ఏర్పడలేదు సార్. మేఘం పుట్టింది సూర్యుని తోటే. మేఘం ఉన్నదని మేఘాన్ని చూపేది ఎవరు? సూర్యుడే విలువు లేకుండా మేఘం కనపడదు. మేఘం నుంచే పుట్టింది. సూర్యుని నుంచే పుట్టింది మేఘం. అలా పుట్టిన మేఘాన్ని సూర్యుడే చూపెడుతాడు. అష్టాంశ భూతస్యచ చక్షుషస్తమః.

మరి ఈ కన్ను ఎవరిది? సూర్యుడి వల్ల పుట్టినటువంటి మేఘము, సూర్యుని యొక్క నేత్రానికి చీకటి కలిగింది. మబ్బు అడ్డం వస్తే సూర్యుడిని చూస్తామా? మరి మబ్బును చూపేది ఎవరు? సూర్యుడే. మబ్బును సృష్టించేది ఎవరు? సూర్యుడే. మరి కన్నుతో చూడబోయేటువంటి కన్ను ఎవరిది? సూర్యుడి నుంచి. కానీ అదే కన్ను సూర్యుడిని చూడలేదు. ఇదే కన్ను సూర్యుడు లేకుంటే మేఘాన్ని చూడలేదు. ఈ మేఘము కంటిని కప్పుతుంది, సూర్యుడిని కప్పినట్టు అనబడుతుంది. సూర్యుని వలన పుట్టిన వేగము సూర్యుడిని కప్పినట్టు కనబడ్డట్టుగా భగవంతుని వల్ల పుట్టినటువంటి జగత్తు భగవంతుడిని కప్పినట్టుగా కనబడుతుంది. జగత్తు భగవంతుని వల్లే పుట్టింది. ఆత్మ సృష్టి కూడా భగవంతుని వలనే. బుద్ధి మనస్సులు కూడా పరమాత్మ వలనే. పరమాత్మ చేత సృష్టించబడినటువంటి బుద్ధి మనస్సు పరమాత్మనే చూపుకుంటాది. పరమాత్మే మళ్ళీ బుద్ధి ప్రకాశింప చేయాలి. పరమాత్మే మనస్సును సంకల్పం కలిగించాలి. ఈ మనస్సు బుద్ధి కలిసి ఆ పరమాత్మును ఉండండి. ఎలా మబ్బు సూర్యుడిని కప్పినట్టు కనబడుతుందో, మన మనస్సు, మన బుద్ధి, మన ఆత్మ భగవంతుడిని కప్పినట్టు కనబడుతుంది. అతనేం సృష్టించాడు? అతని వల్ల వచ్చినదే. కాబట్టి ఎలా భగవంతుడిని చూపదండి అంటే ఇలా. పతన చెప్పారు యథా ఘనః అర్క ప్రభవః అర్క దర్శితః అర్కాంశ భూతస్య చ శక్షు శక్తమః ఏవం స్వహం బ్రహ్మ గుణః నేను బ్రహ్మ యొక్క వేవను సదీక్షితః అటువంటి ఆత్మన ఆత్మ బంధన బ్రహ్మాను అయినటువంటి ఈ ఆత్మకు అదే బంధన అవుతుంది. అతని దృష్టే ఆత్మను బంధిస్తుంది. అతని దృష్టే ఆత్మను చూపెడుతుంది. 2వ తన్ని మేఘ విరసించేటువంటి మేఘము ఎలా సూర్యుడిని కప్పేస్తున్నదో, ఎలా సూర్యుని చేత సుమ్మబడుతున్నదో ఇది కూడా అలాంటిదే.

ధనో యదార్క ప్రభవః విధీర్యతే క్షేక్ష స్వరూపం దైవ నిక్షతే కదా. ఎప్పుడైతే ఈ మేఘము అర్క ప్రభవః విధీర్యతే మేఘాన్ని తీర్చేస్తే సూర్యుడు కనబడుతుంది. పుట్టింది ఎవరితోటి? సూర్యుడితోటి. అతని నుంచి పుట్టినటువంటి వేగము అతన్నే కప్పుతుంది. అది మళ్ళీ పీలిపోతే అతన్ని చూపుతుంది. కనబడతారు. దయచేసి కదా యదా అహంకార ఉపాధి ఆత్మనా జిజ్ఞాసయా నద్యతి. ఆత్మకు ఉపాధిగా ఉండేటువంటి అహంకారము జిజ్ఞాసతో నచిస్తే అప్పుడు మనం తరిహి అనుస్మరేతు పరమాత్మ కనబడతాడు. మబ్బు తొలగితే సూర్యుడు కలబడినట్టుగా, అహంకారం తొలగితే ఆత్మ కలబడుతుంది, పరమాత్మ కలబడుతుంది. ఎక్కడిది మబ్బు? ఆయన నుంచే వచ్చింది. ఎక్కడిది ఆత్మ? ఆయన నుంచే వచ్చింది. కద అనుస్మరేత్ యదేవమేతేన వివేకహేతిన అందుకే వివేకం అనేటువంటి ఆయుధం తోటి మాయామయ అహంకరణ ఆత్మ బంధనం. ఇలాంటి హస్తభద్రాన్ని చిత్వా అచ్యుతాత్మ అనుభవః అవతిష్ణతే. పరమాత్మ స్వరూపుడై పరమాత్మ ఆసుర ఉంచుకొని ఇతను ఉంటే తమహువు ఆత్యంతికం. జీవ చూస్తున్నారా? పరమాత్మలోనే లీనమవుతే దీన్ని ఆత్యంతిక ప్రళయం అంటారు. మనం ప్రళయం చెప్తున్నాం కదా? ఒకటి నైమిత్తిక ప్రళయం. ఒకటి ప్రాకృతిక ప్రళయం. ఇది ఆత్యంతిక ప్రళయం. పరమాత్మలో జీవాత్మ లీనమౌట. సమాహు ఆత్యంతిక అంగ సంప్రవం. నిత్యదా దవ భూతానాం బ్రహ్మాదీనాం పరంతప ఉత్పత్తి ప్రళయావికే సూక్ష్మజ్ఞా సంప్రజక్షతే. ఇది కాక నిత్య ప్రళయం. నిత్య సృష్టి. సూక్ష్మము తెలిసిన వారు మాత్రమే దీన్ని గుర్తుపడతారు. అంటే ఒక ప్రాణి పుట్టినప్పటినుంచి పెరుగుతుంటాడు కదా, పెద్దవాడు అవుతుంటాడు. ఇలా పెరుగుతుంటాడు అంటే అర్థం ఏమిటి? ఒకడు పోయి ఇంకోడు వస్తుంది. అంతే కదా? ఒక్కసారే ఇంత వరకు ఇంత అయిపోయారా? కాదు, ప్రతి చిన్న మార్పు వస్తూనే ఉంటుంది. అంటే ఆయా శరీర కణాలు నశిస్తాయి, కొత్త కణాలు అవి.

రోజు పోతున్నాయి. రోజు పుడుతుంది. దీన్ని ఏమంటారు? నిత్య ప్రళయం. జగత్తులో కలిగే ప్రతి మార్పు చితత్య నాశ అని చెప్పే ప్రాదుభావం. ఉన్నది వెళ్ళుట కొత్తది వచ్చుట. ప్రవాహం కాదు అండి. అది ప్రవాహం ఉంది కదా, నా ఒంటి ప్రవాహం పోతుంటది. మన ఎదురులో ఎప్పుడు నీరు ఉంటుంది. కానీ ఒకే నీరా? పై నుంచి నీరు వస్తూ ఉంటుంది, ఈ నీరు పోతుంది, మళ్ళీ కొత్త నీరు వస్తుంది. ఆ నీరు పోతుంది, ఇంకో నీరు వస్తుంది. అలాగే మనలో కూడా ఆయా పరిణామాలు అవయవ యొక్క సూర్భాలు ఏమంటారు పరమాళం అంటారు కదా అలాంటివి పోతాయి మళ్ళీ కొత్తవి వస్తాయి అవే జన్యువులు గురించి పోతాయి చెప్తున్నాను ఏదో ఇది అన్నాను. ఈ రీతిలో కాల స్రోతౌ జవినాతు ప్రియమానస్య నిత్యదా కాల వేగముతో రోజు రోజుకు ఇది హరించబడేది హరినాభినాం అవస్తాతః జన్మ ప్రళయేతును ఇదంతా పరిణామం యొక్క అవస్థ మార్పు యొక్క అవస్థ దాంతోటి జన్మ ప్రళయేతవః అనాది అనంతత అంతవత నేన ఆది లేకుండా అంతం మాత్రం ఉండేటువంటి అనాధ్యనంత కారేనా ఈశ్వర మూర్తి నా కారానికి ఆది లేదు ఎవరు ఆయనే ఈశ్వర మూర్తి జగద్రూపమే కాలము అవస్థానైవ దృశ్యంతే వియతి జ్యోతిషాభివా రోజులు గడుస్తున్నాయి, ఈ నెలలు గడుస్తున్నాయి, సంవత్సరాలు గడుస్తున్నాయి, యుగాలు గడుస్తున్నాయి, మనకి అవన్నీ కనపడుతున్నాయా? కూర్చున్నాం మాట అయ్యో అప్పుడే రెండు గంటలు అయింది అది అంటున్నాడు. జనని ఎలా ఉంది అని అలాగే చూస్తూ పిల్లలు చదువువాలయ్యా అని అంటున్నారు అయ్యో అప్పుడే మార్గ శక్తి వచ్చిందా నైవ దృష్టి అంటే ఉత్పత్తి కనపడటం లేదు నిదానం కూడా కనపడదు నైవ దృష్టి అందుకే నిత్యా నైమిత్తికా చైవ ప్రాకృతికోదయ ప్రకారంగా ప్రళయం నాలుగు రకాలు. మిత్యమని, నైమిత్తికమని, ప్రాకృతికమని, ఆత్యంతికమని. ఆత్యంతికమంటే మోర్చం. ప్రాకృతికం మహా ప్రళయం. నైమిత్తికం భ్రమకు ఒక భూమి. నిత్యం మనలో వచ్చేటువంటి ప్రతి మార్పు. ఏతాః కురుశ్రేష్ట జగద్విధాతుహు నారాయణస్య అఖిల తత్వధామ్నః పరమాత్మ యొక్క ఈ లీలలన్నీ లీలాకరాస్తే సజితాః సమాసతః మీకు అన్నీ సంగ్రహంగా అంటే కట్టడం అంటే.

ఏం చెప్పాం? పరమాత్మ యొక్క లీల అగరలను సంగ్రహంగా చెప్పాను. కాశ్నేల నా జ్యోతి అభిధాతు వీచ. సంపూర్ణంగా చెప్పాలంటే బ్రహ్మ కూడా చెప్పగలరు. నేను ఏం చేస్తున్నాను? సురయోగించిన వాక్యం పరిపూర్ణంగా బ్రహ్మ చెప్పలేనండి ఏదో కృప్తంగా విషయాన్ని మీకు వివరించాను. సంసార సింధుం అతి దుస్తరం ఉత్తి తీర్తో ఎంత ప్రయత్నించినా దార శక్తిము కానటువంటి సంసారాన్ని దాటాలనుకునే వారికి నాన్య స్లవః భగవత పురుషోత్తమస్యః లీలాకథ రసని సేవనం పురుషోత్తముడు అనేటువంటి పరమాత్మ యొక్క లీలాకథ రసమును సేవించుట తప్ప ఇంకో పరవాలేదు. సంసారమనే మహాసముద్రాన్ని దాటటానికి పురుషోత్తముని యొక్క లీలారస కథ అనేటువంటి పడవ తప్ప మరొకటి లేదు పుంసాం భవేతు వివిధ దుఃఖ దవార్ధితస్య ఎలా ఉన్నాం మనం? సముద్రంలో ఉన్నాం. సముద్రంలోనే ఉన్నాం కానీ చుట్టూ అగ్ని ఉందట. సముద్రంలో అగ్ని ఉంటుంది కదా బడబాగి అది మన గది. నీళ్లలో ఉన్నాం కానీ కాలుస్తుంది. అలాంటి అగ్నితో బాధించబడుతున్నటువంటి జీవుడికి పరమాత్మ కథారసాన్ని మించిన పడవ లేదు. పురాణ సంహితామేతాం ఋషిహి నారాయణః అవ్యయ ఇలాంటి పురాణ సంహితను నారాయణుడు పరమాత్మ నారదాయ అంటే చెప్తున్నాడు పరంపర దూపరంపర అతను నారదునికి చెప్పాడు, నారదుడు వ్యాసునికి చెప్పాడు, ఆ వ్యాసుడు నాకు చెప్పాడు, భగవాను బాదురాయణ ఇమాం భాగవతీం ప్రీతః సంహితాం వేద సంహితాం ఇప్పుడు మనం చెప్తున్నాడు ఈ రీతిలో ఇది. వేదము లాంటి ఈ భాగవత సంహితను ఏతాం వర్చితి హతౌ సూత ఋషిభ్యః నైమిచారణ్యం. ఈ భాగవతాన్ని సూతుడు నైమిచారణ్యంలో ఋషులకు చెబుతారు. ఎప్పుడు దీర్ఘ శస్త్రీ గురు శ్రేష్ట సంపృష్ట చెబుతారు. శోలకాదులు అడిగితే సహస్ర వత్సల పరిమితమైన కత్రంలో అట్టే జమా ఒక 1000 ఏళ్ళు టైం పెట్టుకుంటే

ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతుంటే కొంచెం ఏడ అయితుంది అంటున్నాడు. అందుకే దీర్ఘ సత్రి అమరయానం అదే. ఇలా ఆ ఏడాది ఆరు ఏళ్ళు పదేళ్ళు ఐదేళ్ళు ఏమైతుంది ఏదో విన్నాం అంటే విన్నాం చెప్పినామని చెప్పినాం. దీర్ఘ సత్రి పురు స్వేష్ట సంపృష్ట చెవుల చంఖీ అత్రాను వన్యతి అభిష్టం. విశ్వాత్మ భగవాన్ హరిహి. ఇంతకి ఇందులో ఏం చెప్పారు? భాగవతంలో ఏం చెప్పారు అంటే సకల జగద్రూపుడైనటువంటి పరమాత్మ వర్ణించబడుతారు. అది శ్రీమన్నారాయణుడు వర్ణించబడతాడు అనుమానం లేదు. ఎందుకంటే ఎందుకు ఆయనను చెప్పాలంటే ఆయనకు సంతోష మృత్యుల పుట్టాడు. కోపం వస్తే చూడు. ఏస్య ప్రసాదయో బ్రహ్మ రుద్రః స్వత సముత్వమః అనుగ్రహావచనలో పుట్టాడు కోపం వస్తే ఈయన పుట్టాడు అలాంటి పరమాత్మలు ఇక్కడ చెప్తున్నాను త్వంతు రాజన్ మరిచ్చేసి పశుబుద్ధి మిమాం జయి రాజా సస్తాననే పశుబుద్ధిని వదిలిపెట్టవయ్యా దీన్నే చెప్తున్నాడు మనకు పోతన చెప్తాడు ఏను మృతుండనవుదునని ఇంత భయంబు మనంబు లోపలన్ మారుము సంభవంబు గల మానవ కోటికి చావు నిక్కము గాన హరిన్ తలంపునిక గలగద జన్మము తన కోటికి నవనాథ పొందినవు మాధవలోక నివాస సౌఖ్యం ఈశ్వరు గంగోల ఇందులో త్వంతు రాజన్ మరిచేతి చాలా బాగా పోతన ముదుముదుగా వేస్తాడు కలుపుకోవాలి ప్రభువు చెప్తాడు అయితే ఇంత లోటుగా చెప్పాడు మనం కూడా అనుకోలేం కదా అవును స్వంతు రాజన్ మరి సేచి పశుబుద్ధిని మామి మహారాజా తస్తాను తస్తాను అనేటువంటి పశుబుద్ధిని విడిచిపెట్టు నా జాత ప్రాగ భూతోద్య దేహ వత్వంగనం క్షతి ఎవరెవరు పుడితే కదా సచ్చింది. పుట్టలేదు, పుట్టబోవు, నశించడు. దేహము కలవాడు నశించడు. ఏం నచ్చుతుంది? దేహం నువ్వు కాదు. నీకు భయం ఎందుకు ఇంకా? దేహవత్వం ననచ్ఛతి నభవిచ్ఛతి భూత్వాత్వం పుత్ర పౌత్ర అధిరూపవన్ కొడుకు మనవడు ముని మనవడు ఇదంతా నేనే అనుకుంటున్నావు కదా అనుకుంటే బతికే ఉన్నావు. అయ్యో ఆత్మావై పుత్రనామా సంకారు కదా నువ్వే కొడుకువా బతికున్నావు అయ్యో మనవాడు బతికే ఉన్నావు అత్తయ్య వాడు నేను కాదు నువ్వు పుట్టడం లేదు

తినవారు నువ్వు కాదంటే నువ్వు కూడా పుట్టి మారి లేదు. నువ్వు కూడా కాదు. నీవు పుట్టవు తాగవు. అరే పుట్టానండి అయితే ఉన్నారు. ఇలా ఉన్నావు అలా ఉన్నావు కాబట్టి నభవిష్యతి భూత్వాత్వం పుత్ర పౌత్రాది రూపవునందు పుట్టవు ఇదివరకు పుట్టి లేవు మరణించవు మరణించి లేవు బీజాంకురవతు దేహాత్ దేహాదే వితిరిక్తః యథాస బీజ నుంచి వృక్షం, వృక్షం నుంచి బీజం. అయితే ఈ బీజము, ఈ వృక్షము ఎప్పుడు పుడుతుంది? భూమిలో అగ్ని, జల, వాయు సంబంధం ఉంటేనే ఉంటుంది. అగ్ని జలం లేకుంటే ఇతర భూమిలో పోతుందా? అలాగే శుక్ర, సోణిత, అగ్ని సంయోగం ఉంటే నేను ఉంటుంది. ఆత్మకు దారిద్రం అనేది విరుద్ధం. కాబట్టి బీజాంకురవతు దేహాది వ్యతిరిక్త యదాదల స్వప్రేయదాభిరచ్ఛేదం. పంచద్వార్జాత్మ స్వయం నువ్వు కలగంటావు తలకాయ నరిపేసేయండి అంటావు మళ్ళీ మాట్లాడతావు. నీ తలనరికేతుల కలలో ఎంత అబద్ధమో నీవు చత్తుట ఇదలోను అంటావు. కాబట్టి యస్మాత్ పత్తితి దేహస్య తతా ఆత్మా అజో అమరః ఏ శరీరాన్ని ఏ శరీరంలో ఉండి నీవు ఆత్మను చూస్తున్నావో దానికి పుట్టుక లేదు మరణము లేదు ఘటే భిన్నే యధాకాచ ఆధాశ యధాపుర ఓ కుండ ఉంది గమనించండి పాటలో ఉంది ఆ కుండ అంటే ఏమిటి ఆలోచించండి ఆ కథ అండి ఆకాశానికి కప్పు వేస్తున్నాం. కాదా? ఈ భాగం ఉందండి, మధ్యంతా రంధ్రం చుట్టూ గడం. కాదు కాదు, మధ్యరంధ్రం చుట్టూ గడం కాదు. ఆకాశం చుట్టే గడం. ఒక పరిమిత భాగాన్ని చుట్టూ ఒక ఆకారం పెట్టి ఆకాశాన్ని బంధించాం. ఎందుకంటే మనకు ఆకారం కావాలి. నీళ్లు పోయాలి, బియ్యం పోయాలి, వస్తువులు పోయాలి. ఎక్కడ పోయాలి? ఆకాశంలోనే పోయాలి.

ఉత్తా గాలి మీద పోస్తే జారిపోతాయి. దాని గురించి ఆధారం పెడితే అందులో ఉంటాయి. ఇప్పుడు సడన్ లో ఆకాశం వేరైపోయింది కదా, కుండ పారగొట్టి ఆకాశం ఆధారం ఆధారం. ఆకాశం ఆకాశం. ఇప్పుడు ఆకాశం పోయిందా కుండ పోయిందా? కుండ పగలగొడితే మళ్ళీ ఆకాశం ఆకాశం లాగా ఉన్నట్టు దేహం పోతే ఆత్మాత్త లాగే ఉంటుంది. ఎలాగైతే ఆకాశానికి అవరోధం గతమో ఆవరణం గతమో ఆత్మ చావరణం దేహం. కొండ పారగొట్టాము. ఆ ధన్యవాద దేహం పోయింది ఆత్మాత్మి. వేరే పోయావు చుట్టి కప్పు పెట్టుకున్నావు కంపొడి వాళ్ళు కట్టుకున్నారు ఆ వాళ్ళు. వైత్ర అయితే దీన్ని ఇది అది పోయి జీవాత్మ పరమాత్మ ఒకటే అని ఈ ఎగ్జాంపుల్ ఇదే ఇతర వాడు ఇదే నా రీత్యా దిక్కులు మార్గెట్ లేదు దిక్కులు దొరకలేదు ఎందుకు వచ్చినా అయితే ఇక్కడ ఏంటంటే వీడు వేరే అన్నాడు. వీడు వేరే అనడు అంటే ఇది పోతే జీవుడు అనడు పరమాత్మే అంటారు. ఆ అంతే అంటారు అక్కర్లేదు అక్కర్లేదు బాగా. ఏవం దేహే మృతే జీవ బ్రహ్మ సంపద్యతే పునః ఇదే మాట ఇది బతుకునేవాడు ఇది అద్వైదం అంటారు ఇక్కడ దేహం చట్టిందంటే జీవుడు బ్రహ్మే అవుతాడు కదా అంటారు. ఇయ్యమా కానీ బ్రహ్మ భర్తే ఏంటి బ్రహ్మలో చేరుతాడు. బ్రహ్మ కాదు ఎందుకంటే ఒకసారి జీవుడు బ్రహ్మ అయితే మళ్ళీ గుట్టుకెక్కరింది. విడిచి వాళ్ళని ఏమంటారు ఆ బ్రహ్మనే మళ్ళీ గగం లాగా ఒక కప్పు కడతాం వాడు జీవుడే అంటాం. మాయ కడితే జీవుడే బ్రహ్మ మాయ పోతే మాయ కడితే బ్రహ్మే జీవుడు మాయ పోతే జీవుడే బ్రహ్మ అంటారు. బ్రహ్మను కూడా మాయ కప్పితే కాదు కాదు బ్రహ్మను కూడా మాయ తీసి మాయ కప్పితే దాన్ని ఎవరికి చేయాలి అది మన ప్రశ్న ఇది సప్తవిధానుపత్తులు అంటాం. మనార్జతివే అవేదే గుణాన్ కర్మాణి చాత్మనః మనసే దేహాలను, గుణములను, కర్మలను ఆత్మకు సృష్టిస్తుంది. దాన్ని మనస్సులో పెట్టుకొని తన మనస్సు చేతే మాయ తతో జీవత్ సమ్ కృతి.

అలాంటి మనస్సును మాయ సృష్టిస్తుంది. మాయతోటి జీవుడికి సంసారం ఏర్పడుతుంది. స్నేహాగాస్తాన ఒత్తి అగ్ని సంయోగః యావతీయతే సమితలో నూనె ఒత్తి ఉన్నంతవరకు నూనె ఉన్నంతవరకు ఒత్తి సారుతుంది. సమిత ఉన్నా నూనె లేకుంటే ఒత్తి కాదు దేహం ఉన్న స్నేహం లేకుంటే మనస్సు సంసలించదు. స్నేహం అంటే ఏమిటి ఊరికే. అవును దేవ అయింది కాబట్టి స్నేహతో దీపస్య దీపత్వం ఏవం దేయ భూతో భవః నూనె ఉన్నంత వరకే దీపంగా అవుతుంది నూనె పోయింది దీపం పోయింది స్నేహం పోయింది. స్నేహం స్నేహం కైరం నూనె అదే నమస్కారం కాబట్టి రజత్వతమో వృత్యా జాయతేద వినక్షితి గుణత్రయంతో భూతాలు గుణత్రయంతో రాసిస్తారు. అతత్రాత్మా స్వయం జ్యోతి. యో వ్యక్తా వ్యక్తయో పరః ఆత్మ స్వయం జ్యోతి స్వయం ప్రకాశం అది అది వ్యక్తము కాదు అవ్యక్తము కాదు రెండిటిలో అవతల ఉండేది ఆకాశ యువకే ఆధార. అని ఆకాశం లాగా ఆకారం ధ్రువః అనంతః అనంతోపమస్తతః ఏవం ఆత్మానం ఆత్మస్తం ఆత్మనైవ అమృషత్ ప్రభో నిమిల ఆత్మను పరమాత్ములో ఉన్నటువంటి ఆత్మలాగా అని భావిస్తూ బుజ్య అనుమాన గర్భిణ్య. అనుమాన గర్భిణ్య బుద్ధితోటి వాసుదేవ అనుచింతయ. మిత్రుల మనము వాసుదేవుని చింతతో దీన్ని ధ్యానించు శోధితః విప్రవాక్యేన నత్వాం ధక్ష్యతి తక్షతః బ్రాహ్మణ శాపంతో తక్షకుడు నిన్ను కాల్చడు. ఎవరిని కాల్చడు? దేహాన్ని కాల్చడు. నత్వాం దక్ష్యతి తక్షకః మృత్యవహాం ఉపదక్ష్యంతి మృత్యునాం మృత్యు ఈశ్వరం. మృత్యువు తగ్గిస్తుందా? ఎవరిని? పరమాత్మని. ఆయన మృత్యువులకు మృత్యువు అయ్యా. మృత్యువులకు మృత్యువు అయినటువంటి పరమాత్మను మృత్యువు ఎక్కడైనా అంటుతుందా? అహం బ్రహ్మ పరం ధామ బ్రహ్మ అహం పరమం పరం. పరమాత్మ వరమే నా స్థానము.

నేనే పరమాత్ము యొక్క స్వరూప నివాసానికి వెళ్ళేవాడిని. ఏవం సమీక్షన్ ఆత్మానం ఇలా ఆత్మ స్వరూపాన్ని సృష్టికొని ఆత్మాన్ని ఆదాయ. పరమాత్మ యందు నిష్కరే అంటే పరమాత్మ యందు ఆత్మలో దీన్ని ఉంచి తసంతం తక్షకం పాదే లేలిహానం నిశాననైహి నశ్రశ్యతి. నీ ఆత్మను పరమాత్మలో ఉంచితే తచ్చగొట్టి కరుస్తున్న నీవు దాన్ని చూడలేవు. నా జద్ద శరీరంచ విశ్వంచ కృతగాత్మ. ఆత్మ కంటే వేరుగా ప్రపంచాన్ని చూడలేవు. నిన్ను కరుస్తున్న పామును చూడలేవు, కారిపోతున్న నీ దేహాన్ని చూడలేవు. కాబట్టి ఏ దృష్టికి అయుధన్ తాత యధాత్మా పుష్టవా అడిగావు కదా నువ్వు ఆత్మ అంటే మొదలు ప్రథమ స్కంధంలో అడిగావు చూడండి ద్వితీయ స్కంధంలో ఆత్మ అంటే ఏమిటి? సరిపోయేవాడు కిం కర్తవ్యం మర్త్యేన కిం స్మర్తవ్యం కిం జప్తవ్యం కిం ధ్యాతవ్యం భోజ్ఞాస్ మూక్షం అవును శ్రద్ధవ్య స్మర్తవ్య ధ్యాతవ్య జప్తవ్య అని చెప్పారే అదే. అవునా యాభె ఉంచుకో లేకపోతే మొత్తం పోతుంది. ఏతత్తు కదిలితం తాత యథా ఆత్మా పుష్టవాన్. ఎలా నీవు ఆత్మ గురించి అడిగావో హరే విశ్వాత్మన శ్రేష్ణా. ఏమిటి ఆత్మ అంటే? ఏమిటి జగత్తు అంటే? పరమాత్మ యొక్క లీల. కింభూయ స్రోత్రం వచ్చేసి ఇంకా ఏమైనా వినాలనుకుంటున్నావా? ఇంకా నీవు ఏం వినాలనుకుంటున్నావో చెప్పవలసింది అని అడిగాడు అన్నాడు. ఇలా మనకు పంచమోధ్యాయ ఐదు అధ్యాయాలు అయిపోయాయి. అయిపోయాయి రేపు ఇది పూర్తి అవుతుంది. ఇంకా ఆయన ఏం అడుగుతాడో ఈయన ఏం చెప్తాడో రేపు మనం చూద్దాం. ఏయ్ ఏం లేదు రేపు మూడే రేపు 12:30 కే అయిపోతుంది వాళ్ళకేం లేదు ఒడిటి పెట్టుకుంటే ఆరు ఏడు ఆరు వరకు అయిపోతది అంతా అనవసరంగా ఇక్కడనే ఉంటాయి. పురాణాల గురించి చెప్తారు. ఒక్క సూర్యుడి కాస్త వస్తుంది. 12 మంది సూర్యులు దేశిని ఎవరు అవన్నీ ఇవి నాగ ఏమిటి సప్త ఏమిటి ముని ఎవరు అది ఒక్కడే ఉంటుంది. ఆ మార్కణ ఏమిటి ఆ మార్కణ ఏమిటి.

అది కూడా ఆ సున్నా అని పెద్ద స్వస్తి ప్రజాభ్య పరిపాలయింతాం న్యాయేన మార్గేన మహీం మహీశా గోబ్రాహ్మణేత్య సుభమస్తు నిత్యం లోకార్తవంతాః సుఖినో భవంతు అస్మద్ గురుభ్యో నమః ఏడు తర ప్రయయ ములి జపం ఉంటది అప్పుడు మార్కండ్య ఉపాశ్యం అని చెప్తారు. దాని తర్వాత అనుక్ర సూర్యుడు తర్వాత అనుక్ర మణిక్య. పురాణ మహాత్మ్యం. గురు పరంగా.

Opening invocation: salutations to the acharya lineage of Srivaishnavam - the entire guru parampara is honored through the traditional mangalacharana verses. The discourse today covers the later portions of the Bhagavata Purana - the genealogy of kings who rule after Krishna's departure, the onset of Kali Yuga, and the description of Kali Yuga's characteristics as spoken to King Parikshit.

After Sri Krishna's departure to His divine abode, Parikshit asks: who will rule the earth after the passing of this ornament of the Yadava lineage? Svadhama anugate krishne yaduvamsha vibhushane yaduvamsha puruna paramama tana lokaam vedalapoyina taravaata kasya vamsha bhavathu prithviyam - what royal lineage will govern the earth? Who comes after Krishna? This is the great genealogical question that opens Canto 12.

Then thereafter - tato dripaa bhavishyanti shudra praayaa adhaari punyam - after this, kings who are mostly shudra (non-priestly) in character and adharmic will rule. Sa ekachakraa prithiveem anullamkhita shaasanah - Mahapadma (Nanda dynasty founder) will rule the entire earth as a single empire, his decree unchallenged. The era of dharmic kingship gradually gives way to adharmic rulers.

After them, Vajramitra and others - bhagavatah tasmat devabhutihi - then Devabhuti. After that, the Shungas - the Kanva dynasty begins. Kanvaadiyam bhoomi yatya yaattyaki alpa gunaanu - from the Kanva dynasty forward, the earth also begins to reduce its yields. The earth responds to the quality of its rulers - when dharmic kings rule, the earth is generous; under adharmic rule, the earth too withholds its abundance.

Seven Abhiras (Ahiras), then Avabhritya​h dasha - ten Gardabhas (donkey-kings), kankah shodasha - sixteen Kankas. Then yavanas ashtau - eight Yavanas (foreigners). The era of foreign rule is arriving. Then bhavyaah chaturdasha turushkaa - fourteen Turushkas (Turks) will rule. Then bhuyo dasha garudaah - ten Garudas. Maunaah ekadasha - eleven Maunas will rule the earth for ten years each.

Kaunti, Kashmir mandalam - these regions. Vochyanti shudra aa - all these will be governed by those of shudra character. Mreechya abrahmavarchata brahmavarcha ssulu lenu vaallu - those without the spiritual luster of brahminhood. Tu tulya kaaraayime raajan vreekya praayaah bhuukritah - whatever kings arise, they will all be of the same character as those described. Even the Turushkas (Turks) will be similar in nature to what has been described.

Palena barina rajan dam shetty aayuh balam smritih - time (kala) will erode strength, memory, and vital force. Vittameva karau grunam janmaacharaa gunode yah - wealth alone will determine who is considered of good birth, good conduct, and good character. Who is a good person? Who has good qualities? Who is nobly born? All these will be decided by one measure alone: how much money does one have?

A young girl will be married off to an elder. The elder performs only the act of bathing (lungi wearing being equated with vedic thread). Lingam eva vaastulam asyaatau anyonyaapatti kaaranam audya - the external mark (linga) alone will determine status - and this mutual imitation will be the cause of social confusion. Anyaaya daurbaalyam - why does injustice increase? Because there is no livelihood. Paanditve chaaparam vachah - what they call wisdom is just hollow words.

Under adharmic kings, the people will be oppressed and exploited. Aachina daara dravina yaachyanti giri kananam - deprived of wives, wealth, and resources, people will flee to the hills and forests. They will say: we cannot live in the villages anymore. They will go into the forests. We should consider ourselves fortunate that we still live in our homes. In Kali Yuga, even that basic shelter becomes uncertain for many.

Kings who are themselves like thieves - chaurya anrita vriddha himsa naanaa vrittishu vai nrishu - and among the people: theft, falsehood, senseless violence - all manner of corrupt livelihoods will be adopted by the masses. Shudra praayesu varuneshu - the four varnas will lose their distinctions. Everyone will become like a shudra in conduct. Tyaagapra... - abandonment of values will become normalized in society.

There will still be good people - whoever desires to see the Lord. Shambala graama mukhyasya braahmanasya mahaatmanah bhavane vishnu shambala graamam - in the village of Shambala, in the house of a great Brahmin named Vishnu, Kalki will take birth. This is the Kalki avatar - the final avatar of this cosmic cycle. Ashvamaasugam aarutya mahaavegam - riding an extremely swift horse named Devadatta, bearing a shining sword.

That is, which kings arose, which kings are present now, which kings are yet to come - all of these were told to you with proper purpose. Prooktaah vamshayaa vamshayaa soma suryayoho - the lunar and solar dynasties were described to you. Aarabdha bhavato janma yaavan nandaabhishekhanam - from your birth until the coronation of Nanda - this entire period was covered. This is the summary and conclusion of the royal genealogy section.

Now from this point the Nanda dynasty's rule begins. From the Nanda dynasty, Kali Yuga grows stronger. Yasmin krishnodivam yaatah tasmineva tataa hani - on the very same day that Krishna departed for the divine realm, at that very moment, Kali who had been waiting patiently - ready, crouching - when Krishna went, immediately on that very day, Kali entered the world. He had been prevented from entering while Krishna was present.

These two will again as before re-establish the four-fold varna-ashrama dharma and the great practices (maha aachara dharmaalu). Kritam, tretha, dvapara, kali - these four yugas cycle through living beings and through the worlds in this very sequence continuously. Naayanaaa - all the kings I described to you were spoken to you. Maayaa proktaa naradevaah - oh king, all these kings have been described. Bhoomau mamativam kritvaa ante hitvemaam - having claimed ownership of this earth, they ultimately abandoned it.

Whatever kings conquered the earth through their own prowess - kaare nate gritha sarve kathaa matraa - all such kings now exist only as stories (kathaa maatraa). They are found only in stories now. Purulavudu was there, Mandhaata was there, Vishvaagu existed. Kaartakeya vidyaarjanudu ruled. Duryodhana was an extremely arrogant person. But where are they now? Only in stories. This is the great equalizer that every generation faces.

They came like rivers and merged into the ocean. Kiyadaatma jayasya etadu muktihi aatma jaye phalam - what is the fruit of self-conquest? What liberation did they achieve? Maam visrijyaiva manavah tatsuvaasyasya kurudvah bhuumini - those kings, those manus and their sons - gatah yadhaagata yuddhae - they came to this earth, wielded power, and departed just as they came. What remains? Only the lesson of impermanence.

We all know everything, we are the suns (all-knowing), they thought. Sarve sarvajitah anta - they all won everyone, yet they did not win anyone truly. Mamataam mayy avartanta - all these people - victors, vanquished, survivors, living - all dwell in mamakara (possessiveness) toward Me (the earth). My land, I need this much land, I want this much land - the earth that no one truly possesses, everyone fights over.

However great the fame earned, however great the power developed, however great the strength, wealth, and knowledge - all those who performed such feats - everyone departs the same way. Knowing this, vijnaanamu vairaaghyam - understanding and dispassion (vairagya) arise. To make this happen, some words, some stories were told. This is the paramaartha (ultimate purpose) - knowing this, do not weep that you are not living properly; you have been living - just redirect it toward liberation.

For us to understand, all this was given in the form of stories (kathaa rupaala). Rightfully, what is said in all these stories? Uttama shloka gunaanuvaada giiyate - in every story, the Lord's virtues (gunas) are being celebrated. What are those virtues like? Abhiishnam amangala rakshanah - they continuously remove all inauspiciousness. Thameva nityam trunayaad abhiishnam krishne malam bhaktimabhiikshma naanah - one who always serves these with increasing devotion is freed from all spiritual contamination.

Of what nature - that one whose grasping is steady - aatma araamaah ta madrishaah praaya shramanaa jaanah - in Krita Yuga most people naturally live like sages (shraman​ajana). Ramanaa janaa tretaayaam dharma paadaanaam turyaamsah iyayati - in Treta Yuga, one quarter of dharma departs. Adharma paadaihi anuruta himsa asantoshta vigrahaih - in that one quarter: untruth, violence, dissatisfaction, and conflict - one quarter of dharma declines with each age.

Aaghyaa shriman tula kula binah aprikta varna kshatradvi jottara dvaaparegam - in Dvapara Yuga, Brahmanas along with Kshatriyas are considered the highest class. Kalavantu dharma hetunaam turyaamsah - in Kali Yuga, only one quarter of dharma remains. Eka maaanaih kriiyamaana - with even that being gradually diminished further. Adharma grows steadily while dharma shrinks. The cosmic cycle of decline and renewal continues.

The vision of all those human beings will be kshudra (petty, low). The field of vision narrows. People will not look up to higher ideals. Their only concern: fill my belly. If doing so requires burning and ruining others - no objection. The vision becomes utterly petty and selfish. Yasa lobha kaamyaam dvaaparam kalis tamasas mukta kshudra bhaagyaa yasmaat kshudra drishyamasya kshudra - petty desires, petty fortune, petty vision - all shrink together in Kali.

Nothing more needs to be said. Charchatho kutumba paatyanyah adi shaury maayaa uru saahas a - to protect one's family, people boast: how many thefts I committed, how many I deceived, how many daring things I did. Padayi tyanti vai kshudra kiraataa kootakaarinah - petty tricksters and cheats will fill the world. These deceitful, low-minded people will be the dominant personality type of Kali Yuga.

Men will be dominated by infatuation with women (stri-vyamoha). Shudraa pratigrahi shyanti tapo veshopaajiivinaa - shudras will appropriate the garb and lifestyle of tapasvis (ascetics) for their livelihood. Dharmam vashyanti adharmajna - those who know adharma will pose as teachers of dharma. How? Adh​irutyottamaasanam - they will occupy the highest seats of authority. They will preach dharma from positions of power they obtained through adharmic means.

Paravu na raajan jagataam param gurum triloka naadhaanada paadapankajam praayena martyaa bhagavantam achyutam yakshyanti paakhanda vibhinna cedatah - in Kali Yuga, people whose intellects have been fractured by the arguments of heretics will not worship the Achyuta (infallible Lord), the Lord of the three worlds. With understanding corrupted by atheistic and heterodox arguments, people will turn away from Bhagavad araadhanaa (worship of the Lord).

The Paramatma present as the inner witness in the Atma - yoginaam ashubhaad ayam - removes the inauspicious nature of the yogis. Vidyaa tapah praana nirodha maitri teerthaabhisheka vrata daana japyaih naatyan​ta shuddhim labhate - through vidyaa (knowledge), tapas (austerity), pranayama (breath control), friendship, pilgrimage bathing, vrata (vows), daana (charity), and japa (chanting) - complete purification is not achieved. Something more is needed.

Krite yatu dhyaayato vishnum - it is being stated: in Krita Yuga, meditating on Vishnu brings the fruit. In Treta Yuga, performing yajnas. In Dvapara Yuga, serving the Lord (pariseva). Kalavutu hari kirtana - in Kali Yuga, singing the glories of Hari. Look at this sequence: dhyaana, yajna, pariseva - all these are required in other yugas. For Kali Yuga there is no burden - just kirtan. Ten people sitting together chanting Ananta, Vaikuntha, Mukunda, Krishna, Govinda, Damodara, Madhava - that is the yuga dharma.

The seven Prakritis undergo pralaya (dissolution). This is called praakritika pralaya. Andakoshas tu sanghaatah vidhaata upasaadhite - the entire andakosha (cosmic egg) is assembled and then dismantled. Parjanyah shata varshaa naee bhooman raajan varshati - in mahaapralaya (great dissolution), rain falls continuously for one hundred years. Navar​shati tadaa niranye janam - when it stops raining, there is no trace of people anywhere.

Shikhabi ee van ni suryayoho - fire blazes from the sun's rays like spear-tips and spires of flame. Dak​yamaanam vibhaas kandam - scorched from below by fire, from above by the sun, and from all sides by intermediate fires - from three directions, the entire world burns like a dried cow-dung cake (drishta gomaya pindavat). Then prachanda pavanah varshaanaam atikam shatam - tremendous winds blow for more than a hundred years continuously.

Sarva vedatya indriyaani - all the senses dissolve into their respective deities (devas). Those devas, one by one, dissolve into higher principles. Vaikaarika gunairi mahaan gahati ahankaram - the mahattattva (cosmic intelligence) is absorbed by ahankara (ego principle). Grasate avyaakritam raajan - this mahat-tattva is in turn absorbed by the avyaakrita (unmanifest state). This is the sequence of pratiloma (reverse) dissolution - each element dissolving into its cause.

Therefore it is being said: ivi jyotih na prithak bhavet - without the other, light cannot exist separately. Similarly, buddhi, indriyas, maatraas - anyatamaadbhute - one cannot exist without another. Without buddhi (intellect), there is no manas (mind). Without manas, there are no indriyas (senses). Without indriyas, there is no ahankara. Without ahankara, there is no mahat-tattva. Each level is dependent on the next - the dissolution goes back through all levels.

Yat saamanya visheshabhyah upalabhyate sabhr​amah - what we see and say: I am seeing it, it is appearing to me, this is here, that is there - this is saamanya (common experience) and visheshamu (specific perception). All that we call the world of saamanya and vishesha - it is all bhrama (delusion). Sabhramah anyonyam - one bhrama giving rise to another, mutually creating each other, like a dream within a dream.

In the world of transactions (vyavahara), gold is one - but people call it a ring, bangles, bracelets, wristlets, and necklaces. However many names they use, what is it essentially? Gold. Evam vacho bhini bhagavaan aghotsa janaa vyaakhyaayate laukika vani - similarly, whether in ordinary speech or in Vedic speech, however many names we use - all these names are ultimately names for the one Paramatma. All names and forms point back to the one gold.

Now whose eye is this? The cloud born from the sun - a cloud has obscured the sun's eye. When clouds come in front, can we see the sun? And who shows us the cloud? The sun itself illuminates the cloud. Who creates the cloud? The sun itself. And whose eye is used to see? The eye comes from the sun. But that very eye cannot see the sun directly. This is the paradox of jiva-consciousness: born from the Lord, yet unable to perceive Him directly through that same borrowed light.

Dhano yadaarka prabhavah vidhiir​yate kshetra svaroopam daiva nikshate kadaa - when does the sun become visible? When the clouds (arka prabhavah vidhiir​yate) that arose from the sun itself are dispersed. What gave rise to those clouds? The sun's own vapor. That which arose from Him covers Him. When it dissolves, He is visible again. Yathadaa ahankara upaadhi darpa​na - just as a mirror (ahankara) covers and reveals the Atma - when the ahamkara is dispersed, the Atma shines clearly.

Days are passing continuously. New ones are coming. What is this called? Nitya pralaya - the daily dissolution. Every change in the world (jagatt), every moment of vanishing and re-arising - is nitya pralaya. Pravaahamu kaaduanddi - it is not merely a flow. Our body is a constant flow. Something departs and something new enters at every moment. But is it the same water? New water flows continuously through the same apparent stream.

What did I say? The Lord's lila performances were summarized briefly for you. Kaashnel naa jyoti abhidhaatu veechi - to describe them completely even Brahma is incapable. What am I doing? Whatever the guru-granted wisdom allows, I have presented a summary of the essential content to you. Samsaara sindhu atidus taram utti tiirtho - however hard one tries to cross this samsara-ocean, it remains extremely difficult without divine grace and the Bhagavata.

If we continue talking like this, it will take a while, he says. That is why diirghaa satri amarayaanam adhe - that is what this long discourse (dirgha satra) is. A discourse of one year, six years, five years - what happens? What we heard, we heard; what was said was said. Diirghaa satri puru sveshta samprushtha chevula chankhee attraanu vanyati abhishttam - Vishvaatma Bhagavaan Harih - that is the ultimate conclusion: He is the indwelling self of all.

The one who eats is not you, you say - if so you too are not born and will not change. You too are not there. You are born? Well, if so, you are there. Being this way and that way, therefore nabha vishyati bhuutvaatvam putra poutraadi roopavunandu - you will not take birth in the forms of sons and grandsons. You neither took birth before (as such) nor will you die. Bijaankuraavatu dehaatah - like the seed-sprout relationship from the body.

Wind poured over water just slides off. But if a base is provided, it stays. Now suddenly the pot was broken and the space separated - pot-space, pot-space. Now the space is gone? No - the pot is gone. The space returned to space. Just as the akasha (space) in a broken pot merges back into the infinite akasha - so when the body falls away, the Atma returns to its own nature. As for the akasha, no obstacle remains - it was never truly bounded.

Similarly, that kind of mind - maya creates it. Through maya, samsara is formed for the jiva. Snehaagaasthaana otti agni samyogah yaavatiiyate samita lo - as long as oil (sneha) is present in the wick, the flame continues. If there is a wick but no oil, there is no flame. Similarly, even if the body (deha) is present, without attachment (sneha), the mind does not move into samsara. Sneham means oil and also love/attachment - both dry up at liberation.

I myself would have gone to the Paramatma's svarupa-nivaasa (abode of His true nature). Evam sameekshan aatmaanam - thus examining the nature of the Self - aatmaanam aadaaya - taking the Atma - paramaatmam yandah nishkare - placing it in the Paramatma without any reservations - tasantam takshakam paade lelih aanam nishaananaih nashashyati - when the Atma is placed in the Paramatma, even Takshaka biting at the foot cannot be perceived. My Atma is beyond the reach of all harms.

That too - that zero - that great AUM - svasti prajaabhyah paripaalay antaam nyaayena maargena maheem mahiishaa gobrahmanety shubham astu nityam lokaartha vantaah sukhinobhavantuu - the concluding blessing: may the people be well, may kings rule righteously, may cattle and Brahmins be protected, may all the world be happy. Asmat gurubhyo namah - salutations to our teachers. The Bhagavata pravachanam has touched its conclusion with these mangala shlokas.